Chương 2: Tổng quan lý thuyết Nghiên cứu khoa học

Chương 2: Tổng quan lý thuyết Nghiên cứu khoa học Chương 2: Tổng quan lý thuyết Nghiên cứu khoa học Chương 2: Tổng quan lý thuyết Nghiên cứu khoa học Chương 2: Tổng quan lý thuyết Nghiên cứu khoa học Chương 2: Tổng quan lý thuyết Nghiên cứu khoa học Chương 2: Tổng quan lý thuyết Nghiên cứu khoa học Chương 2: Tổng quan lý thuyết Nghiên cứu khoa học Chương 2: Tổng quan lý thuyết Nghiên cứu khoa học Chương 2: Tổng quan lý thuyết Nghiên cứu khoa học Chương 2: Tổng quan lý thuyết Nghiên cứu khoa học

TỔNG QUAN LÝ THUYẾT

VÀ NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN

Nguyễn Thị Hồng Vinh

vinhnth@buh.edu.vn

Mục tiêu

• Biết tiến trình thực hiện tổng quan lý thuyết

APA

Nội dung

quan

Tài liệu tham khảo

• Kumar (2011): chapter 3

GIỚI THIỆU VỀ TỔNG QUAN

LÝ THUYẾT

Literature review

Tổng quan lý thuyết và nghiên cứu có

liên quan (Literature review)

dụng trong nghiên cứu, những nghiên cứu trước cùng chủ

đề đã được thực hiện như thế nào Kết quả của những ghi

Lưu ý về Literature review

• Literature review không phải là một danh sách (list)

• Là một bản tóm lược và đánh giá có mục đích về các lý thuyết và nghiên cứu trước có liên quan đến chủ đề nghiên cứu

• Khả năng tìm kiếm thông tin, dữ liệu

• Khả năng tổng hợp và đánh giá vấn đề

Thế nào là một Literature review tốt?

■ Được viết theo trình tự hợp lý

■ Chỉ ra được các thông tin, dữ liệu quan trọng cần phải thu thập để giải quyết vấn đề nghiên cứu

■ Chỉ ra được phương thức thu thập dữ liệu

■ Chỉ ra được phương thức xử lý và phân tích dữ liệu

Vai trò của literature review

• Thiết lập liên kết giữa đề xuất nghiên cứu và những nghiên cứu đã thực hiện

• Cho thấy kết quả đóng góp của nghiên cứu đối với lý thuyết

đã có Giúp tích hợp kết quả nghiên cứu với lý thuyết sẵn có

Vai trò của literature review

■ Đối với một nghiên cứu cụ thể, tổng quan lý thuyết sẽ giúp:

– Mang đến sự rõ ràng và tập trung cho vấn đề nghiên cứu

■ Định hình vấn đề nghiên cứu

■ Xác định được khoảng trống nghiên cứu (research gap)

Vai trò của literature review

• Giúp cải thiện phương pháp nghiên cứu

• Xem xét những phương pháp đã dùng trong các nghiên cứu tương tự

• Xem quy trình và phương pháp đó có đạt kết quả và gặp khó khăn gì

• Giúp lựa chọn phương pháp tốt hơn để trả lời cho câu hỏi nghiên cứu

Vai trò của literature review

■ Đối với một nghiên cứu cụ thể, tổng quan lý thuyết sẽ giúp:

– Mở rộng kiến thức trong lĩnh vực nghiên cứu

■ Biết những nghiên cứu trước đã thực hiện cùng chủ để

■ Biết những lý thuyết liên quan và những khoảng trống trong cơ

sở lý thuyết liên quan

■ Giúp giải thích kết quả nghiên cứu phù hợp với lý thuyết hiện có

Vai trò của literature review

giúp:

• Cho thấy bối cảnh của kết quả nghiên cứu

• Kết quả nghiên cứu có phù hợp với lý thuyết hiện có

• Kết quả nghiên cứu có gì khác so với nghiên cứu đã có

Cấu trúc của literature review

• Nếu có nhiều, phân loại các lý thuyết thành nhóm

trước và chỉ ra khoảng trống nghiên cứu

Cách thực hiện literature review

4 Bước thực hiện tổng quan lý thuyết

Tìm các lý thuyết hiện có trong lĩnh vực nghiên cứu

Lược khảo lý thuyết đã chọn

Phát triển khung lý thuyết

Phát triển khung khái niệm

• Tập hợp những bài viết, tham luận được trình bày tại

các hội thảo khoa học

• Xem trích dẫn (citation) hoặc chỉ số tóm tắt (abstract indices) để đọc tóm lược nội dung của bài viết xem có phù hợp với nội dung của nghiên cứu

Bước 1: Tìm kiếm

• Google scholar: Sử dụng keywords

• Xem danh mục tài liệu tham khảo của các nghiên cứu trước

Bước 1: Tìm kiếm

• Chung: số lượt được trích dẫn

• Sách: Nhà xuất bản

• Tạp chí khoa học: Xếp hạng tạp chí

• Hệ thống xếp hạng tạp chí các nước: ABDC…

• Scopus/ ISI

• Tạp chí khoa học trong danh mục hội đồng giáo sư nhà nước

• Kỷ yếu khoa học: Nhà xuất bản

Bước 2: Lược khảo những lý thuyết

và tài liệu đã chọn

vào các nội dung

• Nghiên cứu về vấn đề gì?

• Đối tượng nghiên cứu là ai?

• Phạm vi (không gian/ thời gian) nghiên cứu là gì?

• Phương pháp sử dụng trong nghiên cứu là gì?

• Kết luận của nghiên cứu là gì?

Bước 2: Lược khảo những lý thuyết và

• Hệ thống lại các ghi chép để cho thấy một mạch chính đối với cách hiểu vấn đề nghiên cứu

• Chỉ ra những điểm nhất quán giữa các lý thuyết, nghiên cứu

• Chỉ ra những điểm chưa nhất quán giữa các lý thuyết,

nghiên cứu

• Chỉ ra khe hở nghiên cứu

Bước 2: Lược khảo những lý thuyết và

• Cung cấp nền tảng lý thuyết cho nghiên cứu

• Mô tả những lý thuyết khác nhau liên quan đến vấn đề

nghiên cứu

• Chỉ ra khe hở giữa các lý thuyết

• Chỉ ra những phát triển lý thuyết gần đây liên quan đến vấn

đề nghiên cứu

Bước 2: Lược khảo những lý thuyết và

Bước 3: Phát triển khung lý thuyết

thành 2 loại thông tin:

• Phổ cập (universal);

• Đặc thù (có tính địa phương hoặc một chương trình cụ thể)

Bước 3 Phát triển khung lý thuyết

Ví dụ 3.2: Khung lý thuyết của nghiên cứu “Đáp ứng cộng đồng về sức khỏe”

- Đáp ứng của cộng đồng : Các bên liên quan (nhà cung cấp dịch vụ, nhà quản lý dịch vụ và người tiêu dùng) hiểu được sự đáp ứng của cộng đồng, tại sao cần thiết và mục đích của nó là gì?

- Quan điểm lịch sử và triết học: Bắt đầu khái niệm, một tổng quan lịch sử về sự xuất hiện của nó, quan điểm triết học làm nền tảng cho khái niệm này.

- Chiến lược thực hiện : Chiến lược nào đã được sử dụng để đạt được sự đáp ứng của cộng đồng trong lĩnh vực cung cấp dịch vụ?

- Thái độ của các bên liên quan : Thái độ của các nhà cung cấp dịch vụ, quản lý dịch vụ và người tiêu dùng hướng tới sự đáp ứng của cộng đồng là gì ?

- Đánh giá mức độ đáp ứng của cộng đồng: Những chỉ số nào có thể được sử dụng để xác định tác động của những chiến lược này, điều gì sẽ quyết định sự thành công hay thất bại của việc thực hiện chiến lược; ai và cách nào cần xác định?

Bước 3 Phát triển khung lý thuyết

Bước 4 Phát triển khung khái niệm

mà nghiên cứu đề cập , khung khái niệm mô tả nội dung được chọn liên quan đến khung lý thuyết gắn với vấn đề nghiên cứu cụ thể

Ví dụ 3.2: Khung khái niệm của nghiên cứu “Đáp ứng cộng đồng về sức khỏe”

khung khái niệm tập trung vào các chỉ số để đo lường sự thành công hay thất bại của các chiến lược nhằm nâng cao đáp ứng của cộng đồng

Khung khái niệm: các yếu tố tác động

đến tình trạng đói nghèo ở ĐBSCL

• Yếu tố hộ gia đình: nhân khẩu, số lao động…

• Yếu tố cơ sở hạ tầng kỹ thuật và xã hội: giao thông, thương mại, y tế

• Yếu tố vùng miền Yếu tố chính sách

Bản chất đói nghèo Nghèo về kinh tế Nghèo về y tế, giáo dục, văn hóa

Nghèo về chất lượng sống

Đo lường đói nghèo Nghèo tuyệt đối Nghèo tương đối Đo lường theo chuẩn

quốc tế

Đo lường sử dụng tiêu chí hay đa tiêu chí

Cách viết tổng quan lý thuyết

• Viết tổng quan lý thuyết nhằm thực hiện 2 mục tiêu:

• Cung cấp nền tảng lý thuyết cho nghiên cứu

• So sánh nghiên cứu được đề xuất một cách hệ thống với các kết quả nghiên cứu trước Chỉ ra điểm khác biệt của nghiên cứu đề xuất với các nghiên cứu trước đó.

Cách viết tổng quan lý thuyết

• Cung cấp nền tảng lý thuyết cho nghiên cứu

• Xác định và mô tả các lý thuyết khác nhau liên quan đến lĩnh vực nghiên cứu

• Chỉ ra những khoảng trống trong các nghiên cứu trước

• Tích hợp kết quả từ nghiên cứu của mình với các nghiên cứu

trước và so sánh

• Nên viết tài liệu dưới các tiêu đề phụ dựa trên tiêu đề chính

• Dưới mỗi nhóm, ghi ra các phát hiện chính, nêu rõ các lý do và tranh cãi, xác định khoảng trống nghiên cứu

Phác thảo của tổng quan lý thuyết

Ví dụ 3.3: Nhận con nuôi xuyên quốc gia ở Tây Úc

(Hồ sơ của gia đình nhận nuôi)

Các lý thuyết đã được lược khảo theo các chủ đề sau:

• Giới thiệu (nhận xét giới thiệu về việc nhận con nuôi)

• Lịch sử và triết lý của việc nhận con nuôi

• Lý do nhận con nuôi

• Xu hướng nhận con nuôi (toàn cầu và quốc gia)

• Nhận con nuôi xuyên quốc gia

• Lịch sử nhận con nuôi từ quốc gia khác ở Tây Úc

• Xu hướng nhận con nuôi từ quốc gia khác ở Tây Úc

• Đạo luật nuôi con nuôi ở Tây Úc

• Quy trình nhận con nuôi ở Tây Úc

• Các vấn đề và vấn đề trong việc nhận con nuôi

• Những lỗ hổng trong tài liệu (trong trường hợp này là thiếu thông tin về những phụ huynh đã nhận nuôi trẻ em từ các quốc gia khác

đã trở thành nền tảng của nghiên cứu)

Cách viết tổng quan lý thuyết

• Bối cảnh hóa kết quả nghiên cứu liên quan đến các nghiên cứu khác

• Phải so sánh rất hệ thống kết quả của bạn với kết quả của nghiên cứu khác.

• Trích dẫn từ các nghiên cứu này để cho thấy kết quả của bạn mâu

thuẫn, xác nhận hoặc thêm vào kết quả trước đó

• Đặt kết quả nghiên cứu của bạn trong bối cảnh những gì người khác

đã tìm ra cung cấp tài liệu tham khảo đầy đủ trong một định dạng được chấp nhận

• Việc này được thực hiện sau khi phân tích dữ liệu và viết kết quả

nghiên cứu

Phân nhóm

• Tư duy phản biện

• Tổng hợp

Viết tổng quan

Minh họa

• Lý thuyết về nợ xấu

• Các yếu tố kinh tế vĩ mô

• Lý thuyết gia tốc tài chính (Financial accelerator theory, Bernanke &

Gertle,1995)

• Lý thuyết kênh cho vay ngân hàng (Bank lending theory)

• Lý thuyết kênh bảng cân đối tài sản ((balance sheet channel theory)

• Lý thuyết kênh tín dụng (credit channel theory)

• Cơ chế truyền dẫn của chính sách tiền tệ (monetary policy transmission mechanism theory)

Minh họa

• Lý thuyết về nợ xấu

• Các yếu tố đặc thù ngân hàng

• “Rủi ro đạo đức” (“moral hazard hypothesis”, Keeton và Morris, 1987)

• “Hiệu ứng quy mô” (“size effect hypothesis”, Salas và Saurina, 2002)

• Đa dạng hóa danh mục cho vay” (Loan portfolio diversification hypothesis)

• Tăng trưởng tín dụng (Keeton, 1999)

Cách trích dẫn và trình

Khái niệm trích dẫn

Trích dẫn là mô tả ngắn gọn nguồn thông tin mà mình đã

sử dụng

Cách trình bày trích dẫn và tài liệu tham khảo

• Chuẩn bị tài liệu tham khảo, ghi lại đầy đủ các chi tiết của thư

mục, bao gồm cả số trang mà thông tin được lấy ra.

• Đặt trích dẫn vào nơi thích hợp trong văn bản của tài liệu.

• Cung cấp danh sách các tài liệu tham khảo ở trang cuối của tài

liệu

Cách trình bày trích dẫn và tài liệu tham khảo

■ APA (American

Psychological Association)

■ MLA (Modern Language

Association)

■ The Harvard system

■ Chicago manual of style

■ ISO 690

■ ….

Cách trình bày trích dẫn và tài liệu tham khảo

• Trích dẫn trực tiếp (direct quotation): Ghi Tên tác giả, Năm, Số trang

• Nguyễn Văn A (2010, trang 50) cho rằng “việc không dẫn nguồn thông tin đầy

đủ là một thực trạng khá phổ biến trong các khóa luận của sinh viên Việt Nam”.

• “Việc không dẫn nguồn thông tin đầy đủ là một thực trạng khá phổ biến trong các khóa luận của sinh viên Việt Nam” (Nguyễn Văn A 2010, trang 50).

• Trích dẫn gián tiếp (paraphrasing): Tên tác giả (Năm)

• Sinh viên Việt Nam thường không dẫn nguồn cho các thông tin mà họ trích dẫn trong khóa luận của mình (Nguyễn Văn A 2010)

• Nguyễn Văn A (2010) nêu lên thực trạng không dẫn nguồn tài liệu tham khảo trong khóa luận của sinh viên Việt Nam.

Nguyên tắc trích dẫn

Tác giả ( Năm ) Nhan đề Cơ quan xuất bản , thông tin ấn loát.

Chữ thường Chấm + khoảng trắng

Chữ nghiêng (Tên tạp chí) Chữ thường (Nhà xuất bản, trường/viện, tổ chức)

Một tác giả Walker (2007) Walker (2007) (Walker, 2007) (Walker, 2007)

Hai tác giả Walker và Allen

(2004)

Walker và Allen (2004)

(Walker và Allen, 2004)

(Walker và Allen, 2004)

Ba tác giả trở lên Bradley, Ramirez, và

Soo (1999)

Bradley và ctg (1999)

(NIMH, 2003)

NIMH (2003) (National Institute

of Mental Health [NIMH), 2003)

(NIMH, 2003)

Nhóm tác giả

(không thể viết tắt)

University of Pittsburgh (2005)

University of Pittsburgh (2005)

(University of Pittsburgh, 2005)

(University of Pittsburgh, 2005)

Tài liệu tham khảo theo APA

• Nguyên tắc tài liệu tham khảo gồm 4 yếu tố:

• Author (tác giả): Who is responsible for this work?

• Date (Năm): When was this work published?

• Title (Tựa đề): What is this work called?

• Source (Nguồn): Where can I retrieve this work?

https://apastyle.apa.org/

https://owl.purdue.edu/

TLTK theo APA Format

■ Sách :

– Author, A A (Year of publication) Title of work: Capital letter also for

subtitle Location: Publisher.

– Author, A A., & Author, B B (Year of publication) Title of chapter In

A A Editor & B B Editor (Eds.), Title of book (pages of chapter) Location: Publisher.

APA FORMAT

Bài trên Tạp chí:

TLTK theo APA Format

■ Websites

World Health Organization (n.d.) Greece Retrieved

from http://www.who.int/countries/grc/en/

Trích dẫn và TLTK theo APA Format

Loại tài liệu Ví dụ trích dẫn trong bài viết Ví dụ trình bày danh mục tài liệu tham khảo

Sách

Sách một tác giả Author Last name, First initial Middle initial (Year

Published) Title of work Location: Publisher

Moriarty, L (2014) Big little lies New York, NY: G P

Putnam’s Sons

Sách hai hay nhiều tác giả Last name, First initial Middle initial., Last name, First

initial Middle initial., & Last name, First initial Middle

initial (Date) Title Location: Publisher.

Goldin, C D., & Katz, L F (2008) The race between education and technology Cambridge, MA: Belknap

Press of Harvard University Press

Chương trong sách Last name of chapter author, First initial Middle initial

(Year published) Chapter title In First initial Middle initial

Last name of Editor (Ed.), Book title (pp xx-xx) Publishing

City, State: Publisher

De Abreu, B.S (2001) The role of media literacy education within social networking and the library In D

E Agosto & J Abbas (Eds.), Teens, libraries, and social networking (pp 39-48) Santa Barbara, CA: ABC-CLIO

E-books Author Last Name, First initial Middle initial (Year

Published) Title of work [E-reader version]

http://dx.doi.org/xxxx or Retrieved from http://xxxx

Auster, P (2007) The Brooklyn follies [Nook version] Retrieved from http://www.barnesandnoble.com/

Trích dẫn theo APA Format

Loại tài liệu Ví dụ trích dẫn trong bài viết Ví dụ trình bày danh mục tài liệu tham khảo

Bài tạp chí

Bài tạp chí in Author Last name, First initial Middle initial (Year

Published) Title of article Title of Periodical,

Volume(Issue), page range

Gleditsch, N P., Pinker, S., Thayer, B A., Levy, J S., & Thompson, W R (2013) The forum: The decline of war

International Studies Review, 15(3), 396-419

Tạp chí online Author Last name, First initial Middle initial (Year

Published) Title of article Title of Periodical, Volume(Issue), page range http://dx.doi.org/xxxx or

Retrieved from URL if no DOI

Burnell, K J., Coleman, P G., & Hunt, N (2010) Coping with traumatic memories: Second World War veterans’ experiences of social support in relation to the narrative coherence of war

memories Ageing and Society, 30(1), 57-78

http://dx.doi.org.i.ezproxy.nypl.org/10.1017/S0144686X0999016

X

Websites Author Last Name, First initial (Year, Month Date

Published) Title of webpage Retrieved from URL

Austerlitz, S (2015, March 3) How long can a spinoff like

‘Better Call Saul’ last? Retrieved from http://fivethirtyeight.com/features/how-long-can-a-spinoff-like-

better-call-saul-last/

So sánh các trích dẫn và tài liệu tham khảo

không trong ngoặc đơn.

Năm theo sau tên tác giả

Năm theo sau tên nhà xuất bản

Tên tác giả Chỉ ghi họ còn tên viết tắt Cả tên và họ tác giả Chỉ ghi họ còn tên

viết tắt

Chỉ ghi họ còn tên viết tắt

Viết

hoa/Dấu câu

Chỉ từ đầu tiên của tựa đề, tự đầu tiên của phụ đề, và bất kỳ danh từ riêng (như tên) là viết hoa.Mọi thứ khác là chữ

thường Ngoài ra, tiêu đề được viết bằng chữ in nghiêng.

Tất cả các từ khóa trong tiêu

đề được viết hoa và tiêu đề được gạch dưới

Dấu phẩy giữa các phần ngoại trừ viết tắt tên tác giả

và năm Kết thúc câu với dấu chấm.

Tựa đề viết hoa

và tên sách in nghiêng

Nguồn Trang nguồn được gọi là Tài

liệu tham khảo được gọi là “công trình được trích dẫn” “works cited” Harvard online reference

generator

Chicago style reference generator

So sánh các trích dẫn và tài liệu tham khảo

Trong bài Graber (2002)

suggests that “media are most influential in areas in which the audience

knows least” (p 210).

Doris Graber suggests that “media are most influential in areas in which the

audience knows least”

(210).

media are most influential in areas

in which the audience knows least”(Graber 2002)

Doris Graber suggests that

“media are most influential in areas

in which the audience knows least.”1 Tài liệu tham

khảo

Klaphake, E (1999)

My life as an English professor Bellevue,

Nebraska: Bellevue University Press.

Klaphake, Elizabeth

My Life as an English Professor Bellevue, Nebraska: Bellevue University Press 1999.

Pollan, M 2006, The

Omnivore’s Dilemma: A Natural History of Four

Meals (New York:

Penguin, 2006), 99– 100.