Tạo sự hứng thú trong môn Tin học lồng ghép với rèn kỹ năng sống cho học sinh lớp 5.
Trang 1PHẦN THỨ NHẤT :
I/ BỐI CẢNH CỦA ĐỀ TÀI:
Trong vài thập kỉ gần đây, đã cĩ sự bùng nổ về thơng tin hay cịn gọi là
“Thời đại thơng tin” Trong bối cảnh đĩ, ngành Tin học được hình thành và pháttriển thành một ngành khoa học độc lập với các nội dung, mục tiêu, phương phápnghiên cứu riêng và ngày càng cĩ nhiều ứng dụng trong hầu hết các lĩnh vựchoạt động của đời sống xã hội
Chính vì xác định được tầm quan trọng đĩ nên Đảng và Nhà nước đã đưamơn Tin học vào trong nhà trường, vào hệ thống giáo dục nhằm giúp học sinhtheo kịp với trình độ phát triển của cả nước và thế giới Đưa Tin học vào nhàtrường nĩi chung và Tiểu học nĩi riêng là một việc làm thiết thực để các em làmquen dần với lĩnh vực cơng nghệ thơng tin, tạo nền mĩng ban đầu để học nhữngphần nâng cao tiếp theo
Trong những năm gần đây, hoạt động dạy và học Tin học đang thu hút sựquan tâm, chú ý của tồn xã hội Trước sự quan tâm ấy, chúng tơi – những giáoviên dạy mơn Tin học luơn trăn trở về phương pháp giảng dạy của mình Làmsao để nâng cao chất lượng dạy và học Tin học? Làm sao để các em cĩ thể hiểu
và yêu thích mơn học này? Làm thế nào để học sinh tích cực và hứng thú trongtừng tiết học? Là giáo viên trực tiếp đứng lớp tơi khơng ngừng phấn đấu trau dồikiến thức chuyên mơn, nghiệp vụ, kiến thức các mơn liên quan, thường xuyênhọc hỏi kinh nghiệm để hồn thiện hơn trong quá trình giảng dạy
Nhưng cĩ lẽ một điều quan trọng hơn khơng những riêng bản thân tơi màtồn xã hội đang quan tâm đĩ là việc tự rèn kỹ năng sống của các em Làm thếnào để các em cĩ đủ tự tin, bản lĩnh bước vào đời? Đĩ chính là vấn đề quan
MỞ ĐẦU
Trang 2trọng nhất đặt ra cho những người có nhiệm vụ trồng người như chúng tôi Nhưchúng ta đã biết trong giai đoạn xã hội hóa và hội nhập quốc tế hiện nay, nguồnlực con người Việt Nam trở nên có ý nghĩa quan trọng, quyết định sự thànhcông của công cuộc phát triển đất nước Do đó, giáo dục ngày càng có vai trò vànhiệm vụ quan trọng trong việc xây dựng thế hệ người Việt Nam mới, đáp ứngyêu cầu phát triển kinh tế - xã hội.
II/ LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Các nhà tâm lí học nghiên cứu và chỉ ra rằng hứng thú có một vai trò quantrọng trong quá trình hoạt động của con người Nó là động cơ thúc đẩy conngười tham gia tích cực vào hoạt động đó Khi được làm việc có hứng thú dùphải khó khăn con người cũng vẫn cảm thấy thoải mái và đạt được hiệu quả cao.Trong hoạt động học tập, hứng thú có vai trò hết sức quan trọng Thực tế chothấy hứng thú đối với các bộ môn của học sinh tỉ lệ thuận với kết quả học tập củacác em
Cũng như các môn học khác, môn Tin học có nhiệm vụ và khả năng gópphần vào việc thể hiện mục tiêu đào tạo của nhà trường Đồng thời, cung cấp chohọc sinh những kiến thức cơ bản về khoa học máy tính, trang bị cho học sinhmột số kỹ năng cần thiết để học tập và làm việc hiệu quả
Bản thân là một giáo viên Tin học, tôi nhận thức được rằng bên cạnh sựtruyền đạt kiến thức đến cho các em, tôi còn phải có nhiệm vụ hết sức quan trọng
đó là giáo dục, uốn nắn các em thành những con ngoan trong gia đình, trò giỏi
trong nhà trường và hữu ích cho xã hội Ca dao có câu: “Dạy con từ thưở còn
thơ” - câu ca dao ấy đúng với cả ngày xưa và ngày nay Thật vậy việc hình thành
và phát triển con người mới trước tiên là phải rèn luyện ngay từ lứa tuổi Tiểuhọc Trẻ em hôm nay là tương lai đất nước mai sau Nếu được giáo dục tốt sẽthúc đẩy đất nước đi lên Như Bác Hồ kính yêu đã từng dạy: “Dân tộc Việt Nam
có trở nên vẻ vang hay không, đất nước Việt Nam có thể sánh vai với các cường
Trang 3quốc năm châu hay không chính là nhờ một phần lớn vào công học tập của cáccháu” Nhận thức được tầm quan trọng này, giáo dục các em học sinh ở lứa tuổiTiểu học mà nhất là các em khối lớp 5 đang trong độ tuổi phát triển mạnh về thểchất lẫn nhận thức là việc làm hết sức cấp thiết Do đó, tôi nghĩ tạo sự hứng thútrong từng tiết học Tin học lồng ghép với rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh làmột việc làm hết sức cần thiết
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dạy: “Người có tài mà không có đức làngười vô dụng; Người có đức mà không có tài thì làm việc gì cũng khó” Đối vớilứa tuổi học sinh trong giai đoạn hiện nay thì “tài” – tri thức, kiến thức, kỹ nănghọc tập, kỹ năng làm việc và “đức” – đạo đức, nhân cách làm người luôn là haiyếu tố song hành, gắn chặt với nhau tạo nên con người hoàn thiện Một nền giáodục thành công cần chăm lo phát triển cả hai mặt tài – đức cho học sinh.
Trong giai đoạn hiện nay, vấn đề giáo dục đạo đức cho các em học sinh đangthể hiện nhiều vấn đề gây nhức nhối trong dư luận xã hội Tình trạng bạo lực họcđường ngày một đáng báo động Học sinh vi phạm pháp luật, học sinh đánhnhau, học sinh đánh giáo viên, các clip học sinh, nữ sinh đánh nhau xuất hiệnngày càng nhiều như một bệnh dịch Nhiều học sinh sống khép kín, bị lôi cuốnvào thế giới ảo trên mạng Internet, nghiện game online
Nhận thức được sự cấp thiết của vấn đề, Bộ GD&ĐT đã phát động phongtrào “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” trong đó nội dung thứ
ba trong năm nội dung chính là “Rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh” Họcsinh sống trong xã hội phát triển cần phải được trang bị những kỹ năng thích hợp
để hòa nhập với cộng đồng , với xu thế toàn cầu hóa Đối với học sinh, đặc biệt
là học sinh bậc Tiểu học cần phải được giáo dục, rèn luyện kỹ năng sống Giáodục kỹ năng sống càng trở nên cấp thiết đối với thế hệ trẻ, bởi vì các em lànhững chủ nhân tương lai của đất nước Lứa tuổi học sinh là lứa tuổi đang hìnhthành những giá trị nhân cách, giàu ước mơ, ham hiểu biết, thích tìm tòi, khám
Trang 4phá song còn thiếu hiểu biết sâu sắc về xã hội, còn thiếu kinh nghiệm sống, dễ bịlôi kéo, kích động,…Vì vậy, việc lồng ghép các môn học vào giáo dục kỹ năngsống cho thế hệ trẻ là rất cần thiết
Trực tiếp đứng lớp giảng dạy môn Tin học, tôi có nhiệm vụ giúp cho các emhiểu được vai trò hết sức quan trọng của lĩnh vực công nghệ thông tin trong xãhội hiện đại, tin học đã làm thay đổi nhận thức của con người và ứng dụng tronghầu hết các hoạt động của xã hội loài người để từ đó các em dần hình thành đượcnhững ước mơ, hoài bão cho mình để sau này sẽ trở thành những thế hệ trẻ năngđộng, sáng tạo, nắm vững tri thức khoa học công nghệ , làm chủ trong mọi hoàncảnh công tác và hoạt động xã hội trong thời kỳ công nghiệp hóa và hiện đại hóađất nước Bên cạnh đó, tôi cũng có trách nhiệm giáo dục, rèn kỹ năng sống chocác em
Tôi luôn trăn trở trước tình trạng các em bị lôi cuốn vào thế giới ảo trênmạng Internet, nghiện game online nhất là khi tôi là một giáo viên chuyên vềlĩnh vực tin học Chính vì thế càng thôi thúc tôi phải tìm ra một phương pháp dạysao cho phù hợp, giúp các em vừa yêu thích bộ môn Tin học, hiểu được lợi íchcủa chiếc máy vi tính để ứng dụng vào việc học và cuộc sống như thế nào; đồngthời cũng chỉ ra cho các em biết tác hại của việc nghiện game online nguy hiểm
ra sao Hơn thế nữa, các em ở khối lớp 5 chỉ còn một khoảng thời gian ngắn nữathôi sẽ rời xa mái trường Tiểu học tiếp tục bước vào cấp học cao hơn – cấp họcsinh THCS Và cấp học này chính là bước chuyển tiếp từ lứa tuổi thiếu niênsang lứa tuổi dậy thì Các em sẽ có nhiều biến đổi sâu sắc về chất và lượng Ởlứa tuổi này nếu được quan tâm giáo dục tốt sẽ để lại trong quá trình phát triểnnhân cách một định hướng tốt Chính vì vậy, tôi xin được đóng góp một sáng
kiến kinh nghiệm có tựa đề : “ Tạo sự hứng thú trong môn Tin học lồng ghép
với rèn kỹ năng sống cho học sinh lớp 5 ” với mong muốn cùng đồng nghiệp
trao đổi kinh nghiệm, học hỏi lẫn nhau để có thể hoàn thành tốt công việc giảng
Trang 5dạy và giúp các em học sinh sẽ có đủ tự tin, bản lĩnh tiếp tục bước vào cấp họcTHCS cũng như có đủ nghị lực, niềm tin để ứng phó với mọi khó khăn mà trongcuộc sống các em chắc chắn sẽ gặp.
III/ MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU:
Nghiên cứu thực trạng học tập môn Tin học của học sinh lớp 5 Từ đó, tìm ramối quan hệ giữa hứng thú, động cơ, thái độ học tập và kết quả học tập của họcsinh, góp phần xây dựng những phương pháp dạy và học tốt nhằm nâng caohứng thú, tăng cường hiệu quả giảng dạy cũng như chất lượng học tập môn Tinhọc cho học sinh lớp 5
Trang 6Giúp học sinh thích ứng được với cuộc sống đầy những biến động khônlường (những tác động của tự nhiên và xã hội hiện đại)
Giúp các em biết tự bảo vệ, rèn kỹ năng sống cho chính bản thân mình
IV/ NHIỆM VỤ, PHẠM VI, ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:
1/ Nhiệm vụ nghiên cứu:
* Căn cứ vào tình hình thực tế của học sinh khối lớp 5, tôi đề ra một sốnhiệm vụ như sau:
Giúp cho học sinh có hứng thú, tiếp thu bài nhanh hơn, kích thích sự tìm tòi,sáng tạo của học sinh
Giúp cho những chủ nhân tương lai của đất nước lĩnh hội cơ bản về tin họcmột cách hệ thống, khoa học và có hiệu quả nhất
Đề xuất những biện pháp nhằm góp phần nâng cao hiệu quả việc rèn kỹnăng sống cho học sinh toàn trường nói chung và khối lớp 5 nói riêng
2/ Đối tượng nghiên cứu:
Do thời gian có hạn nên chỉ tập trung nghiên cứu học sinh khối lớp 5 TrườngTiểu học A An Hữu – Cái Bè – Tiền Giang
3/Giới hạn của đề tài:
Áp dụng cho giáo viên dạy Tin học và học sinh của Trường Tiểu học A AnHữu –Cái Bè – Tiền Giang
4/Địa điểm, phạm vi nghiên cứu:
a) Địa điểm:
Trường Tiểu học A An Hữu – Cái Bè – Tiền Giang
b) Phạm vi nghiên cứu:
Các tiết dạy theo thời khóa biểu
Các nội dung liên quan đến vấn đề nâng cao hứng thú học tập cho học sinh
Trang 7Nghiên cứu vai trò và nhiệm vụ của giáo viên trong việc tăng cường giáodục đạo đức, giáo dục kỹ năng sống cho học sinh ở trường.
5 Thời gian nghiên cứu:
Tháng 9/2012: Chọn đề tài, đăng ký đề tài
Tháng 10/2012: Tìm đọc các tài liệu có liên quan đến đề tài
Tháng 11/2012: Thu thập và xử lý thông tin
Tháng 12/2012: Viết nháp, chỉnh sửa
Tháng 01/2013: Hoàn thành đề tài
Tháng 02/2013: Nộp đề tài
6/ Phương pháp nghiên cứu:
Để tiến hành đề tài sáng kiến kinh nghiệm này, tôi đã sử dụng các phươngpháp sau đây:
a Phương pháp nghiên cứu lý thuyết :
Đọc tài liệu làm rõ các khái niệm như tạo sự hứng thú, rèn kỹ năng sống,phương pháp dạy học, xây dựng cơ sở lý luận cho đề tài
b
Phương pháp quan sát :
Sử dụng phương pháp này nhằm giúp cho giáo viên nắm được tình hình họctập của học sinh,để biết được khả năng tiếp thu, thái độ hứng thú, phản xạ củahọc sinh trong giờ học
c
Phương pháp điều tra :
Điều tra nắm tình hình tổ chức tiết học môn Tin học, tinh thần thái độ thamgia hoạt động học tập của học sinh
Trang 8Qua sản phẩm của các đối tượng để tìm hiểu :Đổi mới của giáo viên trongnhận thức cũng như soạn giảng lên lớp Kết quả học tập của học sinh
f
Phương pháp thực nghiệm :
Thực nghiệm trên chính các tiết dạy của tôi ở lớp 5 nhằm kiểm tra việc đốichiếu kết quả nhóm thực nghiệm theo giải pháp đề xuất với kết quả của nhómđối chứng để rút ra kết luận và bài học kinh nghiệm
g Phương pháp thống kê :
Thống kê, xử lý các số liệu thu được từ kết quả điều tra thực trạng và kếtquả thu được qua thực nghiệm
Trang 9PHẦN THỨ HAI :
I CƠ SỞ LÝ LUẬN:
Với những tiết dạy thích hợp, tôi mạnh dạn đưa một số biện pháp nhỏ màbản thân tự đúc kết được (Chủ yếu là những biện pháp bản thân tự đặt, tự chế).Ghi chép lại những thành công và thất bại, những ưu điểm và hạn chế để tiết sauthực hiện hoàn chỉnh hơn, hiệu quả hơn
Xem xét, so sánh hiệu quả về mặt tư tưởng, tâm lí học sinh và chất lượngtiết dạy giữa tiết dạy có sử dụng các biện pháp tạo hứng thú và tiết dạy không có
sử dụng các biện pháp tạo hứng thú
*Tầm quan trọng của hứng thú đối với các hoạt động sống và hoạt động học
Sự hứng thú thể hiện trước hết ở sự tập trung chú ý cao độ, sự say mê củachủ thể hoạt động Sự hứng thú gắn liền với tình cảm của con người, nó là động
cơ thúc đẩy con người tham gia tích cực vào hoạt động đó Trong bất cứ côngviệc gì, nếu có hứng thú làm việc con người sẽ có cảm giác dễ chịu Hứng thú làđộng cơ thúc đẩy con người tham gia hoạt động tích cực và sáng tạo hơn Ngượclại nếu không có hứng thú, dù là hành động gì cũng sẽ không đem lại kết quảcao Đối với các hoạt động nhận thức, sáng tạo, hoạt động học tập, khi không cóhứng thú sẽ làm mất đi động cơ học, kết quả học tập sẽ không cao, thậm chí xuấthiện cảm xúc tiêu cực
Khi con người có nhu cầu học tập, xác định được mức độ cần đạt thì xuấthiện động cơ học tập Động cơ học tập được thể hiện ở đối tượng của hoạt độnghọc, tức là những tri thức, kỹ năng, kỹ xảo…mà giáo dục đem lại Các động cơnày tạo thành cấu trúc xác định có thứ bậc của các kích thích, trong đó có một sốđộng cơ là chủ đạo, cơ bản, một số động cơ khác là phụ, là thứ yếu Động cơ học
NỘI DUNG
Trang 10tập của trẻ như là sự định hướng của các em đối với việc lĩnh hội tri thức, vớiviệc dành điểm tốt và sự ngợi khen của cha mẹ, giáo viên…
Muốn nâng cao hứng thú trước hết phải hình thành, giáo dục động cơ họctập, nhu cầu học tập đúng đắn Động cơ học tập tốt không tự dưng có mà cầnphải được xây dựng, hình thành trong quá trình học sinh đi sâu chiếm lĩnh trithức với sự hướng dẫn của thầy cô giáo Động cơ học tập là muôn hình muôn vẻ,muốn phát động động cơ học tập đúng đắn, động cơ chiếm lĩnh tri thức thì trướchết cần phải khơi dậy ở các em nhu cầu nhận thức, nhu cầu chiếm lĩnh đối tượnghọc tập vì nhu cầu chính là nơi khơi nguồn của tính tự giác, tính tích cực học tập.Mặt khác, hành vi của con người phụ thuộc vào nhiều khả năng khách quan,nhất là ở những học sinh có nhân cách chưa hình thành ổn định, chưa có mụcđích sống chủ đạo, cho nên môi trường khách quan cần có những điều kiện thuậnlợi, là mảnh đất màu mỡ để ươm mầm cho hứng thú phát triển: thư viện phongphú các đầu sách, thực hành đầy đủ, những kỳ vọng, sự động viên của thầy cô vàgia đình
Hứng thú học tập của học sinh được tăng cường phần lớn chịu sự ảnh hưởngbởi giáo viên Do đó, giáo viên cần không ngừng trau dồi kỹ năng, phẩm chấtđạo đức, nghề nghiệp, cải tiến phương pháp giảng dạy, đảm bảo việc truyền thụtri thức ngày càng chính xác, hấp dẫn, có chất lượng Giáo viên cần giúp cho họcsinh thấy được ý nghĩa và vai trò của các kiến thức môn học đối với cuộc sống;giúp học sinh biết cách học thích hợp đối với mỗi bộ môn, tăng cường thờilượng, chất lượng thực hành cho bộ môn, nắm vững lý thuyết, luôn có sự vậndụng các kiến thức đã học vào cuộc sống và giải quyết các tình huống trong đờisống theo các khía cạnh khác nhau Cần có những bài giảng nêu vấn đề, nhữnggiờ thảo luận trên lớp, những trò chơi mang tính chất giáo dục để kích thíchhứng thú học tập cho các em Quá trình kích thích hứng thú không chỉ diễn ra ởbài giảng này hay bài giảng khác mà cần phải diễn ra trong suốt quá trình dạy
Trang 11học Do đó, trong quá trình giảng dạy, người giáo viên cần tạo ra các hoàn cảnhnhằm kích thích hứng thú học tập của học sinh, tăng tính tích cực của trí tuệ.Trong giảng dạy, giáo viên cần chỉ ra được cái mới, cái phong phú, nhiềuhình nhiều vẻ, tính chất sáng tạo và triển vọng trong hoạt động học tập để tạo rahứng thú vững chắc cho học sinh trong quá trình học tập.
* Nhận thức về sự cần thiết của công nghệ thông tin – Tin học
Chúng ta đang sống trong một thời đại mới, thời đại phát triển rực rỡ củacông nghệ thông tin Công nghệ thông tin đến với từng người quản lý, từngngười dân, nhà khoa học, người nông dân, bà nội trợ, học sinh ….Không có lĩnhvực nào, không có nơi nào không có mặt của công nghệ thông tin Công nghệthông tin tăng cường năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp, hỗ trợ có hiệuquả cho quá trình hội nhập kinh tế quốc tế, nâng cao chất lượng cuộc sống củanhân dân, đảm bảo an ninh quốc phòng và tạo khả năng đón đầu để thực hiệnthắng lợi sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa Công nghệ thông tin là chiếcchìa khoá để mở cánh cổng vào nền kinh tế tri thức Công nghệ thông tin sẽnhanh chóng thay đổi thế giới một cách mạnh mẽ, sự chuyển đổi này có vị thếtrong lịch sử như một cuộc cách mạng kinh tế - xã hội và có ảnh hưởng to lớnđến đời sống con người
Trang 12Đối với y tế, việc ứng dụng những tiến bộ của khoa học kỹ thuật và côngnghệ thông tin đã trở thành một hình thức phổ biến có tác dụng hỗ trợ kịp thời
và thiết thực trong việc chữa bệnh cho nhân dân
Trong lĩnh vực giáo dục đào tạo, việc ứng dụng công nghệ thông tin đã gópphần nâng cao chất lượng dạy và học ở các cấp, các bậc học, mở rộng thêmnhiều loại hình đào tạo như đào tạo từ xa, phối hợp liên kết giữa các trường, cácQuốc gia với nhau đang nhằm đưa chất lượng giáo dục của nước ta ngang bằngvới các nước trong khu vực và trên thế giới
Trang 13An ninh quốc phòng cũng có những thay đổi cơ bản, công nghệ thông tin đãtạo ra những thế hệ vũ khí, phương tiện chiến tranh "thông minh", từ đó xuấthiện hình thái chiến tranh, phương thức tác chiến mới, làm thay đổi sâu sắc họcthuyết quân sự của nhiều quốc gia
Sự phát triển của công nghệ thông tin đã làm thay đổi cơ bản cơ cấu kinh tế,phương thức tổ chức và sản xuất, cách tiếp cận của từng người tới tri thức, giảitrí, phương pháp tư duy và giải quyết công việc và các mối quan hệ trong xã hội.Hơn nữa, chính bản thân công nghệ thông tin đã trực tiếp tạo ra sự biến đổi lớnlao trong tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội
Trang 14Do đó việc trang bị kiến thức về công nghệ thông tin – Tin học vững chắccho học sinh là một việc làm cấp thiết, mang tính thời đại
*
Mục tiêu của Giáo dục phổ thông theo luật giáo dục năm 2005:
Điều 27 Mục tiêu của giáo dục phổ thông, trong đó đối với Tiểu học như sau:
Mục tiêu của giáo dục phổ thông là giúp học sinh phát triển toàn diện vềđạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản, phát triển năng lực cánhân, tính năng động và sáng tạo, hình thành nhân cách con người Việt Nam xãhội chủ nghĩa, xây dựng tư cách và trách nhiệm công dân; chuẩn bị cho học sinhtiếp tục học lên hoặc đi vào cuộc sống lao động, tham gia xây dựng và bảo vệ Tổquốc
Giáo dục tiểu học nhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho
sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹnăng cơ bản để học sinh tiếp tục học THCS
Thực hiện nghị quyết 40/2008/CT-BGD&ĐT ngày 22 tháng 7 năm 2008của Bộ giáo dục và đào tạo về việc phát động phong trào thi đua: "Xây dựngtrường học thân thiện học sinh tích cực" trong các trường phổ thông giai đoạn2008-2013, trong đó nội dung : Rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh phù hợpvới lứa tuổi của học sinh
Trang 16Rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh là một việc làm hết sức cần thiếtcủa xã hội, các em không chỉ biết học giỏi về kiến thức mà còn phải luyện những
kĩ năng sống qua đó tạo cho các em một môi trường lành mạnh, an toàn, tíchcực, vui vẻ để trang bị cho các em vốn kiến thức, kĩ năng, giá trị sống để bướcvào đời tự tin hơn
II CƠ SỞ THỰC TIỄN:
Ngày nay học sinh rất ít có hoài bão, ước mơ Phụ huynh vì bận nhiều côngviệc nên ít quan tâm, giúp đỡ con em trong các hoạt động cần thiết, làm cho các
em rất rụt rè thiếu tự tin khi giao tiếp hoặc tham gia các hoạt động bởi các em bịcuốn hút theo các trò chơi điện tử và hệ thống ảo trên hệ thống Internet Đây lànhững trò chơi làm cho các em xa lánh với môi trường sống thực tế và thiếu sựtương tác giữa con người với con người, kĩ năng xã hội của học sinh ngày càngkém Điều này dẫn đến tình trạng học sinh trở nên ích kỉ, không quan tâm đếncộng đồng Câu hỏi mà chúng ta thường đặt ra cho học sinh tiểu học là ngoàinhững kiến thức phổ thông về toán, khoa học và nhân văn, học sinh cần học điều
gì để giúp các em hội nhập với xã hội, trở thành công dân có ích cho cộng đồng
Vì thế đây cũng là nỗi lo lắng, đặt ra cho mỗi giáo viên những suy nghĩ, trăn trở
Dạy kỹ năng sống trong nhà trường vẫn được coi là một trong những hướng
đi quan trọng để chống sự xuống cấp đạo đức của một bộ phận học sinh hiệnnay
Việc lồng ghép môn Tin học vào rèn kỹ sống cho học sinh của trường nóichung và khối lớp 5 nói riêng là rất cần thiết nhằm giúp các em làm quen với cácmôn học về kỹ năng sống như: giao tiếp, thuyết trình, làm việc theo nhóm, khảnăng lãnh đạo, tổ chức thậm chí là giải quyết các vấn đề liên quan đến tệ nạn xãhội, vấn đề môi trường, sẽ giúp các em tự tin, chủ động và biết cách xử lý mọitình huống trong cuộc sống Và việc tạo sự hứng thú trong môn Tin học lồng
Trang 17ghép với rèn kỹ năng sống cho học sinh tại trường Tiểu học A An Hữu đã gặpđược một số thuận lợi và khó khăn như sau:
Toàn trường có 23 máy vi tính Trong đó:
1 phòng máy vi tính (gồm 17 máy được nối mạng Internet).
6 máy vi tính phục vụ cho công tác quản lý, kế toán, công tác Đội, thư
viện ( tất cả đều nối mạng Internet)
4 máy in; 1 máy photocopy
* Học sinh:
Trang 18Vì là môn học trực quan, sinh động, môn học khám phá những lĩnh vực mớinên học sinh rất hứng thú học, nhất là những tiết thực hành.
Trong giờ học, học sinh rất say mê học tập, tích cực phát biểu trong giờ học Phụ huynh học sinh đã có sự quan tâm đến việc học môn Tin học nhất là từkhi có cuộc thi giải toán và tiếng anh trên mạng đã thu hút đông đảo các em họcsinh tham gia
Đời sống kinh tế của nhân dân, địa phương còn gặp nhiều khó khăn, rất íthọc sinh ở nhà có máy vi tính
Trường có hai điểm cách nhau trên 1km nên khó khăn cho học sinh lớp Ba
ở điểm phụ ( Giao Miệng ) mỗi khi đến lớp
* Giáo viên:
Môn Tin học mới chỉ là môn tự chọn trong chương trình bậc tiểu học nênchương trình và sự phân phối chương trình bước đầu chưa có sự thống nhất vàhoàn chỉnh
Chưa nắm rõ về tâm lý lứa tuổi của từng em
* Học sinh:
Đa số các em học sinh chỉ được tiếp xúc với máy vi tính ở trường là chủ yếuchưa có máy riêng ở nhà Do đó sự tìm tòi và khám phá máy vi tính với các emcòn hạn chế
Trang 19Đây là môn học tự chọn nên một số học sinh chưa học nghiêm túc và phụhuynh chưa thật sự quan tâm.
Một vài em được gia đình nuông chiều quá trở thành các thói quen xấu, khóthay đổi
III/ THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐỀ:
Bàn về thực trạng học tập của học sinh đối với bộ môn Tin học, bên cạnhnhững học sinh vui thích, đam mê với việc học tập thì cũng có một bộ phậnkhông nhỏ các em không thích học, chán học, nguyên nhân là do mất hứng thúhọc tập Tình trạng chán học, không thích học do mất hứng thú học này đã ảnhhưởng không nhỏ tới kết quả học tập của các em nói riêng và chất lượng giáodục nói chung điều này có có ảnh hưởng lớn tới tương lai của các em
Bên cạnh đó, cơ sở vật chất của nhà trường còn hạn chế Phòng máy vi tínhchưa đáp ứng được nhu cầu thực hành của các em, dẫn đến tình trạng 3 – 4 họcsinh thực hành trên 1 máy tính Chưa kể đến một số máy thường xuyên gặp sự cố
hư hỏng Do đó một số học sinh không có máy để thực hành gây tâm lí bất bìnhchán nản cho học sinh Các em lười học thực hành
Nhìn chung các em học sinh lớp 5 chưa có cái nhìn toàn diện về môn Tinhọc và những lợi ích thiết thực mà nó mang lại Từ đó chưa có thái độ nghiêmtúc, đúng đắn và đầu tư đúng mức
Một bộ phận học sinh coi bộ môn Tin học là “môn phụ”, dễ học, không cầnphải tư duy, động não, dẫn đến tâm lí chủ quan Các em ít chú ý nghe giảng, ghichép một cách máy móc những gì giáo viên ghi trên bảng, lười suy nghĩ, khôngbiết phân tích vấn đề, hay nhớ nhằm lẫn giữa nội dung này và nội dung khác,càng không biết nêu vấn đề để bàn bạc – thảo luận
Từ đó các em nảy sinh một số biểu hiện tiêu cực như:
Thường xuyên không thuộc bài hay học đối phó, thuộc bài nhưng khônghiểu
Trang 20Thích chơi hơn là học, các em hiện nay say mê với các loại game online Do
đó việc giáo dục đạo đức, rèn kỹ năng sống cho các em là rất cần thiết trong giaiđoạn hiện nay
Do không xuất phát từ lòng thích thú, đam mê vi tính nên vẫn còn rất nhiều
e em ngại thực hành Không thích sử dụng máy tính để luyện tập
Trên hết, các em tỏ ra thụ động, ít phát biểu, tiếp thu bài chậm, kiểm trađiểm kém, kết quả học tập thấp
Nhận thức của một bộ phận không nhỏ phụ huynh học sinh, ban ngànhđoàn thể địa phương chưa đúng mức về vị trí vai trò, tầm quan trọng của việcgiáo dục rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh Coi đó là nhiệm vụ của riêng nhàtrường Nhận thức này là không phù hợp trong bối cảnh của giáo dục cả nướctrong thời kỳ đất nước ta đang hội nhập với các nước trong khu vực và thế giới
IV NỘI DUNG NGHIÊN CỨU:
1.Thế nào là hứng thú?
Các nhà nghiên cứu tâm lý học cho rằng, hứng thú là thái độ đặc biệt của cánhân đối với đối tượng nào đó, nó có ý nghĩa đối với cuộc sống và có khả năngmang lại khoái cảm cá nhân trong quá trình hoạt động Sự hứng thú biểu hiệntrước hết ở sự tập trung chú ý cao độ, sự say mê của chủ thể hoạt động Sự hứngthú gắn liền với tình cảm con người Trong bất cứ công việc gì, nếu có hứng thúlàm việc, con người sẽ có cảm giác dễ chịu với hoạt động, làm nẩy sinh khátvọng hành động một cách có sáng tạo Ngược lại, nếu không có hứng thú, dù làhoạt động gì cũng sẽ không đem lại hiệu quả cao Đối với các hoạt động nhậnthức, sáng tạo, hoạt động học tập, khi không có hứng thú, kết quả sẽ không là gìhết, thậm chí xuất hiện cảm xúc tiêu cực
Việc học có tính chất đối phó, miễn cưỡng, người học may lắm chỉ tiếp thuđược một lượng kiến thức rất ít, không sâu, không bản chất Và vì thế dễ quên Khi có hứng thú, say mê trong nghiên cứu, học tập thì thì việc lĩnh hội trithức trở nên dễ dàng hơn; ngược lại, khi nắm bắt được vấn đề, tức là hiểu đượcbài thì người học lại có thêm hứng thú Trên thực tế, những người không thích,
Trang 21không hứng thú khi học môn học nào đó thường là những người không học tốtmôn học đó Chính vì vậy, việc tạo hứng thú cho người học được xem là yêu cầubắt buộc đối với bất cứ ai làm công tác giảng dạy, đối với bất cứ bộ môn khoahọc nào
2.Thế nào là rèn kỹ năng sống?
Hiện nay có khá nhiều khái niệm về kỹ năng sống, tuỳ từng góc nhìn khácnhau người ta có những khái niệm về kỹ năng sống khác nhau Tuy nhiên, kĩnăng sống đơn giản là tất cả những điều cần thiết chúng ta phải biết để có thểthích ứng với những thay đổi diễn ra hằng ngày trong cuộc sống Kĩ năng sốngđược hình thành theo một quá trình, hình thành một cách tự nhiên qua những vachạm, những trải nghiệm trong cuộc sống và qua giáo dục mà có Dù là kĩ năngnào cũng đều rất quan trọng và cần thiết với mỗi con người Cho nên, giáo dục kĩnăng sống cho học sinh có một tầm rất quan trọng
3 Vì sao cần phải giáo dục kỹ năng sống cho học sinh?
Chúng ta đều biết: Cuộc sống luôn tạo ra những khó khăn để cho con ngườivượt qua, những mất mát để con người biết yêu quý những gì đang có Vì vậy,mỗi con người cần có những kỹ năng nhất định để tồn tại và phát triển Là nhữngnhà giáo dục, những người luôn đồng hành với quá trình phát triển của học sinh,chúng ta càng thấy rõ sự cần thiết giáo dục kỹ năng sống cho học sinh Bởi giáodục kỹ năng sống chính là định hướng cho các em những con đường sống tíchcực trong xã hội hiện đại Tất cả đều nhằm giúp các em thích ứng được với sựphát triển nhanh như vũ bão của khoa học công nghệ và vững vàng, tự tin bướctới tương lai