Giới thiệu chung về cổ phiếu Ngân Hàng tại Việt Nam

cổ phiếu ngân hàng việt nam

A. Giới thiệu chung về cổ phiếu Ngân Hàng tại Việt Nam

1 Lịch sử ra đời của cổ phiếu Ngân Hàng tại Việt Nam

Như một quy luật, ở đâu có TTCK thì ở đó có sự tham gia của hệ thống NHTM Tại Việt Nam, NHTM đã tham gia vào thị trường như tổ chức đầu tư, bảo lãnh, phân phối, thanh khoản… cho TTCK từ khi thị trường này hình thành Tuy nhiên, việc các NHTM tham gia trực tiếp vào thị trường bằng cách chào sàn chứng khoán của chính NH mình thì phải đến năm 2006 mới có Tính đến nay, đã có 8 mã cổ phiếu Ngân Hàng được niêm yết

• Sacombank là ngân hàng tiên phong “chào sàn” tại Việt Nam

Ngày 12/7/2006, Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín (Sacombank) niêm yết cổ phiếu, nâng tổng số lượng cổ phiếu niêm yết và giao dịch tại TTGDCK TP HCM tăng hơn 3 lần so với cuối năm 2005 Cũng tại thời điểm đó, giới chuyên môn đã nhận định: sự kiện Sacombank lên sàn không chỉ làm tăng quy mô vê vốn mà còn tạo ra những chuyển biến mới.

• ACB nối gót Sacombank

Ngày 21.11, hơn 110 triệu cổ phiếu (CP) của NH ACB đã chính thức giao dịch tại TTGDCK HN Đây là CP NH thứ hai tham gia thị trường chứng khoán (TTCK) tập trung sau CP Sacombank niêm yết tại TTGDCK TPHCM Các chỉ số chứng khoán ở cả hai sàn giao dịch đều tăng mạnh.

Điều đáng ngạc nhiên là, chính NĐT trong nước mới là nhân tố làm nên phiên giao dịch bùng nổ của ACB khi giá trị chuyển nhượng lên tới hơn 7,2 tỉ đồng Trang thông tin giao dịch trực tuyến của sàn HN đã tê liệt cả buổi sáng ngày 21.11 do lượng nhà đầu tư truy cập xem giao dịch quá đông Tổng khối lượng đặt mua CP ACB lên tới 322.600 CP, cao gấp đôi lượng chào bán Giá giao dịch cao nhất đạt 150.000đ/CP, giá thấp nhất đạt 119.000đ Thống kê của TTGDCK HN cho thấy tổng giá trị giao dịch CP ACB trong ngày đạt xấp xỉ 7,4 tỉ đồng, chiếm trên 56% tổng giá trị toàn thị trường CP Chỉ số HASTC đóng cửa ở mức 202,94 điểm, tăng 5,77 điểm.

• Năm 2009, hàng loạt cổ phiếu Ngân Hàng “chạy đua” lên sàn:

 SHB (Ngân Hàng TMCP Sài gòn):

Tiếp theo là SHB chào sàn Hà Nội với giá 14.400 đồng, giao dịch dẫn đầu thị trường.Cụ thể, sáng nay, 50 triệu cổ phiếu của ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà Nội đã chính

thức chào sàn Hà Nội với mã chứng khoán là SHB Sự kiện này đã gây được sự quan tâm chú ý của không ít nhà đầu tư

 VCB (Ngân hàng TMCP Ngoại Thương Việt Nam):

Ngày 30.6.2009, hơn 112 triệu cổ phiếu của Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) với mã chứng khoán là VCB đã chính thức được niêm yết và giao dịch tại Sở Giao dịch chứng khoán thành phố Hồ Chí Minh (HOSE).

2. Cổ phiếu Ngân Hàng đã từng là “cổ phiếu vua”:

3. Những năm 2006 - 2007 là thời vàng son của cổ phiếu NH Cổ phiếu NH, lúc

đó, dù chỉ trên sàn OTC, cũng luôn là niềm ao ước của dân chơi chứng khoán

cả nghiệp dư lẫn chuyên nghiệp

4. Tháng 5/2006, chỉ trong vòng hai tuần, giá một số cổ phiếu NH trên OTC đã tăng 30 - 70%, với tổng giá trị giao dịch khổng lồ Cổ phiếu của Ngân hàng Á Châu ( ACB ) thời điểm giữa năm 2006 đã lên hơn 10 chấm; của Eximbank là 7,2…

5. Riêng cổ phiếu của Ngân hàng Phương Đông, một NH thương mại cổ phần (NHTMCP) nhỏ, cũng đã lên đến gần 7 chấm, tăng khoảng 70% trong vòng một tháng Năm 2007, đã có người bỏ ra tiền tỷ chỉ để mua thâm niên công tác của cán bộ, nhân viên ngân hàng Vietcombank, hầu mong “bỏ con cá rô, bắt con cá sộp” khi NH này IPO Rồi người ta hào hứng mua bán cả những cổ phiếu NH ảo, (vì NH đó mới chỉ được dự định thành lập)!

6 Giới phân tích cho rằng, cổ phiếu NH trở thành “cổ phiếu vua” bởi hai yếu tố

cơ bản

7. Thứ nhất, đó là do sự thăng hoa chung của thị trường chứng khoán khi chỉ

trong 3 tháng cuối năm 2006 và đầu 2007, chỉ số giá chứng khoán tăng từ 500 điểm lên trên 1.000 điểm Đã có lúc người ta phải đặt câu hỏi đầy lo lắng bởi

sự phát triển tới 300% trong vòng 1 năm, từ tháng 4/2006 đến tháng 3/2007 của thị trường chứng khoán Việt Nam

8. Thứ hai, năm 2007 cũng là năm “ăn nên làm ra” của ngành NH, khi tăng

trưởng huy động vốn lên đến 50%, và tăng trưởng tín dụng ở mức 40% so với năm 2006 Đây cũng là năm các NHTMCP thể hiện kết quả kinh doanh ấn tượng và nỗ lực đầu tư không mệt mỏi để phát triển công nghệ, dịch vụ và mạng lưới hoạt động

9 Cổ phiếu NH còn có thêm “lực đẩy” khi nhiều NHTMCP có cổ đông chiến lược nước ngoài

B Những biến động của nhóm cổ phiếu Ngân Hàng năm 2010:

1 Bối cảnh thị trường chứng khoán năm 2010 nói chung:

Biểu đồ 1: Diễn biến chỉ số VN Index năm 2010:

Các sự kiện quan trọng ảnh hưởng đến thị trường chứng khoán năm 2010

1 11/1 : Tin đồn tăng LSCB

2 26/1: lãi suất cơ bản tăng lên 8%

3 11/2: Tỷ giá chính thức (USD/VND) tăng 3,36%

4. 15/3: ANZ thoái vốn tại STB

5 1/ 4: Chính phủ yêu cầu nhà nước hạ thêm LS cho vay

6 7/5 Chính phủ ban hành nghị quyết 23/NQ-CP yêu cầu NHNN khẩn trương có biện pháp để hạ lãi suất

7 6/5 Thị trường chứng khoán thế bắt đầu giai đoạn giảm mạnh do lo ngại khủng hoảng vỡ nợ công lan rộng khắp châu Âu sau khủng hoảng trầm trọng tại Hy Lạp.

8 20/5: Thông tư 13 ban hành

9 Tháng 7: Vinashin công bố khoản nợ 80000 tỷ và lo ngại phá sản

10.1/8 : tin đồn các quĩ của Dragon Capital thoái vốn

11.12/8: ĐHCĐ của VEIL và VGF quyết định không thoái vốn

12.17/8 Tỷ giá thị trường tự do biến động tăng, tỷ giá chính thức tăng 2,1%

13.6/9: Chính phủ yêu cầu NHNN rà soát thông tư 13

14.28/9: Thông tư 19 sửa đổi thông tư 13 nhưng ko có trọng yếu

15.30/9 tỷ giá ngoại tệ thị trường tự do bắt đầu tăng mạnh, giá vàng cũng có xu hướng tăng mạnh

16.23/10: CPI tăng cao lên 1,05%’

17.5/11: LSCB lên 9%, NHNN tăng cường thắt chặt tiền tệ, không phá giá VND cho đến cuối năm

18.11/11: giá vàng đạt đỉnh 38 triệu đ/ lượng, USD tự do lên 21500

19.24/11: CPI tháng 11 tăng 1,86%, CPI cả năm vượt dự kiến 11% và tin đồn NHNN tạm hoãn thời hạn tăng vốn điều lệ của NHTM lên 3000 tỷ sang năm sau

20.8/12: Techcombank nâng lãi suất huy động lên 17%, nhen nhóm 1 cuộc đua lãi suất 21.14/12: các NHTM được gia hạn tăng vốn điều lệ lên 3000 tỷ thêm 1 năm, các NHTM đồng thuận lãi suất huy động cao nhất 14%

22.15/12: Moody hạ tín nhiệm TPCP của Việt Nam xuống B1

23.24/12: CPI tháng 12 tăng 1,98%

(Nguồn: Vietcombank Security)

Trái với những dự báo lạc quan của năm 2009, năm 2010 lại là 1 năm đáng thất vọng với các nhà đầu tư khi các chỉ số VN Index, HNX Index liên tiếp sụt giảm so với năm

2009

- Trong 6 tháng đầu năm 2010, đây là giai đoạn lạc quan và đạt mức cao nhất của TTCK

trong năm.VNI tại 549 điểm và HNX – index tại 187,22 điểm.

- Nửa cuối 2010, đây là thời kỳ khó khăn nhất của thị trường CK VNI đóng cửa giảm 2%

so với cuối 2009 khi chốt phiên 31/12/2010 tại 484.66 điểm, HNX đóng cửa tại 114,24 điểm giảm 32% so với cuối 2009 Đặc biệt trong giai đoạn này , chỉ số giảm xuống với mốc đáy của năm là vào tháng 8 và tháng 11 VNI với 2 lần giảm xuống mức đáy là 420 điểm, HNX giảm thấp nhất trong vòng 18 tháng xuống 97,41 điểm(t11/2010).

- Tuy nhiên tháng 12, một khối lượng lớn tiền "lạ" bất ngờ đổ về thị trường đã vực dậy

VN-Index

Chỉ trong vòng 20 phiên, VN-Index tăng từ mốc 426 điểm lên 493 điểm (tăng tương ứng 15%) Khối lượng giao dịch trên HSX bắt đầu nhích dần lên 60, 70 triệu đơn vị, thậm chí đã xuất hiện các phiên giao dịch sôi động lên tới trên 100 triệu đơn vị/phiên, những con số thường thấy trong một xu hướng tăng trưởng của thị trường.

Cá biệt, trong một phiên 14/12, khối lượng giao dịch trên sàn Thành phố Hồ Chí Minh lên tới 134,9 triệu đơn vị (tương ứng 3.279 tỷ đồng), sàn Hà Nội cũng khớp gần 110,9 triệu

cổ phiếu (tương ứng 2.262,9 tỷ đồng).

2 Năm 2010 có phải là 1 năm mà cổ phiếu Ngân Hàng tạo sóng?

Biểu đồ Giá và khối lượng giao dịch của các cổ phiếu Ngân Hàng tiêu biểu

Nguồn: Cophieu68.com

2.1 Giai đoạn 1: 6 tháng đầu năm 2010:

 Đầu năm cổ phiếu ngân hàng được xếp vào nhóm cổ phiếu có tính thanh khoản tốt

nhất thị trường Có thể thấy rõ đặc điểm này trong giai đoạn từ đầu năm 2010 khi mà tổng khối lượng khớp lệnh của cổ phiếu ngân hàng luôn chiếm tỷ lệ rất cao so với tổng khối lượng toàn thị trường Theo số liệu thống kê thì nhóm cổ phiếu này chiếm trung bình

9,34% tổng khối lượng khớp lệnh toàn thị trường, trong đó riêng 3 tháng đầu năm con số này lên tới 16% và đóng một vai trò quan trọng giúp VN-Index tăng điểm Tại HOSE, dẫn đầu top thanh khoản tháng 1/2010 thuộc về mã STB của Ngân hàng Sacombank, với hơn 50,20 triệu đơn vị được chuyển nhượng trong tháng Như vậy trung bình mỗi phiên, STB giao dịch 2,51 triệu đơn vị Còn EIB mới chào sàn HOSE trong năm 2009 nhưng cũng đã trở thành cổ phiếu khá “hot” khi được khối ngoại thường xuyên vét cạn “room” Ngoài STB và EIB thì các cổ phiếu ngân hàng còn lại như VCB, CTG, ACB hay SHB đều có mức thanh khoản rất cao trên thị trường Đỉnh điểm là phiên giao dịch 02/03/2010, khi mà tổng khối lượng

khớp lệnh của 6 mã cổ phiếu ngân hàng chiếm tới 16,3% khối lượng khớp lệnh của cả 2 sàn.

 Thông tư 13 được ban hành từ tháng 20/5/2010 và đã có những tác động ngay đến các cả thị trường nói chung và cả nhóm cổ phiếu Ngân Hàng

 Cổ phiếu ngân hàng có xu hướng giảm, thị trường giao dịch không còn sôi động như

trước Giá của các chứng khoán từng được mệnh danh là “cổ phiếu vua” vẫn cứ dậm chân tại chỗ: STB quanh mức 22.000 đồng, ACB 34.000 đồng, VCB 43.000-44.000 đồng, EIB

22.000 đồng… Một số môi giới đã gọi các “cổ phiếu ngân hàng là trái phiếu Chính phủ đời mới" vì các chứng khoán này rất ít sóng trong thời gian gần đây

2.2 Giai đoạn 2: 6 tháng cuối năm 2010: Xu hướng chung là giảm nhưng tháng 12 có vài phiên tăng đột biến.

Nửa cuối năm 2010 là quãng thời gian ảm đạm đối với cổ phiếu ngân hàng

+ Từ tháng 8 giữa tháng 11, khi VN-Index bắt đầu rời xa mức 500 điểm, chỉ số này đã giảm khoảng 12,8% Trong khi đó VCB giảm 12%, STB giảm 18,7%, EIB giảm 15,2%, CTG giảm 25,8% HNX-Index giảm cùng kỳ 34,6% thì ACB giảm 23%, NVB từ khi lên sàn (13/9/2010) giảm 27%, SHB giảm 16,5%

+ Cuối năm, áp lực gia tăng vốn điều lệ lên 3000 tỷ đồng đè nặng lên các ngân hàng, lại đối mặt với TTCK lình xình => Việc phát hành gặp khó khăn

• Navibank là một điển hình Dù cổ phiếu ngân hàng này đã được niêm yết trên Sở GDCK

Hà Nội (mã CK: NVB), nhưng với diễn biến thị trường trong lúc này và được dự báo từ

nay đến cuối năm khó có thể khởi sắc, giá cổ phiếu NVB đã không còn giữ được ở mức

bằng mệnh giá 10.000 đồng/cổ phiếu (kết thúc phiên giao dịch ngày 25/11, giá cổ phiếu NVB chỉ còn 8.400 đồng/cổ phiếu) Vì thế, việc hoàn thành kế hoạch tăng vốn

điều lệ từ 1.000 tỷ đồng lên 3.000 tỷ đồng của Navibank có những khó khăn nhất định Thêm vào đó, cổ đông lớn của Ngân hàng là Tập đoàn Vinatex đã quyết định thoái vốn khỏi Navibank Đến nay, quá trình tăng vốn lên 3.000 tỷ đồng của ngân hàng này hầu như vẫn "dậm chân tại chỗ".

+ 14/12 Các NHTM được chính thức gia hạn việc tăng vốn điều lệ lên 3000 tỷ trong vòng 1 năm, NHTM đồng thuận lãi suất huy động 14%, làm cho cổ phiếu ngân hàng tăng điểm mạnh

• Phiên giao dịch sáng nay 14/12 được coi là phiên giao dịch kỷ lục của năm 2010 khi cổ phiếu ngân hàng đang dần “soán ngôi” cổ phiếu chứng khoán làm trụ đỡ cho thị trường và hàng trăm triệu cổ phiếu được bán ra song lượng tiền đổ vào thị trường không lấy vì thế

mà suy giảm

+ Trong ngày 14/12, Habubank HBB giao dịch kỷ lục 16 triệu cổ phiếu, gấp hơn 8 lần lượng cổ phiếu giao dịch vào ngày trước đó, giá cổ phiếu tăng 800 đ/cp, cuối phiên vẫn

dư mua trần gần 400 nghìn đơn vị

+ STB giao dịch 14,7 triệu cp, gấp gần 4 lần so với lượng cổ phiếu giao dịch ngày 13/12 (4, 07 triệu cp); cách giá trần 100 đồng

+ ACB tăng 1.600 đồng, giao dịch 3 triệu cp, gấp gần 5 lần so với lượng cổ phiếu giao dịch vào ngày trước đó;

+ SHB giao dịch 5,4 triệu cp trong khi đó trước đó 1 ngày SHB chỉ giao dịch 481300 cổ phiếu ;

+ EIB giao dịch hơn 7 triệu cp, trước đó 1 ngày EIB giao dịch hơn 2,5 triệu cổ phiếu…+ SHB, EIB, NVB, CTG cuối phiên đều tăng trần

Khối lượng giao

dịch 636,700 3,073,500 2,001,600 1,072,700

Giá cổ phiếu 12.5 13.3 14.2 13.4

Khối lượng giao

2,415,4 00

Khối lượng giao

dịch 1,847,700 16,071,300 12,626,100 2,870,900

Khối lượng giao

dịch 2,512,150 7,441,170 3,366,080 2,156,190

3 Nguyên nhân nào khiến giá cổ phiếu Ngân Hàng “down”:

Chắc hẳn đến nay, vẫn chưa nhiều người lãng quên 1 thời hoàng kim của nhóm cổ phiếu Ngân Hàng Từng được mệnh danh là “cổ phiếu vua”, từng được coi là các ông lớn dẫn dắt cả thị trường chứng khoán, thì nay việc nhóm cổ phiếu Ngân Hàng tụt dốc đã gây không ít lo lắng cho các NĐT đang nắm giữ loại cổ phiếu này Thông qua phân tích diễn biến giá và khối lượng giao dịch, có thể thấy 1 xu hướng chung của các mã cổ phiếu Ngân Hàng đều tụt giá Vậy, đâu mới là nguyên nhân “dập giá”cổ phiếu Ngân Hàng trong năm 2010?

3.1Nhóm nhân tố thị trường:

Giá cổ phiếu trên thị trường phụ thuộc trực tiếp vào tương quan giữa cung cầu Nhìn chung xu hướng của thị trường cổ phiếu Ngân Hàng năm 2010 có xu hướng down và bật trở lại vào cuối năm 2010

 Nhân tố thị trường:

Nhóm ngành ngân hàng đồng thời cũng là 1 trong 19 nhóm ngành (ngành cấp 2) trên TTCK vậy nên diễn biến của giá cổ phiếu ngành Ngân Hàng cũng chịu ảnh hưởng bởi diễn biến chung của thị trường Năm 2010 là 1 năm khó khăn cho hoạt động Ngân Hàng, Chính phủ liên tiếp thực hiện các chính sách thắt chặt tiền tệ, lãi suất tăng cao…  Dòng vốn đầu tư đổ vào nền kinh tế nói chung và lĩnh vực chứng khoán nói riêng cũng suy giảm Nhiều nhà đầu tư nhỏ lẻ ngại dốc ví để đầu tư bởi chi tiêu còn không đủ, lấy đâu ra tiền để đầu tư và đầu tư làm gì khi xu hướng thị trường được dự báo là sẽ “down”? Trong khi đó, giá vàng và đô la lại dao động mạnh cũng phần nào kéo các nhà đầu tư nhảy từ “chứng khoán” dốc hầu bao để “lướt sóng” trên thị trường vàng và đô la

 Nhân tố chính sách:

- Nghị định 141/NĐ-CP

Đứng trước 1 năm đầy khó khăn và thách thức, các ngân hàng sẽ phải cạnh tranh khốc liệt để duy trì hoạt động trên thương trường Và 1 trong những rào cản lớn nhất là nghị định 141/NĐ- CP Chính phủ vừa ra quyết định hạn chế các doanh nghiệp Nhà nước góp vốn, đầu tư ra ngoài lĩnh vực chính, đồng thời yêu cầu các doanh nghiệp này thoái vốn tại các TCTD khiến cho hoạt động của các TCTD càng trở nên khó khăn và lộ trình tăng vốn điều lệ theo quy định tại Nghị định số 141/2006/NĐ- CP ngày 22/11/2006 của Chính phủ là bài toán “hóc búa” đối với nhiều ngân hàng Ngân Hàng nhà nước còn gấp rút yêu cầu các Ngân Hàng phải dự thảo kế hoạch tăng vốn điều lệ trước tháng 3 năm

2010 và đến cuối năm 2010 vốn điều lệ phải tăng lên 3000 tỷ Việc này đã khiến cho các lãnh đạo Ngân Hàng phải đau đầu giải quyết bài toán vốn

- Thông tư 13 – “giọt nước làm tràn ly chứng khoán”:

Thông tư 13 ban hành ngày 20 tháng 05 năm 2010 (chính thức có hiệu lực vào ngày 01 tháng 10 năm 2010) đã gây 1 cú sốc đối với nhóm cổ phiếu Ngân Hàng khiến cho các mã cổ phiếu “down” giá khá mạnh (biểu đồ ví dụ của VCB, SHB, STB).

 Ngân Hàng Nhà nước đã nâng hệ số an toàn vốn từ 8%  9% trong nghị định 141/NĐ-CP ban hành năm 2006 đã tạo áp lực không nhỏ đối với các ngân hàng trong việc đảm bảo các tỷ lệ theo quy định

 Thông tư quy định các khoản cho vay để đầu tư chứng khoán, cho vay các công ty chứng khoán có hệ số rủi ro bằng 250% sẽ tác động hạn chế dòng tiền tín dụng chảy vào thị trường chứng khoán

Các ngân hàng phải chạy đua trên chiến tuyến huy động vốn, điều đó đồng nghĩa với việc 1 lượng cung cổ phiếu lớn sẽ được tung ra và hạn chế rót vốn vào các đợt phát hành cổ phiếu của các tổ chức tín dụng khác

Thông tư 19 (27-09-2011) đã từng được đánh giá là “gỡ nút thắt cho thông tư 13” với việc xác định nguồn vốn huy động được điều chỉnh theo hướng không loại trừ tiền gửi của Kho bạc Nhà nước, vốn vay các tổ chức tín dụng khác có kỳ hạn từ 3 tháng trở lên, hay 25% tiền gửi không kỳ hạn của tổ chức kinh tế.) Nhưng những thay đổi này cũng không ảnh hưởng nhiều nên không đủ sức tạo lực đẩy cho thị trường cổ phiếu Ngân Hàng khởi sắc đi lên

- Giãn tăng vốn ngân hàng là “màn cứu nguy” cho chứng khoán:

Theo thông tin sửa đổi, bổ sung Nghị định 141, gia hạn thời gian tăng vốn điều lệ cho các tổ chức tín dụng (TCTD) thêm một năm đến 31/12/2011, thay vì 31/12/2010

Trong bối cảnh hiện tại, quyết định hoãn thời hạn tăng vốn điều lệ thêm một năm có

thể giúp giảm sức ép trong hệ thống tài chính đặc biệt là đối với thị trường chứng khoán

Cụ thể:

Thứ nhất: Ở góc độ cung - cầu, hoãn tăng vốn cho ngân hàng sẽ tháo gỡ được mối lo ngại về dư thừa nguồn cung cổ phiếu ngân hàng, nếu các ngân hàng tiếp tục phát hành cổ