PHÒNG GD ĐT TP NAM ĐỊNH TRƯỜNG THCS TRẦN ĐĂNG NINH ĐỀ KIỂM TRA TÁM TUẦN KÌ II MÔN NGỮ VĂN 8 NĂM HỌC 2022 – 2023 Thời gian làm bài 90 phút (Đề kiểm tra gồm 02 trang) Phần I Tiếng Việt (2,0 điểm) Hãy ch[.]
Trang 1PHÒNG GD - ĐT TP NAM ĐỊNH
TRƯỜNG THCS TRẦN ĐĂNG NINH
ĐỀ KIỂM TRA TÁM TUẦN KÌ II MÔN NGỮ VĂN 8
NĂM HỌC 2022 – 2023
Thời gian làm bài: 90 phút
(Đề kiểm tra gồm 02 trang)
Phần I: Tiếng Việt (2,0 điểm) Hãy chọn phương án trả lời đúng và viết chữ cái đứng trước
phương án đó vào bài làm.
Câu 1 Ngoài chức năng chính dùng để hỏi, câu nghi vấn còn có chức năng nào khác ?
A Để điều khiển, ra lệnh
B Để kể, thông báo, nhận định, miêu tả
C Để cầu khiến, khẳng định, phủ định, đe dọa, bộc lộ tình cảm, cảm xúc
D Để thông báo, xác nhận, phản bác
Câu 2 Trong những câu nghi vấn sau, câu nào dùng để cầu khiến ?
A Chị khất tiền sưu đến chiều mai phải không ? (Ngô Tất Tố)
B Người thuê viết nay đâu ? (Vũ Đình Liên)
C Nhưng lại đằng này đã, về làm gì vội ? (Nam Cao)
D Chị Cốc béo xù đứng trước cửa nhà ta ấy hả ? (Tô Hoài)
Câu 3 Xét theo mục đích nói, câu văn“Thôi không phải khóc, mạnh mẽ lên, thành công sẽ
đến với bạn nhé!” thuộc kiểu câu nào?
A Câu trần thuật B Câu cầu
khiến
C Câu cảm thán D Câu nghi vấn
Câu 4 Trong những trường hợp sau, trường hợp nào có chứa câu cảm thán ?
A Cậu có thể giúp mình mở cửa được không ? C Mặt trời đỏ rực như một quả cầu lửa.
B Anh nên đi sớm đi thì hơn D Trời ơi ! Sao tôi khổ thế này ?
Câu 5 Xét theo mục đích nói, những câu văn sau: “Làm sao để niềm vui của người này
không còn là nỗi buồn của người kia Làm sao để công nghiệp hóa một ngôi làng nhưng lại không ung thư hóa dân làng Làm sao để tăng lợi nhuận đầu tư nhưng đừng đổ chất thải ám hại môi trường sống” thuộc kiểu câu gì ?
A Câu nghi vấn B Câu cầu khiến C Câu trần thuật D Câu cảm thán
Câu 6 Câu văn: “Trước kia, khi bà chưa về với Thượng đế chí nhân, bà cháu ta đã từng sung
sướng biết bao!” (An- đéc- xen) đã sử dụng biện pháp tu từ gì ?
A Ẩn dụ B Hoán dụ C Nói giảm, nói tránh D Nói quá
Câu 7 Trong những câu sau, câu nào là câu câu phủ định ?
A Đẹp gì mà đẹp! C Làm gì có chuyện đó!
B Tôi không đi Hà Nội D Bài thơ này mà hay à?
Câu 8 Câu nghi vấn: “Từ xưa, các bậc trung thần nghĩa sĩ bỏ mình vì nước, đời nào không
có?” dùng để:
Trang 2A Hỏi C Phủ định điều được nói tới
B Bộc lộ cảm xúc D Khẳng định điều được nói tới
Phần II: Đọc - hiểu văn bản (3,0 điểm)
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu nêu dưới đây:
Mỗi người đều có một ước mơ riêng cho mình Có những ước mơ nhỏ nhoi như của cô bé bán diêm trong truyện cổ An-đéc-xen: một mái nhà trong đêm đông giá buốt Cũng có những ước mơ lớn lao làm thay đổi cả thế giới như của tỷ phú Bill Gates. Mơ ước khiến chúng ta trở nên năng động một cách sáng tạo Nhưng chỉ mơ thôi thì chưa đủ Ước mơ chỉ trở thành hiện thực khi đi kèm với hành động và nỗ lực thực hiện ước mơ Tất cả chúng ta đều phải hành động nhằm biến ước mơ của mình thành hiện thực.
[ ] Ngày bạn thôi mơ mộng là ngày cuộc đời bạn mất hết ý nghĩa Những người biết ước
mơ là những người đang sống cuộc sống của các thiên thần Ngay cả khi giấc mơ của bạn không bao giờ trọn vẹn, bạn cũng sẽ không phải hối tiếc vì nó
(Dẫn theo Quà tặng cuộc sống - Thu Quỳnh và Hạnh Nguyên
dịch, NXB Tổng hợp thành phố Hồ Chí Minh, 2016, tr.56-57)
Câu 1. (0,5 điểm) Theo tác giả bài viết, ước mơ chỉ trở thành hiện thực khi nào ?
Câu 2. (1,0 điểm) Tác giả đã đưa ra những dẫn chứng nào để khẳng định: “Mỗi người đều có
một ước mơ riêng cho mình” ? Tác dụng của việc đưa ra những dẫn chứng ấy là gì ?
Câu 3. (0,75 điểm) “Tất cả chúng ta đều phải hành động nhằm biến ước mơ của mình thành
hiện thực”, em có đồng tình với quan điểm này không ? Vì sao ?
Câu 4. (0,75 điểm) Hãy chia sẻ một ước mơ của bản thân và cho biết em sẽ làm gì để biến ước
mơ đó thành hiện thực ?
Phần III: Tập làm văn (5,0 điểm).
Câu nói của đại văn hào Nga - Macxim Gorki: “Sách mở ra trước mắt tôi những chân trời mới” gợi cho em suy nghĩ gì về vai trò, giá trị của sách trong cuộc sống ?
Trang 3
-HẾT -Họ và tên học sinh: Số báo danh:………
Họ, tên, chữ kí giám thị:………
PHÒNG GD - ĐT TP NAM ĐỊNH
TRƯỜNG THCS TRẦN ĐĂNG NINH
ĐÁP ÁN BÀI KIỂM TRA HỌC KÌ I NĂM HỌC 2022 – 2023 MÔN: NGỮ VĂN LỚP 8
Phần I: Trắc nghiệm (2,0 điểm)
Mỗi câu trả lời đúng của HS đạt 0,25 điểm
Câu 1 Câu 2 Câu 3 Câu 4 Câu 5 Câu 6 Câu 7 Câu 8
Phần II: Đọc – Hiểu văn bản: (3,0 điểm)
Câu 1.
(0,5 điểm)
Theo tác giả bài viết, ước mơ chỉ trở thành hiện thực khi đi kèm với hành động và nỗ lực thực hiện ước mơ
- HS trả lời đúng đáp án đạt 0,5 điểm
Câu 2.
(1,0 điểm)
- Tác giả đã đưa ra 2 dẫn chứng để khẳng định :
“mỗi người đều có một ước mơ riêng cho mình”:
+ Ước mơ một mái nhà trong đêm đông giá buốt của cô bé bán diêm trong truyện cổ An-đéc-xen
+ Ước mơ làm thay đổi cả thế giới của tỷ phú Bill Gates
- Tác dụng:
+ Làm tăng thêm sức thuyết phục cho lập luận
+ Nhấn mạnh mỗi người đều có những ước mơ của riêng mình, cho dù người đó là ai, dù là ước mơ lớn lao hay nhỏ bé thì cũng đều đáng quí, đáng được trân trọng
- HS nêu đúng mỗi dẫn chứng đạt 0,25 điểm
- Học sinh trả lời đúng mỗi ý trong phần tác dụng đạt 0,25 điểm
Câu 3.
(0,75 điểm)
* HS bày tỏ quan điểm của bản thân: đồng tình,
không đồng tình hoặc chỉ đồng tình một phần (0,25 điểm)
* Lí giải (0,5 điểm)
Chấp nhận những cách lí giải khác nhau, miễn là hợp lí và thuyết phục Dưới đây là một số định hướng:
- Nếu trả lời đồng tình với quan điểm trên, HS có thể đưa ra một số lí do sau:
+ Ước mơ là những dự định, hoài bão, khao khát
mà con người mong muốn đạt được trong cuộc
- HS bày tỏ quan điểm của bản thân đạt 0,25 điểm
- HS trả lời được từ 2 ý nêu trong đáp án đạt 0,5 điểm
- HS chỉ trả lời 1 ý nêu trong đáp
án đạt 0,25 điểm
- HS có ý sáng tạo nằm ngoài đáp án, nếu hợp lí GV vẫn tính điểm
Trang 4sống Hành trình hiện thực hóa ước mơ có rất nhiều khó khăn, thử thách Vì thế, chỉ khi chúng ta nỗ lực hành động, cố gắng hết mình thì khi ấy ước mơ mới trở thành hiện thực
+ Khi bắt tay vào hành động, chúng ta sẽ nhận ra được năng lực của bản thân để phát huy đồng thời thấy được những hạn chế, thiếu sót để khắc phục, khi ấy cơ hội biến ước mơ trở thành hiện thực sẽ cao hơn
+ Nếu không nỗ lực hành động thì ước mơ mãi chỉ
là mơ ước mà thôi
+………
- Nếu trả lời không đồng tình với quan điểm trên, HS có thể đưa ra lí do sau:
+ Có những ước mơ vượt quá khả năng của bản thân hoặc những mơ ước viển vông, phi thực tế
thì dù chúng ta có nỗ lực hành động cũng khó có khả năng trở thành hiện thực
+ Để hiện thực hóa ước mơ, ngoài nỗ lực hành động còn cần đến những yếu tố khách quan như sự may mắn, cơ hội thuận lợi
+………
- Nếu chỉ đồng tình một phần: HS kết hợp hai
cách lí giải trên
Câu 4
(0,75
điểm)
- HS chia sẻ 1 ước mơ của bản thân
- Những hành động cụ thể để biến ước mơ thành hiện thực
HS chia sẻ được 1 ước mơ của bản thân đạt 0,25 điểm
- Nêu được những hành động để biến ước mơ thành hiện thực đạt 0,5 điểm
Lưu ý: Phần này, HS chỉ cần nêu được ước mơ và những hành động cụ thể của bản thân để hiện thực hóa ước mơ, GV cho điểm tối đa
III Tập làm văn: (5,0 điểm)
a Đảm bảo đúng cấu trúc của bài nghị luận xã hội: có mở bài - thân
bài - kết bài hợp lí (0,25 điểm)
Đảm bảo đúng cấu trúc đạt 0,25 điểm
b Xác định đúng yêu cầu của đề bài: vai trò, giá trị của sách trong Xác định đúng yêu cầu của đề bài
Trang 5cuộc sống (0,25 điểm) đạt 0,25 điểm
c Triển khai: (4,25 điểm)
1 Giới thiệu vấn đề: (0,25 điểm)
- Dẫn dắt, giới thiệu vai trò, giá trị của sách trong cuộc sống
- Trích dẫn câu nói của Macxim Gorki
- Đáp ứng đúng yêu cầu đạt 0,25 điểm
2 Triển khai vấn đề: (3.75 điểm)
a Giải thích câu nói của Gorki: (0,75 điểm)
- Giải thích từ ngữ:
+ “Sách”: là kho tàng tri thức khổng lồ của nhân loại, là công cụ
để tích lũy và truyển bá tri thức từ thế hệ này sang thế hệ khác
+ “những chân trời mới”: là hình ảnh mang ý nghĩa biểu tượng,
chỉ những nguồn tri thức mới mẻ chưa được khám phá
- Ý nghĩa của câu nói: Sách giúp mở rộng vốn hiểu biết của con
người, giúp con người khám phá ra những tri thức mới mẻ của
nhân loại
=> Câu nói của M.Gorki đã nhấn mạnh vai trò quan trọng, giá trị
to lớn của sách trong đời sống con người
b Vì sao “Sách mở ra trước mắt tôi những chân trời mới”?
(2,0 điểm)
- Sách là nơi lưu giữ những thành tựu vô giá của nhân loại Sách
cung cấp cho con người vốn kiến thức, sự hiểu biết về thế giới tự
nhiên và vũ trụ, giúp con người nhận thức và chiếm lĩnh thế giới
Vì thế khi đọc sách, con người sẽ tìm tòi, khám phá được những
chân trời kiến thức mới mẻ
- Sách góp phần bồi dưỡng thế giới tâm hồn, tình cảm cho con
người; sách giúp con người vương tới những ước mơ, khát vọng
tốt đẹp
- Sách dạy cho con người những bài học cuộc sống tốt đẹp (bài
học đạo đức, bài học về cách đối nhân xử thế ) giúp con người
hoàn thiện nhân cách để trở thành người phát triển toàn diện, có
ích cho xã hội
- Sách là cầu nối giữa quá khứ và hiện tại, là nơi gìn giữ bản sắc
văn hóa của mỗi quốc gia cũng như nền văn hóa của nhân loại
- Sách còn là phương tiện giao lưu quan trọng giữa các cá nhân,
cộng đồng, giữa các quốc gia, dân tộc trên thế giới; giúp con
người hiểu biết và sống hòa bình, nhân ái với nhau hơn
- Thiếu sách con người mất đi niềm vui, niềm hạnh phúc cao quí
là được đọc sách, được khám phá thế giới qua mỗi trang sách, khi
Cách cho điểm:
+ Giải thích đúng từ ngữ theo yêu cầu của đề bài đạt 0,5 điểm + Khái quát ý nghĩa của câu nói đạt 0,25 điểm.
Cách cho điểm:
+ HS nêu được từ 4 lí lẽ kết hợp với lấy và phân tích dẫn chứng hợp lí đạt 2,0 điểm.
+ HS nêu được từ 3 lí lẽ kết hợp lấy và phân tích dẫn chứng hợp
lí đạt 1,5 – 1,75 điểm + HS chỉ nêu được 2 lí lẽ kết hợp lấy và phân tích dẫn chứng đạt 1,0 – 1,25 điểm.
+ Nếu chỉ có 1 lí lẽ kết hợp lấy
và phân tích dẫn chứng đạt 0,5-0,75 điểm.
+ Nếu bài chỉ có lí lẽ mà không
có dẫn chứng thì trừ 0,5 điểm.
Trang 6ấy chúng ta sẽ thiếu đi một người bạn, người thầy trong hành
trình vươn đến Chân, Thiện, Mĩ
Lưu ý: Ngoài lí lẽ, học sinh biết lấy dẫn chứng hợp lí để chứng
minh làm rõ vấn đề
c Mở rộng vấn đề: (1,0 điểm)
- Xã hội ngày càng phát triển, vốn tri thức của nhân loại ngày
càng phong phú, con người cũng có nhiều cách để tiếp cận với tri
thức, nhưng không thể phủ nhận được vai trò quan trọng của sách
đối với việc mở rộng vốn hiểu biết cho con người
- Phê phán một số bạn trẻ ngày nay chưa biết coi trọng sách, chưa
thấy được những giá trị to lớn từ việc đọc sách
- Bài học nhận thức và hành động:
+ Nhận thức được tầm quan trọng, giá trị của sách trong việc
cung cấp kiến thức, mở rộng vốn hiểu biết cho con người
+ Rèn luyện thói quen thường xuyên đọc sách, biết trân trọng, giữ
gìn và phát huy những giá trị của sách
+ Biết sử dụng sách một cách hiệu quả
+ Biết lựa chọn những quyển sách tốt để đọc, tránh đọc những
cuốn sách nghèo nàn về nội dung, không phù hợp với lứa tuổi
Cách cho điểm:
- 1,0 điểm nếu đáp ứng đủ 3 ý nêu trong đáp án.
- Từ 0,5 – 0,75 điểm nếu đáp ứng được 2 ý trong đáp án.
- 0,25 điểm nếu chỉ đáp ứng được 1 ý trong đáp án.
3 Kết thúc vấn đề: (0,25 điểm)
- Khẳng định giá trị, ý nghĩa của câu nói
- Liên hệ bản thân
Đáp ứng đúng yêu cầu đạt 0,25 điểm
d Chính tả, dùng từ, viết câu: 0,25 điểm Học sinh không mắc lỗi chính tả,
dùng từ, viết câu đạt 0,25 điểm