Tiểu luận môn phương pháp học đại học đề tài văn hóa ứng xử trên facebook

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN HIẾN KHOA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN BÀI TIỂU LUẬN MÔN PHƯƠNG PHÁP HỌC ĐẠI HỌC Đề tài “VĂN HÓA ỨNG XỬ TRÊN FACEBOOK” GVHD Nguyễn Đỗ Tùng Học phần SKL10180 TP HCM, ng[.]

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN HIẾN KHOA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN

- -BÀI TIỂU LUẬN

MÔN PHƯƠNG PHÁP HỌC ĐẠI HỌC

Đề tài:“VĂN HÓA ỨNG XỬ TRÊN FACEBOOK”

GVHD: Nguyễn Đỗ Tùng Học phần: SKL10180

TP.HCM, ngày 09 tháng 01 năm 2023

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN HIẾN KHOA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN

BÀI TIỂU LUẬN

MÔN PHƯƠNG PHÁP HỌC ĐẠI HỌC

Đề tài:“VĂN HÓA ỨNG XỬ TRÊN

FACEBOOK”

GVHD: Nguyễn Đỗ Tùng

Học phần: SKL10180

TP.HCM, ngày 09 tháng 01 năm 2023

ĐÁNH GIÁ ĐÓNG GÓP CỦA CÁC THÀNH VIÊN

STT MSSV HỌ VÀ TÊN % MỨC ĐỘHOÀN

NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN

………

………

………

………

………

……….

………

TP.HCM, ngày 09 tháng 01 năm 2023

Mục Lục

MỞ ĐẦU

I Lý do chọn đề tài:

II Thời gian thực hiện:

III Ý nghĩa khoa học và thực tiễn:

3.1/ Ý nghĩa khoa học:

3.2/ Ý nghĩa thực tiễn:

IV Tình hình nghiên cứu khoa học:

V Tính cấp thiết của đề tài:

VI Mục tiêu nghiên cứu:

4.1/ Mục tiêu tổng quát:

4.2/ Mục tiêu cụ thể:

VII Phạm vi và đối tượng nghiên cứu:

VIII Phương pháp nghiên cứu:

Nội dung Nghiên Cứu

Chương 1 Một số khái niệm cơ bản:

Chương 2: Thực trạng

Kết Luận

Tài liệu tham khảo

MỞ ĐẦU

I Lý do chọn đề tài:

- Sự phát triển của mạng xã hội có ảnh hưởng rất lớn đến đời sống của toàn xã hội trong những năm gần đây Trong thời đại được gọi là “Thế giới phẳng” theo quan điểm của Thomas L Friedman tác giả của cuốn sách World is flat (Thế giới phẳng) không ai có thể phủ nhận lợi ích từ mạng xã hội Song sự tiện ích mà mạng xã hội mang lại cho người dùng như: thông tin nhanh, khối lượng thông tin phong phú được cập nhật liên tục, có nhiều tiện ích về giải trí vẫn còn một mặt khá quan trọng, làm thay đổi mạnh mẽ hình thức giao tiếp giữa những cá nhân, các nhóm, và các quốc gia với nhau, đó chính là khả năng kết nối Thế nên, mạng xã hội đã trở thành một phương tiện phổ biến với những tính năng đa dạng cho phép người dùng kết nối, chia sẻ, tiếp nhận thông tin một cách nhanh chóng, hiệu quả.Thời đại 4.0, thời đại của internet khiến người người nhà nhà điều xử dụng các trang mạng xã hội

- Cùng với dự phát triển không ngừng của các lĩnh vực văn hoá, công nghệ, khoa học kỹ thuật,…thì mạng xã hội nói chung và facebook nói riêng đã không ngừng hoàn thiện để phục vụ nhu cầu cuộc sống Facebook cũng đã và đang chiếm lĩnh hầu hết toàn bộ thị trường: kết nối, trao đổi, nhu cầu giải trí, nắm bắt thông tin… của con người cũng dần dần được nâng cao Đó cũng là điểm mạnh của facebook, tuy nhiên vì sự rộng lớn và “tự do” của nó đã mang lại vô hố hệ luỵ khó mà tránh khỏi Một số bộ phận đã lạm dụng và khiến bản thân “tách” khỏi thế giới giới hiện thực và bị cuốn vào thế giới ảo, bỏ mình chạy theo những giá trị ảo mà sẵn sàng đánh mất bản thân, đưa ra những từ ngữ gây xung đột, đả kích trên facebook và buông vô số lời cay đắng, những lời nói thô tục, nhằm mục đích để chỉ trích với một

cá nhân hay một tập thể nào đó, cũng có thể là để chứng tỏ bản thân, a dua theo một cách vô tội vạ mà không quan tâm đến sự việc đó như thế nào hoặc chỉ vì họ thích làm như thế Bất chấp hậu quả mà mình mạng lại cho những nạn nhân mà phải hứng chịu, mất tự tin, trầm cảm…, tồi tệ nhất có thể khiến nạn nhân tự kết liễu đời mình Bất chấp tất cả mọi thứ chỉ vì những cái ấn like, những nút thả tim và những lượt chia sẻ mà quy chung tất cả điều là giá trị ảo

- Xuất phát từ những nhu cầu thực tiễn, nhóm em xin chọn đề tài: “ Văn hoá ứng

xử trên facebook” làm đề tài nghiên cứu

II Thời gian thực hiện:

- Đề tài nghiên cứu của nhóm em bắt đầu thực hiện trong thời gian 2 tuần (từ ngày 25/12/2022 đến ngày 09/01/2023)

III Ý nghĩa khoa học và thực tiễn:

3.1/ Ý nghĩa khoa học:

- Facebook là một trang mạng xã hội có lượng người tải và sử dụng đứng đầu trên toàn thế giới Facebook ra đời nhằm kết nối tất cả mọi người trên toàn thế giới lại với nhau Khi sử dụng ứng dụng này ta có thể gặp gỡ với hàng trăm, hàng nghìn người từ khắp mọi nơi

- Văn hóa ứng xử là hệ thống giá trị chi phối nhận thức, thái độ, hành vi ứng xử của

cá nhân, cộng đồng trong các mối quan hệ với tự nhiên, xã hội và với chính bản thân khi tham gia mạng xã hội, phản ánh trình độ phát triển cá nhân và cộng đồng Nghiên cứu này giúp cho mọi người thấy được hiện trạng văn hóa ứng xử của người dùng nói chung và sinh viên Văn Hiến nói riêng khi dùng Facebook

Từ những thực trạng đã thống kê thì sẽ cung cấp cho các nhà nghiên cứu tham khảo

và đánh giá về vấn đề

Đưa ra một số giải pháp để sinh viên có thể tiếp thu và sửa đổi

3.2/ Ý nghĩa thực tiễn:

Kết quả nghiên cứu sẽ giúp cho sinh viên văn hiến nói riêng và người dùng mạng xã hội Facebook nói chung nhìn lại bản thân mình để biết được mình đã sai ở đâu để từ

đó sửa đổi và sử dụng lời hay tiếng đẹp hơn để bản thân được hoàn thiện

- Ngoài ra kết quả này còn cung cấp thông tin cho nhà trường để thấy được văn hóa ứng xử của sinh viên trường mình ra sao, nếu cách ứng xử chưa được tốt thì nhà trường sẽ tìm cách giải quyết quan tâm đến sinh viên hơn

- Thông qua nghiên cứu này cũng sẽ giúp cho các chuyên gia đưa ra những lời khuyên có ích và giúp cho mọi người có thể tiếp thu và hoàn thiện lời ăn tiếng nói của mình hơn, giúp cho đất nước của chúng ta thoát khỏi thứ hạng cao trong bảng xếp hạng những đất nước kém văn minh trên mạng xã hội

- Với đề tài này đưa chúng tôi đã đưa ra các thông tin cần thiết để làm tài liệu tham khảo cho sinh viên, đặc biệt là bộ phận người dùng mạng xã hội, cho mọi người biết văn hóa ứng xử của mọi người như thế nào, có tốt không để từ đó rút ra kinh

nghiệm và sửa đổi

IV Tình hình nghiên cứu khoa học:

- Trong các mạng xã hội hiện nay, Facebook là một trong những mạng xã hội phổ biến nhất ở Việt Nam với lượng người sử dụng rất lớn Điều này cho thấy việc đặt trọng tâm nghiên cứu về Facebook có thể là một cách đi phù hợp để không chỉ làm

rõ tầm ảnh hưởng của mạng xã hội này nói riêng, mà còn tạo cơ sở quan trọng để hỗ

trợ những nghiên cứu rộng hơn về vị trí, vai trò và những tác động của mạng xã hội nói chung tới đời sống xã hội Trong nhiều nhóm đối tượng khác nhau, sinh viên là nhóm có nhu cầu sử dụng facebook nhiều nhất điều đó cũng khiến các hoạt động của họ

V Tính cấp thiết của đề tài:

- Khoa học công nghệ phát triển tạo chuyển biến tích cực cho nhân loại về mọi mặt, trong đó phải kể đến sự tiếp cận của con người đối với những nguồn tin đa dạng và phong phú với tốc độ nhanh chóng bất kể không gian và thời gian thông qua hệ thống internet

- Internet đã tạo nên nhiều thay đổi lớn trong đời sống kinh tế, chính trị, xã hội Mạng máy tính ngày càng được mở rộng, để từ đây, các hình thức giải trí trên mạng trở nên phong phú và hiện đại hơn bao giờ hết Theo đánh giá của Hãng nghiên cứu thị trường ComScore (Mỹ), Việt Nam hiện là một trong những quốc gia có dân số trực tuyến lớn nhất tại khu vực ASEAN Số liệu của Tổng cục Thống kê cũng cho biết số lượng người sử dụng internet mỗi năm trong nước đều tăng nhanh Đây được đánh giá là điều kiện lý tưởng để cho các mạng xã hội xuất hiện và nhanh chóng phổ biến tại Việt Nam Cùng với sự phát triển của internet, mạng xã hội được xem như một trong những ứng dụng của internet có ảnh hưởng lớn nhất, đặc biệt là đối với giới trẻ ở cả khu vực đô thị lẫn nông thôn hiện nay

- Các trang mạng xã hội lần lượt ra đời và phủ sóng toàn cầu Ở Việt Nam ta có thể thấy các trang mạng xã hội phổ biến như Facebook, Messenger, Tik Tok, Zalo, Instagram Theo Báo cáo Tổng quan phát triển kĩ thuật số Việt Nam năm 2021 do

We are social và Kepios công bố vào đầu 2022 thì Việt Nam có tới 76,95 triệu người dùng mạng xã hội ( chiếm 97,8% dân số từ 13 tuổi trở lên) Lượng người dùng mạng xã hội có xu hướng tăng nhanh ( năm 2022 tăng 6,9% so với năm 2021) Theo báo cáo của We are social, tính đến tháng 2/2022 có 93,8% người có độ tuổi

từ 16 tới 64 đang sử dụng internet ở Việt Nam có sử dụng Facebook.Điều đó có thể thấy Facebook là trang mạng xã hội đang phủ sóng ở Việt Nam

- Nhờ mạng xã hội mà chúng ta có bước phát triển vượt trội Facebook là nơi để mọi người cập nhật hồ sơ cá nhân, chia sẻ những mối quan tâm kèm theo cảm xúc của mình bằng văn bản hay hình ảnh Không những thế còn giúp chúng ta kết nối các mối quan hệ; nơi mọi người học hỏi, cập nhật kiến thức và đặc biệt là nơi để thư giãn sau những giờ học tập hay làm việc căng thẳng Tuy nhiên, thói quen thì rất khó bỏ, và lạm dụng quá nhiều sẽ gây ra những hậu quả khôn lường, mạng xã hội cũng vậy Có thể nói, mạng xã hội đã ăn sâu vào máu của một bộ phận không nhỏ những cá nhân: già có, trẻ có, thanh thiếu niên có, người trung tuổi cũng có Chưa bao giờ văn hóa ứng xử lại đáng báo động như thế Những trường hợp đáng sợ của

văn hóa ứng xử trên Facebook như: nói xấu, chửi rủa người khác trên mạng xã hội; tung clip đánh nhau, bóc phốt nhau Đây có lẽ chỉ là những câu chuyện nhỏ trong hàng trăm, hàng nghìn sự việc đang diễn ra về văn hóa ứng xử trên Facebook cần được lên án

- Văn hóa ứng xử trên mạng xã hội nói chung và trên Facebook nói riêng đang diễn biến khôn lường và tồn đọng nhiều bất cập Mỗi chúng ta cần phải nâng cao ý thức học tập và rèn luyện cách ứng xử trên mạng Biết quan tâm, lắng nghe, chia sẻ, thông cảm đến người khác Mọi lời nhận xét, bình luận phải khách quan và tế nhị;

tỏ thái độ, cảm xúc phù hợp Không nên nói xấu lẫn nhau nhằm hạ thấp danh dự, nhân phẩm của người khác Không nên đưa ra những nhận xét, bình luận vội vàng, không đúng hoặc ác ý khi không biết sự thật nhằm bôi nhọ người khác và để thỏa mãn bản thân mình Mỗi chúng ta hãy là người dùng thông thái xây dựng một nền văn hóa mạng trong sạch và lành mạnh

VI Mục tiêu nghiên cứu:

4.1/ Mục tiêu tổng quát:

- Xác định thực trạng biểu hiện hành vi sử dụng mạng xã hội Facebook của sinh viên đại học Văn Hiến, trên cơ sở đó đề xuất một số biện pháp nhằm tác động tích cực đến hành vi sử dụng mạng xã hội Facebook cho sinh viên trường hiện nay

4.2/ Mục tiêu cụ thể:

- Mạng xã hội đang là một công cụ giao tiếp phổ biến trên thế giới và là nơi mỗi cá nhân thể hiện văn hoá ứng xử, ảnh hưởng không nhỏ đến hình ảnh của cá nhân, uy tính của cơ quan, tổ chức, nơi làm việc Đặt biệt là mạng xã hội Facebook

Nhắc đến Facebook thì nó đã không còn xa lạ với chúng ta Facebook giúp chúng ta

có thể dễ dàng nắm bắt được các thông tin từ rất nhiều nguồn khác nhau trên

internet và đặc biệt là thông qua mạng xã hội với tốc độ lan truyền nhanh chóng bởi vì mục đích của Internet và mạng xã hội là cho phép người dùng giao lưu và chia sẻ thông tin một cách có hiệu quả, vượt ra ngoài những giới hạn về địa lý và thời gian Bên cạnh những mặc tích cực đó, Facebook còn có những vấn đề tiêu cực đáng được quan tâm như giảm tương tác giữa người với người, tăng mong muốn gây sự chú ý, sao lãng mục tiêu cá nhân, nguy cơ gây trầm cảm, giết chết sự sáng tạo, bạo lực trên mạng,

- So sánh, đối chiếu với văn hóa giao tiếp, ứng xử theo truyền thống của xã hội Việt Nam, có thể thấy văn hóa ứng xử trên MXH nói chung có những đặc trưng đối lập nhau Có thể nhận thấy rõ sự đối lập này trên bốn phương diện sau đây:

+ Thứ nhất, ở Việt Nam, thứ bậc thể hiện qua cách xưng hô, (cô, dì, chú, bác, cháu, anh, chị, em, v.v ), việc tôn trọng tôn ti, trật tự, thứ bậc thể hiện trong

mọi khía cạnh của đời sống văn hóa Việt Nam Thậm chí, tôn trọng thứ bậc còn được luật hóa trong bầu cử Luật Bầu cử Việt Nam ban hành năm 2015 (13) quy định: “Trường hợp cuối danh sách trúng cử có nhiều người được số phiếu bầu bằng nhau và nhiều hơn số lượng đại biểu được bầu đã ấn định cho đơn vị bầu cử thì người nhiều tuổi hơn là người trúng cử” (Khoản 4 điều 78) Như vậy có thể thấy các chủ thể giao tiếp trong xã hội Việt Nam luôn ý thức

vị trí của mình theo chiều dọc, ở trên, hay ở dưới, với người đối diện Trong khi đó, chủ thể giao tiếp trên Facebook liên hệ với nhau theo chiều ngang, ngang hàng, coi nhau là “bạn bè” (friends) trên mạng Mọi người trên mạng đều có khả năng bình luận, nhận xét ngang nhau Họ có thể không biết nhau ngoài đời, thậm chí ẩn danh, sử dụng căn tính giả (nữ nhưng khai báo là nam, nhỏ tuổi nhưng khai báo tăng tuổi để lập tài khoản Facebook) Do đó, người giao tiếp trên MXH Facebook không quan tâm tới tôn ti, trật tự, thứ bậc Họ đối xử với người dùng khác như cùng vai phải lứa với mình Đặc điểm mối quan hệ theo chiều ngang gây ra những đứt gãy trong mối quan hệ xã hội theo chiều dọc của xã hội Việt Nam Bên ngoài đời thực, mối quan hệ là “cha

- con”, “lãnh đạo - nhân viên”, nhưng nếu cùng lên Facebook thì các chủ thể giao tiếp đều ngang hàng nhau, thậm chí coi họ là “bạn bè”

+ Thứ hai, về tư tưởng vị kỷ đối lập với vị tha Truyền thống văn hóa Việt Nam mang đậm tư tưởng vô ngã, vị tha của Phật giáo, coi trọng hòa hợp, tránh tranh cãi, đối đầu Ngược lại, Facebook, như phân tích trên, là diễn đàn

để lan tỏa những tranh luận về mọi mặt trong đời sống, là nơi người dùng Facebook khẳng định, tranh luận, bảo vệ ý kiến cá nhân Thiết chế văn hóa được thiết lập trong cuộc sống thực có thể chưa theo kịp để điều chỉnh sự khắc nghiệt của văn hóa tranh luận, phê bình thẳng thắng trên MXH

Facebook

+ Thứ ba, nhà nghiên cứu Edward T.Hall (1976) đưa ra khái niệm giao tiếp dựa nhiều vào bối cảnh và giao tiếp ít dựa vào bối cảnh Theo đó, văn hóa Việt Nam được xếp vào loại hình dựa nhiều vào bối cảnh, “ý tại ngôn ngoại” (ý ở ngoài lời), ý nghĩa của giao tiếp đến nhiều từ tín hiệu phi ngôn ngữ, cử chỉ, nét mặt, sự sắp đặt trong môi trường xung quanh Ngược lại, giao tiếp trên MXH phụ thuộc phần lời vào chữ viết và ít có ảnh hưởng từ tín hiệu phi ngôn ngữ để thấy tâm trạng, môi trường xung quanh người viết Điều đó cũng lý giải vì sao giới tinh hoa (nhà văn, nhà báo, luật sư…) thường nổi tiếng trên MXH, bởi vì họ có khả năng sử dụng chữ viết và văn phong để truyền đạt suy nghĩ và cảm xúc hơn những người phải phụ thuộc nhiều vào bối cảnh giao tiếp, nét mặt, cử chỉ của người khác. 

+ Thứ tư, văn hóa Việt Nam là văn hóa tập thể, trong khi bản chất MXH là phân chia cá nhân vào từng nhóm tùy theo mối quan tâm Văn hóa tập thể coi

cá nhân là một bộ phận của tập thể và bảo vệ từng cá nhân, thậm chí “đồng hóa” đặc điểm của cá nhân với đặc điểm chung của tập thể Ngược lại, MXH Facebook giúp từng cá nhân tự tách ra khỏi cộng đồng lớn để đi tìm những

cá nhân khác có cùng chung đặc điểm với mình

- Qua đó, chúng ta có thể thấy rằng mạng xã hội Facebook có những mặt lợi ích và nhược điểm riêng Thông qua đó, mục tiêu nghiên cứu văn hoá ứng xử trên

Facebook mà nhóm muốn truyền tải đến mọi người Hãy là người xử dụng mạng xã hội một cách văn minh Không có mạng xã hội xấu chỉ có người dùng không văn minh Mục đích nghiên cứu nhằm đưa ra những mặt tốt và mặt xấu của mạng xã hội Facebook Hi vọng sẽ góp phần giúp mạng xã hội Facebook trong sạch, lành mạnh hơn

VII Phạm vi và đối tượng nghiên cứu:

- Quy mô: Chúng tôi tiến hành lấy mẫu khảo sát nghiên cứu của 100 sinh viên khoa truyền thông, trường Đại học Văn Hiến

- Thời gian: Tiến hành khảo sát từ ngày 31/11/2022- 11/12/2022

- Đối tượng nghiên cứu: Thực trang văn hóa ứng xử trên Facebook của sinh viên

- Khách thể nghiên cứu: Sinh viên trường đại học Văn Hiến

- Cách tiếp cận: Bước đầu bắt đầu với việc khảo sát bằng “ bảng câu hỏi” và kết hợp với phương pháp phỏng vấn trực tiếp, sau đó tiếp tục bằng việc phân tích để đưa ra kết quả

VIII Phương pháp nghiên cứu:

- Trong quá trình thực hiện đề tài, nhóm chúng em đã áp dụng các phương pháp nghiên cứu sau đây nhằm thu được những kết quả xác thực nhất để đảm bảo cho bài nghiên cứu có tính chính xác và hiệu quả:

+ Phương pháp điều tra bảng hỏi: Người được hỏi sẽ trả lời ý kiến của mình bằng cách đánh dấu vào các ô tương ứng theo quy ước từ nhóm nghiên cứu, thỉnh thoảng có thể thêm vào đó vài câu hỏi mở rộng để thu thập thêm ý kiến người trả lời

+ Phương pháp phân tích – tổng hợp lý thuyết: Chúng em đã tổng hợp lại các

lý thuyết tìm hiểu được một cách ngắn gọn, cụ thể với nội dung chính xác Đặc biệt cần nắm rõ những lưu ý hay ý nghĩa của đề tài một cách rõ ràng