Bài tập cá nhân kinh tế quốc tế 2 đề tài chính sách tỷ giá hối đoái của peru và gợi ý chính sách cho việt nam

|KTQT2| BÀI TẬP CÁ NHÂN TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN VIỆN THƯƠNG MẠI VÀ KINH TẾ QUỐC TẾ BÀI TẬP CÁ NHÂN HỌC PHẦN KINH TẾ QUỐC TẾ 2 Đề tài Chính sách tỷ giá hối đoái của Peru và gợi ý chính sách cho[.]

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN VIỆN THƯƠNG MẠI VÀ KINH TẾ QUỐC TẾ

BÀI TẬP CÁ NHÂN HỌC PHẦN KINH TẾ QUỐC TẾ 2

Đề tài:

Chính sách tỷ giá hối đoái của Peru và gợi ý chính sách cho Việt Nam

Họ và tên: Vũ Ngọc Linh

Mã sinh viên: 11205927

Lớp chuyên ngành: Kinh tế quốc tế 62A

Lớp học phần: Kinh tế quốc tế 2

Giáo viên hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Thường Lạng

Hà Nội, 2023

MỤC LỤC

1.3 Các chế độ tỷ giá hối đoái (Exchange rate regime) 7

1.5 Biến động tỷ giá hối đoái USD/VND trong những năm qua 10

CHƯƠNG 2: CHÍNH SÁCH TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI CỦA PERU 12

3.1 Nhận xét chính sách tỷ giá hối đoái của Việt Nam 14

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan bài tập lớn này hoàn toàn do tôi thực hiện Các phần trích dẫn

và tài liệu sử dụng trong bài tập hoàn toàn trung thực, được trích nguồn và đảm bảo độ chính xác cao nhất trong phạm vi hiểu biết của tôi Nếu không đúng như đã nêu trên, tôi xin chịu trách nhiệm về bài tập của mình

LỜI CẢM ƠN

Lời đầu tiên cho em xin được cảm ơn sâu sắc tới các giảng viên trường Đại học Kinh tế Quốc dân nói chung và các giảng viên thuộc Viện Thương Mại và Kinh tế quốc tế nói riêng đã tận tình giảng dạy, truyền đạt cho chúng em những kiến thức bổ ích về kinh tế và kinh nghiệm quý báu

Đặc biệt em xin gửi lời cảm ơn chân thành tới PGS.TS Nguyễn Thường Lạng, người đã trực tiếp hướng dẫn em trong suốt quá trình thực hiện bài tập Trong khoảng thời gian được làm việc với thầy, em đã không ngừng học tích lũy nhiều kiến thức bổ ích cho mình mà còn được học tập được tinh thần làm việc nghiêm túc, hiệu quả, đây

là những điều rất cần thiết cho em trong quá trình học tập và công tác sau này

Em chúc thầy luôn mạnh khỏe và thành công hơn nữa trên con đường giảng dạy của mình Em xin cảm ơn thầy rất nhiều!

Hà Nội, ngày 25 tháng 12 năm 2022

Sinh viên thực hiện

Linh

Vũ Ngọc Linh

A MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Tỷ giá hối đoái là một trong những chính sách kinh tế vĩ mô quan trọng của mỗi quốc gia Lịch sử phát triển và vai trò của tỷ giá hối đoái gắn liền với quá trình lớn mạnh không ngừng của nền kinh tế thế giới và quan hệ kinh tế quốc tế Tỷ giá tác động hầu hết đến các mặt hoạt động của nền kinh tế như tình hình sản xuất, xuất nhập khẩu hàng hóa, tình trạng tài chính tiền tệ, cán cân thanh toán quốc tế, thu hút vốn đầu tư trực tiếp và gián tiếp Nhưng một trong những tác động nhanh chóng và rõ ràng nhất đó là tác động đến hoạt động xuất nhập khẩu Các quốc gia, trong đó có Peru và Việt Nam, luôn sử dụng tỷ giá như một công cụ hữu hiệu để điều chỉnh hoạt động xuất nhập khẩu của mình

Nhận thấy vai trò quan trọng của chính sách tỷ giá hối đoái trong sự phát triển

chung của nền kinh tế, em đã quyết định chọn đề tài “CHÍNH SÁCH TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI CỦA PERU VÀ HÀM Ý ĐỐI VỚI VIỆT NAM ”.

2 Kết cấu của đề tài

Ngoài phần mở đầu, kết thúc, mục lục, danh mục tài liệu tham khảo, đề tài được trình bày trong 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý thuyết;

Chương 2: Chính sách tỷ giá hối đoái của Peru;

Chương 3: Hàm ý đối với Việt Nam

B NỘI DUNG

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT

1.1 Khái niệm

1.1.1 Tỷ giá hối đoái

Tỷ giá hối đoái là giá cả một đơn vị tiền tệ của một nước được tính bằng tiền tệ của nước khác hay là quan hệ so sánh về mặt giá cả giữa hai đồng tiền của các nước khác nhau Ví dụ: Giả sử lấy đồng Việt Nam (VND) là đồng nội tệ và đô la Mỹ (USD)

là đồng ngoại tệ Tỷ giá hối đoái giữa VND và USD (R) là bằng số lượng VND cần thiết để mua 1 USD Nếu R (VND/USD) = 23.500, nghĩa là cần phải có 23.500 VND

để mua 1 USD

1.1.2 Chính sách tỷ giá hối đoái

Chính sách tỷ giá hối đoái được định nghĩa là cách thức một nước quản lý đồng tiền của nước mình trong mối tương quan với các đồng ngoại tệ khác và quản lý thị trường ngoại hối Với quan niệm như trên nhiều nước đồng nhất chính sách tỷ giá với việc thực thi chế độ tỷ giá

Về cơ bản, chính sách tỷ giá hối đoái tập trung chú trọng vào hai vấn đề lớn là: vấn đề lựa chọn chế độ (hệ thống) tỷ giá hối đoái (cơ chế vận động của tỷ giá hối đoái) và vấn đề điều chỉnh tỷ giá hối đoái

1.2 Phân loại

1.2.1 Tỷ giá hối đoái danh nghĩa (Nominal Exchange Rate)

Tỷ giá hối đoái danh nghĩa là mức giá thị trường của một đồng tiền tính bằng đồng tiền khác vào một thời điểm nhất định Tuy tỷ giá hối đoái danh nghĩa có giá trị tham khảo nhất định nhưng nó chưa phản ánh được tương quan thực sự giữa các đồng tiền do sự tác động của giá cả hàng hóa, lạm phát và các nhân tố khác Tỷ giá này thường được công bố

hàng ngày trên các phương tiện thông tin đại chúng như báo chí, đài phát thanh do ngân hàng nhà nước công bố

1.2.2 Tỷ giá hối đoái hữu hiệu (Effective Exchange Rate)

Vì một đồng tiền có thể giảm giá so với một số đồng tiền này và lên giá so với một số đồng tiền khác, nên tỷ giá hối đoái hữu hiệu được xác định Tỷ giá hối đoái

hữu hiệu là giá cả của một đồng tiền tỉnh bằng một nhóm các đồng tiền khác - chủ yếu là đồng tiền của các bạn hàng thương mại quan trọng nhất của quốc gia Tỷ giá hối đoái hữu hiệu cho phép đánh giá được sức mạnh đối của một đồng tiền khi quốc gia tiến hành buôn bán với nhiều bạn hàng khác nhau Tác động của những biến động

tỷ giá song phương tới tỷ giá hối đoái hữu hiệu của quốc gia tùy thuộc vào tỷ trọng của các bạn hàng trong quan hệ thương mại với quốc gia đó và một loạt các tham số khác

1.2.3 Tỷ giá hối đoái thực tế (Real Exchange Rate)

Tỷ giá hối đoái thực tế là tỷ giá phản ánh tương quan sức mua giữa hai đồng tiền trong tỷ giá Khi giá hàng hóa và dịch vụ trong hoặc ngoài nước tăng lên hoặc giảm xuống thì không thể xác định được giá cả tương quan của hàng hóa và dịch vụ của nước ngoài nếu như chỉ căn cứ vào tỷ giá hối đoái tình nghĩa mà không tỉnh đến các biến động giá cả đó Tỷ giá hối đoái thực phản ánh chính xác hơn sức cạnh tranh hàng hóa của quốc gia trên thị cùng quốc tế so với tỷ giá hối đoái danh nghĩa

1.3 Các chế độ tỷ giá hối đoái (Exchange rate regime)

Chế độ tỷ giá là cách thức một cơ quan có thẩm quyền quản lý đồng tiền của nước mình trong mối tương quan với các đồng ngoại tệ khác và quản lý thị trường ngoại hối Chính sách tỷ giá rất gần với chính sách tiền tệ và hai loại chính sách này nhìn chung đều dựa trên nhiều yếu tố giống nhau

Có ba chế độ tỷ giá: chế độ tỷ giá thả nổi (free-floating); chế độ tỷ giá cố định (pegged or fixed) và chế độ tỷ giá hỗn hợp hai loại trên (hybrid)

1.3.1 Chế độ tỷ giá thả nổi

Sau thất bại của hệ thống tỷ giá hối đoái Bretton Woods, vào tháng 7/1976, tại hội nghị Jamaica, các thành viên của IMF đã thống nhất đa ra những quy định mới cho hệ thống tiền tệ quốc tế Đó là "tỷ giá linh hoạt" hay "tỷ giá thả nổi" được các thành viên IMF chấp nhận Theo chế độ mới, tỷ giá thả nổi được xác định và vận động một cách tự do theo quy luật thị trường mà cụ thể là quy luật cung - cầu ngoại

tệ Ngân hàng trung ương (NHTW) các nước không có bất kỳ một tuyên bố hay cam

kết nào về chỉ đạo, điều hành tỷ giá Tỷ giá do vậy hầu như thay đổi thường xuyên và được các ngân hàng thương mại niêm yết trên thị trường tài chính trên khắp thế giới

Chẳng hạn, mức tỷ giá cân bằng giữa USD và CAD trên thị trường hối đoái ở Canada là 1 USD = 2 CAD, và vì lý do nào đó nhu cầu đối với hàng hóa Mỹ ở Canada tăng lên khiến cho nhu cầu đối với USD cũng tăng lên Kết quả là, USD có xu hướng tăng giá so với CAD Nhưng khi USD tăng giá thì giá hàng hóa của Mỹ tính bằng CAD sẽ tăng lên Do vậy, nhập khẩu của Canada giảm đi, nhu cầu đối với USD ở Canada giảm xuống USD giảm giá sẽ đẩy tỷ giá giữa hai đồng tiền quay trở lại mức cân bằng ban đầu

1.3.2 Chế độ tỷ giá cố định

Đây là chế độ tỷ giá hối đoái mà ở đó Nhà nước, cụ thể là NHTW tuyên bố sẽ duy trì tỷ giá giữa đồng tiền của quốc gia mình với một hoặc một số đồng tiền nào đó

ở một mức độ nhất định Ở đây, NHTW đóng vai trò điều tiết lượng cầu hoặc cung về ngoại tệ để giữ tỷ giá hối đoái cố định bằng cách bán ra hoặc mua vào số đó

Chính sách tỷ giá cố định thường dẫn đến giảm giá đồng nội tệ so với đồng ngoại tệ mặc dù tỷ giá danh nghĩa không đổi Trên thực tế, chế độ này thường làm cho đồng nội tệ được định giá quá cao hay quá thấp, dẫn đến tình trạng cạnh tranh không cân bằng Đây là nguyên nhân quan trọng dẫn đến xung đột, thậm chí chiến tranh thương mại

Ví dụ, nếu tỷ giá trung tâm là l USD = 1,6 CAD thi tỷ giá hối đoái sẽ dao động trong khoảng từ 1,584 CAD đến 1,616 CAD đổi 1 USD (±1%) Để đạt được điều này, Ngân hàng Trung ương Canada phải can thiệp vào thị trường ngoại hối, cụ thể là luôn sẵn sàng mua USD với giá 1,584 CAD và bán USD với giá 1,616 CAD để giá USD không vượt ra khỏi giới hạn (±1%) Đây là những giao dịch về các nguồn dự trữ chính thức, và nếu xuất hiện các mất cân đối về các nguồn dự trữ này thì đó là kết quả của

sự biển động quy mô nguồn dự trữ, chứ không phải do biến động tỷ giá

1.3.3 Chế độ tỷ giá hỗn hợp

Trong chế độ tỷ giá này, mặc dù tỷ giá do thị trường điều tiết nhưng các nước ít nhiều có sự can thiệp vào tỷ giá theo những cách thức khác nhau Ở các nước kinh tế thị trường phát triển, sự can thiệp này thường là gián tiếp Ở các nước điều hành của chính phủ còn can thiệp sâu vào nền kinh tế, các biện pháp can thiệp còn mang tính trực tiếp, như tiến hành phá giá đồng tiền hay NHTW ấn định tỷ giá giao dịch liên ngân hàng và biên độ dao động cho phép

Ở Việt Nam, tỷ giá được điều chỉnh theo phương thức: Ngân hàng Nhà nước công bố trên các phương tiện thông tin đại chúng về tỷ giá giao dịch liên ngân hàng

và biên độ dao động cho phép Tỷ giá về cơ bản được giữ ổn định, song có xem xét điều chỉnh dựa trên diễn biến trên thị trường ngoại hối thế giới

1.4 Tác động của tỷ giá

Thứ nhất, ảnh hưởng tới xuất, nhập khẩu.

Khi một đồng nội tệ giảm giá so với đồng ngoại tệ sẽ làm giảm giá xuất khẩu một cách tương đối, do vậy sẽ có lợi cho xuất khẩu, và tăng kim ngạch xuất khẩu của quốc gia Tuy nhiên, đồng nội tệ giảm giá sẽ làm tăng giá nhập khẩu và gây bất lợi cho nhập khẩu, cũng có nghĩa là giảm kim ngạch xuất khẩu Hàng nhập khẩu dắt lên

có thể làm tăng khả năng cạnh tranh của hàng hóa cùng loại sản xuất trong nước Nhưng nếu hàng nhập khẩu là nguyên liệu đầu vào thì rõ ràng sự giảm giá của đồng nội tệ sẽ gây bất lợi cho nhà sản xuất, điều đó cũng có nghĩa là có thể làm giảm sức cạnh tranh của hàng hóa sản xuất trong nước Tuy nhiên, người tiêu dùng sẽ được lợi

do giá cả hàng hóa cạnh tranh hơn

Ngược lại, khi đồng nội tệ tăng giá sẽ bất lợi cho xuất khẩu và có lợi cho nhập khẩu Như vậy, sự thay đổi tỷ giá sẽ ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của hàng hóa

do một quốc gia sản xuất Sự thay đổi tỷ giá do vậy cũng sẽ ảnh hưởng tới cán cân thương mại của một quốc gia

Thứ hai, Ảnh hưởng đến tình trạng nợ nần của một quốc gia hoặc công ty vay

nợ Khi đồng nội tệ giảm giá (tỷ giá tăng) một cách tương đồng ngoại tệ (hay đồng ngoại tệ tăng giá), gánh nặng nợ nần ngoại tệ sẽ tăng lên khi quy về đồng nội tệ Ngược lại, khi đồng nội tệ tăng giá sẽ làm giảm gánh nặng nợ nần ngoại tệ khi quy về

đồng nội tệ Đây cũng là một trong các lý do khiến chính phủ các nước rất thận trọng khi tiến hành phá giá đồng tiền

Thứ ba, Ảnh hưởng đến việc thu hút đầu tư nước ngoài cũng như khách du lịch.

Khi đồng nội tệ giảm giá có nghĩa là đồng ngoại tệ tăng giá so với đồng nội tệ, hàng hóa dịch vụ, nhân công, nguyên liệu trong đổi ra ngoại tệ (ví dụ USD) sẽ trở nên rẻ hơn, vì người nước ngoài cần ít đô la hơn để đổi được 1 nghìn đồng nội tệ Do vậy, sẽ thu hút nhiều hơn đầu tư nước ngoài và khách du lịch Lịch sử kinh tế cho thấy, những năm 1980 đồng yên của Nhật Bản tăng giá mạnh đã khuyến khích các nhà tư bản Nhật Bản đầu tư ra nước ngoài Malaysia nắm bắt được thời đó, nỗ lực cải thiện môi trường đầu tư Nhờ đó thu hút mạnh mẽ nhà đầu tư từ Nhật Bàn và các nhà tư bản Nhật Bản đã đóng góp quan trọng vào xây dựng nền công nghiệp hiện tại của Malaysia Hiệu ứng kinh tế vĩ mô sẽ góp phần tăng GDP và việc làm trong nước nhưng ngược lại sẽ làm giảm việc làm và GDP của nước đối tác thương mại Đồng nội tệ giảm giá có nghĩa là đồng ngoại tệ tăng giá sẽ hạn chế đầu tư ra nước ngoài

1.5 Biến động tỷ giá hối đoái USD/VND trong những năm qua

Trong những năm qua, thị trường ngoại hối luôn có sự biến động mạnh mẽ Áp lực lên tỷ giá USD/VND tăng mạnh trong tháng 10/2022 và Ngân hàng Nhà nước (NHNN) liên tục có những biện pháp điều hành để ổn định thị trường ngoại hối

Vào ngày 17/10/2022, NHNN đã thông báo quyết định điều chỉnh biên độ tỷ giá giao ngay USD/VND từ mức +/- 3% lên +/- 5% Tiếp đó, giá bán USD giao ngay tại Sở giao dịch NHNN được nâng lên 24.380 VND, từ mức 23.925 VND trước đó và tiếp tục tăng lên 24.870 VND sau một tuần (24/10, tương đương mức tăng 7,4% so với cuối năm 2021) Bên cạnh đó, lãi suất điều hành cũng đã được NHNN điều chỉnh tăng thêm 100 điểm cơ bản lần thứ hai trong vòng hai tháng, với mục đích chính để giảm áp lực đối với tỷ giá, trong bối cảnh lạm phát vẫn trong tầm kiểm soát

Hình 1: Diễn biến tỷ giá hối đoái USD/VND (Nguồn: NHNN, SSI)

"Việc nới biên độ lên 5% cho phép tỷ giá USD/VND niêm yết tại các NHTM được điều chỉnh linh hoạt hơn so với tỷ giá trung tâm Trong ngắn hạn, điều chỉnh này là cần thiết khi tỷ giá sẽ vẫn còn chịu nhiều áp lực từ bên ngoài khi FED thực hiện tăng lãi suất trong tháng 11 và tháng 12, kết hợp với yếu tố nội tại, khi nguồn cung ngoại tệ sẽ gặp nhiều khó khăn trong quý IV/2022 (xuất khẩu yếu đi, kiều hối chậm lại)", SSI Research đánh giá

CHƯƠNG 2: CHÍNH SÁCH TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI CỦA PERU

Ngân hàng Trung ương Peru (BCRP) bắt đầu chú ý đến mức lạm phát từ năm

2002 và đến nay cam kết kiềm chế lạm phát ở mức từ 1,0% đến 3,0% Cam kết của BCRP cũng như các thành quả đạt được trong ổn định lạm phát đã được thể hiện qua dòng vốn đầu tư ngày càng tăng cũng như sự ổn định tỷ giá hối đoái

Để thực hiện các chính sách kiềm chế lạm phát, BCRP sử dụng lãi suất liên ngân hàng qua đêm như là công cụ chính để kiểm soát lạm phát Trong tháng 11/2013 BCRP hạ lãi suất từ mức trung bình của 2 năm trước đó là 4,25% xuống còn 4,00% như là một nỗ lực để thúc đẩy hoạt động kinh tế, và tiếp tục hạ thấp lãi suất trong nửa cuối năm 2014 và 6 tháng đầu năm 2015 như liệu pháp cú sốc về giá hàng hóa toàn cầu để phục vụ mục tiêu kích thích tăng trưởng GDP Vào tháng 9/2015, BCRP thực hiện nâng lãi suất và đã trở lại mức 4,25% kể từ tháng 2/2016

Không có khó khăn nào trong việc thu giữ ngoại hối Theo quy định tại Chương

64 của Hiến pháp 1993 của Peru, GOP đảm bảo tự do nắm giữ và từ bỏ ngoại tệ GOP

đã loại bỏ tất cả những hạn chế trong việc chuyển tiền lãi, cổ tức, tiền bản quyền và vốn, mặc dù các nhà đầu tư nước ngoài được khuyên rằng nên đăng ký đầu tư với Prolnversion để chắc chắn nhận được những đảm bảo này Nhà xuất khẩu và nhập khẩu không bắt buộc phải thực hiện các giao dịch ngoại hối thông qua BCRP và có thể tiến hành giao dịch tự do trên thị trường mở Bất kể ai cũng có thể mở và duy trì tài khoản ngoại tệ ở các Ngân hàng thương mại tại Peru Không hề có vấn đề hoặc sự chậm trễ trong việc chuyển tiền hoặc vốn, thu nhập, trả nợ vay hoặc thanh toán tiền thuê kể từ khi Peru tiến hành cải cahcs kinh tế từ những năm đầu của thập niên 1990 thế kỷ XX

Hiến pháp 1993 đảm bảo quyền chuyển đổi tiền tệ tự do Tuy nhiên, kiểm soát giới hạn vốn vẫn tồn tại như việc quản lý quỹ hưu trí tư nhân (AFPs) bị hạn chế bởi quy định bao nhiêu danh mục đầu tư của họ có thể được đầu tư vào chứng khoán ở nước ngoài Giới hạn tối đa được quy định bởi luật (50% từ tháng 7/2011), nhưng BCRP thiết lập quy định về giới hạn hoạt động mà AFPs có thể đầu tư ra nước ngoài Trong những năm qua, BCRP đã tăng dần giới hạn hoạt động đầu tư nêu trên, đạt 42% vào tháng 01/2015 Sự phối hợp giữa các chính sách của Chính phủ và các yếu tố thị trường đã dẫn đến việc giảm dần hiện tượng đô la hóa của nền kinh tế Đồng Đô la