nghiên cứu thử nghiệm một số biện pháp kỹ thuật lâm sinh trong xây dựng rừng giống vườn giống keo tai tượng ở vùng hàm yên tuyên quang

1 TÓM TẮT Năm 2009, đề tài “Nghiên cứu, thử nghiệm một số biện pháp kỹ thuật lâm sinh trong xây dựng rừng giống và vườn giống keo tai tượng ở vùng Hàm Yên – Tuyên Quang” được thực hiện

i

BỘ CÔNG THƯƠNG TỔNG CÔNG TY GIẤY VIỆT NAM

VIỆN NGHIÊN CỨU CÂY NGUYÊN LIỆU GIẤY

BÁO CÁO KẾT QUẢ ĐỀ TÀI

CẤP BỘ NĂM 2011

TÊN ĐỀ TÀI:

NGHIÊN CỨU THỬ NGHIỆM MỘT SỐ BIỆN PHÁP KỸ THUẬT LÂM SINH TRONG XÂY DỰNG RỪNG GIỐNG VƯỜN GIỐNG KEO

TAI TƯỢNG TẠI HÀM YÊN – TUYÊN QUANG

CƠ QUAN CHỦ QUẢN: BỘ CÔNG THƯƠNG

CƠ QUAN CHỦ TRÌ: VIỆN NGHIÊN CỨU CÂ YNGUYÊN LIỆU GIẤY CHỦ NHIỆM ĐỀ TÀI: Ths Hà Thế Hoàng

9143

PHÚ THỌ, 12 - 2011

ii

MỤC LỤC

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT iv 

TÓM TẮT 1 

PHẦN I TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 3 

1.1 Cơ sở pháp lý 3 

1.2 Tính cấp thiết và mục tiêu nghiên cứu của đề tài 3 

1.2.1 Tính cấp thiết của đề tài 3 

1.2.2 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài 4 

1.3 Địa điểm, đối tượng và nội dung nghiên cứu 4 

1.3.1 Địa điểm nghiên cứu 4 

1.3.2 Đối tượng nghiên cứu 4 

1.3.3 Nội dung nghiên cứu 4 

1.4 Tổng quan tình hình nghiên cứu 4 

1.4.1 Tình hình nghiên cứu trên thế giới 4 

1.4.2 Tình hình nghiên cứu ở Việt Nam 5 

PHẦN II THỰC NGHIỆM 8 

2.1 Phương pháp nghiên cứu 8 

2.1.1 Rừng giống 8 

2.1.1.1 Thí nghiệm bón phân 8 

2.1.1.2 Thí nghiệm trồng xen cây phù trợ 9 

2.1.2 Vườn giống 10 

2.1.2.1 Thí nghiệm bón phân 10 

2.1.2.2 Thí nghiệm trồng xen cây phù trợ 11 

2.1.3 Thu thập và xử lý số liệu 12 

2.2 Kết quả nghiên cứu và thảo luận 12 

2.2.1 Thí nghiệm ở rừng giống keo tai tượng 12 

2.2.1.1 Thí nghiệm bón phân rừng giống 12 

2.2.1.2 Thí nghiệm trồng xen cây phù trợ trong rừng giống keo tai tượng 13 

2.2.2 Thí nghiệm trong vườn giống 15 

2.2.2.1 Thí nghiệm bón phân vườn giống 15 

2.2.2.2 Thí nghiệm trồng xen cây phù trợ trong vườn giống 16 

2.2.3 Sinh trưởng của các loài cây phù trợ 17 

2.2.4 Sự thay đổi về đất trong các công thức thí nghiệm 18 

2.2.5 Tình hình sâu bệnh hại 19 

PHẦN III KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 20 

3.1 Kết luận 20 

3.2 Kiến nghị 20 

TÀI LIỆU THAM KHẢO 22  Phụ lục 01 Sơ đồ trồng rừng giống a  Phụ lục 02 Sơ đồ trồng vườn giống b  Phụ lục 03 Kết quả phân tích thống kê thí nghiệm bón phân rừng giống keo tai tượng c 

iii

Phụ lục 04 Kết quả phân tích thống kê thí nghiệm trồng xen cây phù trợ rừng giống keo tai tượng d Phụ lục 05 Kết quả phân tích thống kê thí nghiệm bón phân và trồng xen cây phù trợ vườn giống keo tai tượng ghép e 

1

TÓM TẮT

Năm 2009, đề tài “Nghiên cứu, thử nghiệm một số biện pháp kỹ

thuật lâm sinh trong xây dựng rừng giống và vườn giống keo tai tượng ở vùng Hàm Yên – Tuyên Quang” được thực hiện, trong đó:

Đề tài thiết lập được 2 ha rừng giống cho loài keo tai tượng với nguồn gốc cây giống được tạo từ hạt của 18 cây trội thu ở rừng giống keo tai tượng Hàm Yên, Tuyên Quang Trên 2 ha rừng giống này bố trí 2 kiểu thí nghiệm:

- Thí nghiệm bón phân cho rừng giống

- Thí nghiệm trồng xen cây phù trợ, cải tạo đất trong rừng giống

Và đề tài cũng thiết lập được 2 ha vườn giống ghép loài keo tai tượng với mắt ghép thu từ 20 cây trội ở rừng giống keo tai tượng, Hàm Yên, Tuyên Quang Trên 2 ha vườn giống này bố trí 2 kiểu thí nghiệm:

- Thí nghiệm bón phân cho vườn giống

- Thí nghiệm trồng xen cây phù trợ, cải tạo đất trong vườn giống Rừng giống có tỷ lệ sống cao đạt > 90%, cây trồng sinh trưởng tốt Vườn giống đạt tỷ lệ sống > 80%, cây trồng sinh trưởng tốt

Năm 2010 đề tài tiếp tục thực hiện bón thúc phân cho cây trồng chính, chăm sóc, bảo vệ, theo dõi và đo đếm sinh trưởng của cây trồng chính và cây trồng xen đối với các thí nghiệm trên 2 ha rừng giống và 2 ha vườn giống keo tai tượng Kết quả cho thấy:

Thí nghiệm bón phân cho rừng giống keo tai tượng thì công thức R4 bón thúc 5kg phân chuồng hoai, 200g (NH2)2CO, 150g P2O5 và 100g K2O/ cây, cây keo tai tượng có sinh trưởng lớn nhất với D1.3 đạt 7.92cm, chiều cao vút ngọn 7.12m, đường kính tán đạt 2.83m và tỷ lệ sống là 100%

Đối với thí nghiệm bón phân cho vườn giống thì công thức thí nghiệm V4 có sinh trưởng tốt nhất về các chỉ tiêu D1.3 là 8.31cm, Hvn đạt 5.99m, Dt đạt 3.82m và tỷ lệ sống là 81.3%

Thí nghiệm trồng xen cây phù trợ trong rừng giống thì công thức thí nghiệm R8 trồng xen cây cốt khí, cây keo có sinh trưởng tốt nhất với D1.3 là 8.05cm, Hvn là 7.27m, Dt là 3.56m và tỷ lệ sống 100%

Thí nghiệm trồng xen cây phù trợ trong vườn giống thì công thức thí nghiệm V8 trồng xen cây cốt khí, cây keo có sinh trưởng tốt nhất đạt đường kính ngang ngực trung bình là 8.29cm, chiều cao vút ngọn 5.82m, đường kính tán 3.75m và tỷ lệ sống 100%

Đối với cây phù trợ, cây cốt khí có tỷ lệ sống 90% là cây có khả năng chống chịu điều kiện thời tiết nắng nóng, thời gian khô hạn kéo dài tốt nhất Cây lạc dại là cây có khả năng chống chịu điều kiện thời tiết nắng

2

nóng, thời gian khô hạn kéo dài kém nhất Cây keo lá bạc, mặc dù khả năng chống chịu điều kiện thời tiết nắng nóng, thời gian khô hạn kéo dài tốt hơn lạc dại nhưng tỷ lệ sống 65% vẫn kém hơn cốt khí

- Quyết định số 6878/QĐ-BCT ngày 29/12/2010 của Bộ trưởng Bộ Công Thương về đặt hàng thực hiện nhiệm vụ khoa học công nghệ năm

2011

- Hợp đồng khoa học và phát triển công nghệ số KHCN ký ngày 18/4/2011 giữa Bộ Công Thương và Viện nghiên cứu cây nguyên liệu giấy

149.11.RD/HĐ Quyết định số 19/VNC149.11.RD/HĐ QĐ.KHTH ngày 25/4/2011 của Viện trưởng Viện nghiên cứu cây nguyên liệu giấy về việc giao nhiệm vụ nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ năm 2011

1.2 Tính cấp thiết và mục tiêu nghiên cứu của đề tài

1.2.1 Tính cấp thiết của đề tài

Ở nước ta, các khu rừng giống keo tai tượng hiện đang thu hái hạt trên cả nước phần lớn được chuyển hoá từ rừng trồng Chính vì vậy chưa

có nghiên cứu nào về trồng xen cây cải tạo bảo vệ đất, hoặc thử nghiệm bón phân cho rừng giống và vườn giống keo tai tượng ngay từ những năm đầu mới thiết lập, khi rừng giống, vườn giống chưa khép tán

Đối với loài cây trồng khác như cây cao su, cây ăn quả, v.v… trong những năm đầu khi mới thiết lập rừng chưa khép tán thì những khu rừng trồng cao su, vườn cây ăn quả thường được trồng xen các loài cây họ đậu

thân bò như đậu mèo ngồi (Mucuna pruriens), đậu ma, lạc dại (Arachis pintoi), v.v… Các loài cây họ đậu này có tác dụng che phủ, bảo vệ chống

xói mòn đất và còn có tác dụng hạn chế sự xâm lấn của cỏ dại

Như vậy, có thể khẳng định việc trồng xen cây cải tạo đất trong giai đoạn rừng chưa khép tán có tác dựng che phủ bảo vệ chống xói mòn đất, kiểm soát sự xâm lấn của cỏ dại và có tác dụng cải tạo đất do hệ rễ cây trồng xen là những loài có khả năng cố định đạm tự nhiên Ngoài ra cây cải tạo đất, hàng năm còn cung cấp trả lại một lượng chất hữu cơ cho đất

Với nguyên lý trên rừng giống và vườn giống keo tai tượng khi mới trồng cần thiết xác định liều lượng phân bón và loài cây phù trợ trồng xen thích hợp trong giai đoạn rừng chưa khép tán sẽ có tác dụng tốt đến sinh trưởng và phát triển của cây keo, tạo điều kiện thuận lợi cho cây keo ra hoa, đậu quả, cho sản lượng và chất lượng hạt tốt

4

1.2.2 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài

Đánh giá ảnh hưởng của phân bón và ảnh hưởng của việc trồng xen cây phù trợ đến sự sinh trưởng và phát triển của rừng giống và vườn giống keo tai tượng

1.3 Địa điểm, đối tượng và nội dung nghiên cứu

1.3.1 Địa điểm nghiên cứu

Tại vùng Hàm Yên, tỉnh Tuyên Quang

1.3.2 Đối tượng nghiên cứu

Rừng giống và vườn giống keo tai tượng

1.3.3 Nội dung nghiên cứu năm 2011

- Thử nghiệm bón phân cho rừng giống và vườn giống keo tai tượng

- Đo đếm, thu thập số liệu về sinh trưởng đường kính, chiều cao vút ngọn, đường kính tán, tỷ lệ sống của cây trồng chính Tình hình sinh trưởng và sản lượng chất xanh của các loài cây phù trợ

- Phân tích, đánh giá sinh trưởng của keo tai tượng và cây phù trợ trong các công thức thí nghiệm

1.4 Tổng quan tình hình nghiên cứu

1.4.1 Tình hình nghiên cứu trên thế giới

Một số loài Acacia mọc nhanh phân bố ở vùng hẻo lánh của phía bắc Australia, Papua New Guinea và Indonesia Việc thu hái hạt ở các quần thụ rừng tự nhiên này rất khó khăn và tốn kém về mặt tài chính (Gunn and Midgley, 1991) Các lô rừng trồng bằng những cây giống có nguồn gen phong phú của một hoặc vài xuất xứ tốt từ quần thụ rừng tự nhiên, để từ đây làm cơ sở cho việc lựa chọn các cá thể đáp ứng mục đích sản xuất hạt giống có chất lượng gen tốt và hạ giá thành sản phẩm hạt giống Áp dụng phương pháp tỉa thưa là con đường cải thiện nguồn gen thông qua giữ lại các cá thể đáp ứng yêu cầu về kiểu hình và mục tiêu kinh tế (Zobel and Talbret, 1984) hạt giống thu được từ những lô rừng được thiết lập như trên

sẽ có chất lượng tốt

Nhận thấy nhu cầu của thế giới về số lượng và chất lượng hạt giống ngày một tăng cao đối với các loài Acacia và Eucalyptus thì CSIRO’s Australian Tree Seed Centre đã thiết lập 30 ha rừng sản xuất giống từ năm

1988 ở phía bắc Australia Trong 30 ha rừng sản xuất giống này bao gồm

các loài Acacia và Eucalyptus trong đó có loài keo tai tượng (Acacia mangium)

Tại Parungpanjang (Bogor, west Java), Indonesia rừng giống Acacia mangium được thiết lập năm 1987, đến năm 1997 bắt đầu thu hái hạt giống

và trồng khảo nghiệm thì cho kết quả sinh trưởng của cây trồng có nguồn

5

gốc từ rừng giống tốt hơn hẳn hạt giống có nguồn gốc thu hái từ rừng sản xuất ở địa phương (Subanjeriji và Riam Kiwa) Như vậy rừng trồng từ nguồn hạt giống thu hái ở rừng giống, vườn giống có sinh trưởng tốt hơn rừng trồng có nguồn gốc hạt giống thu hái sô bồ tại các lâm phần rừng trồng sản xuất hay rừng tự nhiên

Tạp chí Forest Ecology and Management, Volume 194, Issues 1-3,

14 June 2004, Page 215-222 các tác giả nghiên cứu (U.Ilstedt, A Malmer,

A.Nordgren, P.Liau) cho thấy khi bón phân NPK cho Acacia mangium thì sinh trưởng về chiều cao tăng 62% so với đối chứng

Xây dựng rừng giống theo phương pháp sử dụng hạt từ những cây trội trong các quần thụ tốt để trồng, sau đó áp dụng tỉa thưa giữ lại những cây có thân hình đẹp, có hoa quả nhiều và thu hái hạt từ chúng để trồng rừng là phương pháp được áp dụng cho việc xây dựng các khu rừng sản xuất hạt giống Ngoài việc lựa chọn nguồn gốc hạt để trồng rừng giống thì

kỹ thuật lâm sinh về tỉa thưa là biện pháp không kém phần quan trọng nhằm loại bỏ những cây xấu, chất lượng quả hạt kém, giữ lại những cây có phẩm chất di truyền tốt Ngoài tỉa thưa, việc bón phân, chăm sóc kiểm soát

cỏ dại ngay từ khi mới thiết lập rừng giống, tạo điều kiện cho cây sinh trưởng phát triển tốt là hoạt động không thể thiếu Cần phải được đầu tư thích đáng cho rừng giống trong thời gian rừng sản xuất hạt như việc bón phân, chăm sóc, duy trì độ ẩm và phòng chống sâu bệnh hại để rừng ra hoa kết quả, sản lượng hạt cao và duy trì sức sản xuất hạt của rừng giống

1.4.2 Tình hình nghiên cứu ở Việt Nam

Ở nước ta hiện nay phần lớn các khu rừng giống cây lâm nghiệp được chuyển hoá từ rừng trồng hoặc rừng tự nhiên Tương tự như vậy các khu rừng giống keo tai tượng hiện đang thu hái hạt trên cả nước phần lớn được chuyển hoá từ rừng trồng Chính vì vậy chưa có nghiên cứu nào về trồng xen cây cải tạo bảo vệ đất, hoặc thử nghiệm bón phân cho rừng giống

và vườn giống keo tai tượng ngay từ những năm đầu mới thiết lập, khi rừng giống, vườn giống chưa khép tán

Đối với loài cây cao su, các công ty cao su Phú Riềng, Đắk Lắk, Gia Lai, Kon Tum, v.v… trong những năm đầu khi rừng cao su chưa khép tán, rừng cao su đều được trồng xen các loài cây họ đậu thân bò như đậu mèo

ngồi (Mucuna pruriens), đậu ma, lạc dại (Arachis pintoi), v.v… Các loài

cây họ đậu này có tác dụng che phủ, bảo vệ chống xói mòn đất và còn có tác dụng loại trừ cỏ dại Theo Tiến sỹ Lê Quốc Doanh và các cộng tác viên

ở Viện khoa học nông lâm nghiệp miền núi phía Bắc cho biết hàng năm cây lạc dại có thể cung cấp tổng năng suất chất xanh 148.7 tấn/ha, với lượng chất xanh này đã trả lại cho đất một lượng dinh dưỡng tương đương 559kg N, 140 kg P2O5, 200 kg K2O/ha/năm Ngoài ra hệ rễ của cây lạc dại

có khả năng cố định đạm tự nhiên cung cấp 200 - 300kg đạm/ha/năm

6

Như vậy có thể khẳng định việc trồng xen cây phù trợ trong giai đoạn rừng chưa khép tán có tác dựng che phủ bảo vệ chống xói mòn đất, kiểm soát sự xâm lấn của cỏ dại và có tác dụng cải tạo đất do hệ rễ cây trồng xen là những loài có khả năng cố định đạm tự nhiên Ngoài ra cây phù trợ hàng năm còn cung cấp trả lại một lượng chất hữu cơ cho đất Với nguyên lý trên rừng giống và vườn giống keo tai tượng khi mới trồng cần thiết xác định loài cây phù trợ thích hợp trồng xen trong giai đoạn rừng chưa khép tán sẽ có tác dụng tốt đến sinh trưởng và phát triển của cây keo

Theo dự án xây dựng vùng nguyên liệu phục vụ mở rộng nhà máy giấy Bãi Bằng giai đoạn II thì vùng nguyên liệu giấy Trung tâm Bắc Bộ được mở rộng ra các tỉnh Sơn La và Hoà Bình có tổng diện tích đất trồng rừng nguyên liệu giấy 164,440 ha Công suất của nhà máy giấy Bãi Bằng giai đoạn II là 318,000 tấn bột giấy/năm (nhà máy cũ công suất 68,000 tấn bột giấy/năm; nhà máy mới 250,000 tấn bột giấy/năm) Để sản xuất 1 tấn bột giấy tẩy trắng phải cần 4.7 tấn gỗ keo hoặc bạch đàn hoặc 5 tấn tre nứa, như vậy sau khi nhà máy giấy Bãi Bằng giai đoạn II đi vào hoạt động thì hàng năm phải khai thác và trồng lại khoảng 20,000 - 21,000 ha rừng Ngoài ra, hàng năm các công ty lâm nghiệp địa phương, các dự án trồng rừng theo các chương trình của Chính phủ bởi các tỉnh và hộ gia đình trong vùng cũng vượt con số 21,000 ha/năm Nếu mật độ trồng rừng là 1333 cây/ha thì hàng năm cả vùng cần đến 58 - 60 triệu cây giống, tương đương với 1.0 - 1.1 tấn hạt keo/năm Do đặc điểm cây keo tai tượng có khả năng sinh trưởng nhanh, chống chịu được gió bão, sản lượng gỗ cao, chất lượng

gỗ tốt cho cả chế biến bột giấy và sản xuất đồ gia dụng, xây dựng cơ bản và

gỗ chống lò Mặt khác cây keo tai tượng còn có khả năng cải tạo đất do hệ

rễ có khả năng cố định đạm tự nhiên, tán lá keo tai tượng dày, thường xanh

và hàng năm trả lại một lượng lớn cành rơi lá rụng, như vậy đất dưới tán rừng keo được bảo vệ chống xói mòn rất tốt Chính vì những đặc tính ưu việt của loài Keo tai tượng như vậy mà các Công ty lâm nghiệp của Tổng công ty giấy, các Công ty lâm nghiệp, các dự án 661, cũng như các hộ gia đình của các tỉnh Vĩnh Phúc, Phú Thọ, Tuyên Quang, Hà Giang, Lao Cai

và Yên Bái đều sử dụng giống keo tai tượng được sản xuất từ hạt là loài chính để trồng rừng

Hiện tại vùng nguyên liệu giấy Trung tâm Bắc Bộ chỉ có 10,6 ha rừng giống Quốc gia keo tai tượng ở Hàm Yên, tỉnh Tuyên Quang và 4,3

ha rừng keo tai tượng đang trong giai đoạn chuyển hoá từ rừng trồng thành rừng giống ở huyện Quang Bình, tỉnh Hà Giang Khu rừng giống 10,6 ha cung cấp khoảng 200 kg hạt giống mỗi năm không đủ cung cấp cho nhu cầu người trổng rừng trong vùng Chính vì vậy năm 2006 Tổng công ty giấy nhập 200 kg hạt giống từ Australia để trồng rừng năm 2007 Năm

2007 Tổng công ty lại tiếp tục nhập 400 kg cũng từ Australia để trồng rừng năm 2008 Giá mỗi kg hạt keo nhập nội từ 5.5 - 6.5 triệu đồng, trong khi đó giá một kg hạt của rừng giống Quốc gia ở Hàm Yên, tỉnh Tuyên Quang chỉ

7

từ 0.5 - 1.0 triệu đồng (giá rẻ hơn 11 lần so với hạt ngoại) Cho đến thời điểm hiện nay (sau khi trồng 3 năm) tỷ lệ sống và sinh trưởng của rừng trồng từ 2 nguồn gốc hạt nêu trên chưa thấy có sự khác biệt rõ rệt giữa chúng

Với tình hình thực tế như hiện nay việc trồng các diện tích rừng giống và vườn giống, đặc biệt là kỹ thuật trồng, chăm sóc và bón phân là hoạt động thực sự cần thiết cho vùng nguyên liệu giấy Trung tâm nhằm xây dựng những khu rừng giống sinh trưởng phát triển tốt, sản lượng hạt cao và chất lượng hạt tốt để cung cấp cho nhu cầu trồng rừng của vùng nguyên liệu giấy Trung tâm và nhu cầu trồng rừng của người trồng rừng khác trong vùng

Cây con trồng rừng giống: là cây con tạo từ hạt của 18 cây trội tuyển chọn trên diện tích 10.6 ha rừng giống Quốc gia ở Hàm Yên, tỉnh Tuyên Quang (kế thừa những cây trội đã tuyển chọn của các đề tài cấp Tổng công

ty và cấp Viện) Những cây đem trồng rừng giống là những cây sinh trưởng vượt trội trong số những cây con gieo ươm từ hạt của 18 cây trội

Diện tích rừng giống 2 ha Trên 2 ha rừng giống, thiết lập 2 thí nghiệm riêng rẽ

- Công thức R3: Lần chăm sóc thứ nhất bón thúc 5 kg phân chuồng hoai, bón thúc 150 gam (NH2)2CO + 100 gam P2O5 + 70 gam K2O cho một cây keo

- Công thức R4: Lần chăm sóc thứ nhất bón thúc 5 kg phân chuồng hoai, bón thúc 200 gam (NH2)2CO + 150 gam P2O5+ 100 gam K2O cho một cây keo

Thí nghiệm bố trí ngẫu nhiên theo khối, lặp lại 3 lần, diện tích mỗi ô thí nghiệm là 830 m2

2.1.1.2 Thí nghiệm trồng xen cây phù trợ

Diện tích 1 ha rừng giống gồm 4 công thức thí nghiệm, cây keo tai tượng hạt và các cây phù trợ đã được trồng từ năm 2009, trong đó có:

- Công thức R5: Công thức đối chứng, không trồng xen cây phù trợ vào rừng giống keo tai tượng Bón phân (bón 200g NPK 10:5:5)

- Công thức R6: Trồng xen cây lạc dại (Arachis pintoi)

- Công thức R7: Trồng xen keo lá bạc (Acacia holosericea)

- Công thức R8: Trồng xen cốt khí (Tephrosia candida)

Đối với 3 công thức trồng xen đã được thiết lập từ năm 2009, kỹ thuật trồng như sau:

- Lạc dại trồng vụ hè - thu, trồng theo rạch cự ly cách nhau 30 cm, cự

ly giữa các nhánh lạc 15 cm Hom lạc dại được cắt có độ dài 30cm, hom lạc đặt giữa luống và lấp sâu 2/3 hom sau đó ép chặt đất Khi trồng lạc dại, chừa xung quanh gốc Keo 1.5m

25 Keo lá bạc trồng vụ hè 25 thu và trồng theo cự ly từ 1.5 25 2m, cách gốc Keo 1m Hố trồng keo lá bạc hoặc đậu nho nhe, đậu mèo ngồi có kích thước = 25cm x 25cm x 25cm, lấp đất nhỏ đầy hố, mỗi hố gieo

3 hạt, hạt lấp sâu 2 cm

- Cốt khí gieo vụ xuân - hè, gieo theo rạch, rạch song song với hàng Keo theo đường đồng mức, cự ly giữa các rạch 1.0 - 1.2m, rạch rộng 20cm, sâu 15 - 20cm, lấp đầy đất, gieo hạt ở giữa rạch, 3 hạt/khóm, lấp hạt sâu 1cm, cự ly giữa các khóm 10 - 15cm

Kỹ thuật chăm sóc cây trồng đối với 3 công thức trồng xen như sau:

- Cây trồng chính: thực hiện chăm sóc, bón phân như quy trình trồng rừng nguyên liệu giấy của Tổng công ty giấy Việt Nam

- Cây phù trợ: xới, nhổ cỏ vun gốc cây phù trợ khi cỏ dại cạnh tranh với chúng Phần diện tích đất giữa các băng cây phù trợ, thực bì cỏ dại được phát quang sát mặt đất

- Cắt tỉa: cây phù trợ tuỳ thuộc vào sinh trưởng tán lá và độ cao của chúng khi giao nhau hoặc gây ảnh hưởng tới sinh trưởng của cây trồng chính Cành lá cây phù trợ sau khi cắt tỉa phủ xung quanh gốc cây trồng chính để giữ ẩm, ngăn ngừa cỏ dại và bảo vệ chống xói mòn đất

Trên diện tích 2 ha vườn giống, thiết lập 2 thí nghiệm riêng rẽ

- Công thức V3: Lần chăm sóc thứ nhất bón thúc 5 kg phân chuồng hoai, bón thúc 150 gam (NH2)2CO + 100 gam lân + 70 gam K2O cho một cây keo

- Công thức V4: Lần chăm sóc thứ nhất bón thúc 5 kg phân chuồng hoai, bón thúc 200 gam (NH2)2CO + 150 gam P2O5 + 100 gam K cho một cây keo

Thí nghiệm bố trí ngẫu nhiên theo khối, lặp lại 3 lần, diện tích mỗi ô thí nghiệm là 830 m2

Ba công thức thí nghiệm chăm sóc như quy trình trồng rừng nguyên liệu giấy của Tổng công ty giấy Việt Nam

Theo dõi tỷ lệ sống và sinh trưởng của cây keo trong các công thức thí nghiệm

11

2.1.2.2 Thí nghiệm trồng xen cây phù trợ

Diện tích 1 ha vườn giống gồm 4 công thức thí nghiệm, trong đó các cây giống keo tai tượng ghép và cây trồng phù trợ đã trồng từ năm 2009:

- Công thức V5: Công thức đối chứng, bón phân và chăm sóc như quy trình trồng rừng nguyên liệu giấy của Tổng công ty giấy Việt Nam như công thức R1

- Công thức V6: Trồng xen cây lạc dại (Arachis pintoi)

- Công thức V7: Trồng xen keo lá bạc (Acacia holosericea)

- Công thức V8: Trồng xen cốt khí (Tephrosia candida)

Đối với 3 công thức trồng xen đã được thiết lập từ năm 2009, kỹ thuật trồng như sau:

- Lạc dại trồng vụ hè - thu, trồng theo rạch cự ly cách nhau 30 cm, cự

ly giữa các nhánh lạc 15 cm Hom lạc dại được cắt có độ dài 30cm, hom lạc đặt giữa luống và lấp sâu 2/3 hom sau đó ép chặt đất Khi trồng lạc dại, chừa xung quanh gốc Keo 1.5m

25 Keo lá bạc trồng vụ hè 25 thu và trồng theo cự ly từ 1.5 25 2m, cách gốc Keo 1m Hố trồng keo lá bạc hoặc đậu nho nhe, đậu mèo ngồi có kích thước = 25cm x 25cm x 25cm, lấp đất nhỏ đầy hố, mỗi hố gieo

3 hạt, hạt lấp sâu 2 cm

- Cốt khí gieo vụ xuân - hè, gieo theo rạch, rạch song song với hàng Keo theo đường đồng mức, cự ly giữa các rạch 1.0 - 1.2m, rạch rộng 20cm, sâu 15 - 20cm, lấp đầy đất, gieo hạt ở giữa rạch, 3 hạt/khóm, lấp hạt sâu 1cm, cự ly giữa các khóm 10 - 15cm

Kỹ thuật chăm sóc cây trồng đối với 3 công thức trồng xen như sau:

- Cây trồng chính: thực hiện chăm sóc, bón phân như quy trình trồng rừng nguyên liệu giấy của Tổng công ty giấy Việt Nam

- Cây phù trợ: xới, nhổ cỏ vun gốc cây phù trợ khi cỏ dại cạnh tranh với chúng Phần diện tích đất giữa các băng cây phù trợ, thực bì cỏ dại được phát quang sát mặt đất

- Cắt tỉa: cây phù trợ tuỳ thuộc vào sinh trưởng tán lá và độ cao của chúng khi giao nhau hoặc gây ảnh hưởng tới sinh trưởng của cây trồng chính Cành lá cây phù trợ sau khi cắt tỉa phủ xung quanh gốc cây trồng chính để giữ ẩm, ngăn ngừa cỏ dại và bảo vệ chống xói mòn đất

Theo dõi tỷ lệ sống, sinh trưởng của cây trồng chính và các cây phù trợ trong các công thức thí nghiệm

12

2.1.3 Thu thập và xử lý số liệu

Tiến hành thu thập số liệu về tỷ lệ sống, đường kính tại vị trí độ cao

1.3m hay còn gọi là đường kính ngang ngực (D1.3), chiều cao vút ngọn

(Hvn), đường kính tán (Dt) và tình hình sâu bệnh hại đối với cây keo tai

tượng trong các công thức thí nghiệm Thu thập các chỉ tiêu tỷ lệ sống,

chiều cao, bề rộng tán lá của các loài cây phù trợ

Ứng dụng phần mềm SPSS 16.0 và chương trình Excel trên máy vi

tính, là phương pháp xử lý số liệu thống kê đang được ứng dụng rộng rãi

trong nghiên cứu lâm nghiệp để xử lí và phân tích số liệu

2.2 Kết quả nghiên cứu và thảo luận

2.2.1 Thí nghiệm ở rừng giống keo tai tượng

2.2.1.1 Thí nghiệm bón phân rừng giống

Sau khi trồng 26 tháng, tiến hành thu thập số liệu về tỷ lệ sống, D1.3,

Hvn, Dt của các cây keo trong thí nghiệm Số liệu được tính toán và tập

Sai tiêu chuẩn

Sai tiêu chuẩn mẫu

S%

Trị số thấp nhất

Trị số cao nhất

Kết quả ở bảng 01 cho thấy:

Tỷ lệ sống của của keo tai tượng trồng trong các công thức thí

nghiệm dao động trong khoảng từ 98% đến 100% Công thức R3 và R4 có

tỷ lệ sống lớn nhất đạt 100%, công thức R1 và R2 có tỷ lệ sống nhỏ hơn