tổng quan về hoạt động của ngân hàng thương mại

KHÁI NIỆM VỀ NHTM Commercial Bank NHTM là tổ chức tài chính mà hoạt động chủ yếu và thường xuyên là huy động vốn, cho vay và làm các dịch vụ tài chính khác..  Luật các Tổ chức tín dụn

CHUYÊN ĐỀ 1:

TỔNG QUAN VỀ HOẠT ĐỘNG CỦA

NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI

Thuyết trình: TS Thái Lâm Toàn NGHIỆP VỤ NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI HIỆN ĐẠI

MỤC TIÊU CHUYÊN ĐỀ 1:

 Đưa ra một bức tranh chung về NHTM, giúp học viên

có được kiến thức nền để nghiên cứu các nghiệp vụ NHTM của những chuyên đề sau.

 Phân biệt NHTM với tổ chức tín dụng phi NH.

 Quan hệ của NHTM trong nền kinh tế, xã hội.

 Học viên sẽ hiểu rõ được các chức năng của NHTM.

 Học viên sẽ hiểu rõ hơn về các loại hình NHTM tại

VN.

 Học viên sẽ tìm hiểu về tổ chức hệ thống của NHTM.

 Học viên sẽ đươc tìm hiểu về tổ chức bộ máy quản lý của một NHTM Cổ Phần.

ĐỐI TƯỢNG CHUYÊN ĐỀ 1:

 Các chuyên viên, các CBCNV phụ trách mảng

Marketing ngân hàng, mảng nguồn vốn (huy động

& kế hoạch kinh doanh), kế toán, tín dụng, TTQT, KDNH, kiểm tra kiểm soát nội bộ, hậu kiểm trong các NH.

 Các CBNV chỉ làm một mảng nhỏ của ngân hàng muốn hoàn thiện kiến thức tổng quát và nâng cao tất cả các nghiệp vụ NHTM truyền thống và hiện đại.

 Những ai yêu thích tài chính NH và muốn đi theo nghề chuyên nghiệp.

 Sinh viên muốn chuẩn bị kiến thức thực tế trước khi tìm việc làm.

NỘI DUNG CHUYÊN ĐỀ 1:

 Các khái niệm NHTM.

 Phân biệt NHTM với tổ chức tín dụng phi NH.

 Quan hệ giữa DN, hộ gia đình, cá nhân với hệ

thống tài chính.

 So sánh NH bán buôn và NH bán lẻ.

 Các chức năng của NHTM: 8 chức năng cơ bản.

 Hệ thống NHTM tại Việt Nam.

 Các loại hình NHTM.

 Tổ chức hệ thống NH trong nền kinh tế thị trường.

 Cơ cấu tổ chức bộ máy hoạt động của NHTM.

KHÁI NIỆM VỀ NHTM (Commercial Bank)

 NHTM là tổ chức tài chính mà hoạt động chủ yếu và thường xuyên là huy động vốn, cho vay và làm các

dịch vụ tài chính khác.

 NHTM là tổ chức tài chính nhận tiền gởi và cho vay tiền.

 NHTM là nơi trực tiếp giao dịch với công chúng để

nhận ký thác, cho vay và cung ứng những dịch vụ tài chính.

 Luật các Tổ chức tín dụng 2010 (điều 4 mục 2): NHTM

là một tổ chức tín dụng được thực hiện tất cả các

hoạt động ngân hàng như: kinh doanh tiền tệ và dịch

vụ ngân hàng với nội dung thường xuyên là nhận tiền gửi, sử dụng số tiền này để cấp tín dụng, chiết khấu, bảo lãnh, cung cấp các dịch vụ tài chính, dịch vụ

thanh toán và các hoạt động KD khác có liên quan.

KHÁI NIỆM VỀ NHTM (tt)

 Q1: Phân biệt NHTM với tổ chức tín dụng phi NH

 A1:

 Trước tiên, chúng ta thấy rằng: Tổ chức tín dụng

phi NH là TCTD chỉ thực hiện một số hoạt động NH

 Như vậy, NHTM và TCTD phi NH giống nhau là được phép huy động vốn.

 NHTM và TCTD phi NH khác nhau ở chỗ:

- NHTM huy động vốn: Bằng Tài Khoản Tiền Gửi

và phát hành chứng từ có giá.

- TCTD phi NH: Chỉ phát hàng chứng từ có giá,

không cung cấp dv thanh toán qua NH (cái này là

hệ quả của việc không mở được TK nên không

chuyển khoản từ TK này qua TK khác)

Quan hệ giữa doanh nghiệp, hộ gia đình, cá

nhân với hệ thống tài chính

THỊ TRƯỜNG TÀI CHÍNH

Huy Động vốn

Phân

bổ vốn

Đơn vị thiếu hụt vốn :

Hộ gia đình Các nhà đầu

tư tổ chức Các DN

Chính phủ

Tổ chức nước ngoài

Quan hệ giữa doanh nghiệp, hộ gia đình, cá nhân

với hệ thống tài chính

 Q2: So sánh NH bán buôn và NH bán lẻ.

 A2: Chủ yếu khác nhau về chiến lược KD .

 NH bán buôn tập trung vào đối tượng KH Doanh Nghiệp NH bán buôn cho vay và huy động vốn mang tính chất trung và dài hạn

 NH bán lẻ cung cấp dv NH với đối tượng KH là cá nhân Vd: cho nông dân, tiểu thương, công nhân viên chức vay NH bán lẻ thường cho vay và huy động vốn mang tính chất ngắn hạn .

 Hiện nay, một số NH phối hợp vừa bán buôn vừa bán lẻ.

CÁC CHỨC NĂNG CỦA NHTM:

1 Chức năng tạo tiền cho nền kinh tế:

 Với mục tiêu là tìm kiếm LN như là một yêu cầu chính cho sự tồn tại và phát triển, các NHTM với NVKD mang tính đặc thù của mình đã thực hiện chức năng tạo tiền Các NVKD đặc thù ấy chính là: NV tín dụng và đầu tư

trong mối liên hệ chặt chẽ với NHTW Tận dụng sức

mạnh của hệ thống NHTM nhằm tạo ra tiền mang ý

nghĩa kinh tế to lớn

 Hệ thống tín dụng năng động là điều kiện cần thiết cho

sự phát triển kinh tế trên cơ sở của một mức tăng

trưởng vững chắc Nếu tín dụng ngân hàng không tạo được tiền để mở ra những điều kiện thuận lợi cho quá trình sản xuất như vậy có thể gây ra sự ứ đọng vốn lưu động của quá trình sản xuất cho dù thực tế quá trình SX đang trong thời vụ cao điểm với nhu cầu vốn rất lớn.

1 Chức năng tạo tiền cho nền kinh tế :

 Công thức tạo ra tiền bút tệ theo cấp số nhân:

 Sn: Tổng số tiền bút tệ được tạo ra.

 n: Số NH tham gia quá trình tạo tiền.

 U1: Tiền gửi ban đầu.

CÁC CHỨC NĂNG CỦA NHTM (tt):

2 Chức năng tạo cơ chế thanh toán:

 Hệ thống thanh toán đã và đang phát triển từ

nhiều thế kỷ Sự đổi mới cơ chế thanh toán chính là khâu then chốt thúc đẩy hệ thống thanh toán phát triển Cụ thể là cơ chế thanh toán tiền giấy ra đời thay cho tiền kim loại (vàng, bạc…) đã hình thành nên hệ thống thanh toán dựa trên cơ sở tiền giấy Không dừng lại ở đó trên cơ sở nhu cầu tiện lợi

trong thanh toán mà séc đã ra đời tạo ra cơ chế

thanh toán không dùng tiền mặt

 Trong những năm gần đây đã có những đổi mới

quan trọng và được đưa vào sử dụng như nghiệp

vụ ngân hàng không séc (checkless banking),

nghĩa là sử dụng nghiệp vụ thanh toán và chuyển tiền điện tử.

CÁC CHỨC NĂNG CỦA NHTM (tt):

3 Chức năng huy động tiết kiệm :

 Người gửi tiền tiết kiệm nhận được một khoản tiền thưởng dưới danh nghĩa lãi suất trên tổng

số tiền gửi tiết kiệm ở các ngân hàng với mức độ

an toàn và khả năng thanh khoản cao.

4 Chức năng mở rộng tín dụng :

 Tín dụng của các NHTM có ý nghĩa quan trọng đối với toàn bộ nền kinh tế, nó tạo ra khả năng tài trợ cho các hoạt động công nghiệp, thương nghiệp và nông nghiệp của nền kinh tế.

CÁC CHỨC NĂNG CỦA NHTM (tt):

5 Chức năng tài trợ ngoại thương:

 Mặc dù ngoại thương được hình thành và bắt

nguồn từ các hoạt động buôn bán quốc tế nhưng chúng có sự khác nhau đáng kể bắt nguồn từ sự khác nhau về hệ thống tiền tệ ở mỗi nước, năng lực tài chính của người mua và người bán thuộc

các nước khác nhau

 Chính từ sự khác nhau này, các NHTM cần thiết

cung ứng các nghiệp vụ ngân hàng quốc tế đối với các hoạt động ngoại thương như: chiết khấu hối phiếu, bảo lãnh, tín dụng thư, mua và bán séc du lịch,…

CÁC CHỨC NĂNG CỦA NHTM (tt):

6 Chức năng bảo quản an toàn vật có giá :

 Nhờ ưu thế của các NHTM là nơi kiên cố dùng để bảo quản tiền bạc và các vật có giá khác của bản thân ngân hàng, các NHTM có điều kiện thực

hiện chức năng bảo quản an toàn vật có giá của khách hàng So với các chức năng khác, bảo

quản vật có giá ra đời trước ngay cả chức năng tín dụng vốn là chức năng cơ bản và chủ yếu của NHTM.

 Công việc bảo quản vật có giá được phân thành

2 bộ phận khác nhau trong một ngân hàng: Cho thuê két sắt bảo quản ; ký thác và trực tiếp bảo quản vật có giá của khách hàng .

CÁC CHỨC NĂNG CỦA NHTM (tt):

7 Chức năng trung gian tài chính:

 NHTM thu hút tiền nhàn rỗi trong XH (bao gồm

tiền của DN, hộ gia đình, cá nhân, tổ chức đoàn

thể…) Mặt khác, NHTM đem cho vay lại đến với

những DN, cá nhân… có nhu cầu cần tiền để sử

dụng vào SXKD hoặc với mục đích tiêu dùng.

 NHTM còn là trung gian giữa NH Trung Ương với

các doanh nghiệp, các dự án phát triển nền kinh tế.

Như vậy, NHTM đã điều chuyển vốn từ nơi thừa

sang nơi thiếu Mà việc điều chuyển vốn này gọi là trung gian tài chính: góp phần vào việc điều hòa lưu thông tiền tệ, ổn định sức mua đồng tiền,

kiểm soát lạm phát.

CÁC CHỨC NĂNG CỦA NHTM (tt):

8 Chức năng trung gian thanh toán:

khách hàng Với chức năng này NH thực hiện việc chuyển tiền từ TK người trả sang TK người nhận và việc thanh toán này không có sự xuất hiện tiền mặt Qua đó thúc đẩy sự ra đời của các phương tiện thanh toán như séc, thẻ thanh toán, giấy nhờ thu, ủy nhiệm chi,…

lưu thông hàng hóa, tiền tệ nhanh chóng, tiết kiệm chi phí lưu thông cho XH và giảm rủi ro cho con người trong thanh toán.

HỆ THỐNG NHTM TẠI VIỆT NAM:

(Chưa có).

CÁC LOẠI HÌNH NHTM:

 Xét theo tính chất và mục tiêu hoạt động:

- Ngân hàng Thương Mại (Commercial Bank)

- Ngân hàng Đầu Tư (Investment Bank)

- Ngân Hàng Phát Triển (Development Bank)

- Ngân hàng hợp tác (Co operation Bank)

 Xét theo loại hình hoạt động:

- Ngân hàng bán buôn (Wholesale Banking):

CÁC LOẠI HÌNH NHTM:

- Ngân hàng chuyên doanh (Limited Speciality Banking) + Có sự tách biệt pháp lý giữa hoạt động NH, CK và Bảo hiểm.

+ NH tiết kiệm, NH cầm cố, N H đầu tư (Mỹ, Nhật,…)

- Ngân hàng đa năng (Synthesis Banking)

+ NHTM đa năng hoàn toàn: Cung cấp đầy đủ dịch vụ

NH, CK, BH trong một thực thể pháp lý (Đức, Hà lan,

Thụy sĩ,…)

+ NHTM đa năng một phần: Muốn kinh doanh CK, BH phải thành lập công ty con (Anh, Australia, Canada, VN)

CÁC LOẠI HÌNH NHTM:

 Xét theo hình thức sở hữu

- NHTM Nhà nước (State Ownes Commercial

Bank), còn gọi là ngân hàng công (Public Bank) với 100% vốn của nhà nước.

- NHTM cổ phần (Joint Stock Commercial Bank) vốn do cổ đông đóng góp, trong đó DNNN nắm giử tối thiểu 20% vốn điều lệ.

- NH liên doanh (Joint Venture Bank) vốn do

các bên LD góp.

- NH nước ngoài (Foreign Bank): Chi nhánh

hoặc 100% vốn nước ngoài.

TỔ CHỨC HỆ THỐNG NGÂN HÀNG TRONG NỀN KINH

TẾ THỊ TRƯỜNG

TỔ CHỨC HỆ THỐNG NGÂN HÀNG TRONG NỀN KINH

TẾ THỊ TRƯỜNG

Các NH sẽ được tổ chức thành hệ thống được phân

ra nhiều cấp độ tùy theo chức năng hoạt động

Thông thường hệ thống NH gồm có 2 cấp:

có NHNN (hay còn gọi là Ngân hàng Trung ương)

thực hiện chức năng quản lý nhà nước trong lĩnh vực kinh doanh ngân hàng, thực thi chính sách tiền tệ…

doanh toàn bộ hay từng phần của hoạt động kinh

doanh trong lĩnh vực ngân hàng Cụ thể như: các

NHTM, NH Đầu Tư, NH Phát Triển, NH chính sách, NH hợp tác, các quỹ tín dụng, quỹ đầu tư, công ty tài

chính,…

CƠ CẤU TỔ CHỨC BỘ MÁY HOẠT ĐỘNG NHTM

đơn vị sự nghiệp

TỔNG QUAN VỀ HOẠT ĐỘNG CỦA

NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI

Q & A