Nghiên cứu ứng dụng các giải pháp kỹ thuật trong mô hình chăn nuôi lợn nái ngoại (Yorkshire, Landrace) giống ông bà cao sản tại trang trại nông hộ theo phương thức công nghiệp ở Phú Xuyên, Hà Tây

Nghiên cứu ứng dụng các giải pháp kỹ thuật trong mô hình chăn nuôi lợn nái ngoại (Yorkshire, Landrace) giống ông bà cao sản tại trang trại nông hộ theo phương thức công nghiệp ở Phú Xuyên, Hà Tây

BO KHOA HOC VA CONG NGHE B O NONG NGHIEP VA PTNT

CONG TY TNHH XAY DUNG VA DICH VU KHAISH KHUE

BAO CAO TONG KET KHOA HOC VA KY

THUAT DE TAI CAP NHA NlTOC

Ten de tai;

NGHIEN Ctru LTNG DUNG CAC GIAI PHAP KY THUAT TRONG XAY D U N G M 6 HINH CHAN NUOI LOHV NAI NGOAI (YORKSHIRE, LANDRACE) GIONG ONG BA CAO SAN TAI TRANG TRAI NONG HQ CHAN NUOI THEO PHlTONG THlTC

CONG NGHIEP 6 PHU XUYEN, HA TAY

Doanh nghiep chu tri de tai: CONG TY TNHH XAY DUNG VA DjCH VLJ KHANH KHUE

Dja chi: KM 37 QUOC LO 1A GUQT, XA PHtJC TIEN, HUY$N PHOI XUYEN, HA TAY

Dien thoai: 034.854296; 034.854443

Chu nhifm de tai: PGS.TS VO TRONG HOT

Ha Tdy, thdng 6-2007

MUCLUC

Trang

Bao cao tong ket khoa hoc ky thuat de tai KHCN cap NN 2

A Trich lu-o'c thuyet minh de tai 2

B Ket qua thirc hien de tai 6

I Dat van de 6

II Doi tvtqtng, noi dung va phycng phap nghien ciru 8

III Ket qua nghien ciru 15

IV Ket luan va kien nghj 57

Mot so hinh anh thirc hien de tai 60

BO KHOA HOC vA CONG NGH$ BO NONG NGHlfiP VA PTNT CONG TY TNHH XAY DUNG VA DICH VU KHANH KHUE

• • •

BAO CAO TONG KET KHOA HOC VA KY THUAT DE

TAI CAP NHA NU^6C

A/ TRiCH LLPgC THUYET MINH D^ TAI

1 Ten de tai: "Nghien ciru irng dung cdc gidi phdp ky thuat trong xdy

dung mo hinh chdn nuoi tan ndi ngogi (Yorkshire, Landrace) giong ong

bd cao sdn tai trang trai nong hp chdn nuoi theo phuang thirc cong nghiep dPhd Xuyen Tinh Hd Tdy"

2 Ten doanh nghiep chii tri de tai: Cong ty TNHH Xay dung va dich vu

3 So dang ki kinh doanh: 0302000068 ngay cap: 28/11/2000

NQi dung kinh doanh: - Chan nuoi gia sue, mua ban thuoc thii y

- Mua ban xuat nhap khau cac mat hang nong san thuc pham (Ngo, dau, lac, lon, ga, trau bo)

- Xay dimg cac cong trinh dan dung

Tai khoan: 060 1902 00022 Tai Kho bac nha nuac Huyen Phu Xuyen

Chijc danh khoa hoc: P Giao su Tien sy

Co quan cong tac: Co van ky thuat Cong ty TNHH Xay dung va dich vu Khanh Khue

Dien thoai: 034.854296 - 04.8293705

Fax:

5 quan phoi hgp nghien ciru hoac cc quan thyc hien nghien cuu tren CO" sc dat hang:

+ Truang Dai hoc Nong nghiep I Ha Noi

+ Phong NN&PTNT Huyen Phu Xuyen, Tinh Ha Tay

6 Thoi gian thyc hien tir nam 2005 den nam 2007

7 Muc tieu cua de tai:

+ Ung dung dugc cac giai phap ky thuat nham nang cao kha nang san xuat

va hieu qua kinh te trong chan nuoi Ign nai ngoai giong ong ba a trang trai nong hg chan nuoi theo phuang thirc cong nghiep tai Phii Xuyen Tinh Ha Tay dat ty le nai de tren 80%; so liia de/nai/nam 2,1-2,2 liia; So con/nai/ nam 18,5-19 con, ty le nac 53-55%

+ Xay dimg 2 mo hinh chan nuoi Ign nai ngoai giong ong ba 6f trang trai nong hg chan nuoi theo phuang thiic cong nghiep tai Phu Xuyen Tinh Ha Tay vai quy mo 100 nai va giam gia thanh con giong liic 2 thang tuoi tir 10-15%

+ Gop phan giam thieu 6 nhiem moi truang

8 Kinh phi thyc hien de tai va nguon kinh phi:

TT Nguon kinh phi

Nguyen, vat lieu,

Thiet

bi,

Xay dung,

Chi khac

9 Cac to chiic, ca nhan tham gia thirc hien de tai

1 Cdc td chiec phdi hap tham gia thue hien di tdi

vu Khanh Khue

Truang Dai hgc Nong nghiep I

Dia chi

•

Km 37 Quoe lo I A Gugt, Xa Phiic Tien, Huyen Phu Xuyen, Tinh Ha Tay

Trau Quy Gia Lam Ha Noi

Hoat dong/dong gop cho

de tai

To chirc thuc hien cac noi dung cua de tai

+ Huang dan cac bien phap

ky thuat trong cong tac binh tuyen, chgn Igc, lai tao de tao ra dan nai bo me dat chat lugng cao

+ Huang dan iing dung cac bien phap ky thuat trong cham soc, nuoi duang nham tang kha nang sinh san cua dan Ign

+ Ung dung pham mem ve quan tri con giong vao san xuat

+ Dao tao dgi ngii can bg ky thuat

+ Tap huan ky thuat cho nong dan vung san xuat

3 Phong NN &PTNT

cua Huyen

Phii Xuyen, Ha Tay

+ Huong dan img dung cac i bien phap phong trir dich i benh

r

+ Tham gia tap huan ky thuat cho nong dan viing san xuat

+ Xay dung mo hinh lien ket giiia trang trai san xuat Ign giong vai cac trang trai chan nuoi Ign thuang pham

2 Dpi ngu cdn bp thuc hien di tdi

Can bo tham gia nghien ciru

Ngo Van Khanh

Dao Thi Tham

Dao Thi Xoa

PGS.TS Truang Quang

TS Nguyen Van Kiem

TS Phan Xuan Hao

KS Pham Kim Dang

KS Nguyen Van Bay

Co" quan cong tac

Co van ky thuat Cong ty TNHH Xay dung va dich

vu Khanh Khue

Giam doc Cong ty Pho giam doc Cong ty Trai truang trai chan nuoi Thuang Tin ciia Cong ty Chuyen gia ky thuat Truang DHNNI Chuyen gia ky thuat Trudng DHNN 1 Chuyen gia ky thuat Truang DHNN I Chuyen gia ky thuat Truong DHNN I Phong NN&PTNT Huyen Phii Xuyen, Ha Tay

So thang lam viec cho de tai

B KET QUA THI/C HIEN DE TAI:

1/ DAT VAN DE

Hien nay viec chan nuoi Ign ngoai theo phuang thirc chan nuoi cong

nghiep a Mien Bac Viet Nam dang phat trien manh, viec cung img con

giong cho nhan dan con gap nhieu kho khan Chiing ta ciing da co nhirng

trung tam giong Ign quoe gia nhu Trung tam nghien cuu Ign Thuy Phuang,

trai PIC Viet Nam tai Dong GiaoNinh Binh, cac trai Ign giong My Van

-Hung Yen, Tam Dao- VTnh Phuc thugc Cong ty gidng Ign Miln BSc, trai

Ign giong Phii Lam thugc Cong ty giong vat nuoi Tinh Ha Tay, la nhimg

nai CO the cung cap nhirng con giong tot, tuy nhien vai gia con cao va

khong dii dap iing nhu cau con giong cho cac trang trai va hg gia dinh trong

viec phat trien chan nuoi Ign hien nay Ngoai cac trai Ign giong ciia Nha

nuac ke tren, a mien Bac hien nay ciing da xuat hien mgt so trang trai tu

nhan chuyen san xuat con giong bo me cung cap cho san xuat Tuy nhien,

hau het cac trang trai con chua theo dimg quy trinh giong, (thuong trang

trai Ign thuang pham nay mua ciia trang trai Ign thuang pham khac ve lam

giong) Chinh vi vay dan den con giong thuang khong bao dam, khong ro

ly lich, nen hien tugng dong huyet, can huyet va kha nang thoai hoa la dieu

kho tranh khoi

Ve tiem lire ciia cac ca sa tu nhan ciing da co nhieu trang trai vai qui

mo tir 100 Ign nai ngoai tra len va chii yeu la san xuat Ign giong thuang

t r r r r r

pham, cung cap giong thi chat lugng giong cung chua cao do thieu kinh

nghiem nhat la viec iing dung cac tien bg ky thuat chan nuoi tien tien vao

san xuat con han che, chuong trai thiet ke va xay dung chua dam bao yeu

cau ky thuat, hien tugng dong huyet, can huyet da dan den nhieu trang trai

Ign nai sinh san kem, Ign sinh it con, cham sinh, thai chet, thai go, Ign con

ia phan trang con nhieu Tat ca dieu do da lam cho nang suat ciia Ign ngoai nuoi theo phuang thiic chan nuoi cong nghiep chua dugc cao, anh huong den gia thanh san xuat

Viec chgn Igc de co dugc con nai Landrace va Yorkshire chuan, de tir do tao ra con nai lai F1 Landrace x Yorkshire ( LY) hay F1 Yorkshire x Landrace (YL) tot, roi cho phoi vai con due Duroc(D) hoac Pietrain (P) a cac trang trai nong hg thong qua cac chuang trinh nghien ciiu tir nam 1981 den nay chua dugc cac nha khoa hgc quan tam den nhieu va trinh do chuyen mon ciia cac chii trang trai hien nay con han che dan den viec ban cho nhau nhirng con giong chat lugng khong cao

Xuat phat tir nhimg tinh hinh tren, de tai "Nghien ciiu ung dung cac giai phap ky thuat trong xay dung mo hinh chan nuoi Ign nai ngoai (Yorkshire, Landrace) giong ong ba cao san tai trang trai nong hg chan nuoi theo phuang thirc cong nghiep a Phii Xuyen Tinh Ha Tay" da dugc tien hanh vai muc dich san xuat ra Ign giong bo me dat dugc tieu chuan

f \ ^ \ f

chat lugng nham gop phan dap ung nhu cau Ign giong cho chan nuoi nong

ho De tai nham nhirng muc tieu sau:

+ Ung dung dugc cac giai phap ky thuat nham nang cao kha nang san xuat va hieu qua kinh te trong chan nuoi Ign nai ngoai giong ong ba a trang trai nong hg chan nuoi theo phuang thiic cong nghiep tai Phii Xuyen Tinh Ha Tay dat ty le nai de tren 80%; so liia de/nai/nam 2,1-2,2 liia; So con/nai/ nam 18,5-19 con, ty le nac 53-55%

+ Xay dimg 2 mo hinh chan nuoi Ign nai ngoai giong ong ba a trang

Ha Tay vai quy mo 100 nai va giam gia thanh con giong liic 2 thang tuoi tir 10-15%

+ Gop phan giam thieu 6 nhiem moi trudng

\y DOI TlTOfNG, NOI DUNG VA PHl/ONG PHAP NGHIEN CUU

2.1 Doi tiro'ng, dia diem va thoi gian nghien ciru:

+ Qua trinh nghien ciin dugc thuc hien tren dan Ign giong Yorkshire va Landrace thuan co nguon goc tir My, Anh do Vien Chan nuoi va do cong ty Charoen Pookphand Viet Nam cung cap

+ Dia diem trien khai nghien cuu: tai Trai Ign giong ong ba - Cong ty TNHH Xay dung va Dich vu Khanh khue, xa Chuang Duong, huyen Thuong Tin, Ha Tay

+ Thai gian nghien cim tir 1/2004 den 6/2007

2.2 Noi dung nghien ciru:

1 Nghion cim iing dung mgt so giai phdp ky thuat chgn lge xoy dimg dan Ign hat nhon giong ung ba Yorkshire va Landrace cao san de san xuat

ra dan Ign thuan bo sung, duy tra dan ung ba a trang trai nong hg chan nuoi theo phuang thiic cong nghiep

2 Nghion ciiu iing dung mgt so giai phdp ky thuat xoy dung dan ung

ba Yorkshire va Landrace cao san de san xuat dan Ign coi lai F1 (YL) v a Fl(LY) a trang trai nong hg chan nuoi theo phuang thiic cong nghiep

3 Xay dung mo hinh chan nuoi Ign nai ngoai giong ong ba Yorkshire

va Landrace cao san tai trang trai nong hg chan nuoi theo phuang thirc cong nghiep

2.3 Phiro'ng phap nghien ciru:

2.3.1 Phuang phdp img dung mpt so bien phdp ky thuat xdy dung dan lan hgt nhdn giong ong bd Yorkshire vd Landrace cao sdn dung de sdn xudt ra ddn lorn thudn bo sung duy tri ddn ong bd a trang trgi nong hp chdn nuoi theo phucrng thuc cong nghiep

Cac bien phap ky thuat dugc ap dung nhu sau:

+ Theo doi cac chi tieu sinh san toan dan truac khi tien hanh de tai (2004), can cii nang suat sinh san cua dan ong ba de chgn nhung nai tot nhat dua vao dan hat nhan; sau 2 nam lien tiep chgn Igc, ket qua sinh san ctia dan hat nhan cuoi nam 2006 se dugc so sanh vai 2 nam truac do de thay dugc tien bg di truyen trong chgn Igc dan hat nhan Phuang phap theo doi nang suat sinh san ciia dan nai hat nhan dugc thien hanh nhu sau: can cir vao he thong so sach theo doi hang ngay ve tuoi dgng due lan dau, tuoi

de Ilia dau, khoang each lira de, ty le nai dgng due, ty le phoi co chiia, ty le nai de, so con de ra con song, so con cai sira 21 ngay, khoi lugng cai sira,

so lira de/nai/nam, so con/nai/nam ctia dan Ign nai hat nhan va dan ong ba

+ Kiem tra nang suat ca the Ign due giong ve cac chi tieu sinh truong, tang trgng, tieu ton thiic an, do day ma lung va cac chi so ve chat lugng tinh dich Phuang phap kiem tra theo quy trinh ky thuat ma TCVN 3898-84 da ban hanh

+ Chgn Igc nhan thuan, tranh dong huyet, can huyet Ap dung phan mem vi tinh Vietpigs ciia Vien Chan nuoi trong quan tri giong a trang trai Theo doi kha nang sinh san ciia dan nai hau bi da dugc chgn Igc qua kiem tra nang suat de chgn ra nhiing con tot nhat bo sung cho dan Ign thuan, nhim 6n dinh va nang cao nang suat san xuat Cac chi tieu: khoi lugng 8 thang tuoi, ve cac chi tieu sinh trudng, tang trgng, do day ma lung

2.3.2 ung dung mpt so gidi phdp ky thuat xdy dimg ddn lan ong, bd Yorkshire vd Landrace cao sdn dung de sdn xudt ra ddn lan cdi lai Fl(YL)

vd Fl(LY) a trang trgi nong hp chdn nuoi theo phuong thuc cong nghiep

Cac giai phap ky thuat dugc ap dung nhu sau:

+ Gidi phdp qudn ly con giong: ap dung he thong so sach, bang bieu

theo doi he pha; phieu Ign nai de; phieu Ign due, cai kiem tra; ap dung phan mem vi tinh Vietpigs ciia Vien Chan nuoi trong quan tri giong a trang trai

San pham ciia de tai la giong ong ba thuan de duy tri va san xuat ra con nai lai Fl (LY) va Fl(YL) cung cap cho cac co so chan nuoi

Cac chi tieu theo doi ve Ign nai sinh san: tuoi dgng due lan dau, tuoi

de Ilia dau, khoang each liia de, ty le nai dgng due, ty le phoi co chira, ty le nai de, so con de ra con song, so con cai sira 21 ngay, khoi lugng cat sira,

so Ilia de/nai/nam, so con/nai/nam

Cac chi tieu theo doi ve Ign due giong: tang trgng, tieu ton thiic an,

do day ma lung, ty le nac va cac chi so ve chat lugng tinh dich

+ Nghien ciiu iing dung ky thuat ghep doi giao phoi: due Yorkshire phoi giong vai Ign nai Landrace hoac due Landrace phoi giong vai Ign nai Yorkshire, lira chgn cac cap ghep doi de san xuat ra Ign cai hau bi bo me Fl(YL) hoac Fl(LY) chat lugng cao, cung cap cho chan nuoi nong hg nham tao ra lon thuang pham 3 mau ngoai

Trong de tai, chung toi da ap dung cong thirc lai theo so do sau:

GP (Lgn ong ba): (5 Y x $ L

PS (Lgn bo me): ? Fl (YL) x ST>

y

YLD

Mode:

GP (Lgn ong ba): S L x $ Y

PS (Lgn bo me): 9 Fl (LY) x S^

I

CP (Lgn thuong pham): LYD

+ Ung dung ky thuat ve cdi tgo chudng trai theo huong chdn nuoi

cong nghiep vd xir ly chdt thdi bdo ve moi truong:

- Ve chuong trai: ap dung cac bien phap cai tao, thong thoang chuong trai nhu nang do cao chu6ng(cu la 2,0-2,5 m thanh 2,8- 3,0 m), cai tao mai chu6ng( cii la 2 mai thanh 4 mai), thanh bao chu6ng(cii la 1,8- 2,0m, ha thap xuong 0,8 m va phan tren gan bang luai bao kem theo bat che linh hoat), lap dat gian phun mua lam mat tren mai chuong Ap dung ky thuat nuoi lgn tren san- cui: lgn nai nuoi con, lgn con theo me va lgn con sau cai sira dugc nuoi nhot trong cac cui c6 sancach mat dat 25 - 30 cm; cac loai

> r r -y

lgn khac dugc nuoi trong cac 6 chuong co cac chan song sat, nen xi mang

- Ve he thong xir ly chat thai chan nuoi: xay dung he thong Biogas theo cong nghe cai tien ciia Vien Chan nu6i( ham xay bang be tong cot thep, co thiet bi chong pha vang bang Inox, cho kha nang thoat ga tren be mat khong bi can tra, nang suat sinh ga cao hon) Dung tich ham Biogas nhu sau: 5- 6 m3 cho quy mo 4-10 lgn; 8-10 m3 cho quy mo 10-20 lgn va 12-

15 m3 cho quy mo 20- 40 lgn Sir dung che pham De- odorase bo sung vao thiic an nuoi lgn nai va lgn choai Sir dung che pham vi sinh EM- Bokashi

li phan vai ti le 1 kg/ 5000 kg phan tuoi Cac chi tieu theo doi ve nhiet do,

am do chuong nuoi, lugng khi thai NH3, H2S, CO2

+ Ung dung ky thuat ve chdm soc nuoi dudmg cdc logi lom: lgn dugc

cham soc nuoi duong theo quy trinh ky thuat nghiem ngat vai tirng loai lgn nai hau bi, nai chira, nai de, lgn con theo me, lgn con cai sira Cac bien phap ky thuat chinh da dugc ap dung la: tap cho lgn con an sam 7-8 ngay, cai sira som 21 ngay, diing thiic an hon hgp theo diing tieu chuan an cho timg loai lgn cua cac hang nuac ngoai va trong nuac san xuat Cac chi tieu theo doi ve kha nang tang trgng, tieu ton va chi phi thiic an/ kg lgn cai sira

+ Ifng dung cdc bien phdp ky thuat ve thuy: ling dung cac bien phap

tiem vaccine phong benh cho timg loai lgn, cac bien phap ve sinh phong benh tong hgp cho trai lgn thi nghiem nham ngan chan va an toan dich benh xay ra Cac chi tieu theo doi ve tinh hinh, ty le mac va ty le dieu tri khoi ve dich benh a trai

2.5.3 Nghien ciru su dnh hudng cua viec img dung cdc gidi phdp ky thuat tren den ndng sudt sinh sdn ciia ddn Icm giong ong bd a trang trgi nong hp chdn nuoi theo phucrng thuc cong nghiep:

- Theo doi cac chi tieu sinh san toan dan: can cii vao he thong so sach theo

doi hang ngay ciia cac hg nuoi lgn nai giong ong ba truoc va sau khi iing dung cac giai phap ky thuat dong bg ve chgn Igc, nhan giong, cac giai phap

ve cham soc nuoi duong, chuong trai va xir ly chat thai

Cac chi tieu theo doi ve sir anh hudng nay bao gom:

+ So con so sinh con song So con cai sira (21 ngay)/nai/nam

+ Khoi lugng sa sinh, khoi lugng lgn con cai sira 21 ngay tuoi

+ So Ilia de/nai/nam

+ So con 60 ngay tuoi Khoi lugng lgn con 60 ngay tuoi

+ Tang trgng trung binh/ngay cua lgn con sau cai siia den 60 ngay tuoi va den 90kg

+ Tieu ton thiic an / kg lgn cai sira va giai doan tir cai sira den 90kg

+ Cac chi tieu ve chat lugng thit: Ty le moc ham, ty le thit xe, ty le nac

+ Gia thanh/ kg lgn cai sira 60 ngay tu6i

2.3.4 Xdy dung mo hinh chdn nuoi lgn ndi ngogi Yorkshire, Landrace giong ong bd cao sdn tgi trang trgi nong hp chdn nuoi theo phuong thicc cong nghiep:

+ Lira chgn dugc mo hinh toi uu ve chan nuoi lgn nai ngoai

Yorkshire, Landrace giong ong ba cao san tai trang trai nong hg chan nuoi theo phuong thtic cong nghiep vdd qui mo 100 nai/mo hinh Mo hinh dugc ling dung cac giai phap ky thuat trong de tai phit hgp vai dieu kien kinh te

xa hgi lam giam gia thanh lgn con giong liic 2 thang tuoi tir 10-15%

+ Danh gia hieu qua kinh te a trai giong ong ba cao san a trang trai nong hg chan nuoi theo phuang thiic cong nghiep ve cac chi tieu chi phi thiic an, chi phi cho lao dgng, khau hao chuong trai, khau hao lgn nai, chi phi thuoc thii y, chi phi khac/ don vi san pham (con giong va kg lgn giong

- Nang do cao, cai tao mai, cai tao thanh bao chudng, gan ludi bao, bat che

- Lap gian phun mua

Mo hinh II ( Quy mo 100 lon nai)

- Nang do cao, cai tao mai, cai tao thanh bao chudng, gan ludi bao, bat che

- EM- Bokashi + U'ng dung giai phap quan ly con giong (he thdng so sach, theo doi he pha; phieu lgn nai de; uc, cai kiem tra; ap dung phan mem vi tinh Vietpigs);

+ U'ng dung ky thuat ghep ddi giao phdi de san xuat ra lgn hau bi cai Fl(YL)hoacFl(LY)

+ Lgn dugc cham soc nudi duong theo quy trinh ky thuat nghiem ngat vdi timg loai lgn nai hau bi, nai chira, nai de, lgn con theo me, lgn con cai sira, tap cho lgn con an sdm 7-8 ngay, cai sira sdm 21-28 ngay, dimg thuc an hdn hgp theo diing tieu chuan an cho timg loai lgn cua cac hang nude ngoai va trong nude san xuat

+ Ung dung cac bien phap ky thuat

ve thu y: cac bien phap tiem vaccine phdng benh cho timg loai lgn

- Nang suat tang 3-5%

- Cac chi tieu dac trung cho d nhiem mdi trudng giam tir 30- 50%

Lgn nai de va lgn con sau cai sira nudi tren long san

-Biogas

- De-odorase

+ LTng dung giai phap quan ly con gidng (he thdng sd sach, theo doi he pha; phieu lgn nai de; uc, cai kiem tra; ap dung phan mem vi tinh Vietpigs);

+ Ung dung ky thuat ghep ddi giao phoi de san xuat ra lgn hau bi cai Fl(YL)hoacFl(LY)

+ Lgn dugc cham sde nuoi duong theo quy trinh ky thuat nghiem ngat vdi timg loai lgn nai hau bi, nai chira, nai de, lgn con theo me, lgn con cai sira, tap cho lgn con an sdm 7-8 ngay, cai sira sdm 21-28 ngay, diing thuc an hdn hgp theo dung tieu chuan an cho timg loai lgn cua cac hang nude ngoai va trong nude san xuat

+ Ung dung cac bien phap ky thuat

ve thii y: cac bien phap tiem vaccine phdng benh cho timg loai lgn

- Nang suat tang 3-4%)

- Cac chi tieu dac trung cho 6 nhiem mdi trudng giam tir 30- 40%

2.4 Phuang phdp xir ly so lieu: Cac so lieu thu thap dugc xir ly theo

phuong phap thong ke sinh vat hgc tren chuong trinh phan mem Excel va

Minitab 11.3

Ill/ KET QUA NGHIEN CUU

r r

3.1 Kit qud trng dung mpt so gidi phdp ky thuat chpn loc xdy dung

ddn lan hat nhan giong ong bd Yorkshire vd Landrace cao sdn de sdn

xudt ra ddn lan thudn bo sung, duy tri ddn ong bd a trang trgi nong hp

chdn nuoi theo phuang thuc cong nghiep

r f

3.1.1 Ket qua chgn loc dan lon due, cai hau bi hat nhan giong ong ba

Yorkshire va Landrace tai Trai lon giong cua Cong ty:

Tir nam 2005, de tai da tien hanh nghien ciru ap dung dong bg cac quy

trinh ky thuat chgn Igc, nhan thuan va cham soc, nuoi duong dan lgn hau bi

due cai nham bo sung cho dan hat nhan ong ba Quy trinh ky thuat da dugc

ap dung nhu sau:

3.1.1.1 Ky thuat chon loc lom cdi hdu hi:

\ -y f f

* Chgn ve nguon goc: Chgn con co ly lich ro rang, bo phai dat dac

cap, me phai dat tir cap I tra len

* Chgn Igc ngoai hinh: Ngoai hinh phai mang dugc cac net dac trung

ciia giong (lgn thuan Landrace, Yorkshire, lgn lai Fl(LY) va Fl(YL), cac

bg phan ca the phai lien ket hai hoa va chia ra cac phan de danh gia:

y 1 t t r /

- Phan co: Co dai, khong chgn nhirng con co ngan va khong co sir ket hgp

chat che vai dau va vai

- Phan nguc : Rgng, khong sau, khong chgn nhimg con nguc lep va sau

- Phan lung: Hoi cong hoac thang, rgng, dai, lien ket tot voi phan vai va mong, loai nhimg con lung vong

- Phan diii : Dai, be mat rgng, day dan, khong chgn nhiing con diii hep lep

- Chan: Thang, chac Khong chgn nhiing con chan yeu di ban, chan co hinh chir X, chii O hoac chan di vong kieng

- Vu: chgn nhimg con co 12 vii tra len, cac mim vii noi ro va each deu

nhau Khong chgn nhirng con co vu ke, lech

- Long: Thua, bong mugt , mau long dien hinh cho timg giong va to hgp lai

- Da: Mong, hong hao, khong co benh ngoai da Duoi: Khau duoi to

- Am hg: Phat trien can doi, khong chgn nhimg con co am hg nho hay di tat

- Mong chan: Bang, hai ngon chan to, ngon ngoai hai rgng va dai hon ngon trong mgt chut, khong chgn nhimg con mong qua choe, doang rgng, mong

ha va n u t

* Cac thai diem chgn giong:

- Lan chgn 1: Liic 2 - 2,5 thang tuoi (P tir 22 - 25 kg), can can cii vao nguon goc va ngoai hinh

- Lan chgn 2: Khi lgn dat 90 kg (6 thang tuoi), ket hgp voi ngoai hinh, chgn lge can cii vao do day ma lung (dao dgng tir 12-15 mm) va sinh truang (tang trgng tir 600-700 g/ngay)

- Lan chgn 3: Khi lgn ngoai 7 thang tuoi, chgn de quyet dinh phoi giong Chgn chat lugng mong va chan lan cuoi Khong chgn nhung lgn cai dgng due that thuang Lgn hau bi 9-10 thang tuoi, khoi lugng da dat tren 130 kg chua dgng due thi thai loai

- Phai chgn lge thudng xuyen, loai thai kip thai nhiing lgn cai khong du tieu chuan lam giong trong qua trinh nuoi hau bi

3.1.1.2 Chon lgn due hdu bi

* Chgn ve nguon goc: Chgn con c6 ly lich ro rang, bo phai dat dac cap

va me phai dat tir cap I tra len va xuat phat tir nhiing ca sa giong co uy tin

* Chgn Igc ngoai hinh: Ngoai hinh phai mang dugc cac net dac tnmg cua giong, cac bg phan can can doi hai hoa va lien ket chac chan

- Phan CO : Co dai, khong chgn nhiing con co ngan va khong co sir ket hgp chat che vai dau va v a i

- Phan nguc : Rgng, Khong sau, khong chgn nhimg con nguc lep va sau

- Phan lung: Hoi cong hoac thang, rgng, dai, lien ket tot voi phan vai va mong, loai nhiing con lung vong

- Chan, diii: chan thang, chac, co chan ngan khoe, Khong chgn nhirng con chan yeu di ban, chan co hinh chir X hoac chir O, vong kieng Dili Dai, be mat rgng, day dan, khong chgn nhiing con diii hep lep

- Vii : chgn nhiing con c6 12 vii tra len, cac num vii noi ro va each deu nhau

- Long: Thua, bong m u g t , mau long dien hinh cho timg giong Da: Mong, hong hao, khong co benh ngoai da Duoi: Khau duoi to

- Dich hoan: Can doi, to, noi ro, ggn chac, khong chgn nhung con ca lech,

ca an, ca bgng, ca xe, da dich hoan su si hoac ghe nam

- Mong chan: Mong bang, hai ngon chan to, ngon ngoai hai rong va dai hon ngon trong mgt chiit, khong chgn nhirng con mong qua choe, doang rgng, mong ha va niit

* Chgn lge qua kilm tra ca thi: Sau khi da chgn dugc nhiing con co nguon goc va ngoai hinh tot, due gidng cin dugc qua kiem tra ca the va phai dat dugc nhung tieu chuan sau:

- Tang trgng toi thieu tir 700g - 800g/ngay

- Tieu ton thiic an thap hon 2,8 - 3,0kg/1kg tangtrgng

- Do day ma lung khi dat 90kg: 15mm (Diem P2)

- Pham chat tinh dich khi 10 thang tuoi dat: V>I50ml, A>0,7;VAC>15ty (lgn Landrace va Yorkshire); VAC: 20 ty (lgn Duroc x Pietrain), Acrosom binh thuong: 85%), ty le ky hinh: 15%)

* Cac thai diem chgn giong

- Lan chgn 1: Chgn lgn dua vao kiem tra (liic 2-3 thang tuoi: P= 25 ± 1 kg), tieu chi chgn lan nay can cir vao nguon goc, yeu cau ve ngoai hinh nhu da neu a tren

- Lan chgn 2: Khi lgn ket thiic kiem tra (6 thang tuoi hoac 90 kg), tieu chi cua chgn lge lan nay la can cir vao ket qua danh gia theo chi so chgn Igc va ket qua danh gia ve ngoai hinh

- Lan chgn 3: Nhirng lgn due da dugc chgn a lan 2 tien hanh cho luyen nhay gia, danh gia tinh hang, chat lugng tinh dich Kien quyet loai bo nhung lgn due hau bi khong co tinh hang, chat lugng tinh kem (khong c6 tinh triing, tinh loang, ti le ky hinh cao qua miic cho phep)

3.1.1.3 Ky thuat chdm soc nuoi duong, qudn ly lgn due, cdi hdu bi:

*X* Che dp dinh dudmg vd thuc dn doi vdi lgn cdi hdu bi

Sir dung thiic an hon hgp hoan chinh, phii hgp vai cac giai doan sinh trudng ciia lgn

•t* Chdm soc Icm cdi hdu bi:

- Lgn cai hau bi nuoi tap trung thanh timg 6 chuong va dam bao mat do chuong nu6i( dien tich toi thieu 1,2m^/con)

- Thuang xuyen chgn Igc va theo doi kha nang sinh truang va phat due

- Chuong nuoi sach se thoang mat, nhiet do thich hgp (nhiet do 24-30 C;

am do 65 - 75%); toe do gio 1,4 - l,7m/giay)

- Phoi giong cho lgn: tir 7,5 - 8 thang tuoi; trgng lugng 110 kg tra len, a

lan dgng due thii 3, lgn cai hau bi dugc phoi bang tinh dich chuan vdi chat lugng tinh dat theo TCN ve chat lugng tin dich da ban hanh

- Sau khi phoi giong, lgn nai dugc nhot rieng biet mo con 1 6 tai chuong lgn nai chira va cha phoi

- Co bang bieu va so sach ghi chep

- Thuc hien day dti theo quy dinh cong tac thii y va tiem phong vac xin cho lgn cai hau bi

*l* Qudn li lgn cdi hdu bi:

- Lgn cai hau bi dugc nhot chung 2 0 - 3 0 con/6 chuong

- Cho lgn cai 6 5-6 thang tuoi tiep xiic vai lgn due moi ngay 2 lan, moi lan tir 10 din 15 phiit d l kich thich lgn cai dgng due sam hon

- De phat hien dgng due dugc chinh xac can quan sat bang mat thudng ngay hai lan, kit hgp vai diing lgn due thi tinh

- Diing s6 ghi chep dl theo doi xac dinh dugc thai gian dgng due deu hay khong deu va quyet dinh phoi giong hay loai thai

- Phai CO phieu theo doi vl ngay, thang, nam sinh cua lgn cai, ghi chep ngay dgng due, lan dgng due thii bao nhieu

- Tir 6 thang tra di, hang ngay trong liic eho lgn an va rira chuong can phai theo doi de phat hien lgn bieu hien dgng due lan dau va phai ghi chep day

du

V Xdc dinh tuoi vd thdi gian phoi giong thich hgp:

* Phdt hien lgn cdi dpng due

y f ' ' '

Phuang phdp: Quan sat bang mat thuang, neu c6 due giong thi ket hgp

quan sat vai due la cho ket qua tot nhat

Thdi gian theo doi: Ngay 2 lan: buoi sang vao liic 5-6 gia, buoi chieu vao

liic 5-7 gia do la nhirng khoang thai gian con vat bieu hien dgng due ro nhat

Chu ki dgng due dugc chia lam 4 giai doan: giai doan truoc dgng due: keo dai 1-2 ngay Giai doan dgng due: keo dai 2-3 ngay Giai doan sau dgng due: keo dai 1-2 ngay Giai doan yen tinh: keo dai 14-17 ngay

* Cdc bieu hien dpng due a lgn cdi:

- Co bieu hien kem an hoac pha chuong

- 6" ngay thii 3-4 ciia chu ki dgng due, lgn cai hau bi a vao thai diem chiu

due (me ly) Ddy Id thai diem phoi giong tot nhdt:

* Thai gian rung trung vd thai gian phoi giong (giai dogn dpng due)

12 30 36 40 48

Rung Triing

f i

Ghi chu: Thoi diem 0 la thoi diem dirffc xac djnh la "me li"

+ Lgn cai tra nen em dem diu dang hon, cho phep cac con due, cai hoac nguoi chan nuoi cuoi len lung no, tai venh, lung cong, co ve chdf dgi khi tiep xuc vai lgn due

+ Am hg giam xung huyet va chuyen sang mau tim tai, co mgt it dich nhay chay ra, keo dinh, eo mau nhu nhua chuoi

• Thai diem phoi giong thich hgp:

- Neu phoi don - phoi vao khoang thai gian tir 24-30 gia ke tir thdi diem lgn cai chiu due

- Neu phoi giong kep: lan 1 ngay sau khi lgn cai chiu due Lan phoi thii 2

se tien hanh sau 12 gia ke tir luc phoi lan dau

* Bien phdp tdng so con so sinh d lua de ddu: 10-14 ngay truoc ngay du

f r r

kien phoi giong nen cho lgn cai hau bi an tang, miic an tir 3,0kg/con/ngay tuong duong 380-420g dam tho va tir 7830-8700 kcal nang lugng trao doi

2,7-3.1.1.4 Kit qud ung dung cdc quy trinh ky thuat: theo doi cac chi tieu

sinh san ciia dan lgn hat nhan cao san ong ba gom 16 nai Yorkshire va 11 nai Landrrace (nam 2005), 11 nai Yorkshire va 12 nai Landrrace (nam 2006) tren cac chi tieu tuoi dgng due lan dau, tuoi de liia dau, khoang each lira de, ty le nai dgng due, ty le phoi co chira, ty le nai de, so con de ra con

a/ Kit qud kiem tra cd the lgn hau bi due, cdi hgt nhdn giong ong ba cao sdn Yorkshire vd Landrace Trgi lan giong cua Cong ty:

Kiem tra ca the doi vai lgn due hau bi va kiem tra theo nhom doi voi lgn cai hau bi dan hat nhan ong banam 2006 cho thay (bang 2)

So lieu a bang 2 va bieu do I cho thay, khong c6 sir sai khac ro ret ve cac chi tieu nang suat sinh truang ciia cac nhom lgn Yorkshire va Landrace: khoi lugng 8 thang tuoi ciia lgn due tir 146,7 - 154,3 kg, con cai dat tir 133,1 - 146,7kg; tieu ton thiic an ciia lgn due kiem tra ca the dao

dgng khoang 2,60 - 2,69 kg thiic an/kg tang trgng, giam tir 6,27 - 9,05 Vo

Giong lon

Bang 2: Kha nang sinh trudng phat trien cua lgn hau bi due, cat hat nhan giong ong ba cao san Yorkshire va Landrace nam 2006

So con theo doi (con)

Khoi lugng vao kiem tra (kg)

Khoi lugng ket thiic KT (kg)

Tang trgng toan ki kiem tra

Do day ma lung (mm)

Tuoi dat 100 kg (ngay)

Khoi lugng 8 thang tuoi (kg)

Tieu ton thiic an (kg/kg)

10,0 ±0.23

154,3 ±4.0 2,69 ± 0.54

10,6 ±0,15 183,0 ±7,37 139,0 ±11,3

Bang 3: So sanh kha nang sinh truang ciia lgn L va Y sau 3 nam chgn Igc vai lgn goc cii (Trung binh cua dan lgn due va cai hau bi KTCT)

Chi tieu

Tang trgng toan ki KT

Do day ma lung (mm)

Tuoi dat 100 kg (ngay)

Khoi lugng 8 thang (kg)

Tieu ton thiic an (kg/kg)

Lgn Landrace

2006 644,18 10,57 182,29 142,27 2,69

2004 578,16 11,73 205,68 112,75 2,87

Lgn Yorkshire

2006 658,86 10,29 180,35 142,83 2,61

2004 586,47 11,14 203,44 115,05 2,83

Do day ma lung (bang 3) dao dgng tir 10,29mm -10,57mm (nam

2006), giam tir 10,01 - 12,27 % so vai truac khi tien hanh de tai Dieu do

cho thay, ap dung quy trinh chgn lge lgn due cac hau bi , loai thai nghiem khac cac ca the khong dii chi so chgn lge, ket hgp cac giai phap ky thuat dong bg khac da gop phan nang cao nang suat KTCT cua dan lgn hau bi hat nhan ciia Cong ty mgt each ro ret Ket qua tren dugc minh hga a bieu

L-h Kit qud sinh sdn lua I cua ddn Icm ndi hgt nhdn giong ong ba cao sdn Yorkshire vd Landrace tgi Trgi lgn giong cua Cong ty:

Theo doi nang suat sinh san ciia dan hat nhan a liia 1 tir 2004 den

2006 tren cac chi tieu: so con ss s6ng/6(con); khoi lugng SSS/6 (kg); so con CS 21 ngay/6(con); khoi lugng CS 21 ngay/6 (kg) va ti le nuoi song den cai sira (%>)

Ket qua a bang 4 cho thay, nam 2004, truac khi tien hanh de tai, cac chi tieu ky thuat dan hat nhan ong ba deu dat a miic thap: khoi lugng 21 ngay/6 dat tir 8,51 - 8,53 kg/6; Ti le nuoi s6ng den cai sira chi dat tir 87,10

- 87,22%) va kh6ng co sir sai khac ve cac chi tieu tren giia 2 gi6ng lgn Yorkshire va Landrrace (P>0,05)

Bang 4: Nang suat sinh san Itia I cua dan hat nhan 6ng ba nam 2004

—— J;Jam

Cac chi tieu ——— _^

S6 nai theo doi (con)

So con ss s6ng/6(con)

Khoi lugng SSS/6 (kg)

So con CS 21 ngay/6(con)

Khoi lugng CS 21 ngay/6 (kg)

Ti le nu6i s6ng den cai siia (%>)

2004 Yorkshire

9 9,77 13,34 8,51 46,63' 87,10'

Landrrace

11 9,78 13,25 8,53 46,74' 87,2' Ghi chii: a,b: trong cimg hang ngang, cac gia tri cd so mii ky hieu bang cac chir cai gidng nhau thi khdng cd sir sai khac ro ret (P>0,05)

Ket qua tren thap han nhieu so vai nang suat sinh san liia I ciia dan ong ba tai Trung tam NC lgn Thuy phuang (Phung Thi Van va CS,1997; Pham Thi Kim Dung, 2005)

b/ Ndng sudt sinh sdn lua II ciia dan Icm tro di:

Cac chi tieu

So nai theo doi (con)

So con ss s6ng/6(con)

Kh6i lugng SSS/6 (kg)

So con CS 21 ngay/6(con)

Kh6i lugng CS 21 ngay/6 (kg)

So con 60 ngay tu6i/6 (con)

Kh6i lugng 60 ngay/con (kg)

So lira de/nai/nam (liia)

So con cai siia/nai/nam (con)

Nam 2004 Yorkshire

15 10,2 13,86 8,91 48,83 8,64' 18,32' 1,78 15,91'

Landrrace

18 10,23 13,91 8,95 49,05 8,71' 18,69' 1,83 16,39'

Ghi chu: a,b: trong caung hdng ngang, cdc gid tri co so mu ky hieu bdng cdc chd cdi giong nhau thi khong co su sai khdc ro ret (P>0,05)

Ket qua sinh san ciia lgn nai liia II ciia dan hat nhan gi6ng 6ng ba nam

2004 dugc the hien a bang 3 Cac chi tieu kh6i lugng 60 ngay/con, s6 liia de/nai/nam va s6 con cai sira/nai/nam eiia dan hat nhan gi6ng 6ng ba nam

2004 chi dat theo thir tu 18,32-18,69 kg; 1,78-1,82 lirava 15,91-16,39 con Sir sai khac ve cac chi tieu kh6i lugng 60 ngay/con, s6 lira de/nai/nam

va so con/nai/nam giiia 2 gi6ng lgn Yorkshire va Landrace la kh6ng ro ret vai P>0,05

Ket qua nam 2006 (bang 5) cho thay, so voi nam 2004, cac chi tieu ky thuat nam 2006 deu tang mgt each ro ret: kh6i lugng 21 ngay/6 tang tir 10,15 - 10,85%); Ti le nu6i s6ng den cai siia tang tir 3,13 - 3,44%) (P<0,05) Kit qua tren tuong duong vai nang suat sinh san liia I ciia dan cu

ky a Trung tam NC lgn Thuy phuong (Phiing Thi Van va CS,1997; Pham Thi Kim Dung, 2005)

Bang 5a: Nang suat sinh san liia I ciia dan hat nhan qua cac nam

Nam

Cac chi tieu

S6 nai theo doi

c Kit qud sinh sdn lua thir II trd di cua ddn lgn ndi hgt nhdn giong ong

bd cao sdn Yorkshire vd Landrace tgi Trgi lgn giong cua Cong ty:

Ket qua sinh san cua lgn nai lira II dugc the hien a bang 6 Cac chi tieu

khoi lugng 60 ngay/con va s6 con cai siia/nai/nam cua dan hat nhan deu tang ro

ret qua cac nam

Neu nam 2004, kh6i lugng lgn con a 60 ngay tu6i chi dat tir 18,32 - 18,69

kg/con thi nam 2005 da dat theo thir tu tir 19,21 - 19,83 kg va nam 2006 dat

binh quan 21,56 - 21,47 kg Ve liia de va s6 con cai sira/nai/nam so vai nam

2004, nam 2006 chi tieu nay da tang tir 26,17 - 27,95 %> Sir sai khac giira cac

nam ve cac chi tieu kh6i lugng 60 ngay/con va s6 liia de va con/nai/nam la rat

ro ret vai P<0,05 (Bilu do III)

Bieu do 3: Khoi luong lon con 60 ngay tuoi qua cac

Bang

Cac chi tieu

S6 nai theo doi (con)

S6 con 60 ngay tu6i/6 (con)

Kh6i lugng 60 ngay/con

(kg)

S6 Ilia de/nai/nam (lira)

So con cai sira/nai/nam

(con)

6: Nang suat sinh san Itia II tra di cua dan hat nhan qua cac nam

2004 Yorkshire

15 10,12 13,86 8,91

48,83'

8,64' 18,32'

1,78'

15,91'

Landrrace

18 10,23 13,91 8,95

49,05'

8,71' 18,69'

1,83'

16,39'

2005 Yorkshire

21 10,31 14,33 9,19

29 11,25 16,20 10,25

59,48"

10,34" 21,47"

2,13"

22,20"

Ghi chii: a,b: trong cung hang ngang, cac gia tri co so mii ky hieu bang eae chii cai khac nhau thi co sir sai khac ro ret vai P<0,05

c Phdm chdt tinh dich ciia lgn due hgt nhdn:

Khi dat the trgng 90 kg, lgn due KTCT dugc huan luyen nhay gia, lay

tinh va kiem tra chat lugng tinh dich Ket qiia kiem tra pham chat tinh djch cua

lgn due qua cac nam 2004; 3005 va 2006 nhu sau (bang 6)

S6 lieu a bang 7 cho thay: cac chi tieu ve pham chat tinh dich deu dat theo

tieu chuin Viet Nam TCVN- 3897 - 94

Nam 2004, cac chi tieu ve pham chat tinh dich deu dat thap hon tieu

chuan Viet Nam TCVN- 3897 - 94 Trong 2 nhom lgn due, lgn due Yorkshire

t r r •y r

CO pham chat tinh dich tot hon: n6ng do tinh triing/ml tinh dich va s6 lugng

tinh triing tien thang trong 1 lan xuat tinh (VAC) theo thii tu la 317,82 tr/ml va

30889,43 tr

t F

Trong cac nhom lgn due lai, lgn due LR va Y nam 2006 eo pham chat

tinh dich t6t hon The tich tinh dich cua lgn due nam 2006 so vai lgn due nam

2005 la tuong duong nhau, tuy nhien n6ng do tinh triing/ml tinh dich va s6

lugng tinh triing tien thang trong 1 lan xuat tinh (VAC) tang theo thti tu la 2,03

- 3,15% va 1,93 - 2,14%) Sir sai khac nay la ro ret (P < 0,05)

Nhu vay, lgn due hat nhan sau khi ap dung cac quy trinh ky thuat chgn

lge vai ap lire cao, ket hgp nu6i duang va sir dung hgp ly, khong nhung c6 kha

nang sinh truong ,phat trien t6t ma con co pham chat tinh dich cao hen ro ret so

vai truoc khi tien hanh de tai Ket qua nay co xu huong tuong tu nhu c6ng b6

cua erick,R.; Cleveland (1985); William, Charles (1989); Roger (1990) Theo

do, lgn due Y hoac L co kha nang san xuat tinh dich vai chat lugng cao hon

trong dieu kien chgn lge va dinh duang t6t tir 2 - 5%o