Phân tích tình hình tài chính thông qua phân tích báo cáo tài chính của doanh nghiệp nhằm cung cấp những thông tin cơ bản, cần thiết giúp các đối tượng sử dụng thông tin đánh giá khách q
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
-
NGUYỄN THỊ THƯƠNG
PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH SO SÁNH CÔNG TY CỔ PHẦN FPT, CÔNG TY CỔ PHẦN TẬP ĐOÀN CÔNG NGHỆ CMC, CÔNG TY CỔ PHẦN TẬP ĐOÀN HIPT
LUẬN VĂN THẠC SĨ TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG
Hà Nội – Năm 2013
Trang 2ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
-
NGUYỄN THỊ THƯƠNG
PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH SO SÁNH CÔNG TY CỔ PHẦN FPT, CÔNG TY CỔ PHẦN TẬP ĐOÀN CÔNG NGHỆ CMC, CÔNG TY CỔ PHẦN TẬP ĐOÀN HIPT
Chuyên ngành : Tài chính và Ngân hàng
Mã số : 60 34 20
LUẬN VĂN THẠC SĨ TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: T.S ĐINH XUÂN CƯỜNG
Hà Nội – 2013
Trang 3MỤC LỤC
DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VIẾT TẮT i
DANH MỤC CÁC BẢNG ii
DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ iii
MỞ ĐẦU 1
CHƯƠNG 1 LÝ LUẬN CHUNG VỀ PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH SO SÁNH CÁC DOANH NGHIỆP 8
1.1 Vai trò, mục tiêu, thông tin sử dụng phân tích tài chính doanh nghiệp 8
1.1.1 Phân tích tài chính doanh nghiệp 8
1.1.2 Vai trò phân tích tài chính doanh nghiệp 9
1.1.3 Mục tiêu phân tích tài chính doanh nghiệp 9
1.1.4 Thông tin sử dụng trong phân tích tài chính 10
1.1.5 Phân tích tài chính so sánh các công ty 13
1.2 Các phương pháp phân tích tài chính 14
1.2.1 Phương pháp so sánh 14
1.2.2 Phương pháp tỷ lệ 15
1.3 Nội dung phân tích tài chính 15
1.3.1 Khái quát tình hình tài chính doanh nghiệp 16
1.3.2 Phân tích các chỉ tiêu tài chính chủ yếu của doanh nghiệp 17
CHƯƠNG 2 PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH SO SÁNH CÔNG TY CỔ PHẦN FPT, CÔNG TY CỔ PHẦN TẬP ĐOÀN CÔNG NGHỆ CMC, CÔNG TY CỔ PHẦN TẬP ĐOÀN HIPT 26
Trang 42.1 Tổng quan về Công ty cổ phần FPT, Công ty cổ phần tập đoàn công nghệ
CMC, Công ty cổ phần tập đoàn HIPT 26
2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển 26
2.1.2 Các hoạt động sản xuất kinh doanh 34
2.1.3 Thông tin về tài chính các Công ty 38
2.2 Phân tích tài chính so sánh Công ty cổ phần FPT, Công ty cổ phần tập đoàn công nghệ CMC, Công ty cổ phần tập đoàn HIPT 41
2.2.1 Khái quát tình hình nền kinh tế; ngành kinh doanh phần mềm, dịch vụ máy tính và tình hình tài chính Công ty cổ phần FPT, Công ty cổ phần tập đoàn công nghệ CMC, Công ty cổ phần tập đoàn HIPT giai đoạn 2009 - 2011 41
2.2.2 Phân tích so sánh các chỉ tiêu tài chính chủ yếu của các doanh nghiệp 64 2.3 Đánh giá tình hình tài chính chính Công ty cổ phần FPT, Công ty cổ phần tập đoàn công nghệ CMC, Công ty cổ phần tập đoàn HIPT giai đoạn 2009 - 2011 82
2.3.1 Ưu điểm 82
2.3.2 Nhược điểm 83
CHƯƠNG 3 MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO NĂNG LỰC TÀI CHÍNH CÔNG TY CỔ PHẦN FPT, CÔNG TY CỔ PHẦN TẬP ĐOÀN CÔNG NGHỆ CMC, CÔNG TY CỔ PHẦN TẬP ĐOÀN HIPT 86
3.1 Định hướng và chiến lược phát triển kinh doanh Công ty cổ phần FPT, Công ty cổ phần tập đoàn công nghệ CMC, Công ty cổ phần tập đoàn HIPT 86
3.1.1 Những thuận lợi và khó khăn của ngành kinh doanh phần mềm, dịch vụ máy tính và các Công ty trong giai đoạn tiếp theo 86
Trang 53.1.2 Định hướng phát triển các Công ty 88
3.1.3 Chiến lược phát triển các Công ty 90
3.2 Một số giải pháp nâng cao năng lực tài chính Công ty cổ phần FPT, Công ty cổ phần tập đoàn công nghệ CMC, Công ty cổ phần tập đoàn HIPT 92
3.2.1 Nâng cao hiệu quả sử dụng Tài sản – Nguồn vốn 92
3.2.2 Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực 94
3.2.3 Tiếp cận các nguồn vốn có chi phí thấp 95
3.2.4 Tăng cường hoạt động marketing, tìm kiếm các thị trường phát triển sản phẩm 96
KẾT LUẬN 99
TÀI LIỆU THAM KHẢO 100 PHỤ LỤC
Trang 6MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Hiện nay, nền kinh tế thị trường ở nước ta với nhiều thành phần kinh tế cạnh tranh cùng với xu thế hội nhập và hợp tác quốc tế diễn ra ngày càng sâu rộng khiến các doanh nghiệp, dù ở bất cứ loại hình nào cũng phải đối mặt với những khó khăn, thử thách và phải chấp nhận quy luật của thị trường Trong bối cảnh như vậy, để hoạt động kinh doanh hiệu quả thì các nhà quản lý phải định hướng rõ các mục tiêu mà doanh nghiệp cần đạt được trong từng thời kỳ cũng như các phương thức thực hiện các mục tiêu đặt ra Phân tích tình hình tài chính thông qua phân tích báo cáo tài chính của doanh nghiệp nhằm cung cấp những thông tin
cơ bản, cần thiết giúp các đối tượng sử dụng thông tin đánh giá khách quan về sức mạnh tài chính của doanh nghiệp, khả năng sinh lời và triển vọng phát triển sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Ngày nay, ngành kinh doanh công nghệ phần mềm, dịch vụ máy tính phát triển mạnh mẽ không chỉ trên thế giới mà ngay cả tại thị trường Việt Nam do những tiện ích mà nó mang lại Trong môi trường ấy, đã có nhiều doanh nghiệp Việt Nam hoạt động trong ngành công nghệ phần mềm, dịch vụ máy tính nổi lên trong đó có: Công ty cổ phần FPT, Công ty cổ phần tập đoàn công nghệ CMC, Công ty cổ phần tập đoàn HIPT Bằng việc phân tích tình hình tài chính công ty và phân tích tài chính so sánh giữa các công ty để thấy được sự phát triển cũng như yếu kém của từng công ty trong so sánh tương quan với các công ty khác trong ngành, đồng thời thấy được những đặc điểm của ngành trong giai đoạn phân tích
Nhận thức được tầm quan đó, tôi đã lựa chọn đề tài: “Phân tích tài chính so sánh Công ty cổ phần FPT, Công ty cổ phần tập đoàn công nghệ CMC, Công ty cổ phần tập đoàn HIPT” làm đề tài nghiên
cứu luận văn tốt nghiệp
2 Tình hình nghiên cứu
Hiện nay, có rất nhiều công trình nghiên cứu về Tình hình tài chính của Công ty thông qua các phương pháp phân tích khác nhau Không chỉ muốn dừng lại ở việc phân tích riêng lẻ ở từng Công ty mà lựa chọn Đề tài này, tôi muốn kết hợp giữa việc nghiên cứu và so sánh đánh giá tình hình tài chính của ba Công
ty hoạt động cùng ngành kinh doanh phần mềm, dịch vụ máy tính để đóng góp một cách nhìn, cách đánh giá
cụ thể, toàn diện về sự phát triển, thành công cũng như những điểm yếu, khó khăn của các Công ty khi so sánh với các Công ty trong ngành qua quá trình hoạt động kinh doanh đồng thời thấy được sự phát triển của ngành kinh doanh phần mềm, kinh doanh máy tính ở Việt Nam
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
Qua tình hình tài chính và kết quả hoạt động của các Công ty, chúng ta có thể thấy được chiều hướng phát triển của các Công ty trong giai đoạn phân tích Đồng thời chúng ta cũng xác định được các Công ty còn gặp những khó khăn nào và nguyên nhân từ đâu Kết quả hoạt động kinh doanh phản ánh tình hình hoat động của các Công ty như thế nào trong giai đoạn nghiên cứu Để đạt được mục đích ấy, nhiệm vụ của phân tích tài chính so sánh các doanh nghiệp phải thể hiện được các nội dung: Cung cấp đầy đủ thông tin trong việc đánh giá khả năng và tính chắc chắn của dòng tiền mặt và hiệu quả sử dụng tài sản, khả năng thanh toán của doanh nghiệp; những thông tin về nguồn vốn chủ sở hữu, các khoản nợ, kết quả của quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh, sự kiện và các tình huống làm biến đổi nguồn vốn và các khoản nợ của doanh nghiệp; các thông tin về tình hình tài sản, nguồn vốn Công ty; thông tin về khả năng thanh toán, tình hình hoạt động, tình hình sử dụng các đòn bẩy tài chính cũng như cung cấp thông tin về khả năng sinh lời của doanh nghiệp
4 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
Trang 7Với đề tài này, luận văn muốn tập trung phân tích trong phạm vi Công ty cổ phần FPT, Công ty cổ phần tập đoàn công nghệ CMC, Công ty cổ phần tập đoàn HIPT trong giai đoạn 2009 – 2011
5 Phương pháp nghiên cứu
Về lý thuyết, có nhiều phương pháp phân tích tài chính doanh nghiệp, nhưng trên thực tế, hai phương pháp thường được sử dụng là phương pháp so sánh và phương pháp tỷ lệ
6 Dự kiến đóng góp mới của luận văn
Về mặt khoa học, luận văn có thể góp phần hệ thống hóa cơ sở lý luận về công tác phân tích tài chính so sánh các doanh nghiệp và làm cơ sở để phát triển các công trình nghiên cứu có liên quan Về mặt thực tiễn, luận văn đưa ra các giải pháp có thể áp dụng trong việc giải quyết những khó khăn tồn đọng của các doanh nghiệp cũng như phát huy tốt lợi thế nhằm nâng cao chất lượng hoạt động của doanh nghiệp Bên cạnh đó, luận văn còn là tài liệu tham khảo, phục vụ công tác học tập và nghiên cứu, hoạch định chính sách
7 Bố cục của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn được kết cấu thành ba chương như sau:
Chương 1 Lý luận chung về phân tích tài chính so sánh các doanh nghiệp
Chương 2 Phân tích tài chính so sánh Công ty cổ phần FPT, Công ty cổ phần tập đoàn công
nghệ CMC, Công ty cổ phần tập đoàn HIPT
Chương 3 Một số giải pháp nâng cao năng lực tài chính Công ty cổ phần FPT, Công ty cổ
phần tập đoàn công nghệ CMC, Công ty cổ phần tập đoàn HIPT
Trang 8CHƯƠNG 1
LÝ LUẬN CHUNG VỀ PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH SO SÁNH CÁC DOANH NGHIỆP
1.1 V ai trò, mục tiêu, thông tin sử dụng phân tích tài chính doanh nghiệp
1.1.1 P hân tích tài chính doanh nghiệp
Phân tích tài chính là công việc dựa vào các báo cáo tài chính do bộ phận kế toán cung cấp để xác định tình hình tài chính của doanh nghiệp Phân tích tài chính so sánh các doanh nghiệp là việc phân tích đánh giá, so sánh tình hình tài chính giữa các doanh nghiệp trên cơ sở phân tích tài chính của từng doanh nghiệp Qua đó, người phân tích có thể so sánh được tình hình tài chính của mỗi doanh nghiệp so với các doanh nghiệp còn lại để thấy được mặt mạnh, mặt yếu của các doanh nghiệp và trên cơ sở đó đề ra các biện pháp tận dụng các lợi thế, khắc phục những yếu điểm và phát huy hết các tiềm năng của doanh nghiệp
1.1.2 Vai trò phân tích tài chính doanh nghiệp
- Đối với nhà quản lý doanh nghiệp: phân tích tài chính nhằm tìm ra những giải pháp tài chính để xây dựng cơ cấu tài sản, cơ cấu nguồn vốn thích hợp nhằm nâng cao hiệu quả, tiềm lực tài chính cho doanh nghiệp
- Đối với chủ sở hữu: giúp đánh giá thành quả của các nhà quản lý về thực trạng tài sản, nguồn vốn, thu nhập, chi phí, lợi nhuận của doanh nghiệp; sự an toàn và hiệu quả của đồng vốn đầu tư vào doanh nghiệp
- Đối với khách hàng, chủ nợ: giúp đánh giá đúng khả năng và thời hạn thanh toán của doanh nghiệp
- Đối với cơ quan quản lý chức năng (cơ quan thuế, thống kê…): giúp đánh giá thực trạng tài chính doanh nghiệp, tình hình thực hiện nghĩa vụ với nhà nước, những đóng góp hoặc tác động của doanh nghiệp đến tình hình và chính sách kinh tế - xã hội
1.1.3 Mục tiêu phân tích tài chính doanh nghiệp
- Phân tích báo cáo tài chính phải cung cấp đầy đủ các thông tin hữu ích cho các nhà đầu tư, các tổ chức tín dụng và những người sử dụng thông tin tài chính khác để giúp họ có những quyết định đúng
- Phân tích báo cáo tài chính phải cung cấp đầy đủ cho chủ doanh nghiệp, các nhà đầu tư, những người cho vay và người sử dụng thông tin khác trong việc đánh giá khả năng và tính chắc chắn của dòng tiền mặt vào, ra và hiệu quả sử dụng tài sản, khả năng thanh toán của doanh nghiệp
- Phân tích báo cáo tài chính phải cung cấp những thông tin về nguồn vốn chủ sở hữu, các khoản nợ, kết quả quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh, sự kiện và các tình huống làm biến đổi nguồn vốn, các khoản nợ của doanh nghiệp
1.1.4 Thông tin sử dụng trong phân tích tài chính
Thông tin chung: là thông tin về tình hình tài kinh tế có ảnh hưởng đến các hoạt động của doanh
nghiệp trong quá trình hoạt động sản xuất
Thông tin ngành kinh tế: đây là thông tin về sự phát triển hay suy giảm của ngành ảnh hưởng chung
đến tình hình phát triển, đặc điểm sản xuất kinh doanh của mỗi doanh nghiệp trong từng giai đoạn từ đó ảnh hưởng đến tình hình tài chính của doanh nghiệp
Bảng cân đối kế toán
Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh
Báo cáo lưu chuyển tiền tệ
Thuyết minh báo cáo tài chính
1.1.5 Phân tích tài chính so sánh các công ty
Nếu như phân tích tình hình tài chính các công ty riêng lẻ là việc sử dụng hệ thống các phương pháp nhằm đánh giá tình hình tài chính và kết quả kinh doanh của các công ty trong một thời gian nhất định
Trang 9dựa trên các dữ liệu đáng tin cậy thì phân tích tài chính so sánh các công ty là việc đánh giá, so sánh tình hình tài chính các công ty trong một giai đoạn thông qua so sánh số liệu theo từng chỉ tiêu cụ thể đã được phân tích ở mỗi công ty Người phân tích sẽ căn cứ vào kết quả phân tích tình hình tài chính mỗi công ty được so sánh, từ đó căn cứ vào các chỉ tiêu thống nhất, họ sẽ đưa ra các so sánh và đánh giá, nhận xét cụ thể
về từng chỉ tiêu
1.2 Các phương pháp phân tích tài chính
1.2.1 Phương pháp so sánh
Nội dung so sánh bao gồm: So sánh giữa số thực hiện kỳ này với số thực hiện kỳ trước; So sánh giữa
số thực hiện với số kế hoạch; So sánh giữa số liệu của doanh nghiệp với số liệu trung bình của ngành, hoặc của các doanh nghiệp cùng ngành khác; So sánh theo chiều dọc để xem xét tỷ trọng của từng chỉ tiêu so với mục tiêu tổng thể, so sánh theo chiều ngang của nhiều kỳ
1.2.2 Phương pháp tỷ lệ
Trong phân tích tài chính doanh nghiệp, các tỷ lệ tài chính thường được phân thành các nhóm tỷ lệ đặc trưng, phản ánh những nội dung cơ bản theo các mục tiêu hoạt động của doanh nghiệp
1.3 Nội dung phân tích tài chính
1.3.1 Khái quát tình hình tài chính doanh nghiệp
1.3.1.1 Phân tích tình hình tài sản – nguồn vốn
số tài sản tài trợ bằng nguồn vốn của họ
1.3.1.2 Phân tích các chỉ tiêu trong báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh
Mục tiêu phân tích các chỉ tiêu trong báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh là xác định mối liên hệ
và đặc điểm các chỉ tiêu trong báo cáo kết quả kinh doanh, đồng thời so sánh chúng qua một số niên độ kế toán liên tiếp và với số liệu trung bình của ngành (nếu có) để đánh giá xu hướng thay đổi từng chỉ tiêu và kết quả kinh doanh của doanh nghiệp so với các doanh nghiệp khác
1.3.2 Phân tích các chỉ tiêu tài chính chủ yếu của doanh nghiệp
1.3.2.1 Nhóm hệ số về khả năng thanh toán
- Hệ số thanh toán ngắn hạn: được xác định bằng tỷ số giữa tài sản ngắn hạn và nợ ngắn hạn
- Hệ số thanh toán nhanh: bằng tỷ số giữa tài sản ngắn hạn đã trừ đi hàng tồn kho và nợ ngắn hạn
1.3.2.2 Nhóm các hệ số hoạt động
Trang 10- Hệ số vòng quay hàng tồn kho: được xác định bằng tỷ số giữa giá vốn hàng bán và giá trị hàng tồn
kho
Một hệ số khác cũng thường được đưa ra trong phân tích là vòng quay các khoản phải thu Hệ số này
là tỷ số giữa doanh thu và các khoản phải thu
- Hệ số hiệu quả sử dụng tài sản cố định: là tỷ số giữa doanh thu thuần và giá trị thuần tài sản cố
định
- Hệ số vòng quay toàn bộ tài sản: được xác định bằng tỷ số giữa doanh thu và tổng tài sản
1.3.2.3 Nhóm hệ số đòn bẩy tài chính
- Nhóm hệ số đòn bẩy tài chính: được xác định bằng tỷ số giữa tổng nợ và tổng tài sản
Một hệ số khác thường được xem xét cùng với hệ số nợ là hệ số nợ so với vốn chủ sở hữu
- Hệ số về khả năng thanh toán lãi tiền vay: được xác định bằng tỷ số giữa lợi nhuận trước trả lãi và
chịu thuế (EBIT) và lãi tiền vay phải trả
- Hệ số nợ dài hạn: được tính toán dựa nợ dài hạn và tổng của nợ dài hạn và vốn chủ sở hữu
1.3.2.4 Nhóm hệ số lợi nhuận
- Hệ số lợi nhuận doanh thu (ROS): xác định bằng tỷ số giữa lợi nhuận sau thuế và doanh thu thuần
- Hệ số lợi nhuận trên tổng tài sản (ROA): xác định bằng tỷ số giữa lợi nhuận sau thuế và tổng tài
sản
Trang 11- Hệ số lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (ROE): tỷ số giữa lợi nhuận sau thuế và vốn chủ sở hữu
Hệ số này còn được biểu diễn dưới công thức sau:
Khi phân tích hệ số ROE thành 3 phần như vậy, ta có thể thấy được ROE tăng hay giảm phụ thuộc vào sự tăng giảm của hệ số lãi ròng doanh thu và hệ số vòng quay tài sản Còn khi tăng sử dụng nợ trong cơ cấu vốn thì ROE tăng lên và ngược lại, ROE sẽ giảm khi giảm đi
Trang 12 Giá trị của Z
Z < 1.8 1.8 < Z < 2.99 Z > 2.99
Doanh nghiệp nằm trong
vùng nguy hiểm, nguy cơ
phá sản cao
Doanh nghiệp nằm trong vùng cảnh báo, có thể có nguy
cơ phá sản
Doanh nghiệp nằm trong vùng
an toàn, chưa có nguy cơ phá sản
- Giá trị kinh tế gia tăng (EVA)
EVA đã tính đến chi phí cơ hội khi nhà đầu tư bỏ vốn vào hoạt động kinh doanh thay vì đầu tư vào những hoạt động khác
EVA = Lợi nhuận sau thuế - ks x Vốn chủ sở hữu (ks là chi phí vốn chủ sở hữu)
Để ước tính ks người ta có thể sử dụng mô hình định giá tài sản vốn (CAPM) Trong mô hình này, ks
được tính như sau:
ks= krf + (km – krf) x β
Ở đây, krf là tỷ lệ lợi tức không có rủi ro, km là tỷ lệ lợi tức kỳ vọng của danh mục đầu tư thị trường,
β là hệ số đo độ rủi ro hệ thống mà cổ phiếu mang lại khi hình thành danh mục đầu tư