Đề tài vận dụng tư tưởng hồ chí minh về đại đoàn kết dân tộc trong giai đoạn hiện nay ở việt nam

1 BỘ NỘI VỤ TRƯỜNG ĐẠI HỌC NỘI VỤ HÀ NỘI TÊN ĐỀ TÀI VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠI ĐOÀN KẾT DÂN TỘC TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY Ở VIỆT NAM BÀI TẬP LỚN KẾT THÚC HỌC PHẦN Học phần Tư tưởng Hồ Chí Min[.]

BỘ NỘI VỤ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NỘI VỤ HÀ NỘI

TÊN ĐỀ TÀI: VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠI ĐOÀN KẾT DÂN TỘC TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY

Ở VIỆT NAM

BÀI TẬP LỚN KẾT THÚC HỌC PHẦN

Học phần: Tư tưởng Hồ Chí Minh

Mã phách:

MỞ ĐẦU

Chủ tịch Hồ Chí Minh – vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc Việt Nam là người

có một niềm tin tuyệt đối vào sức mạnh và trí tuệ của toàn dân tộc Việt Nam,

là người thấy rõ hơn ai hết sức mạnh kì diệu của dân tộc chính là khối đại đoàn kết toàn dân tộc được tổ chức thành lực lượng Di sản vô giá mà người để lại cho mai sau là chân lý: “Đoàn kết đoàn kết địa đoàn kết, thành công thành công đại thành công” Và chính Người đã chuẩn bị cho sự ra đời của mặt trận thống nhất Việt Nam nhằm đoàn kết các tầng lớp nhân dân, phát huy sức mạnh cảu toàn dân tộc để dành thắng lợi trọn vẹn cho nhiệm vụ đấu tranh giải phóng dân tộc xây dựng và bảo vệ tổ quốc, xây dựng cuộc sóng ấm no hạnh phúc cho nhân dân

Việt Nam đang trong quá trình hội nhập ngày càng sâu, rộng vào khu vực

và quốc tế Hội nhập, toàn cầu hóa là quá trình vừa hợp tác, vừa đấu tranh, không chỉ tạo ra những thời cơ mà còn ẩn chứa cả những nguy cơ, thách thức lớn đối với sự nghiệp an ninh, quốc phòng của mỗi nước, nhất là những nước đang phát triển như Việt Nam Qua các thời kỳ cách mạng, Đảng ta đã tập hợp, đoàn kết và phát huy sức mạnh tổng hợp toàn dân tộc làm nên những thắng lợi

vĩ đại trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc cũng như trong xây dựng, đổi mới, phát triển đất nước và hội nhập quốc tế

Trong công cuộc đổi mới đất nước, đường lối, chủ trương của Ðảng, Nhà nước về Đại đoàn kết toàn dân tộc ngày càng được hoàn thiện và thể chế hóa bằng các chính sách, pháp luật Và để tiếp tục nâng cao vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế, đòi hỏi toàn Đảng, toàn dân, toàn quân phải đồng lòng, chung sức, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc

Chính vì lẽ đó, em đã chọn đề tài “Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc trong giai đoạn hiện nay ở Việt Nam” Đây là một đề tài hay, có nội dung và ý nghĩa to lớn và còn là bài học sâu sắc đến các thế hệ đặc

biệt là giới trẻ, khi mà hiện nay các thể lực thù địch đang tìm đủ mọi cách để chia rẽ khối đại đoàn kết của nước ta Vậy thì bài này sẽ đưa đến cho người đọc những tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về đại đoàn kết toàn dân tộc và vận dụng nó như thế nào trong bối cảnh hiện nay qua các phương pháp nghiên cứu như kết hợp phương pháp logic và phương pháp lịch sử, phương pháp phân tích văn bản kết hợp với nghiên cứu hoạt động thực tiễn của Hồ Chí Minh, phương pháp chuyên ngành, liên ngành

Nội dung chính của bài gồm:

I/ Cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc

II/ Tư tưởng Hồ Chí Hinh về đại đoàn kết dân tộc

III Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc trong giai đoạn hiện nay ở Việt Nam

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU - 2 NỘI DUNG - 6 1.CƠ SỞ HÌNH THÀNH TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠI ĐOÀN KẾT DÂN TỘC - 6

1.1 Truyền thống yêu nước, nhân ái, tinh thần cố kết cộng đồng của dân tộc Việt Nam - 6 1.2 Tinh hoa văn hoá phương Đông, phương Tây - 7 1.3 Quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin coi cách mạng là sự nghiệp của quần chúng - 8 1.4 Tổng kết những kinh nghiệm của các phong trào cách mạng trong nước và thế giới - 9 1.5 Phẩm chất của Hồ Chí Minh - 10

2 TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠI ĐOÀN KẾT DÂN TỘC 10

2.1 Vai trò của đại đoàn kết dân tộc trong sự nghiệp cách mạng - 10 2.2 Nội dung của đại đoàn kết dân tộc - 12 2.2.1 Đại đoàn kết dân tộc là đại đoàn kết toàn dân - 12 2.2.2 Thực hiện đại đoàn kết toàn dân phải kế thừa truyền thống yêu nước, nhân nghĩa, đoàn kết của dân tộc; đồng thời, phải có tấm lòng khoan dung, độ lượng, tin vào dân, tin vào con người - 13 2.2.3 Đại đoàn kết dân tộc phải gắn liền với đoàn kết quốc tế - 14 2.3 Hình thức tổ chức khối đại đoàn kết dân tộc - 14 2.3.1 Hình thức tổ chức khối đại đoàn kết dân tộc là Mặt trận dân tộc thống nhất - 14

2.3.2 Một số nguyên tắc cơ bản về xây dựng và hoạt động của Mặt trận dân tộc thống nhất - 15

3 VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠI ĐOÀN KẾT DÂN TỘC TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY Ở VIỆT NAM - 18 KẾT LUẬN - 23 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO - 24

NỘI DUNG 1.CƠ SỞ HÌNH THÀNH TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠI ĐOÀN KẾT DÂN TỘC

Tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc được hình thành dựa trên nhiều yếu tố và được hình thành dựa trên cơ sở kế thừa và phát triển biện chứng chủ nghĩa yêu nước và truyền thống đoàn kết của dân tộc, tinh hoa văn hoá nhân loại đặc biệt là chủ nghĩa Mác – Lênin đã đượng vận dụng sáng tạo phù hợp với điều kiện của Việt Nam trong từng giai đoạn

1.1 Truyền thống yêu nước, nhân ái, tinh thần cố kết cộng đồng của dân tộc Việt Nam

Tinh thần yêu nước gắn kết với ý thức cộng đồng ý thức cố kết dân tộc, đoàn kết dân tộc đã được hình thành và củng cố trong hàng nghìn năm lịch sử đấu tranh dựng nước và giữ nước của cả dân tộc, tạo thành một truyền thống bền vững, thấm sâu vào tư tưởng, tình cảm của mỗi con người Việt Nam Tinh thần ý thức ấy đã tạo nên sức mạnh vô địch của cả một dân tộc để chiến thắng mọi thiên tai dịch họa, làm cho đất nước được trường tồn, bản sắc dân tộc được giữ vững

Giá trị hàng đầu của văn hóa Việt Nam là chủ nghĩa yêu nước, tinh thần đoàn kết, cố kết cộng đồng Tình cảm tự nhiên của con người Việt Nam là:

“Nhiễu điều phủ lấy giá gương Người trong một nước phải thương nhau cùng” Triết lý nhân sinh của dân tộc: “Một cây làm chẳng nên non Ba cây chụm lại nên hòn núi cao” Tư duy chính trị được phản ánh: “Nước mất thì nhà tan Giặc đến nhà, đàn bà cũng đánh”

Văn hóa Việt Nam “khoan thư sức dân để làm kế sâu rễ bên gốc", hướng

về dân, lấy dân làm gốc, “Chở thuyền là dân, lật thuyền là dân Lật thuyền mới biết dân như nước” Lịch sử Việt Nam đã từng chứng kiến “Hội nghị Diên

Hồng”, những kiểu “tập hợp bốn phương manh lệ”, “Phụ từ trên dưới một lòng, hòa nước sông chén rượu ngọt ngào”

Là người được sinh ra và lớn lên ở vùng đất nổi tiếng là tương thân ái, tinh thần cố kết, đùm bọc, chia sẻ, trong con người Hồ Chí Minh đã sớm hấp thụ truyền thống này của quê hương, đất nước

1.2 Tinh hoa văn hoá phương Đông, phương Tây

Văn hóa phương Đông trong đó có Nho giáo, Phật giáo có nhiều giá trị

mà chính dân tộc Việt Nam đã bị anh huong một cách mạnh mẽ trong thời kỳ phong kiến Thuyết đại động và tư tưởng bình đẳng về tài sản của Nho giáo Theo Khổng Tử Thiên hạ sẽ thái bình khi thế giới đại đồng Người ta không sợ thiểu chỉ sợ có không đều” Hay quan điểm nước lấy dân làm gốc" chính là quan điểm “Quốc dĩ dân vì bản” của Nho giáo

Trong Phật giáo có tư tưởng đại từ, đại bi, cứu khổ cứu nạn, “cầu đồng tồn dị" (tìm cái chung chế ngự cái khác biệt mang sức mạnh đoàn kết cao

Hồ Chí Minh sinh ra trong một gia đình nhà Nho nghèo yêu nước, được cha truyền thụ một nền giáo dục Nho học nghiêm khắc Tư tưởng giáo dục “trị nước” của Nho gia đã theo ông từ thuở ấu thơ Sau khi lớn lên, ông theo cha vào kinh thành Huế và học tại trường Huế, ông được tiếp xúc với một hệ tư tưởng mới Mọi người bắt đầu hiểu các giá trị của văn hóa phương Tây Từ sự thôi thúc của hoàn cảnh lịch sử dân tộc, từ những lời tốt đẹp được nêu trong bản tuyên ngôn “tự do, bình đẳng, nghĩa hiệp” của Pháp, từ khát vọng tìm đường cứu nước Quá trình tìm đường cứu nước là quá trình Người bắt gặp và lựa chọn cốt lõi hợp lý từ “Tuyên ngôn độc lập” của cách mạng tư sản Mỹ và

“Tuyên ngôn dân quyền” của cách mạng tư sản Pháp Học sinh học những tư tưởng và phong cách dân chủ phương Tây, đồng thời học hỏi những tư tưởng

về tự do, bình đẳng, bác ái và chủ nghĩa nhân văn từ các triết gia tư sản của thế

kỷ ánh sáng Các giá trị văn hóa phương Tây giúp làm giàu trí tuệ Hồ Chí Minh

1.3 Quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin coi cách mạng là sự nghiệp của quần chúng

Chủ nghĩa Mác-Lênin cho rằng, cách mạng là sự nghiệp của quần chúng Nhân dân là người sáng tạo lịch sử giai cấp vô sản muốn thực hiện vai trò là lãnh đạo cách mạng phải trở thành dân tộc, liên minh công nông là cơ sở để xây dựng lực lượng to lớn của cách mạng Mác nếu khẩu hiệu "Vô sản toàn thế giới liên hiệp lại" Lênin làm cách mạng vô sản thành công ở nước Nga, lực lượng công - nông là cơ sở để xây dựng lực lượng to lớn của cách mạng, xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc, đại đoàn kết quốc tế Khẩu hiệu của Mác được mở rộng "Vô sản toàn thế giới và các dân tộc bị áp bức đoàn kết lại"

Chủ nghĩa Mác - Lê-nin đã chỉ ra con đường tự giải phóng cho nhân dân

bị áp bức.Lênin cho rằng, liên minh giai cấp, trước hết là liên minh của giai cấp công nhân, là điều kiện cần thiết để bảo đảm cho cách mạng vô sản thắng lợi

và có lợi cho cách mạng vô sản Nếu không có sự đồng tình, ủng hộ của nhân dân lao động và đội tiên phong vô sản thì không thể tiến hành cách mạng vô sản được Đây là những yếu tố tích cực và hạn chế của việc Hồ Chí Minh đánh giá chính xác các di tích văn hóa truyền thống, và là quan điểm lý luận hết sức cần thiết, có cơ sở khoa học trong tư tưởng tập hợp lực lượng của Việt Cộng

Do đó, các nhà cách mạng lớn trên thế giới đã hình thành tư tưởng đoàn kết dân tộc của Hồ Chí Minh Nhờ đó Hồ Chí Minh đã có cơ sở khoa học để thu hái những hiểu biết của các đời trước để lại và chuyển hoá chúng thành hệ thống

tư tưởng của mình về đại đoàn kết dân tộc

Chủ nghĩa Mác-Lênin là cơ sở lý luận quan trọng nhất đối với quá trình hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc Hồ Chí Minh đến với chủ nghĩa Mác-Lênin vì Người đã tìm thấy con đường giải phóng các dân tộc bị áp bức khỏi ách nô lệ, tìm thấy sự cần thiết và con đường tập hợp lực lượng cách mạng trong phạm vi từng nước và trên toàn thế giới

1.4 Tổng kết những kinh nghiệm của các phong trào cách mạng trong nước và thế giới

Hồ Chí Minh tổng kết, đánh giá các di sản truyền thống về tư tưởng tập hợp lực lượng của các nhà yêu nước Việt Nam tiền bối và các phong trào cách mạng ở nhiều nước trên thế giới, nhất là các phong trào giải phóng dân tộc thuộc địa, từ đó Người rút ra bài học kinh nghiệm để hình thành và hoàn chỉnh

tư tưởng về đại đoàn kết của mình Hồ Chí Minh đã nhận thấy những hạn chế trong chủ trương tập hợp lực lượng của các nhà yêu nước tiền bối và trong việc những đòi hỏi khách quan của lịch sử trong giai đoạn này Người đã đưa ra kết luận “vận mệnh của đất nước đòi hỏi một lực lượng lãnh đạo mới có khả năng

đề ra được đường lối và phương pháp cách mạng đúng đắn, phù hợp vơí quy luật phát triển của lịch sử và những yêu cầu của thời đại; có đủ sức quy tụ, tập hợp lực lượng của cả dân tộc vào cuộc đấu tranh chống thực dân, đế quốc, phong kiến và xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc bền vững” “Sử ta đã dạy cho ta rằng, khi nào dân ta biết đoàn kết thì khi đó dân ta giành thắng lợi.”

Yêu cầu của thời kỳ mới là phải có lực lượng lãnh đạo tập hợp toàn dân tộc tham gia đấu tranh cách mạng, xác lập đường lối cách mạng đúng đắn, xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc bền vững thì mới giành được thắng lợi Khi Hồ Chí Minh nhìn thấy những hạn chế trong phương pháp tập hợp quân đội của các bậc tiền bối, Bác đã sang Pháp học tập và trở về để giúp đỡ đồng bào Ở nước ngoài, Hồ Chí Minh đã kiểm tra điều kiện của các nước tư bản và các nước thuộc địa, và Bác đã nhìn thấy tiềm năng to lớn của họ và những hạn chế của những con người và tổ chức của người dân thuộc địa chưa có sự lãnh đạo đúng đắn Trong các phong trào cách mạng thuộc địa và phụ, Hồ Chí Minh đặc biệt quan tâm đến các cuộc cách mạng ở Trung Quốc và Ấn Độ nhằm đoàn kết các giai cấp, chính đảng, tôn giáo nhằm đạt được mục tiêu của từng thời

kỳ cách mạng

Thắng lợi của cách mạng tháng mười Nga, Người đã tìm hiểu thấu đáo con đường cách mạng tháng Mười, đặc biệt là bài học huy động quần chúng công – nông giành và giữ chính quyền Xô Viết non trẻ Đây là cơ sở thực tiền cho việc hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc

1.5 Phẩm chất của Hồ Chí Minh

Cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết, cùng với những nội dung về lý luận tư tưởng, phải kể đến những phẩm chất cá nhân Hồ Chí Minh trên các phương diện đạo đức, trí tuệ, bản lĩnh Hồ Chí Minh là lãnh tụ quyết tâm suốt đời hết lòng, hết sức phục vụ Tổ quốc, phục vụ cách mạng, phục

vụ nhân dân Khi phải từ biệt thế giới này, Người không có điều gì phải hối hận, chỉ tiếc là không được phục vụ lâu hơn nữa, nhiều hơn nữa Người thương dân, kính dân, tin tưởng nhân dân, hiểu rõ dân tình, dân tâm, dân ý, chú trọng tới dân quyền, dân sinh, dân trí, dân chủ Vì vậy, Người được dân tin, dân phục, dân yêu Lòng thương yêu nhân dân là điểm tựa cho mọi sáng tạo của Hồ chí

Minh trong việc tổ chức và thực hiện nhiệm vụ đoàn kết toàn dân tộc

2 TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠI ĐOÀN KẾT DÂN TỘC

2.1 Vai trò của đại đoàn kết dân tộc trong sự nghiệp cách mạng

a Đại đoàn kết toàn dân tộc là vấn đề có ý nghĩa chiến lược, quyết định thành công của cách mạng

Tư tưởng đại đoàn kết dân tộc của Hồ Chí Minh có ý nghĩa chiến lược

Nó là tư tưởng cơ bản, nhất quán và xuyên suốt tiến trình cách mạng Việt Nam

Đó là chiến lược tập hợp mọi lực lượng có thể tập hợp được, nhằm hình thành sức mạnh to lớn của toàn dân tộc trong cuộc đấu tranh với kẻ thù dân tộc, giai cấp Trong từng thời kỳ, từng giai đoạn cách mạng, có thể và cần thiết phải điều chỉnh chính sách và phương pháp cho phù hợp với những đối tượng khác nhau

Nhờ tư tưởng nhất quán và chính sách mặt trận đúng đắn, Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã xây dựng thành công khối đại đoàn kết dân tộc, đưa cách mạng Việt Nam giành được nhiều thắng lợi to lớn

Hồ Chí Minh cũng nêu ra những luận điểm có tính chân lý, không chỉ với cách mạng Việt Nam mà với cả thế giới: “Đoàn kết làm ra sức mạnh”;

“đoàn kết là sức mạnh của chúng ta”; “đoàn kết là sức mạnh, đoàn kết là thắng lợi”; “đoàn kết là sức mạnh, là then chốt của thành công”

Trong bài nói chuyện tại Đại hội đại biểu Mặt Trận Tổ Quốc Việt Nam lần thứ II (25/4/1961) Hồ Chí Minh đã khẳng định một chân lý:

“Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết Thành công, thành công, đại thành công”

b Đại đoàn kết toàn dân tộc là một mục tiêu, nhiệm vụ hàng đầu của cách mạng Việt Nam

Đại đoàn kết dân tộc phải được xác định là nhiệm vụ hàng đầu của Đảng, phải được quán triệt trong tất cả mọi lĩnh vực, từ đường lối, chính sách tới hoạt động thực tiễn của Đảng

Trong lời kết thúc buổi ra mắt của Đảng Lao động Việt Nam(3/3/1951)

Hồ Chí Minh đã thay mặt Đảng, tuyên bố trước toàn thể dân tộc: “Mục đích của Đảng Lao động Việt Nam có thể gồm trong 8 chữ: “Đoàn kết toàn dân, phụng sự Tổ quốc” Người thường nhắc nhở cán bộ, đảng viên phải thấm nhuần quan điểm của quần chúng, gần gũi quần chúng, tổ chức, giáo dục quần chúng…

Đại đoàn kết là nhiệm vụ hàng đầu của đảng, đồng thời cũng là nhiệm

vụ hàng đầu của mọi giai đoạn cách mạng Muốn cách mạng thành công, Đảng phải cụ thể hóa đường lối, chính sách đúng đắn thành mục tiêu, nhiệm vụ và phương pháp cách mạng phù hợp, để đoàn kết quần chúng, tạo sức mạnh cho cách mạng Lực lượng đó là khối đại đoàn kết toàn dân tộc Năm 1963, khi Hồ

Chí Minh nói về cách mạng xã hội chủ nghĩa với cán bộ miền núi, Người chỉ rõ: “…Bây giờ mục đích của tuyên truyền huấn luyện là: Một là đoàn kết Hai

là xây dựng chủ nghĩa xã hội Ba là đấu tranh thống nhất nước nhà”

Đại đoàn kết toàn dân tộc không chỉ là mục tiêu, mục đích cao nhất, nhiệm vụ cao nhất của đảng mà còn là nhiệm vụ, mục tiêu cao nhất của đất nước Đại đoàn kết dân tộc là đòi hỏi khách quan của quần chúng nhân dân trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, vì sự nghiệp của quần chúng, cuộc đấu tranh giữa quần chúng với quần chúng Đảng gánh vác sứ mệnh đánh thức, gắn kết, hướng dẫn và lãnh đạo

2.2 Nội dung của đại đoàn kết dân tộc

2.2.1 Đại đoàn kết dân tộc là đại đoàn kết toàn dân

Đoàn kết dân tộc là đoàn kết rộng rãi các tầng lớp nhân dân “đoàn kết toàn dân tộc” Không phân biệt già trẻ, gái trai, giàu nghèo Không phân biệt dân tộc thiểu số với dân tộc đa số, người theo tín ngưỡng với người không theo tín ngưỡng… “ ai có tài, có đức, có sức, có lòng phụng sự tổ quốc và phục vụ nhân dân thì ta đoàn kết với họ” Liên minh công nông lao động trí thức làm nền tảng cho khối đại đoàn kết toàn dân Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, các khái niêm dân, nhân dân có một nội hàm rất rộng, người dùng khái niệm này để chỉ

“mọi con dân đất việt”, không phân biệt dân tộc thiểu số với dân tộc đa số, không phân biệt “già, trẻ, gái trai, giàu nghèo, quý tiện” Như vậy, dân, nhân dân vừa là một tập hợp đông đảo quần chúng vừa được hiểu là mỗi con người Việt Nam cụ thể, và cả hai đều là chủ thể của đại đoàn kết dân tộc.Người đã nhiều lần nêu rõ “Ta đoàn kết để đấu tranh cho thống nhất và độc lập của tổ quốc;ta còn phải đoàn kết để xây dựng nước nhà Ai có tài, có đức, có sức, có lòng phụng sự Tổ quốc và phục vụ nhân dân thì ta đoàn kết với họ” Với tinh thần đoàn kết rộng rãi, Người đã dùng khái niệm đại đoàn kết dân tộc để định