Nghiên cứu, thiết kế, chế tạo pho mũi bằng thép cùng đế giày và phom giầy từ vật liệu khác thích hợp để sản xuất giầy bảo hộ lao động chống chấn thương cơ học

TÓM TẮT NỘI DUNG ĐỀ TÀI Đề tài “Nghiên cứu thiết kế, chế tạo pho mũi bằng thép cùng đế giầy và phom giầy từ vật liệu khác thích hợp để sản xuất giầy bảo hộ lao động chống chấn thương cơ

BỘ CÔNG THƯƠNG

VIỆN NGHIÊN CỨU DA - GIẦY

BÁO CÁO TỔNG KẾT

ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC

Tên đề tài: “Nghiên cứu, thiết kế, chế tạo pho mũi bằng thép cùng đế giầy và phom giầy từ vật liệu khác thích hợp

để sản xuất giầy bảo hộ lao động chống chấn thương cơ học”

Cơ quan chủ trì Viện Nghiên cứu Da - Giầy

MỤC LỤC

THÀNH VIÊN CHÍNH THAM GIA ĐỀ TÀI

1 KS Trần Văn Hà Giám đốc TT Vật liệu –

Viện NCDG

2 TS Lưu Văn Chúc Giám đốc TT Trang bị BHLĐ –

Viện NC KHKT BHLĐ

3 Cử nhân Ngô Hồng

4 KS Phạm Văn Phúc Giám đốc Công ty cơ khí Phúc Hưng

5 KS Bùi Đức Vinh Chuyên viên TT Vật liệu – Viện NCDG

DANH MỤC HÌNH VẼ

3 Giầy an toàn của Viện nghiên cứu Da Giầy 18

4 Giầy an toàn của Công Ty Young Poong-Hàn Quốc 18

7 Mẫu thử Giầy của Viện NC Da Giầy và giầy của

9 Mẫu thử giầy an toàn của Nhật 25

12 Bộ khuôn cắt thô chiếc pho mũi bên trái và phải 26

13 Bộ khuôn cắt tinh chiếc pho mũi bên trái 27

14 Bộ khuôn cắt tinh chiếc pho mũi bên phải 27

15 Bộ khuôn gập mép chân pho mũi trái 28

16 Bộ khuôn gập mép chân pho mũi bên phải 28

17 Bộ khuôn đột cắt tinh chân gấp chiếc pho mũi bên

18 Bộ khuôn đột cắt tinh chân gấp chiếc pho mũi bên

19 Pho mũi bằng thép trước (bên phải) và sau đề tài 30

21 Đế giầy trước (bên trên) và sau đề tài 31

DANH MỤC BẢNG BIỂU

1 Phân loại giầy an toàn trong một số tiêu chuẩn nước ngoài 12

3 Kết quả thử nghiệm một số loại giầy BHLĐ 22

4 Danh mục các nguyên công chế tạo pho mũi bằng thép 24

TÓM TẮT NỘI DUNG ĐỀ TÀI

Đề tài “Nghiên cứu thiết kế, chế tạo pho mũi bằng thép cùng đế giầy và

phom giầy từ vật liệu khác thích hợp để sản xuất giầy bảo hộ lao động chống chấn thương cơ học” được thực hiện theo hợp đồng nghiên cứu khoa học số

177.08/R-D/HĐ-KHCN giữa Bộ Công Thương và Viện Nghiên cứu Da - Giầy nhằm đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng bảo vệ phần mũi bàn chân người lao động của giầy bảo hộ lao động chống chấn thương cơ học

Sau khi khảo sát thực tế các cơ sở chế tạo, kinh doanh, sử dụng giầy BHLĐ có pho mũi bằng thép trong nước, kết hợp nghiên cứu tài liệu và kiểm tra thử

nghiệm, nhóm nghiên cứu nhận thấy rằng giầy bảo hộ lao động chống chấn

thương cơ học được sản xuất ở Việt Nam hiện nay chưa đáp ứng được các tiêu chuẩn bảo vệ phần mũi bàn chân của người lao động Nguyên nhân chủ yếu là

do chi tiết pho mũi bằng thép được sản xuất ở Việt Nam hiện nay chưa đạt các tiêu chuẩn kỹ thuật do : pho mũi chỉ được chế tạo bằng tôn thép có độ dầy từ 0,5 đến 0,7mm và không có chân gấp nên nếu công đoạn vào pho và keo không tốt

bị xô lệch nên tính bảo vệ không cao, chỉ chịu được năng lượng va đập nhẹ nhỏ hơn 100J hay còn gọi là giầy lao động chuyên dụng (Occupational protective Shoes), trong khi yêu cầu phải đạt ít nhất bằng 100J đôi với giầy chống va đập trung bình hay gọi là giầy bảo vệ (Protective Shoes) và đến 200J đối với giầy chống va đập nặng hay gọi là giầy an toàn (Safety Shoes), ngoài ra giầy BHLĐ còn kết hợp một số tính bảo vệ khác như: chống đâm xuyên khi dùng lót dưới bằng tôn thép, sử dụng loại đế chịu nhiệt, chịu dầu v.v

Trên cơ sở nghiên cứu các tài liệu trong và ngoài nước và kết quả khảo sát nhóm nghiên cứu đã lựa chọn được mẫu mã, vật liệu, các sản phẩm, xây dựng được tiêu chuẩn sản phẩm, quy trình công nghệ và hệ thống bản vẽ thiết kế để tiến hành chế tạo và hiệu chỉnh hệ thống khuôn sản xuất pho mũi bằng thép đạt tiêu chuẩn kỹ thuật đề ra, pho mũi bằng thép của đề tài phục vụ được cho sản xuất giầy bảo hộ lao động chống chấn thương cơ học có chất lượng tại Viện Nghiên cứu Da – Giầy và cung cấp cho các cơ sở có nhu cầu Ngoài ra, nhóm nghiên cứu cũng đã nghiên cứu để chế tạo và điều chỉnh khuôn ép đế giầy có kết cấu thích hợp và viền pho mũi bằng thép theo phom giầy thích hợp với việc sử dụng pho mũi bằng thép của đề tài để sản xuất giầy bảo hộ lao động chống chấn thương cơ học có chất lượng theo tiêu chuẩn Việt Nam

Các sản phẩm của đề tài đã được gửi đi kiểm tra, sử dụng thử và nhận được những ý kiến nhận xét của các chuyên gia và các khách hàng (một số nhận xét được kèm trong phần phụ lục)

Nhóm nghiên cứu đã tiếp thu các đóng góp của chuyên gia và khách hàng,

đã có điều chỉnh công nghệ, thiết kế trong chế tạo hệ thống khuôn, sản phẩm pho mũi bằng thép, khuôn ép đế giầy, sản phẩm đế giầy cao su và viền pho mũi bằng thép theo phom giầy cho thích hợp với việc sản xuất giầy nhằm đảm bảo

kỹ mỹ thuật, đã chế thử 200 đôi giầy BHLĐ và gửi đi nhiều cơ sở sản xuất, kinh doanh, tiêu thụ, chuyên gia để kiểm tra, lấy ý kiến nhận xét và tiếp thị, quảng bá sản phẩm

Kết quả của đề tài đã đem lại một số hiệu quả và khoa học, kinh tế, xã hội

và có tính khả thi, ứng dụng cao trong sản xuất giầy bảo hộ lao động chống chấn

thương cơ học đảm bảo chất lượng ở Viện nghiên cứu Da - Giầy và ở Việt Nam

PHẦN MỞ ĐẦU

Theo các thống kê, báo cáo của Thanh tra Nhà nước về An toàn và Vệ sinh Lao động, trong những năm gần đây tai nạn lao động có chiều hướng gia tăng Mỗi năm trung bình xảy ra 4.245 vụ tai nạn lao động, làm chết 480 người, làm bị thương 4415 người Tai nạn lao động xảy ra nhiều ở các ngành khai thác khoáng sản, chế tạo máy, xây lắp điện máy, xây dựng v.v Trong các tai nạn trên, vật rơi, đè là một trong những yếu tố gây ra tai nạn lao động làm chết người hoặc gây chấn thương nhiều cho người lao động Ở Việt Nam chưa có thống kê cụ thể nào chỉ rõ tỷ lệ bị chấn thương chân do vật rơi, đè… song trong một nghiên cứu của Liên minh Châu Âu (DG Project 7262-01-284-05-1995) đã chỉ rõ trong 26.078 trường hợp bị tai nạn lao động thì có 8,6% trường hợp bị chấn thương bàn chân, như vậy chấn thương bàn chân trong sản xuất không phải nhỏ

Để phòng chống chấn thương bàn chân, ở các nước phát triển người ta sản xuất và trang cấp cho người lao động nhiều loại giầy an toàn bảo đảm chất lượng Họ cũng nghiên cứu soạn thảo các tiêu chuẩn về chất lượng sản phẩm và phương pháp thử: ISO 20344:2004[9], ISO 20345:2004[10], ΓOCT 12.4.164-85[13], JIST 8101: 1997[11]: …, xây dựng hệ thống thiết bị thử nghiệm, trong

đó có thiết bị thử nghiệm chỉ tiêu quan trọng nhất (độ bền va đập) để kiểm soát chất lượng của giầy an toàn

Ở Việt Nam, từ những năm 90 của thế kỷ trước, Viện nghiên cứu Da - Giầy và một số cơ sở sản xuất cũng đã sản xuất giầy an toàn để cung cấp cho nhiều ngành nghề, song chất lượng còn rất thấp so với tiêu chuẩn Qua các thử nghiệm giầy bảo hộ lao động chống chấn thương cơ học được sản xuất ở Việt Nam đều không đạt được tiêu chuẩn đề ra, kể cả giầy của Viện Nghiên cứu Da - Giầy và các cơ sở có uy tín chỉ chịu được va đập với mức năng lượng dưới 100J, trong khi đó giầy an toàn đòi hỏi phải chịu được va đập với mức năng lượng ít nhất từ trên 100J đến 200J

Nói chung về công nghệ sản xuất giầy an toàn tương tự nhau, chỉ khác chất lượng vật liệu làm mũ và đế giầy khác nhau, điểm khác cơ bản giữa giầy an toàn, nhất là giầy BHLĐ chống chấn thương cơ học sản xuất ở trong nước và nước ngoài là chi tiết pho mũi (chi tiết quan trọng tạo ra khả năng chống va đập của mũi giầy), pho mũi của nước ngoài được thiết kế hình vòm có kích thước phù hợp với mũi giầy và có chân gấp kết cấu này vừa đảm bảo tính cứng vững, vừa có thể liên kết tốt với đế giầy Vật liệu làm pho là các loại thép tốt: STC7,

trong khi đó pho mũi được sản xuất trong nước hiện nay không có chân gấp và bằng các loại tôn thép mỏng, nên chất lượng về độ chịu va đập cơ học không đảm bảo và pho còn không có độ ổn định trong giầy Chính vì vậy, việc thực hiện đề tài: “nghiên cứu thiết kế, chế tạo pho mũi bằng thép cùng đế giầy và phom giầy từ vật liệu khác thích hợp để sản xuất giầy bảo hộ lao động chống chấn thương cơ học chất lượng cao” là cần thiết

PHẦN I TỔNG QUAN

1 CƠ SỞ PHÁP LÝ, XUẤT XỨ VÀ SỰ CẦN THIẾT CỦA ĐỀ TÀI

1.1 Cơ sở pháp lý

Đề tài “Nghiên cứu thiết kế, chế tạo pho mũi bằng thép cùng đế giầy và

phom giầy từ vật liệu khác thích hợp để sản xuất giầy bảo hộ lao động chống chấn thương cơ học” được thực hiện theo hợp đồng nghiên cứu khoa học số

177.08/R-D/HĐ-KHCN ký ngày 25 tháng 2 năm 2008 giữa Bộ Công Thương và Viện Nghiên cứu Da - Giầy

1.2 Xuất xứ và sự cần thiết của đề tài

Trong nhiều ngành công nghiệp: Xây dựng, chế tạo máy, khai thác khoáng sản, luyện kim, đóng tàu thì vật rơi, vật sắc nhọn là yếu tố thường xuyên đe doạ gây ra các chấn thương chân cho người lao động Do vậy ở các nước công nghiệp phát triển như Nhật, Pháp, Hàn Quốc người lao động bước chân vào nơi sản xuất đều phải dùng các loại giầy chống chấn thương cơ học có chất lượng đạt tiêu chuẩn cao

Giầy chống chấn thương cơ học, theo tiêu chuẩn ISO 20345, 20346 : 2004

là các loại giầy an toàn, giầy bảo vệ và giầy lao động chuyên dụng Các loại giầy này có các tính năng bảo vệ để bảo vệ người sử dụng tránh các chấn thương có thể xảy ra do tai nạn, giầy có pho mũi được thiết kế và được chế tạo từ vật liệu chống được va đập và sức ép Đối với giầy an toàn loại nặng thì năng lượng va đập đạt 200J và lực ép lớn hơn 15kN, đối với giầy bảo vệ loại trung bình có năng lượng va đập lớn hơn 100J và lưc ép lớn hơn 10kN, còn giầy có năng lượng thấp hơn 100J là loại nhẹ Qua khái niệm trên thấy rõ giầy bảo hộ lao động chống chấn thương cơ học có được tính năng bảo vệ phù hợp chính là nhờ

có pho mũi đạt tiêu chuẩn đề ra Các nước như Hàn Quốc, Nga sản xuất pho mũi bằng thép hoặc bằng nhựa chuyên dùng, song pho mũi bằng thép được sản xuất và đưa vào làm giầy nhiều hơn cả Hãng Young Poong Footwear Co.LTD của Hàn Quốc sản xuất pho mũi bằng thép với mác STC7 với các kích cỡ khác nhau tuỳ theo kiểu phom và cỡ giầy, nhờ có loại pho thép này cùng với các phụ kiện khác nhau đạt tiêu chuẩn Hãng Young Poong đã sản xuất được nhiều loại giầy BHLĐ chống chấn thương cơ học đạt tiêu chuẩn quốc gia (KS 1995-12) và tiêu chuẩn quốc tế

Vì vậy, nhiệm vụ nghiên cứu và chế tạo được loại pho mũi bằng thép trên

cơ sở tham khảo mẫu lựa chọn có cải tiến cho phù hợp với mặt hàng của

Viện và phù hợp tiêu chuẩn VN để sản xuất giầy bảo hộ lao động chống chấn thương cơ học đạt chất lượng cao ở Việt Nam nhằm trang bị cho người lao động

ở những ngành có nguy cơ cao về chân thương cơ học đối với bàn chân là cần thiết

2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI

Mục tiêu của đề tài là nghiêu cứu, chế thử được pho mũi bằng thép để sản xuất giầy bảo hộ lao động chống chấn thương cơ học đạt tiêu chuẩn Việt Nam

3 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu trực tiếp của đề tài là pho mũi giầy bảo hộ lao động chống chấn thương cơ học bằng thép, ngoài ra còn nghiên cứu các chi tiết liên quan như

đế giầy và phom giầy thích hợp với pho mũi

Nghiên cứu điều chỉnh khuôn sản xuất đế và phom giầy cho thích hợp với loại pho mũi bằng thép của đề tài

4 NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

4.1 Nội dung nghiên cứu

- Hồi cứu tài liệu, thu thập thông tin liên quan

- Khảo sát thị trường sản xuất, kinh doanh và một số cơ sở có nhu cầu tiêu thụ,

sử dụng giầy BHLĐ chống chấn thương cơ học: tình hình sử dụng các loại giầy

an toàn trong các ngành có nguy cơ cao về chấn thương chân thu thập thông tin

về điều kiện lao động, tình hình sử dụng giầy an toàn Một số cơ sở sản xuất, kinh doanh xuất nhập khẩu các loại giầy an toàn để thu thập thông tin, lựa chọn

điều chỉnh đế và phom giầy cho thích hợp với loại pho mũi bằng thép của đề tài và tiến hành sản xuất pho mũi bằng thép của đề tài, cũng như đế giầy thích hợp để sản xuất thử nghiệm 200 đôi giầy bảo hộ lao động chống chấn thương cơ học chất lượng đạt tiêu chuẩn Việt Nam và được khách hàng chấp nhận

- Thử nghiệm đánh giá chất lượng sản phẩm và gửi sản phẩm dùng thử và tiếp thị đối với các đối tác, khách hàng liên quan để thu thập ý kiến nhận xét về các sản phẩm

4.2 Phương pháp nghiên cứu

Trong quá trình thực hiện đề tài, nhóm nghiên cứu đã áp dụng phương pháp nghiên cứu sau:

- Hồi cứu tài liệu, thông tin

- Điều tra, khảo sát, lựa chọn

- Nghiên cứu thiết kế, chế tạo, thử nghiệm

- Thử nghiệm các chỉ tiêu của sản phẩm

- Lấy ý kiến chuyên gia và khách hàng

5 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU TRONG VÀ NGOÀI NƯỚC

5.1 Tình hình nghiên cứu trong nước

Trước những năm 90 của thế kỷ trước, nước ta còn nghèo, giao lưu kinh

tế với các nước còn ít nên hiểu biết về an toàn trong công nghiệp còn hạn chế Phương tiện bảo vệ cá nhân cấp phát cho người lao động tuỳ tiện có gì dùng nấy, chưa đảm bảo an toàn cho người lao động

Cho đến giữa những năm 90, Viện nghiên cứu Da - Giầy cùng một số cơ

sở sản xuất nhỏ sản xuất giầy da BHLĐ có pho mũi bằng kim loại tương tự giầy

an toàn So với các loại giầy sản xuất trước đó, giầy này đã có tính bảo vệ tốt hơn, song chưa đạt yêu cầu, chưa đạt tiêu chuẩn của giầy an toàn bảo vệ và lao động chuyên dụng Qua một số kết quả thử nghiệm của Viện nghiên cứu KHKT BHLĐ cho thấy giầy BHLĐ chống chấn thương cơ học của Viện và các cơ sở của Việt Nam chưa đạt chất lượng bảo vệ, chỉ chịu được lực va đập dưới 100J, trong khi yêu cầu phải đạt mức trên 100J đến 200J Từ đó cho đến nay chưa có thêm những nghiên cứu sâu để nâng cao tính năng bảo vệ của giầy BHLĐ chống chấn thương cơ học

Ngày nay, trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế khi Việt Nam đã là thành viên của Tổ chức Thương mại Quốc tế (WTO) thì sức ép về hài hoà tiêu chuẩn quốc tế là rất cao Vì thế tiêu chuẩn Việt Nam về loại sản phẩm này

gồm (TCVN 7651, 7652, 7653, 7654 : 2006) cũng phải chuyển dịch chấp nhận

từ tiêu chuẩn quốc tế; Và giầy BHLĐ chống chấn thương cơ học do Việt Nam sản xuất cũng phải đạt tiêu chuẩn quốc gia và quốc tế Trong bối cảnh đó để sản xuất, chúng ta hoặc là phải nhập phụ kiện chưa làm được từ nước ngoài hoặc là phải nghiên cứu nâng cao chất lượng phụ kiện để bảo đảm cho giầy đạt tiêu chuẩn Nếu nhập pho mũi, phom và đế giầy sẽ có khó khăn không nhỏ: Giá thành cao, không chủ động được yêu cầu về kích cỡ và kiểu dáng Vì thế, việc nghiên cứu chế tạo pho mũi bằng thép đạt tiêu chuẩn và đế giầy phù hợp là hướng đi hợp lý và cần thiết

5.2 Tình hình nghiên cứu ngoài nước

Trong nhiều ngành công nghiệp: Xây dựng, chế tạo cơ khí, máy móc, khai thác khoáng sản, luyện kim, đóng tàu thì vật rơi, vật sắc nhọn là yếu tố thường xuyên đe doạ gây ra các chấn thương chân cho người lao động Vì vậy ở các nước công nghiệp phát triển như Nhật, Pháp, Hàn Quốc người lao động bước chân vào nơi sản xuất đều phải dùng các loại giầy chống chấn thương cơ học có chất lượng đạt tiêu chuẩn quốc tế và quốc gia

Giầy chống chấn thương cơ học, theo ISO 20345, 20346 : 2004 là các loại giầy an toàn, giầy bảo vệ và giầy lao động chuyên dụng Các loại giầy này có các tính năng bảo vệ để bảo vệ người sử dụng tránh các chấn thương có thể xảy

ra do tai nạn, có pho mũi được thiết kế chống được va đập và sức ép Đối với giầy an toàn đạt trung bình và nặng thì năng lượng va đập > 100J đến 200J và lực ép > 15kN Qua khái niệm trên thấy rõ giầy bảo hộ lao động chống chấn thương cơ học có được tính năng bảo vệ phù hợp chính là nhờ có pho mũi Các nước như Hàn Quốc, Nga sản xuất pho mũi bằng thép hoặc bằng nhựa chuyên dùng, song pho mũi thép được sản xuất và đưa vào làm giầy nhiều hơn cả Ví

dụ, Young Poong Footwear Co.Ltd của Hàn Quốc sản xuất pho mũi bằng thép với mác STC7 với các kích cỡ khác nhau Nhờ có loại pho thép này cùng với các phụ kiện khác nhau đạt tiêu chuẩn, hãng trên đã sản xuất được nhiều loại giầy BHLĐ chống chấn thương cơ học đạt tiêu chuẩn quốc gia (KS 1995-12) và tiêu chuẩn quốc tế

PHẦN II KẾT QUẢ THỰC HIỆN

Nhóm nghiên cứu đã thực hiện những nội dung sau:

2.1 Thu thập tài liệu, thông tin và sản phẩm liên quan

2.1.1 Thu thập tài liệu, thông tin

Đề tài đã thu thập được các thông tin và tài liệu về giầy và tiêu chuẩn của giầy an toàn, trong đó có giầy bảo hộ lao động chống chấn thương cơ học

Giầy an toàn (Safety Shoes) là loại giầy có công dụng đặc biệt Song khái niệm cụ thể về loại giầy này trong các tiêu chuẩn trong và ngoài nước còn có đôi chút khác biệt

Theo các tiêu chuẩn của Úc (AS/NZS 2210-2:1994), Nhật (JIST 8101:1997), Hàn Quốc) và Nga (ΓOCT 12.4.164-85) th× Giầy an toàn là loại giầy có tác dụng bảo vệ ngón chân người dùng khỏi chấn thương do lực tác động từ bên ngoài và cũng có khả năng chống trơn trượt

Tùy theo mức độ bảo vệ đối với lực tác động từ bên ngoài, giầy an toµn được chia nhỏ thành 3 hoặc 4 loại, xem bảng sau:

Bảng 1: Phân loại giầy an toàn trong một số tiêu chuẩn nước ngoài

AS/NZS 2210-2:1994 JIST 8101 ΓOCT 12.4.164-85

100J Y200 Chống năng

lượng va đập 200J

chuẩn(trung bình)

70J Y100 Chống năng

lượng va đập 100J

+ Giầy an toàn (Safety Shoes): Là giầy có các đặc tính bảo vệ để bảo vệ người

sử dụng tránh các chấn thương có thể xảy ra do tai nạn, có pho mũi được thiết kế chống được va đập khi thử với mức năng lượng it nhất bằng 200J và chống được nén ép khi thử với lực nén ít nhất là 15kN

+ Giầy bảo vệ (Protective Shoes): Là giầy có các đặc tính bảo vệ để bảo vệ người sử dụng tránh các chấn thương có thể xảy ra do tai nạn, có pho mũi được thiết kế chống được va đập khi thử với mức năng lượng it nhất bằng 100J và chống được nén ép khi thử với lực nén ít nhất là 10kN

+ Giầy lao động chuyên dụng (Occupational protective Shoes): Là giầy có các đặc tính bảo vệ để bảo vệ người sử dụng tránh các chấn thương có thể xảy ra do tai nạn nhẹ, mức năng lượng va đập nhỏ hơn 100J

Qua những khái niệm vừa nêu, thấy rõ giầy an toàn có thể có tên gọi, ký

hiệu khác nhau, song về bản chất giầy an toàn là loại giầy có công dụng chủ yếu

để chống tác động cơ học: va đập với các mức năng lượng khác nhau (lớn nhất

là 200J), ép nén với lực ép cao nhất là 15kN (TCVN 7652:2006, ISO 20345:2004) và trơn trượt (AS/NZS 2210-2:1994) Cũng theo các tiêu chuẩn

trên, ngoài công dụng chủ yếu chống tác động cơ học, giầy an toàn có thể còn có thêm công dụng khác (tùy theo tiêu chuẩn) nhằm đáp ứng yêu cầu bảo vệ tổng hợp đối với người lao động trong môi trường sản xuất: chống đâm xuyªn, chống nóng, chống lạnh, chống điện… Trong đề tài này, đối tượng đề cập là giầy an toàn với khái niệm cụ thể được nêu trong tiêu chuẩn Việt Nam và quốc tế TCVN 7652:2006 (ISO 20345:2004) Việc lựa chọn này vừa phù hợp với tiêu chuẩn Việt Nam (là điều bắt buộc) vừa phù hợp với tiêu chuẩn Quốc tế, vì tiêu chuẩn Việt Nam được chuyển dịch chấp nhận từ tiêu chuẩn Quốc tế

Như vậy pho mũi bằng sắt của đề tài phải chịu được lực va đập là từ 100 đến 200J, trong khi các pho mũi bằng sắt hiện nay sử dụng ở Viện và các cơ sở Việt Nam chỉ đạt dưới 100J và kết cấu hình vòm bằng tôn mỏng, không có gấp chân vì vậy pho không có sự ổn định tốt trong giầy và tính bảo vệ thấp

Kết cấu và vật liệu của giầy bảo hộ lao động

- Kết cấu (Construction): Kết cấu chung của một đôi giầy an toàn gồm 3 phần chính:

+ Mũ giầy (Upper)

+ Đế giầy (Outsole)

+ Chi tiết bảo đảm khả năng chống va đập (Pho mũi, tiếng Anh: Toecap) Chi tiết xem hình vÏ sau

+ Pho mũi thường làm bằng thộp

Yờu cầu kỹ thuật đối với giầy bảo hộ lao động

Như trờn đó nờu, giầy an toàn là loại giầy cú tớnh năng chủ yếu là bảo vệ ngún chõn người lao động khỏi bị chấn thương do tỏc động của vật rơi, đố Tuy nhiờn, trong thực tế, người lao động nhiều khi khụng chỉ chịu tỏc động của yếu tố cơ học, mà cũn chịu tỏc động của cỏc yếu tố khỏc (húa chất, điện, nhiệt…), vỡ thế trong cỏc tiờu chuẩn trong và ngoài nước hiện nay, điển hỡnh là TCVN 7651:2006 (ISO 20344:2004), TCVN 7652:2006 (ISO 20345:2004): yờu cầu kỹ thuật của giầy an toàn gồm 2 loại: Yờu cầu cơ bản và yờu cầu bổ sung (chi tiết xem bảng 2)

Bảng 2 Yêu cầu kỹ thuật của giầy an toàn nguyên chiếc

Mức chất lượng STT Chỉ tiêu chất

7652:2006 (ISO 20345:2004)

AS/NZS 2:1994

Lực bóc tách tối thiểu:

Ở phần mũi

- 245N đối với giầy mức 2,3 (an toàn và bảo vệ

- 300N đối với giầy mức 1 (lao động chuyên dụng)

Ở phần gót

- 400N đối với giầy mức 2,3

- 450N đối với giầy mức 1

Lực kéo:

≥ 300N(30,6KG) đối với giầy mức

H và S

≥ 250N(25,5KG) đối với giầy mức

L

2 Phần mũi(Toe protection)

2.1 Quy định chung

(general)

Pho mũi phải được liên kết chặt không thể tháo ra được, nếu không phá hỏng giầy

Pho mũi phải được lót và bọc 2.2 Chiều dài bên

trong pho mũi

(Internal toecap

length)

≥ 34-42mm, tùy thuộc cỡ giầy

≥ 32,0-44,0mm tùy thuộc cỡ giầy

2.3 Độ bền va đập

(Impact

resistance)

- Khi chịu va đập ≥ 200J±4J, khe hở dưới pho mũi ≥ 12,5-15,0mm, tùy thuộc cỡ giầy

- Không có bất

kỳ vết nứt nào

Khi chiụ va đập với năng lượng:

- 200J đối với giầy loại 1

- 130J đối với giầy loại 2

- 80J đối với giầy loại 3,

khe hở dưới pho mũi

≥ 10,0 -14,0 mm, tùy theo loại giầy: 1,2,3 và cỡ giầy

Khi chiụ va đập:

- 100J (10,2KGm) đối với giầy loại H

- 70J (7,1KGm) đối với giầy loại

S

- 30J (3,1KGm) đối với giầy loại

L, khe hở dưới pho mũi: ≥ 12,5-15,0mm tùy theo

cỡ giầy

Khi chiụ nén:

8000±80N trong

5 giây, khe hở dưới pho mũi ≥ 10,0-14,0 mm, tùy theo loại giầy: 1,2,3 và cỡ giầy

Khi chiụ nén:

- 15kN (1531kG) đối với giầy loại

H

- 10 kN (1020KG) đối với giầy loại S

- 4,5kN (459KG) đối với giầy loại

L, khe hở dưới pho mũi: ≥ 12,5-15,0

mm tùy theo cỡ giầy

II Yêu cầu bổ sung (Additional requirements)

Ngoài ra đối với một số loại giầy bảo hộ lao động còn có một số yêu cầu khác như: về cách điện, cách nhiệt, chịu dầu, chịu hoá chất v.v

2.1.2 Thu thập sản phẩm liên quan

Đề tài đã thu thập và lựa chọn được một số mẫu giầy bảo hộ lao động và pho mũi giầy bằng thép như sau:

Hỡnh 3 Giầy an toàn của Hỡnh 4 Giầy an toàn của Cụng Ty Viện nghiờn cứu Da Giầy Young Poong-Hàn Quốc

Giầy của Viện nghiờn cứu Da-Giầy

là một trong cỏc loại giầy bảo hộ lao

động chống va đập cú chất lượng vào

loại tốt nhất Việt Nam và đang được

tiờu thụ rộng rói trờn thị trường Giầy

cú cỏc đặc điểm sau :

- Kớch cỡ : 41-42

- Vật liệu: Da lợn và da trâu (mũ

giầy), cao su thường và cao su chịu

dầu (đế giầy), cú lút pho sắt chống va

đập và lút sắt chống đõm thủng Pho

sắt và lút sắt đều được làm bằng tụn lỏ

có độ dầy khoảng 0,7 mm, khụng cú

chõn, chịu va đập được khoảng 70J

Giầy an toàn của Cụng ty Young Poong, Hàn Quốc với cỏc đặc điểm sau :

- Model : YPI-602N đó được Trung tõm thử nghiệm và chứng nhận chất lượng thuộc Cơ quan An toàn và Vệ sinh lao động Hàn Quốc chứng nhận hợp chuẩn

- Vật liệu : Da bũ (mũ giầy), hỗn hợp cao su và polyurethane (đế giầy),

cú lút pho mũi chống va đập (có thông

số ghi ở dưới) và lút đế để chống đõm thủng

Pho mũi của Cụng ty Young Poong-Hàn Quốc, với cỏc đặc trưng sau :

- Model : SK-DE604-9L, dựng cho giầy an toàn đó được chứng nhận hợp chuẩn Hàn Quốc (Cỏc mẫu này được nhận trực tiếp ở Cụng ty)

- Vật liệu: Thộp dày 1,3 mm, được phủ một lớp sơn màu đen, dọc đường cắt phớa sau được nối dài bằng một băng chất dẻo rộng 18mm cú tỏc dụng

làm tăng độ liên kết giữa pho mũi và phần mũ da

- Hình dáng và kích thước cơ bản :

Hình 5 Kích thước cơ bản của pho mũi Hàn Quốc

Ký hiệu Quy định của tiêu

chuẩn Hàn Quốc) (mm)

Giá trị đo (mm)

kế và phát triển sản phẩm của Viện đang sử dụng để sản xuất giầy BHLĐ

2.2 Khảo sát, tham quan các cơ sở liên quan

Nhóm đề tài đã tiến hành khảo sát, tham quan các cơ sở liên quan và nhận thấy tình hình như sau:

2.2.1 Tình hình một số cơ sở kinh doanh pho mũi bằng thép trong sản xuất giầy bảo hộ lao động chống chấn thương cơ học

Đề tài đã nghiên cứu khảo sát thị trường một số cơ sở kinh doanh pho mũi bằng thép dùng cho sản xuất giầy bảo hộ lao động chống chấn thương cơ học và không thấy có bán pho mũi bằng thép đạt tiêu chuẩn của nước ngoài, ngay cả tại triển lãm quốc tế giầy tại TP Hồ Chí Minh cũng không có, ở các cửa hàng kinh doanh đề tài khảo sát chỉ thấy bán loại pho mũi bằng tôn loại không có chân như Viện nghiên cứu Da Giầy và các cơ sở sản xuất giầy bảo hộ lao động chống chấn thương cơ học trong nước đang sử dụng

Ngoài ra đề tài cũng đã thông qua các cộng tác viên, đồng nghiệp tìm hiểu, liên hệ tại các triển lãm quốc tế về giầy dép như tại: Triển lãm ở Dusendolf, ở Quảng Châu v.v cũng không thấy có bày bán pho mũi giầy bằng thép tại các gian hàng mà họ chỉ bán thông qua các hợp đồng thương mại

2.2.2 Tình hình một số cơ sở chế tạo pho mũi bằng thép trong sản xuất giầy

bảo hộ lao động chống chấn thương cơ học

Đề tài đã khảo sát các cơ sở chế tạo pho mũi bằng thép thì cả nước có một số

cơ sở: như tại phía Bắc có Công ty cổ phần và lắp ráp thiết bị Bách Khoa, cơ sở của ông Thiết ở Phố Nối - Hưng Yên v.v cũng chỉ chế tạo loại pho mũi bằng tôn thép mỏng và không có gấp chân do công nghệ khuôn phức tạp đòi hỏi kinh phí đầu tư,

do vậy độ chịu va đập chưa đạt tiêu chuẩn để sản xuất giầy bảo hộ lao động chống chấn thương cơ học trong nước và Viện Nghiên cứu Da Giầy Nhóm nghiên cứu cũng đã liên hệ và đề nghị hợp tác nghiên cứu thiết kế chế tạo hệ thống khuôn sản xuất loại pho mũi mà đề tài lựa chọn với một số công ty như công ty công nghệ Bách Khoa, công ty cơ khí Phúc Hưng Sau khi xem xét thực tế khả năng và đề xuất chi phí nghiên cứu thiết kế của các công ty trên nhóm nghiên cứu đã làm việc với Công ty cơ khí Phúc Hưng, chuyên sản xuất đột dập, chế tạo các chi tiết xe máy, ô tô cho hãng Honda như ống xả, chân chống v.v với kinh phí hợp lý hơn

Bên cạnh đó, nhóm nghiên cứu cũng đã tìm hiểu thông tin trên mạng và tìm kiếm, liên hệ với một số cơ sở chế tạo hệ thống khuôn sản xuất pho mũi bằng thép như : hãng Makarios Asia Ltd ở Hồng Công chuyên sản xuất và kinh doanh pho mũi giầy bằng thép và chất tổng hợp đáp ứng tiêu chuẩn châu Âu EN 12568 để liên

hệ đặt chế tạo hệ thống khuôn sản xuất pho mũi bằng thép để tham khảo công nghệ, thiết kế cũng như giá cả nhưng không được chấp nhận và họ chỉ bán sản phẩm pho mũi bằng thép chứ không bán hệ thống khuôn

Ngoài ra đề tài cũng thông qua các cộng tác viên, đồng nghiệp nhờ liên hệ với các đối tác tại triển lãm quốc tế về giầy dép như: triển lãm tại Dusendolf, tại Quảng Châu v.v cũng không được thông tin lại về chế tạo khuôn

Riêng về cơ sở thử nghiệm độ va đập nén ép của pho mũi bằng thép ở Việt Nam chỉ có Viện nghiên cứu KHKT BHLĐ của Tổng Liên đoàn LĐ VN là có thiết

bị chuyên dùng cho chỉ tiêu này

2.2.3 Tình hình một số cơ sở sử dụng pho mũi bằng thép trong sản xuất giầy bảo

hộ lao động chống chấn thương cơ học

- Về cơ sở sản xuất giầy bảo hộ lao động: Đề tài cũng đã khảo sát một số cơ sở

sản xuất giầy BHLĐ chống chấn thương cơ học trong nước và nhận thấy cả nước

có vài chục doanh nghiệp:

+ Các tỉnh phía Nam: có các cơ sở lớn như : Công ty TNHH Liên Cơ, Công ty

32, Công ty giầy Đại Thành An v.v

+ Khu vực phía Bắc: có các cơ sở lớn như: Viện nghiên cứu Da Giầy, công ty 26, công ty Nguyễn Huyên, công ty Vĩnh Giầy v.v