BỘ CÔNG THƯƠNG VIỆN NGHIÊN CỨU DA-GIÀY BÁO CÁO TỔNG KẾT ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CẤP BỘ Tên đề tài: "NGHIÊN CỨU ĐÁNH GIÁ KHẢ NĂNG ĐÁP ỨNG QUY ĐỊNH CỦA QUỐC TẾ VỀ HÀM LƯỢNG FORMALDEHYD BỊ CẤM TRÊN SẢN PHẨM NGÀNH DA GIẦY TỪ DA THUỘC VIỆT NAM" Mã số: 244.10 RD/HĐ-KHCN ngày 14/4/2010 Cơ quan chủ quản : Bộ Công Thương Cơ quan chủ trì : Viện Nghiên cứu Da - Giầy Chủ nhiệm đề tài : KS. Nguyễn Hữu Cung 8402 Hà Nội, tháng 12/2010 Đề tài được thực hiện trên cơ sở Hợp đồng số: 244.10 RD/HĐ-KHCN, ngày 14 tháng 4 năm 2010 Mã số: 244.10 RD/HĐ-KHCN Viện Nghiên cứu Da - Giầy Đề tài được thực hiện trên cơ sở Hợp đồng số: 244.10 RD/HĐ-KHCN, ngày 14/4/2010 “Nghiên cứu đánh giá khả năng đáp ứng quy định của quốc tế về hàm lượng formaldehyde bị cấm trên sản phẩm da giầy từ da thuộc Việt Nam” - KS. Nguyễn Hữu Cung 1 BỘ CÔNG THƯƠNG VIỆN NGHIÊN CỨU DA-GIÀY BÁO CÁO TỔNG KẾT ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CẤP BỘ Tên đề tài: "NGHIÊN CỨU ĐÁNH GIÁ KHẢ NĂNG ĐÁP ỨNG QUY ĐỊNH CỦA QUỐC TẾ VỀ HÀM LƯỢNG FORMALDEHYD BỊ CẤM TRÊN SẢN PHẨM NGÀNH DA GIẦY TỪ DA THUỘC VIỆT NAM" Mã số: 244.10 RD/HĐ-KHCN ngày 14/4/2010 Cơ quan chủ trì Chủ nhiệm đề tài Viện Nghiên cứu Da - Giầy KS. Nguyễn Hữu Cung Hà Nội, tháng 12/2010 Đề tài được thực hiện trên cơ sở Hợp đồng số: 244.10 RD/HĐ-KHCN, ngày 14 tháng 4 năm 2010 Mã số: 244.10 RD/HĐ-KHCN Viện Nghiên cứu Da - Giầy Đề tài được thực hiện trên cơ sở Hợp đồng số: 244.10 RD/HĐ-KHCN, ngày 14/4/2010 “Nghiên cứu đánh giá khả năng đáp ứng quy định của quốc tế về hàm lượng formaldehyde bị cấm trên sản phẩm da giầy từ da thuộc Việt Nam” - KS. Nguyễn Hữu Cung 2 THÀNH VIÊN VÀ CỘNG TÁC VIÊN THỰC HIỆN TT HỌ TÊN CHỨC VỤ, ĐƠN VỊ CÔNG TÁC GHI CHÚ 1 KS. Nguyễn Hữu Cung Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Da – Giầy Chủ nhiệm 2 KS. Nguyễn Hữu Cường Giám đốc TT Công nghệ thuộc da, Viện Nghiên cứu Da – Giầy Cộng tác viên 3 KS. Lê Thị Hồng Vân Kỹ sư hóa, Nghiên cứu viên, Viện Nghiên cứu Da – Giầy Cộng tác viên 4 KS. Nguyễn Phương Ly Kỹ sư hóa, Nghiên cứu viên, Viện Nghiên cứu Da – Giầy Cộng tác viên Mã số: 244.10 RD/HĐ-KHCN Viện Nghiên cứu Da - Giầy Đề tài được thực hiện trên cơ sở Hợp đồng số: 244.10 RD/HĐ-KHCN, ngày 14/4/2010 “Nghiên cứu đánh giá khả năng đáp ứng quy định của quốc tế về hàm lượng formaldehyde bị cấm trên sản phẩm da giầy từ da thuộc Việt Nam” - KS. Nguyễn Hữu Cung 3 DANH MỤC BẢNG BIỂU TT Tên bảng Trang Bảng 1 Hoá chất sử dụng trong các công đoạn thuộc 8 Bảng 2 Nguyên phụ liệu được dùng trong quá trình sản xuất giầy dép 9 Bảng 3 Tính thuộc của một số aldehyd 16 Bảng 4 Hạn chế tồn dư formaldehyd đối với hàng da và sản phẩm da nhập khẩu vào các nước OECD 23 Bảng 5 Bảng 5. Hàm lượng formaldehyd tồn dư ở mức tối đa cho phép trên sản phẩm da giầy 31 Mã số: 244.10 RD/HĐ-KHCN Viện Nghiên cứu Da - Giầy Đề tài được thực hiện trên cơ sở Hợp đồng số: 244.10 RD/HĐ-KHCN, ngày 14/4/2010 “Nghiên cứu đánh giá khả năng đáp ứng quy định của quốc tế về hàm lượng formaldehyde bị cấm trên sản phẩm da giầy từ da thuộc Việt Nam” - KS. Nguyễn Hữu Cung 4 BẢNG CÁC CHỮ VIẾT TẮT TT Chữ viết tắt Giải nghĩa 1 ppm Phần nghìn (mg/kg) ( parts per million ) 2 TCVN Tiêu chuẩn Việt Nam 3 UNIDO Tổ chức phát triển công nghiệp Liên hiệp quốc (United Nation Industrial Development Organization) 4 WTO Tổ chức thương mại thế giới (World Trade Organization) 5 EC Cộng đồng chung châu Âu (European Community) 6 EU Liên minh châu Âu (European Union) 7 OECD Tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế (Organization for Economic Co-operation and Development) Mã số: 244.10 RD/HĐ-KHCN Viện Nghiên cứu Da - Giầy Đề tài được thực hiện trên cơ sở Hợp đồng số: 244.10 RD/HĐ-KHCN, ngày 14/4/2010 “Nghiên cứu đánh giá khả năng đáp ứng quy định của quốc tế về hàm lượng formaldehyde bị cấm trên sản phẩm da giầy từ da thuộc Việt Nam” - KS. Nguyễn Hữu Cung 5 MỤC LỤC Trang MỞ ĐẦU 5 Nội dung nghiên cứu 8 I. Công nghệ sản xuất da giầy và khả năng tồn dư formaldehyd trong sản phẩm 8 1.1. Nguyên phụ liệu sản xuất da- giầy 8 1.2. Hiện trạng về cung cấp nguyên, phụ liệu 10 1.3. Khả năng tồn dư formaldehyd trong sản xuất da giầy 15 1.4. Lựa chọn các phương pháp xác định hàm lượng formaldehyd trong các nguyên vật liệu. 18 II. Formaldehyd, quy định c ủa nước ngoài về giới hạn formaldehyd và thực nghiệm xác định lượng formaldehyd trong sản phẩm da giầy của Việt Nam 19 2.1. Khái quát chung về formaldehyd 19 2.2. Thực nghiệm các phép thử nghiệm phân tích xác định hàm lượng formaldehyd bị cấm trong da thuộc và sản phẩm giầy dép từ da thuộc được sản xuất trong nước 24 III. Đánh giá khả năng đáp ứng của ngành Da - GiầyViệt Nam đối với quy đị nh quốc tế về giới hạn hàm lượng formaldehyd 25 3.1. Đánh giá khả năng đáp ứng của ngành da- giầy Việt Nam đối với quy định quốc tế về giới hạn hàm lượng formaldehyd 25 3.2. Đề xuất các giá trị giới hạn của hàm lượng formaldehyd trên sản phẩm da 26 IV. Hội thảo khoa học về giới hạn tồn dư formaldehyd trong sản phẩm da, giầy của Việt Nam. 29 KẾT LUẬN 31 Tài liệu tham khảo 32 Phụ lục 33 Mã số: 244.10 RD/HĐ-KHCN Viện Nghiên cứu Da - Giầy Đề tài được thực hiện trên cơ sở Hợp đồng số: 244.10 RD/HĐ-KHCN, ngày 14/4/2010 “Nghiên cứu đánh giá khả năng đáp ứng quy định của quốc tế về hàm lượng formaldehyde bị cấm trên sản phẩm da giầy từ da thuộc Việt Nam” - KS. Nguyễn Hữu Cung 5 MỞ ĐẦU 1. Cơ sở pháp lý Hợp đồng Đặt hàng sản xuất và cung cấp dịch vụ sự nghiệp công nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ giữa Bộ Công Thương và Viện Nghiên cứu Da- Giầy số 244.10.RD/HĐ-KHCN ngày 14 tháng 4 năm 2010 về việc phê duyệt đề cương và dự toán chi phí đề tài “Nghiên cứu đánh giá khả năng đáp ứng quy định của quốc tế về hàm lượng formaldehyde bị c ấm trên sản phẩm da giầy từ da thuộc Việt Nam”. 2. Sự cần thiết lập đề tài Trong giai đoạn phát triển vừa qua, ngành Da - Giầy đã phát triển theo định hướng quy hoạch, tốc độ tăng trưởng hàng năm 16,4%, kim ngạch xuất khẩu hàng năm đều đứng thứ ba sau ngành dầu mỏ, dệt may và là một trong những mặt hàng xuất khẩu chủ lực của nền kinh tế quố c dân. Tuy nhiên, vẫn còn có những tồn tại nhất định, ngành còn thiếu những quy định cụ thể về ngưỡng giới hạn hàm lượng một số chất độc hại (trong đó có formaldehyd) có mặt trong sản phẩm da giầy. Điều đó có thể gây ảnh hưởng tới môi trường và sức khỏe của người sử dụng, ảnh hưởng đến uy tín và thương hiệu của ngành. Để sản phẩ m da giầy Việt Nam có thể lưu thông thuận lợi trên thị trường trong và ngoài nước, rất cần có sự nghiên cứu đánh giá khả năng đáp ứng quy định của quốc tế về hàm lượng formaldehyd bị cấm trên sản phẩm da giầy từ da thuộc Việt Nam. Từ đó đề ra hướng khắc phục, sớm đảm bảo rằng sản phẩm da giầy của chúng ta đáp được các quy đị nh quốc tế 3. Mục tiêu của đề tài: Mục tiêu của đề tài là đánh giá khả năng đáp ứng quy định quốc tế về hàm lượng formaldehyd có chứa trong nguyên phụ liệu ngành da giầy, tạo cơ sở cho quản lý thị trường và bảo vệ người tiêu dùng, đưa ra định hướng và giải pháp phát triển sản phẩm đáp ứng quy định quốc tế, giúp ngành da - giầy trở thành một Mã số: 244.10 RD/HĐ-KHCN Viện Nghiên cứu Da - Giầy Đề tài được thực hiện trên cơ sở Hợp đồng số: 244.10 RD/HĐ-KHCN, ngày 14/4/2010 “Nghiên cứu đánh giá khả năng đáp ứng quy định của quốc tế về hàm lượng formaldehyde bị cấm trên sản phẩm da giầy từ da thuộc Việt Nam” - KS. Nguyễn Hữu Cung 6 ngành công nghiệp quan trọng hướng ra xuất khẩu, đồng thời sản xuất hàng phục vụ thị trường nội địa, từng bước xây dựng thương hiệu, tăng khả năng cạnh tranh. 4. Phương pháp thực hiện đề tài: Để đạt được mục tiêu, yêu cầu và nội dung của đề tài, nhóm nghiên cứu đã áp dụng đồng thời các phương pháp dưới đây: - Phương pháp phân tích sản phẩm da giầ y - Phương pháp phân tích thống kê - Phương pháp dự báo - Phương pháp chuyên gia - Kế thừa các kết quả nghiên cứu từ trước tới nay đặc biệt các nguồn thông tin tư liệu, các báo cáo của các bộ, ngành liên quan tới đề tài này. 5. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. 5.1. Đối tượng đề tài Hàm lượng formaldehyd tồn dư trong da thuộc, giầy dép và đồ dùng bằng da do Việt Nam sản xuất. 5.2. Phạm vi đề tài - Các cơ sở sản xu ất và kinh doanh da - giầy. - Các doanh nghiệp và các nhà cung ứng hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh nguyên phụ liệu giầy và đồ da. 6. Nội dung nghiên cứu: - Sưu tầm, nghiên cứu các tài liệu chuyên môn để đánh giá ảnh hưởng của formaldehyd đến sức khoẻ người tiêu dùng và môi trường - Nghiên cứu xác định việc sử dụng formaldehyd trong công nghệ sản xuất da thuộc và giầy dép như : + Xác định các nguyên vật liệu chính trong sản xuất giầ y dép + Xác định các nguyên vật liệu có khả năng tồn dư formaldehyd Mã số: 244.10 RD/HĐ-KHCN Viện Nghiên cứu Da - Giầy Đề tài được thực hiện trên cơ sở Hợp đồng số: 244.10 RD/HĐ-KHCN, ngày 14/4/2010 “Nghiên cứu đánh giá khả năng đáp ứng quy định của quốc tế về hàm lượng formaldehyde bị cấm trên sản phẩm da giầy từ da thuộc Việt Nam” - KS. Nguyễn Hữu Cung 7 + Lựa chọn các phương pháp xác định hàm lượng formaldehyd trong các nguyên vật liệu kể trên - Tham khảo các quy chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn về hàm lượng giới hạn các hóa chất độc hại và formaldehyd trong da thuộc và sản phẩm giầy dép từ da thuộc của một số tổ chức quốc tế và nước ngoài có uy tín; - Thực nghiệm các phép thử nghiệm phân tích xác định hàm lượng formaldehyd bị cấm trong da thuộc và sản phẩm giầy dép từ da thu ộc được sản xuất trong nước; - Đánh giá khả năng đáp ứng của ngành da- giầy Việt Nam đối với quy định quốc tế về hàm lượng formaldehyd trong da thuộc và sản phẩm giầy dép từ da thuộc được sản xuất trong nước. Báo cáo Tổng kết đề tài, ngoài phần mở đầu, kết luận - kiến nghị, gồm những nội dung chính sau: Phần I: Công nghệ sản xuất da- gi ầy và khả năng tồn dư formaldehyd trong sản phẩm Phần II: Formaldehyd, quy định của nước ngoài về giới hạn formaldehyd và thực nghiệm xác định lượng formaldehyd trong sản phẩm da giầy của Việt Nam Phần III: Đánh giá khả năng đáp ứng của ngành da- giầy Việt Nam đối với quy định quốc tế về hàm lượng formaldehyd Phần Kết luận và khuyến nghị Danh mục tài liệu tham khả o Phụ lục Mã số: 244.10 RD/HĐ-KHCN Viện Nghiên cứu Da - Giầy Đề tài được thực hiện trên cơ sở Hợp đồng số: 244.10 RD/HĐ-KHCN, ngày 14/4/2010 “Nghiên cứu đánh giá khả năng đáp ứng quy định của quốc tế về hàm lượng formaldehyde bị cấm trên sản phẩm da giầy từ da thuộc Việt Nam” - KS. Nguyễn Hữu Cung 8 NỘI DUNG NGHIÊN CỨU I. CÔNG NGHỆ SẢN XUẤT DA - GIẦY VÀ KHẢ NĂNG TỒN DƯ FORMALDEHYD TRONG SẢN PHẨM 1.1. Nguyên phụ liệu sản xuất da - giầy 1.1.1. Nguyên phụ liệu sản xuất da thuộc Thuộc da là quá trình biến đổi da sống thành da thuộc nhờ tác động của các loại hóa chất khác nhau. Chủng loại và lượng hoá chất sử dụng trong công nghệ thuộc da được thể hiện trong bảng sau: Bảng 1. Hoá chất sử dụng trong các công đoạn thuộc da TT Công đoạn Hoá chất sử dụng 1 Bảo quản Muối ăn, chất chống khuẩn 2 Hồi tươi Kiềm, Enzyme, chất HĐBM, chất chống khuẩn 3 Tẩy lông, ngâm vôi Na 2 S, Ca(OH) 2 Các tác nhân tẩy lông khác 4 Tẩy vôi NH 3 , (SO 4 ) 2- , Axit, Enzyme Các tác nhân tẩy vôi khác 5 Tẩy mỡ Dung môi, chất HĐBM Các tác nhân tẩy mỡ khác 6 Làm xốp, thuộc Muối ăn, axit, crôm, tanin, các chất thuộc khác 7 Thuộc lại, nhuộm, ăn dầu Chất trung hoà, các chất thuộc lại, phẩm nhuộm, a xít, dầu 8 Trau chuốt Dung môi, pigment, chất kết dính, chất bóng [...]... quy định của quốc tế về hàm lượng formaldehyde bị cấm trên sản phẩm da giầy từ da thuộc Việt Nam - KS Nguyễn Hữu Cung Mã số: 244.10 RD/HĐ-KHCN 31 Viện Nghiên cứu Da - Giầy KẾT LUẬN Sau khi nghiên cứu các quy định quốc tế về ngưỡng giới hạn hàm lượng formaldehyd trên sản phẩm da giầy và khả năng áp ứng quy định trên củangành da giầy Việt Nam, chúng tôi đề nghị: Sản phẩm da giầy được sản xuất, nhập khẩu... hiện trên cơ sở Hợp đồng số: 244.10 RD/HĐ-KHCN, ngày 14/4/2010 Nghiên cứu đánh giá khả năng áp ứng quy định của quốc tế về hàm lượng formaldehyde bị cấm trên sản phẩm da giầy từ da thuộc Việt Nam - KS Nguyễn Hữu Cung Mã số: 244.10 RD/HĐ-KHCN 15 Viện Nghiên cứu Da - Giầy 1.3 Khả năng tồn dư formaldehyd trong sản xuất da giầy 1.3.1 Trong sản xuất da thuộc: Trong khâu bảo quản da nguyên liệu, nhất là da. .. 14/4/2010 Nghiên cứu đánh giá khả năng áp ứng quy định của quốc tế về hàm lượng formaldehyde bị cấm trên sản phẩm da giầy từ da thuộc Việt Nam - KS Nguyễn Hữu Cung Mã số: 244.10 RD/HĐ-KHCN 21 Viện Nghiên cứu Da - Giầy Formaldehyd là một chất có tiềm năng gây ung thư đã được tranh luận từ những năm 1980 Từ tháng 4 năm 2004, formaldehyd đã được Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế phân loại thuộc nhóm... sản phẩm giầy dép từ da thuộc được sản xuất trong nước Sản phẩm da thuộc được lưu hành trên lãnh thổ Việt Nam bao gồm: - Da thuộc sản xuất tại Việt Nam - Da thuộc nhập khẩu vào Việt Nam - Sản phẩm giầy dép và đồ dùng bằng da được sản xuất tại Việt Nam - Sản phẩm giầy dép và đồ dùng bằng da được nhập khẩu vào Việt Nam Chúng tôi đã phân tích một số mẫu da, vải và đế giầy, nhận thấy: - Da lông là sản phẩm. .. sản phẩm da đang lưu hành trên lãnh thổ Việt Nam, nhận thấy: - Đối với sản phẩm da thuộc tại các cơ sở lớn, sử dụng hoá chất nhập khẩu từ các nước châu Âu thì có khả năng áp ứng được quy định quốc tế về giới hạn hàm lượng formaldehyd Đề tài được thực hiện trên cơ sở Hợp đồng số: 244.10 RD/HĐ-KHCN, ngày 14/4/2010 Nghiên cứu đánh giá khả năng áp ứng quy định của quốc tế về hàm lượng formaldehyde bị. .. bị cấm trên sản phẩm da giầy từ da thuộc Việt Nam - KS Nguyễn Hữu Cung Mã số: 244.10 RD/HĐ-KHCN 26 Viện Nghiên cứu Da - Giầy - Các loại da nhập khẩu chính ngạch từ các nước tiên tiến có khả năng áp ứng được quy định quốc tế về giới hạn hàm lượng formaldehyd - Các nguyên phụ liệu ngành chế biến nhập khẩu chính ngạch từ các nước tiên tiến có khả năng áp ứng được quy định quốc tế về giới hạn hàm lượng. .. hiện trên cơ sở Hợp đồng số: 244.10 RD/HĐ-KHCN, ngày 14/4/2010 Nghiên cứu đánh giá khả năng áp ứng quy định của quốc tế về hàm lượng formaldehyde bị cấm trên sản phẩm da giầy từ da thuộc Việt Nam - KS Nguyễn Hữu Cung Mã số: 244.10 RD/HĐ-KHCN Viện Nghiên cứu Da - Giầy 19 Tiêu chuẩn TCVN 7535:2010: Da Xác định hàm lượng formaldehyd bằng phương pháp hoá học Phần 1: Phương pháp sắc ký lỏng hiệu năng. .. được quy định quốc tế về giới hạn hàm lượng formaldehyd Như vậy, nếu có quy định giới hạn hàm lượng formaldehyd tồn dư trong sản phẩm, các sản phẩm lưu hành phải có xuất xứ rõ ràng, được kiểm tra xác xuất thì da thuộc và các sản phẩm da của Việt Nam hoàn toàn có thể áp ứng được quy định quốc tế về giới hạn hàm lượng formaldehyd 3.2 Đề xuất các giá trị giới hạn của hàm lượng formaldehyd trên sản phẩm da. .. sản phẩm da giầy cho trẻ em dưới 2 tuổi: 30 ppm - Đối với sản phẩm da giầy tiếp xúc trực tiếp với da: 75 ppm - Đối với sản phẩm da giầy không tiếp xúc trực tiếp với da: 300 ppm Phương pháp thử được lựa chọn là: Đề tài được thực hiện trên cơ sở Hợp đồng số: 244.10 RD/HĐ-KHCN, ngày 14/4/2010 Nghiên cứu đánh giá khả năng áp ứng quy định của quốc tế về hàm lượng formaldehyde bị cấm trên sản phẩm da giầy. .. III ĐÁNH GIÁ KHẢ NĂNG ÁP ỨNG CỦA NGÀNH DA- GIẦY VIỆT NAM ĐỐI VỚI QUY ĐỊNH QUỐC TẾ VỀ GIỚI HẠN HÀM LƯỢNG FORMALDEHYD 3.1 Đánh giá khả năng áp ứng của ngành da- giầy Việt Nam đối với quy định quốc tế về giới hạn hàm lượng formaldehyd Theo mục 2.4 của Hiệp định rào cản kỹ thuật đối với thương mại, khi đã có các quy chuẩn kỹ thuật hoặc tiêu chuẩn thích hợp được chấp nhận rộng rãi trên thế giới, các quốc . đánh giá khả năng áp ứng quy định của quốc tế về hàm lượng formaldehyde bị cấm trên sản phẩm da giầy từ da thuộc Việt Nam - KS. Nguyễn Hữu Cung 11 da váng) để sản xuất da mũ giầy, da váng. áp ứng quy định của quốc tế về hàm lượng formaldehyde bị cấm trên sản phẩm da giầy từ da thuộc Việt Nam - KS. Nguyễn Hữu Cung 8 NỘI DUNG NGHIÊN CỨU I. CÔNG NGHỆ SẢN XUẤT DA - GIẦY VÀ KHẢ. 14/4/2010 Nghiên cứu đánh giá khả năng áp ứng quy định của quốc tế về hàm lượng formaldehyde bị cấm trên sản phẩm da giầy từ da thuộc Việt Nam - KS. Nguyễn Hữu Cung 1 BỘ CÔNG THƯƠNG VIỆN NGHIÊN