MỤC LỤC PAGE 43 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu độc lập của tôi Số liệu được nêu trong luận văn là trung thực và có trích nguồn Kết quả nghiên cứu trong luận văn là trung th[.]
Nguồn nhân lực doanh nghiệp
Khái niệm về nguồn nhân lực
Nguồn nhân lực là khái niệm cốt lõi trong ngành quản lý kinh tế, đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển và duy trì hoạt động của doanh nghiệp Tuy nhiên, nhiều sinh viên vẫn chưa hiểu rõ và nắm vững các thuật ngữ liên quan đến nguồn nhân lực Theo một số giáo trình, nguồn nhân lực được định nghĩa như là tổng thể các nhân tố con người có trình độ, kỹ năng, kiến thức và tiềm năng đóng góp vào sự thành công của tổ chức Hiểu rõ về nguồn nhân lực giúp các nhà quản lý tối ưu hóa nguồn lực và nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.
Nhân lực là nguồn lực con người, bao gồm cả thể lực và trí lực, đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của xã hội Nguồn nhân lực đề cập đến tổng hợp các khả năng và tiềm năng của con người trong các khía cạnh khác nhau Trước hết, nhân lực là nguồn cung cấp sức lao động cho toàn xã hội, bao gồm toàn bộ dân cư có sức khỏe và thể trạng phát triển bình thường, góp phần thúc đẩy nền kinh tế và phát triển bền vững.
Nguồn nhân lực là yếu tố quan trọng góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội của quốc gia Khả năng lao động của xã hội được hiểu theo nghĩa hẹp hơn, bao gồm nhóm dân cư trong độ tuổi lao động có khả năng lao động Việc phát huy nguồn nhân lực hiệu quả sẽ tạo điều kiện thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững và nâng cao chất lượng cuộc sống cho cộng đồng.
Nguồn nhân lực là tổng hợp các cá nhân tham gia vào quá trình lao động, bao gồm cả yếu tố thể chất và tinh thần được huy động để thúc đẩy sản xuất Đây là nguồn lực quan trọng giúp đảm bảo hoạt động của doanh nghiệp và nền kinh tế phát triển bền vững Việc phát triển nguồn nhân lực hiệu quả góp phần nâng cao năng suất lao động và thúc đẩy cạnh tranh trên thị trường.
Trong hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp ngày nay, yếu tố nhân lực (con người) đóng vai trò trung tâm và quyết định hàng đầu Nhân lực không chỉ là yếu tố then chốt giúp liên kết và thúc đẩy các yếu tố khác hoạt động hiệu quả, mà còn tạo nên sức mạnh tổng hợp cho tổ chức Do đó, phát triển nguồn nhân lực chính là chìa khóa để nâng cao năng lực cạnh tranh và thành công bền vững của doanh nghiệp.
Trong bối cảnh mở cửa và hội nhập quốc tế, giá trị tri thức ngày càng đóng vai trò quan trọng trong tổng giá trị sản phẩm và dịch vụ của doanh nghiệp Các doanh nghiệp cần tập trung nâng cao và khai thác tri thức để tăng cường hoạt động sản xuất kinh doanh hiệu quả Việc chuyển đổi từ khai thác thể lực theo chiều rộng sang khai thác trí lực theo chiều sâu giúp doanh nghiệp xây dựng nguồn lực bền vững, thúc đẩy phát triển dài hạn trong môi trường cạnh tranh ngày càng khốc liệt.
Mỗi cá nhân tại một thời điểm nhất định sở hữu một vốn tri thức riêng Để doanh nghiệp khai thác nguồn nhân lực hiệu quả và phù hợp với mục tiêu phát triển, việc chú trọng đào tạo và phát triển nguồn nhân lực đóng vai trò cực kỳ quan trọng.
Thể lực là sức khỏe của cơ thể mỗi người, ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như sức vóc, tình trạng sức khỏe, mức sống, thu nhập, chế độ ăn uống, chế độ làm việc và nghỉ ngơi, cũng như dịch vụ y tế Ngoài ra, thể lực còn phụ thuộc vào tuổi tác và giới tính của từng cá nhân, tạo nên sự đa dạng về khả năng sức khỏe giữa các người.
Trí lực là khả năng trí tuệ và sự hiểu biết của mỗi người, bao gồm kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo, kinh nghiệm cũng như quan điểm, đạo đức, nhân cách và niềm tin Nó phản ánh rõ nét khả năng tư duy, sáng tạo và ứng xử trong cuộc sống hàng ngày Trí lực không chỉ giúp con người phát triển bản thân mà còn góp phần nâng cao giá trị cá nhân và xây dựng nền tảng vững chắc cho thành công Do đó, việc phát triển trí lực đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành nhân cách và thúc đẩy tiến bộ xã hội.
Trí lực là tổng hòa của hiểu biết, trình độ, kỹ năng và tài năng của con người, đóng vai trò then chốt trong sự phát triển tổ chức Nó bao gồm khả năng tiếp thu kiến thức mới nhanh chóng và năng khiếu cá nhân, tạo nên nguồn lực vô tận không bao giờ cạn kiệt Để đảm bảo sự phát triển bền vững, các tổ chức cần tận dụng tối đa trí lực thông qua việc đào tạo và phát triển nguồn nhân lực liên tục Việc này giúp nâng cao trình độ, kỹ năng của nhân viên và tối ưu hóa nguồn lực con người cho sự thành công lâu dài của tổ chức.
Yêu cầu đối với nguồn nhân lực tại ngân hàng thương mại
Ngân hàng thương mại là một tổ chức đặc thù của nền kinh tế thị trường, trong đó hiệu quả kinh doanh và phát triển phụ thuộc lớn vào quy mô, chiều sâu hoạt động và nguồn nhân lực Trong các giai đoạn phát triển, vai trò của nguồn nhân lực từng thời kỳ thay đổi, từ việc sử dụng vốn vật chất và công nghệ ban đầu để nâng cao khả năng cạnh tranh, đến việc chú trọng chất lượng nguồn nhân lực trong nền kinh tế trí thức và hội nhập hiện nay Chất lượng nguồn nhân lực quyết định khả năng cạnh tranh và tồn tại của ngân hàng, bởi nhân lực là yếu tố chính tạo ra vốn, đề xuất ý tưởng mới, cũng như lựa chọn và ứng dụng công nghệ tiên tiến Để xây dựng một đội ngũ nhân lực nhiệt tình, tận tâm và làm việc hiệu quả, các ngân hàng cần có chính sách và giải pháp phù hợp, bắt đầu bằng việc xác định rõ các yêu cầu mà đội ngũ cần đáp ứng.
Nhân lực trong ngành ngân hàng cần phải có kiến thức chuyên sâu về lĩnh vực ngân hàng và kiến thức rộng về các lĩnh vực kinh tế khác, đảm bảo khả năng thích ứng với yêu cầu hiện tại của nền kinh tế Đội ngũ chủ chốt, gồm cán bộ lãnh đạo và hoạch định chính sách ngân hàng thương mại, đóng vai trò then chốt trong việc đưa ra các chính sách phù hợp nhằm thúc đẩy ổn định và phát triển kinh tế Chính sách tiền tệ có ảnh hưởng nhanh chóng và mạnh mẽ, tác động lan truyền trong toàn bộ nền kinh tế, có thể thúc đẩy hoặc cản trở tốc độ tăng trưởng kinh tế Các chính sách này không chỉ cần phù hợp với điều kiện cục bộ, ngắn hạn, mà còn phải hướng đến sự ổn định dài hạn trong khuôn khổ vĩ mô Do đó, các nhà nghiên cứu và hoạch định chính sách cần có tri thức vững chắc đã tích lũy và không ngừng cập nhật tri thức mới toàn cầu để đảm bảo hiệu quả trong chiến lược phát triển ngân hàng và nền kinh tế.
Trong hệ thống ngân hàng và thị trường tài chính, công nghệ thông tin và viễn thông được áp dụng rộng rãi ở mọi cấp, đòi hỏi nhân viên có khả năng làm việc với công nghệ hiện đại, phát triển kỹ năng chuyên môn và thao tác thành thạo nghiệp vụ theo ngành đã đào tạo Sự liên kết của hệ thống không còn tính theo ngày tháng mà theo từng giây, phút, yêu cầu cao về khả năng tự quyết định độc lập, hợp tác, hiểu biết động nghiệp trong môi trường áp lực cao Người lao động cần có trình độ nghiệp vụ, kỹ năng tổ chức làm việc chủ động, ngoại ngữ tốt để có thể làm chủ công nghệ, phục vụ nhiệm vụ chuyên môn hiệu quả.
Trong nền kinh tế tri thức, nguồn nhân lực cần có khả năng thích ứng và tính linh hoạt cao để đáp ứng những công việc phức tạp và thay đổi liên tục Điều này đòi hỏi trình độ chuyên môn cao và khả năng nhanh chóng chuyển giao kiến thức khoa học, công nghệ trong bối cảnh toàn cầu hóa Khả năng tự điều chỉnh của nguồn nhân lực ngày càng trở thành yếu tố then chốt giúp cá nhân tồn tại và phát triển trên thị trường lao động quốc tế, đồng thời mở rộng qui mô lao động và tăng tính cạnh tranh Vì vậy, chiến lược phát triển nguồn nhân lực cần tập trung vào việc không ngừng nâng cao bản lĩnh nghề nghiệp, khả năng thích ứng, linh hoạt để đáp ứng những biến động của cung cầu lao động xã hội.
Trong nền kinh tế thị trường phát triển ngày nay, khả năng sáng tạo tri thức mới là yếu tố quyết định thành công của các ngân hàng Các hoạt động ngân hàng và thị trường tài chính hiện đại đều đòi hỏi trình độ trí tuệ cao, sử dụng nhiều hàm lượng chất xám để phát triển dịch vụ mới, sản phẩm sáng tạo, và tìm ra “ngách” thị trường để đầu tư kinh doanh Thay vì dựa vào mạng lưới rộng lớn hay công nghệ đã chín muồi, các ngân hàng cần thúc đẩy khả năng làm việc sáng tạo và chủ động của nhân viên để cạnh tranh hiệu quả Trong khi trước kia người ta lựa chọn công nghệ đã thử nghiệm, hiện nay phải tìm kiếm và áp dụng công nghệ mới, đặc biệt là tại Việt Nam – Lào, nơi cần sự sáng tạo để đi tắt đón đầu Ví dụ thành công của Singapore khi biến đổi từ một thành phố nghèo thành trung tâm tài chính khu vực là minh chứng cho tầm quan trọng của sáng tạo trong phát triển ngân hàng và tài chính.
Yêu cầu về khả năng sáng tạo đứng đầu danh sách các yếu tố quan trọng đối với nguồn nhân lực hiện nay Chỉ những nhân viên chủ chốt, có tư duy độc đáo, khả năng dự báo và suy luận tốt mới đáp ứng được tiêu chuẩn này Những người này thường có nhân cách trí tuệ phát triển, sáng tạo dồi dào, giải quyết công việc nhanh chóng và chính xác để mang lại hiệu quả cao cho tổ chức.
Tính sáng tạo của nguồn nhân lực phụ thuộc vào nhiều yếu tố như trình độ hiện có, môi trường làm việc và điều kiện vật chất, tài chính Ngoài ra, sự quan tâm đến công việc, ý thức trách nhiệm với cộng đồng và xã hội cũng đóng vai trò quan trọng Ham muốn tự khẳng định mình cùng với môi trường kinh tế - xã hội ảnh hưởng đáng kể đến khả năng sáng tạo của nhân viên.
Nguồn nhân lực của ngân hàng liên doanh Lào – Việt cần kết hợp yếu tố văn hóa truyền thống với tri thức hiện đại để tạo ra sức mạnh tổng hợp của con người Điều này giúp họ thích nghi nhanh chóng với nền kinh tế tri thức và chủ động vượt qua các thách thức, góp phần xây dựng thành công sự nghiệp CNH-HĐH trong lĩnh vực ngân hàng Việc phát triển nguồn nhân lực vừa đáp ứng yêu cầu chuyên môn vừa nâng cao kỹ năng nghề nghiệp là chìa khóa để ngân hàng liên doanh Lào – Việt bắt kịp xu hướng toàn cầu hóa và thúc đẩy hoạt động ngân hàng phát triển bền vững.
Trong bối cảnh cạnh tranh và hội nhập hiện nay, công tác đào tạo nguồn nhân lực đóng vai trò cực kỳ quan trọng và cần được coi trọng hàng đầu trong mọi tổ chức Đầu tư vào đào tạo nhân lực không chỉ là hoạt động phát triển hiện tại mà còn là khoản đầu tư chiến lược cho tương lai của doanh nghiệp Để đạt được hiệu quả tối đa từ hoạt động đào tạo, trước hết cần có nhận thức đúng đắn và sự quan tâm sâu sắc của lãnh đạo cũng như từng cán bộ nhân viên trong tổ chức.
Để nâng cao năng suất lao động, việc đào tạo nhân viên giỏi là yếu tố then chốt Một nhân viên văn phòng có thể đạt năng suất đánh máy từ 50 đến 60 từ/phút sau quá trình đào tạo bài bản trong hai tuần Thay vì chỉ trích về khả năng yếu kém của nhân viên, chúng ta nên đầu tư vào đào tạo để họ phát huy tối đa tiềm năng, góp phần nâng cao hiệu quả công việc và năng suất chung của tổ chức.
Đào tạo nguồn nhân lực tại ngân hàng thương mại
Khái niệm về đào tạo nguồn nhân lực
Đào tạo nguồn nhân lực là một phạm trù rộng, mang ý nghĩa quan trọng đối với mỗi tổ chức và doanh nghiệp Việc hiểu rõ và chính xác về phạm trù này giúp nâng cao chất lượng nhân sự và thúc đẩy sự phát triển bền vững của doanh nghiệp Các khái niệm liên quan đến đào tạo nguồn nhân lực cần được nghiên cứu kỹ lưỡng để tối ưu hóa hiệu quả công tác đào tạo và phát triển nhân lực.
Giáo dục là hoạt động học tập nhằm chuẩn bị cho con người bước vào nghề nghiệp hoặc chuyển đổi nghề phù hợp trong tương lai, góp phần nâng cao kiến thức và kỹ năng sống Đào tạo tập trung vào các hoạt động giúp người lao động nâng cao hiệu quả công việc, làm rõ và nâng cao trình độ cũng như kỹ năng để thực hiện nhiệm vụ được giao một cách tốt nhất Cả hai đều đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển năng lực cá nhân và đáp ứng nhu cầu thị trường lao động hiện nay.
Phát triển là các hoạt động học tập mở rộng ngoài phạm vi công việc hiện tại của người lao động, giúp họ tiếp cận những công việc mới phù hợp với định hướng tương lai của tổ chức hoặc doanh nghiệp Đây là yếu tố quan trọng để nâng cao kỹ năng và thúc đẩy sự phát triển lâu dài của nhân viên, đồng thời góp phần vào sự thành công chung của tổ chức Việc đầu tư vào phát triển nhân sự không chỉ nâng cao hiệu quả làm việc mà còn tạo ra môi trường làm việc tích cực, thúc đẩy sự sáng tạo và đổi mới.
Phát triển nguồn nhân lực bao gồm các hoạt động học tập có tổ chức nhằm thúc đẩy sự thay đổi tích cực trong hành vi nghề nghiệp của người lao động Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì và nâng cao chất lượng nhân sự của tổ chức hoặc doanh nghiệp Đây là yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp có thể đứng vững và phát triển bền vững trong tương lai.
Vì thế công tác đào tạo và phát triển nguồn nhân lực phải được tổ chức và thực hiện nghiêm túc và thường xuyên.
Đào tạo nguồn nhân lực là quá trình tăng cường kiến thức, kỹ năng và năng lực của mỗi cá nhân trong xã hội, góp phần phát triển kinh tế, chính trị và xã hội Dưới góc độ kinh tế, đó là sự tích lũy vốn con người và đầu tư hiệu quả vào phát triển kinh tế; từ chính trị, nhằm chuẩn bị con người tham gia chín chắn vào hoạt động chính trị và xây dựng nền dân chủ Trong lĩnh vực xã hội học, đào tạo giúp con người sống cuộc sống phong phú hơn, tiến từ cá nhân thành nhân cách và xã hội hóa Trong bối cảnh hội nhập quốc tế, các quốc gia quan tâm đến việc đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, có khả năng nắm bắt và ứng dụng công nghệ mới nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển Quá trình này không chỉ nâng cao số lượng và chất lượng nguồn nhân lực mà còn hoàn thiện cơ cấu, chính sách, phương pháp nhằm thúc đẩy sự phát triển kinh tế-xã hội bền vững Với quan điểm con người là trung tâm của sự phát triển, đào tạo nguồn nhân lực còn nhằm mở rộng khả năng lựa chọn, cải thiện môi trường sống và tăng cường năng lực cá nhân phù hợp với yêu cầu phát triển Quá trình này bao gồm các hoạt động phát triển thể lực, trí lực, năng lực nhận thức, tính sáng tạo và khả năng xã hội của con người.
Phát triển chất lượng thể hiện qua việc nâng cao mức sống, trình độ học vấn, kỹ năng chuyên môn và sức khỏe của cộng đồng hoặc tổ chức Chỉ số Phát triển Con người (HDI) do Liên hợp quốc sử dụng là thước đo đánh giá sự tiến bộ của một quốc gia hoặc so sánh giữa các quốc gia qua các thời kỳ, phản ánh các khía cạnh thiết yếu của năng lực con người HDI gồm khoảng 100 chỉ số, trong đó ba yếu tố quan trọng nhất là: (i) chỉ số kinh tế, phản ánh qua GDP bình quân đầu người; (ii) năng lực sinh thể, đo bằng tuổi thọ trung bình; và (iii) năng lực tinh thần, thể hiện qua tỷ lệ biết chữ và tỷ lệ nhập học các cấp học Các chỉ số này có giá trị từ 0 đến 1, trong đó: tỷ lệ biết chữ là 1 khi 100% người trên 15 tuổi biết đọc viết, và 0 khi không ai biết; tuổi thọ là 1 khi trung bình đạt 85 tuổi, và 0 khi 25 tuổi; và chỉ số kinh tế là 1 khi GDP bình quân đạt 40.000 USD/năm, và 0 khi chỉ đạt 100 USD/năm.
Chất lượng nguồn nhân lực của Lào đã có những tiến bộ rõ rệt theo chỉ số HDI, tuy nhiên vẫn còn nhiều hạn chế cần khắc phục Đào tạo nguồn nhân lực hiện nay được xem là yêu cầu cấp thiết để thúc đẩy sự phát triển kinh tế và nâng cao khả năng hội nhập quốc tế của quốc gia Việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực sẽ góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững và nâng cao vị thế của Lào trên trường quốc tế.
Trong mỗi tổ chức, đào tạo nguồn nhân lực đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển cả về số lượng lẫn chất lượng nhân viên để phù hợp với mục tiêu và chiến lược phát triển của tổ chức Đây là hoạt động chủ động nhằm đáp ứng các yêu cầu và thách thức của điều kiện khách quan, giúp người lao động thích nghi và nâng cao khả năng làm việc trong tương lai Đào tạo nguồn nhân lực có mục tiêu rõ ràng cho từng giai đoạn, trong đó các mục tiêu ngắn hạn như nâng cao kỹ năng chuyên môn, thúc đẩy hiệu quả công việc và chuẩn bị nguồn nhân lực phù hợp cho mục tiêu phát triển dài hạn của tổ chức.
- Chuẩn bị nhân sự để đảm nhận những nhiệm vụ trách nhiệm mới
- Đào tạo nhân sự mới để thích nghi với hệ thống và quá trình tổ chức của đơn vị.
- Nâng cao năng lực và kỹ năng của đội ngũ nhân lực để họ có thể thực hiện nhiệm vụ một cách hiệu quả hơn.
Xây dựng đội ngũ nhân lực thích ứng với những thử thách mới của tổ chức trong điều kiện hoạt động mới chính là yếu tố then chốt để đảm bảo sự thành công Việc phát triển nguồn nhân lực phù hợp sẽ giúp tổ chức vượt qua các thách thức, thúc đẩy sự tăng trưởng bền vững Đào tạo và nâng cao kỹ năng cho nhân viên là chìa khóa để đáp ứng yêu cầu của môi trường mới, góp phần phát triển cá nhân và thúc đẩy sự tiến bộ của chính nhân sự đó Trong bối cảnh thay đổi liên tục, tổ chức cần chú trọng đến việc xây dựng đội ngũ nhân lực linh hoạt, có khả năng thích nghi và đối mặt với các cơ hội cùng thử thách mới một cách hiệu quả.
Đào tạo nguồn nhân lực đóng vai trò quan trọng trong việc tạo môi trường thuận lợi về vật chất và tinh thần để phát triển đội ngũ nhân viên Quá trình đào tạo được chia thành hai hướng chính: đào tạo theo "luồng" nhằm xây dựng lộ trình rõ ràng cho sự nghiệp của nhân viên, và đào tạo để nâng cao kỹ năng chuyên môn đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của doanh nghiệp Việc kết hợp cả hai hình thức này giúp phát huy tối đa tiềm năng của nguồn nhân lực, thúc đẩy sự phát triển bền vững của tổ chức trong môi trường cạnh tranh ngày càng khắc nghiệt.
Đào tạo theo "luồng" giúp tăng số lượng nhân lực bằng cách thu hút nguồn từ bên ngoài hoặc điều chuyển nội bộ tổ chức, góp phần đáp ứng từng nhu cầu phát triển Đào tạo "nguồn dự trữ" nhằm tối ưu hóa khả năng sinh lợi từ nguồn nhân lực có sẵn, coi con người là tài sản quan trọng để duy trì mức độ cạnh tranh của tổ chức Việc phát triển nguồn dự trữ nhân lực không chỉ giúp tổ chức thích ứng linh hoạt với biến động thị trường mà còn thúc đẩy sự bền vững và tăng trưởng lâu dài.
Nguồn vốn nhân lực không chỉ đơn thuần là yếu tố sản xuất mà còn được xem là một tài sản quý giá của tổ chức, góp phần vào mục tiêu phát triển bền vững Nhân lực không chỉ là nguồn dự trữ mà còn là nguồn vốn có giá trị, có thể gia tăng hoặc giảm đi dựa trên chất lượng đào tạo và quản lý nguồn nhân lực Việc xây dựng và phát triển nguồn nhân lực hiệu quả là yếu tố then chốt để nâng cao giá trị và sức mạnh cạnh tranh của tổ chức trong môi trường kinh doanh ngày càng khốc liệt.
Đào tạo nguồn nhân lực không chỉ nhằm nâng cao năng lực thực thi nhiệm vụ mà còn đảm bảo sự phát triển bền vững của tổ chức, phù hợp với mục tiêu và quy mô phát triển trong tương lai Đây là hoạt động chiến lược dài hạn, trang bị kiến thức và kỹ năng toàn diện cho nhân lực, nhằm đáp ứng nhu cầu lâu dài của tổ chức, đồng thời giúp quản lý nguồn nhân lực hiệu quả về số lượng và chất lượng Nội dung đào tạo bao gồm các chức năng như tuyển dụng, bổ nhiệm, sử dụng, khích lệ và phát triển nhân sự, trong đó mục tiêu tuyển dụng là lựa chọn những ứng viên phù hợp về trình độ, khả năng và chi phí Trong chiến lược phát triển nhân lực, cần phân loại nguồn nhân lực thành nhân sự chủ chốt và nhân sự bổ sung để sử dụng nguồn lực hiệu quả theo từng giai đoạn phát triển của tổ chức Hoạt động đào tạo phát triển nhằm nâng cao năng lực, phát huy tiềm năng nhân viên, nhưng cần coi đây là hoạt động đầu tư dài hạn vì hiệu quả không ngay lập tức và có rủi ro về di chuyển hoặc ứng dụng kiến thức Để tránh thất bại, phát triển nguồn nhân lực cần theo hướng tổng thể và đồng bộ, trong đó đánh giá nhân sự đóng vai trò nền tảng để xác định khả năng, tiềm năng, nhằm tuyển dụng, bố trí và phát triển đúng hướng Các phương pháp đào tạo sử dụng công cụ "mô hình năng lực" dựa trên 16 kỹ năng chia thành 6 nhóm theo tiêu chuẩn ASTD, nhằm xác định rõ năng lực, phân tích thiếu hụt và lập kế hoạch phát triển Ri vào các tổ chức có hàm lượng trí thức cao như NHTW, mô hình năng lực còn được chia thành 4 nhóm: khả năng chuyên môn, khả năng cá nhân, khả năng lãnh đạo và khả năng giao tiếp Nuôi dưỡng và tạo môi trường phát triển nhân lực là điều kiện thiết yếu để nâng cao năng lực và hiệu quả công việc, hướng tới duy trì và khuyến khích điều kiện làm việc tích cực, giúp thành viên cống hiến lâu dài.
Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực đóng vai trò vô cùng quan trọng đối với người lao động, giúp nâng cao kỹ năng và kiến thức để thích nghi với công việc Công tác này không những cải thiện năng suất làm việc mà còn thúc đẩy sự phát triển cá nhân, nâng cao giá trị bản thân trong thị trường lao động hiện nay Việc đào tạo liên tục còn giúp người lao động nắm bắt các xu hướng mới, tăng khả năng cạnh tranh và đảm bảo cơ hội thăng tiến trong sự nghiệp.
- Tạo ra được sự gắn bó giữa người lao động và doanh nghiệp.
- Tạo ra sự chuyên nghiệp của người lao động.
- Tạo ra sự thích ứng giữa người lao động và công việc hiện tại cũng như trong tương lai.
- Đáp ứng nhu cầu và nguyện vọng phát triển của người lao động.
Việc giúp người lao động có cách nhìn nhận và tư duy mới trong công việc là nền tảng để thúc đẩy sáng tạo và đổi mới trong môi trường lao động Khi nhân viên được khuyến khích phát triển tư duy tích cực và sáng tạo, họ sẽ cảm thấy tự tin hơn trong việc đề xuất ý tưởng mới, góp phần nâng cao hiệu quả công việc và thúc đẩy sự phát triển của tổ chức Tạo điều kiện cho người lao động phát huy khả năng sáng tạo không chỉ giúp họ phát triển bản thân mà còn là chìa khóa để doanh nghiệp duy trì lợi thế cạnh tranh trên thị trường.
Mục tiêu đào tạo nguồn nhân lực của ngân hàng thương mại
Mục tiêu chính của đào tạo nguồn nhân lực là tận dụng tối đa nguồn lực hiện có và nâng cao hiệu quả tổ chức bằng cách giúp người lao động hiểu rõ công việc, vững vàng hơn trong nghề nghiệp và thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ Đào tạo góp phần hình thành nhân viên tự giác, có thái độ tích cực và khả năng thích ứng tốt hơn với các công việc trong tương lai Vai trò của đào tạo và phát triển vô cùng quan trọng đối với tổ chức, doanh nghiệp và người lao động, góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững.
Đào tạo và phát triển nhân sự đóng vai trò then chốt trong việc đáp ứng yêu cầu công việc của tổ chức, từ đó thúc đẩy sự tồn tại và phát triển bền vững của doanh nghiệp Việc xây dựng chương trình đào tạo phù hợp giúp nâng cao kỹ năng và năng lực của nhân viên, góp phần gia tăng hiệu quả làm việc Đáp ứng nhu cầu phát triển của tổ chức đòi hỏi các hoạt động đào tạo liên tục, phù hợp với xu hướng thị trường và công nghệ mới nhất Như vậy, đào tạo và phát triển nhân sự không chỉ là chìa khóa để duy trì hoạt động hiệu quả mà còn là yếu tố quyết định sự thành công lâu dài của tổ chức.
Đào tạo và phát triển nghề nghiệp giúp người lao động nâng cao kỹ năng, đáp ứng tốt hơn nhu cầu học tập và phát triển cá nhân Quá trình này xây dựng tính chuyên nghiệp và khả năng thích ứng linh hoạt với công việc hiện tại và tương lai Ngoài ra, đào tạo còn thay đổi tư duy, mở ra các cơ hội sáng tạo và phát huy khả năng tiềm năng của người lao động trong công việc Nhờ đó, người lao động có thể tìm kiếm những vị trí công việc mới, có thu nhập cao hơn và phát triển bền vững trong sự nghiệp.
Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực đóng vai trò chiến lược giúp doanh nghiệp tạo lợi thế cạnh tranh bền vững Nó nâng cao năng suất, chất lượng lao động và hiệu quả công việc, đồng thời thúc đẩy ứng dụng tiến bộ kỹ thuật và quản lý vào hoạt động kinh doanh Nhờ đó, doanh nghiệp giảm bớt sự giám sát nhờ vào khả năng tự quản lý của nhân viên đã qua đào tạo Bên cạnh đó, đào tạo còn giúp nâng cao tính ổn định và tính linh hoạt của tổ chức, duy trì và cải thiện chất lượng nguồn nhân lực liên tục để đáp ứng tốt hơn các thách thức thị trường.
Toàn cầu hóa đã thúc đẩy quá trình đào tạo và phát triển nguồn nhân lực, tạo điều kiện để các quốc gia nâng cao năng lực cạnh tranh và tham gia vào thị trường toàn cầu Một trong những tác động trọng yếu của toàn cầu hóa là xu hướng phát triển nguồn nhân lực dựa trên sự đổi mới về công nghệ, giảm chi phí truyền thông và vận chuyển, cùng với sự tương tác ngày càng tăng giữa các quốc gia phát triển và đang phát triển trong nền kinh tế toàn cầu Thúc đẩy toàn cầu hóa đã khiến các nền kinh tế phát triển nhanh hơn, trở thành thị trường toàn cầu, nâng cao tính tương tác và phụ thuộc lẫn nhau giữa các quốc gia Cạnh tranh toàn cầu ngày càng khốc liệt hơn, đòi hỏi các doanh nghiệp và quốc gia phải nâng cao khả năng tạo ra giá trị gia tăng trong sản phẩm, dịch vụ và quy trình hoạt động – yếu tố chính quyết định năng lực cạnh tranh trong thế kỷ 21 Kiến thức và kỹ năng của lực lượng lao động là vũ khí quan trọng giúp các doanh nghiệp duy trì lợi thế cạnh tranh; đồng thời, sự khác biệt về quản trị nguồn nhân lực, chất lượng sản phẩm và dịch vụ, cũng như khả năng đổi mới, là chìa khóa để các doanh nghiệp tồn tại và phát triển trong bối cảnh thị trường toàn cầu ngày càng cạnh tranh khắc nghiệt.
Một tổ chức hoặc doanh nghiệp muốn thành công trong hoạt động sản xuất kinh doanh cần xác định rõ mục tiêu phát triển để định hướng chiến lược phù hợp Việc xây dựng chiến lược kinh doanh dựa trên từng giai đoạn, đặc điểm thị trường, khách hàng và nguồn lực để đạt hiệu quả tối ưu Các yếu tố chiến lược như nhóm khách hàng mục tiêu, địa bàn hoạt động, chất lượng và giá thành sản phẩm đều ảnh hưởng đến hướng đi của doanh nghiệp Nhờ đó, doanh nghiệp có thể phát triển chương trình đào tạo nhân lực phù hợp nhằm đáp ứng nhu cầu sản xuất và kinh doanh một cách hiệu quả.
Nguyên tắc thực hiện đào tạo nguồn nhân lực tại ngân hàng thương mại
Ngân hàng thương mại với nền tảng công nghệ hiện đại, có tiềm lực tài chính vững mạnh và đội ngũ nhân sự chuyên nghiệp, giàu kinh nghiệm, nhiệt huyết Chúng tôi đang không ngừng xây dựng để trở thành ngân hàng thương mại hàng đầu, hướng tới việc phát triển thành một tập đoàn dịch vụ tài chính – ngân hàng lớn mạnh tại Việt Nam.
Nguyên tắc quan trọng trong đào tạo và phát triển nguồn nhân lực bao gồm việc tin tưởng rằng con người hoàn toàn có năng lực để phát triển bản thân, mỗi cá nhân đều có giá trị riêng biệt và đóng góp to lớn cho tổ chức Bên cạnh đó, việc kết hợp lợi ích của người lao động và lợi ích của tổ chức giúp thúc đẩy sự phát triển bền vững Đào tạo nguồn nhân lực không chỉ nâng cao năng lực mà còn là một hình thức đầu tư sinh lợi đáng kể cho doanh nghiệp, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động và sức cạnh tranh trên thị trường.
Mọi người trong tổ chức đều có khả năng phát triển và sẵn sàng nỗ lực để không ngừng nâng cao kỹ năng và kiến thức của bản thân Con người có năng lực tự nhiên để phát triển, vì vậy, tổ chức nên thúc đẩy môi trường khuyến khích sự phát triển cá nhân nhằm góp phần vào sự tăng trưởng chung của doanh nghiệp Khi các thành viên liên tục cố gắng phát triển bản thân, doanh nghiệp sẽ đạt được những thành tựu lớn hơn và duy trì sự cạnh tranh trên thị trường.
Hai là , mỗi người đều có giá trị riêng Vì vậy, mỗi người là một con người cụ thể, khác với những người khác và đều có khả năng đóng góp những sáng kiến.
Việc phát triển nguồn nhân lực cần kết hợp lợi ích của người lao động và tổ chức, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc động viên và khuyến khích các thành viên cố gắng tăng cường sự đóng góp cho tổ chức.
Thu hút và phát huy tốt những người có năng lực và trình độ cao, góp phần tạo ra giá trị lớn nhất từ các sản phẩm của người lao động Điều này giúp bù đắp chi phí đào tạo và phát triển nhân lực, đồng thời nâng cao hiệu quả hoạt động củaองค์กร.
Mặt khác, những mong đợi của người lao động qua đào tạo và phát triển là:
- Ổn định để phát triển.
- Có những cơ hội thăng tiến.
- Có những vị trí làm việc thuận lợi để đóng góp, cống hiến được nhiều nhất.
- Được cung cấp những thông tin về đào tạo có liên quan đến họ.
Phát triển nguồn nhân lực và đào tạo người lao động là những hoạt động đầu tư sinh lợi cao, đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy sự phát triển hiệu quả của tổ chức Việc nâng cao kỹ năng và kiến thức cho nhân viên không chỉ giúp cải thiện năng suất làm việc mà còn tạo ra lợi thế cạnh tranh bền vững cho doanh nghiệp Đầu tư vào đào tạo nguồn nhân lực là chiến lược dài hạn để xây dựng đội ngũ nhân sự chất lượng, góp phần vào sự thành công và phát triển bền vững của tổ chức.
Nội dung của công tác đào tạo tại ngân hàng thương mại
Mỗi tổ chức, doanh nghiệp luôn tìm kiếm chương trình đào tạo phù hợp và hiệu quả nhất để nâng cao năng lực nhân viên Hiện nay, quy trình xây dựng chương trình đào tạo thường gồm bảy bước cơ bản, trong đó các doanh nghiệp và tổ chức lựa chọn tập trung vào các bước phù hợp với mục tiêu sản xuất kinh doanh của mình Việc áp dụng mô hình này giúp đảm bảo chương trình đào tạo nguồn nhân lực được thiết kế bài bản, phù hợp với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp, nâng cao hiệu quả đào tạo và thúc đẩy sự phát triển bền vững.
Sơ đồ 1.1 : Trình tự xây dựng một chương trình đào tạo/ phát triển
1.2.4.1 Xác định nhu cầu đào tạo nguồn nhân lực tại ngân hàng thương mai
Xác định nhu cầu đào tạo là bước quan trọng đầu tiên của chương trình đào tạo và phát triển doanh nghiệp Việc này đòi hỏi doanh nghiệp phải phân tích chính xác thời điểm cần đào tạo, bộ phận nào cần được đào tạo, các kỹ năng cần nâng cao, cũng như số lượng lao động phù hợp Nhu cầu đào tạo được xác định dựa trên phân tích nhu cầu lao động của tổ chức, các yêu cầu về kiến thức và kỹ năng cần thiết cho công việc, cùng với đánh giá trình độ, kiến thức và kỹ năng hiện có của người lao động.
Phân tích nhu cầu lao động là quá trình xác định số lượng và chất lượng nhân lực cần thiết cho doanh nghiệp trong hiện tại và tương lai, nhằm đảm bảo hoạt động sản xuất kinh doanh hiệu quả Đây là bước quan trọng giúp doanh nghiệp đưa ra các kế hoạch tuyển dụng phù hợp, tối ưu hóa nguồn nhân lực, và dự báo các xu hướng thay đổi về nguồn lao động để duy trì sự phát triển bền vững Phân tích nhu cầu lao động còn giúp xác định các kỹ năng cần thiết, từ đó xây dựng chiến lược đào tạo và phát triển nhân viên phù hợp, đáp ứng những yêu cầu ngày càng cao của thị trường lao động cạnh tranh.
Xác định nhu cầu đào tạo Xác định chính sách đào tạo
Để xây dựng một tổ chức thực hiện chương trình đào tạo hiệu quả, việc đánh giá sự thực hiện đào tạo đóng vai trò then chốt trong việc xác định mức độ thành công và các điểm cần cải thiện Lựa chọn phương pháp đào tạo phù hợp giúp tối ưu hóa quá trình học tập và nâng cao hiệu quả đào tạo Thiết lập quy trình đánh giá rõ ràng và chặt chẽ đảm bảo việc theo dõi tiến trình đào tạo diễn ra liên tục, chính xác, từ đó thúc đẩy cải tiến và nâng cao chất lượng đào tạo trong tổ chức.
Quá trình đánh giá yêu cầu nhân lực là bước quan trọng để xác định các mục tiêu dự báo, giúp doanh nghiệp dự đoán cầu nhân lực trong ngắn hạn và dài hạn dựa trên mục tiêu sản xuất kinh doanh Cầu nhân lực ngắn hạn thường phản ánh nhu cầu trong vòng 1 năm, nhưng thời gian này có thể được linh hoạt tùy thuộc vào đặc điểm của từng tổ chức Trong khi đó, cầu nhân lực dài hạn thường kéo dài từ 3 đến 7 năm, do các chuyên gia quản lý nhân lực thực hiện dựa trên dự báo về kỹ thuật, công nghệ, môi trường và kế hoạch phát triển của tổ chức Mỗi tổ chức có đặc thù riêng về sản phẩm, quy trình quản lý và trình độ kỹ thuật, do đó, dự báo cầu nhân lực cần căn cứ vào mục tiêu, kế hoạch sản xuất, cũng như các yếu tố tác động để dự đoán chính xác nhu cầu nhân lực ở các bộ phận hoặc công việc cụ thể cho từng kỳ kế hoạch.
Trong tổ chức hiện nay, nhân lực chủ yếu gồm có công nhân kỹ thuật và lao động quản lý Doanh nghiệp cần áp dụng các phương pháp xác định nhu cầu đào tạo phù hợp với đặc điểm sản xuất kinh doanh và đối tượng lao động để nâng cao hiệu quả hoạt động Việc phân tích chính xác nhu cầu đào tạo giúp đảm bảo sự phát triển bền vững của tổ chức.
* Đối với công nhân kỹ thuật:
Phương pháp tính toán dựa trên tổng hao phí thời gian lao động kỹ thuật cần thiết cho từng loại sản phẩm giúp xác định chính xác lượng công việc và nguồn lực cần thiết Việc xác định quỹ thời gian lao động của từng loại nhân viên kỹ thuật đảm bảo sử dụng tối ưu nguồn nhân lực, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất Phương pháp này giúp lập kế hoạch và tổ chức sản xuất hợp lý, phù hợp với yêu cầu kỹ thuật và năng suất lao động Từ đó, doanh nghiệp có thể kiểm soát chi phí, nâng cao năng suất và đảm bảo chất lượng sản phẩm.
Trong đó: KTi: Nhu cầu (công) nhân viên thuộc nghề (chuyên môn) i.
Ti: Tổng hao phí thời gian lao động kỹ thuật thuộc nghề (chuyên môn) i cần thiết để sản xuất.
Qi: Quỹ thời gian lao động của một (công) nhân viên kỹ thuật thuộc nghề(chuyên môn) i.
Hi: Khả năng hoàn thành vượt mức ở kỳ triển vọng của (công) nhân viên kỹ thuật thuộc nghề (chuyên môn) i.
Phương pháp tính toán dựa trên số lượng máy móc và thiết bị kỹ thuật cần thiết cho quá trình sản xuất, đảm bảo đáp ứng yêu cầu về năng suất và hiệu quả Ngoài ra, mức đảm nhiệm của công nhân kỹ thuật cũng là yếu tố quan trọng giúp xác định quy mô và khả năng vận hành của toàn bộ hệ thống Hệ số ca làm việc của các thiết bị máy móc cũng được tính toán chính xác để tối ưu hóa hoạt động sản xuất và giảm thiểu thời gian chết của thiết bị.
SM: Số lượng máy móc trang thiết bị kỹ thuật cần thiết ở kỳ triển vọng.
Hca: Hệ số ca làm việc của móc trang thiết bị.
N: Số lượng máy móc trang thiết bị do công nhân viên kỹ thuật phải tính.
Dự đoán nhu cầu công nhân viên kỹ thuật dựa trên các chỉ số quan trọng như mức tăng của sản phẩm, tỷ lệ tăng của công nhân viên kỹ thuật trên tổng số công nhân viên, cùng với chỉ số tăng năng suất lao động trong kỳ kế hoạch Những yếu tố này giúp xác định chính xác nhu cầu tuyển dụng và phát triển năng lực của đội ngũ kỹ thuật để đáp ứng mục tiêu sản xuất Việc phân tích các chỉ số tăng trưởng này là bước then chốt nhằm đảm bảo phù hợp giữa nguồn nhân lực và yêu cầu sản xuất, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.
IKT: Chỉ số tăng công nhân viên kỹ thuật.
Isp: Chỉ số tăng sảm phẩm.
It: Chỉ số tăng tỷ trọng công nhân viên kỹ thuật trên tổng số.
Iw: Chỉ số tăng năng suất lao động.
Nguồn: Các công thức (1.1), (1.2),(1.3) trích: Giáo trình Quản trình nhân sự - ĐH Kinh tế Quốc dân - Tr 173-174.
Việc xác định nhu cầu đào tạo nguồn nhân lực tại ngân hàng thương mại là rất quan trọng để đảm bảo nhân viên có đủ kiến thức và kỹ năng phù hợp Cần xác định rõ các kỹ năng cần thiết như quản lý rủi ro, dịch vụ khách hàng và công nghệ tài chính để nâng cao hiệu quả hoạt động ngân hàng Đào tạo nên tập trung vào các loại nhân viên phù hợp, từ cán bộ giao dịch đến nhân viên cấp quản lý, nhằm đáp ứng các yêu cầu công việc khác nhau Việc đào tạo đúng lúc và đủ số lượng nhân sự cần thiết giúp ngân hàng nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường tài chính.
Nhu cầu đào tạo được xác định dựa trên phân tích nhu cầu lao động của tổ chức, nhằm đảm bảo đáp ứng các yêu cầu về kiến thức và kỹ năng cần thiết cho công việc Việc đánh giá trình độ, kiến thức và kỹ năng hiện có của người lao động giúp xác định nhữnglỗ hổng cần bổ sung qua đào tạo, nâng cao năng lực làm việc Từ đó, tổ chức có thể xây dựng các chương trình đào tạo phù hợp, phù hợp với mục tiêu phát triển nhân lực và nâng cao hiệu quả công việc.
* Các cấp độ phân tích nhu cầu đào tạo
Phân tích và xác định nhu cầu đào tạo là hoạt động tưởng chừng đơn giản nhưng thực tế đòi hỏi sự hiểu biết sâu sắc và cảm nhận nghề nghiệp Để đánh giá chính xác và đầy đủ nhu cầu đào tạo, bên cạnh năng lực chuyên môn, người thực hiện cần có khả năng cảm nhận và phân tích tình hình thực tế của ngành nghề Việc này giúp xác định những lỗ hổng kỹ năng và kiến thức cần thiết, từ đó xây dựng các chương trình đào tạo phù hợp và hiệu quả nhất.
Nhu cầu đào tạo phát sinh khi nhân viên chưa đủ kiến thức và kỹ năng cần thiết để thực hiện công việc hiện tại và trong tương lai, nhằm thúc đẩy sự phát triển toàn diện của đội ngũ Để loại bỏ các nhu cầu đào tạo “ảo”, “không có địa chỉ” hoặc chỉ mang tính thời thượng hoặc sở thích, việc phân tích nhu cầu đào tạo cần thực hiện theo các cấp độ phân tích rõ ràng và chính xác Điều này giúp xác định đúng những lĩnh vực cần đào tạo, từ đó xây dựng các chương trình đào tạo phù hợp, hiệu quả và đúng hướng, góp phần nâng cao năng lực nhân viên và đáp ứng mục tiêu chiến lược của tổ chức.
Chấp thứ 1.phân tích doanh nghiệp
Phân tích mục tiêu phát triển của doanh nghiệp từ ngắn hạn đến dài hạn là bước quan trọng để xác định chiến lược phù hợp, bao gồm việc chiếm lĩnh một tỷ lệ thị phần nhất định, tăng trưởng doanh số và mở rộng lợi nhuận Trong ngắn hạn, doanh nghiệp tập trung vào các mục tiêu tăng doanh thu nhanh chóng và nâng cao hiệu quả hoạt động Về lâu dài, mục tiêu là mở rộng thị phần, đa dạng hóa ngành nghề kinh doanh và xây dựng nền tảng vững chắc để đạt được sự phát triển bền vững Việc xác định rõ các mục tiêu này giúp doanh nghiệp định hướng chiến lược phù hợp, tối ưu hóa nguồn lực và nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường.
Để đạt được các mục tiêu đề ra, cần phân tích rõ nhu cầu nguồn nhân lực cả về chất lượng lẫn số lượng, đảm bảo đáp ứng đúng yêu cầu công việc Việc đánh giá cung nguồn nhân lực từ nguồn nội bộ doanh nghiệp và thị trường lao động bên ngoài giúp xác định khả năng hiện có và các thiếu hụt cần khắc phục Phân tích cầu nguồn nhân lực là bước quan trọng để xây dựng các chiến lược tuyển dụng và phát triển nhân sự phù hợp, tối ưu hóa nguồn lực, góp phần thúc đẩy thành công của các dự án và mục tiêu dài hạn.