TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỞ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH KHOA QUẢN TRỊ KINH DOANH SINH VIÊN: TRẦN HUỆ TÂM CHUYÊN ĐỀ THỰC TẬP TỐT NGHIỆP Tên đề tài: HOẠT ĐỘNG THANH TOÁN QUỐC TẾ THEO PHƯƠNG THỨC THA
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỞ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
KHOA QUẢN TRỊ KINH DOANH
SINH VIÊN: TRẦN HUỆ TÂM CHUYÊN ĐỀ THỰC TẬP TỐT NGHIỆP
Tên đề tài: HOẠT ĐỘNG THANH TOÁN QUỐC TẾ THEO PHƯƠNG THỨC THANH TOÁN TÍN DỤNG CHỨNG TỪ VÀ PHƯƠNG THỨC THANH TOÁN CHUYỂN TIỀN CỦA NGÂN HÀNG FIRST COMMERCIAL BANK VIỆT NAM
Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 12 năm 2022.
Trang 2TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỞ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
KHOA QUẢN TRỊ KINH DOANH
SINH VIÊN: TRẦN HUỆ TÂM MSSV: 1954080109
CHUYÊN ĐỀ THỰC TẬP TỐT NGHIỆP
Tên đề tài: HOẠT ĐỘNG THANH TOÁN QUỐC TẾ THEO PHƯƠNG THỨC THANH TOÁN TÍN DỤNG CHỨNG TỪ VÀ PHƯƠNG THỨC THANH TOÁN CHUYỂN TIỀN CỦA NGÂN HÀNG FIRST COMMERCIAL BANK VIỆT NAM
Ngành: Kinh doanh quốc tế Giảng viên hướng dẫn: Nguyễn Thị Bích Phượng
Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 12 năm 2022.
Trang 3LỜI CẢM ƠN
Suốt khoảng thời gian học tập và rèn luyện tại trường Đại học Mở
Thành phố Hồ Chí Minh, em đã được tìm hiểu và tiếp cận với nhiều
kiến thức cả kiến thức chuyên ngành lẫn kiến thức thực tế Bên cạnh
đó, em còn có thêm nhiều mối quan hệ tốt đẹp với thầy cô và bạn
bè, tạo dựng được sự tự tin cho bản thân Tất cả sẽ là hành trang
vững chắc để em có thể tiếp cận tốt với nghề nghiệp trong tương lai
và vững tin bước vào đời Vì thế, em xin gửi lời cảm ơn chân thành
đến quý thầy cô Ban giám hiệu, quý thầy cô giảng viên đã luôn tận
tâm, hết mình đào tạo và giúp đỡ sinh viên chúng em nói chung và
bản thân em nói riêng trong suốt quá trình học tập và rèn luyện tại
trường
Tiếp đến, em xin bày tỏ lòng cảm ơn và kính trọng đến cô Nguyễn
Thị Bích Phượng đã nhiệt tình hướng dẫn, hỗ trợ và trả lời các thắc
mắc của em một cách kịp thời trong suốt khoảng thời gian em thực
hiện báo cáo này
Ngoài ra, em cũng xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến Ngân hàng First
Commercial Bank Việt Nam chi nhánh Hồ Chí Minh đã đồng ý tiếp
nhận em thực tập tại đây Đặc biệt, em xin cảm ơn các anh, chị
phòng Thanh toán quốc tế đã luôn hỗ trợ nhiệt tình và tạo mọi điều
kiện thuận lợi cho em trong suốt thời gian thực tập cũng như việc
hoàn thành báo cáo
Trang 4XÁC NHẬN CỦA ĐƠN VỊ THỰC TẬP
Tp Hồ Chí Minh, ngày tháng năm
Ký tên và đóng dấu
Trang 5MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU 1
❖ Lý do chọn đề tài 1
❖ Mục tiêu nghiên cứu 1
❖ Phương pháp nghiên cứu 2
❖ Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu 2
❖ Kết cấu của báo cáo 3
PHẦN 1: GIỚI THIỆU CHUNG VỀ NGÂN HÀNG FIRST COMMERCIAL BANK VIỆT NAM 4
1.1 LỊCH SỬ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA NGÂN HÀNG FIRST COMMERCIAL BANK VIỆT NAM 4
1.1.1 Lịch sử hình thành của ngân hàng First Commercial Bank Việt Nam chi nhánh Hồ Chí Minh 4
1.1.2 Những cột mốc phát triển quan trọng của ngân hàng First Commercial Bank Việt Nam – Chi nhánh Hồ Chí Minh 4
1.1.3 Giới thiệu về Ngân hàng First Commercial Bank Việt Nam – Chi nhánh Hồ Chí Minh 6
1.2 CƠ CẤU TỔ CHỨC VÀ NHÂN SỰ 7
1.2.1 Cơ cấu tổ chức 7
1.2.2 Nhân sự 9
1.3 CÁC DỊCH VỤ CHÍNH CỦA NGÂN HÀNG 11
1.3.1 Dịch vụ tài chính doanh nghiệp 11
1.3.2 Dịch vụ tài chính cá nhân 12
1.3.3 Dịch vụ ngân hàng điện tử 12
1.4 THỊ TRƯỜNG VÀ ĐỐI THỦ CẠNH TRANH 13
Trang 61.4.1 Thị trường 13
1.4.2 Đối thủ cạnh tranh 14
1.5 KẾT QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH 16
PHẦN 2: HOẠT ĐỘNG THANH TOÁN QUỐC TẾ THEO PHƯƠNG THỨC TÍN DỤNG CHỨNG TỪ VÀ PHƯƠNG THỨC CHUYỂN TIỀN CỦA NGÂN HÀNG FIRST COMMERCIAL BANK VIỆT NAM 19
2.1 Mô tả về vị trí thực tập 19
2.2 Hoạt động thanh toán quốc tế theo phương thức tín dụng chứng từ và phương thức thanh toán chuyển tiền của ngân hàng First Commercial Bank Việt Nam 21
2.2.1 Hoạt động thanh toán quốc tế theo phương thức tín dụng chứng từ 21 2.2.1.1 Vai trò của phương thức tín dụng chứng từ tại ngân hàng First Commercial Bank Việt Nam đối với khách hàng 21
2.2.1.2 Thanh toán theo phương thức tín dụng chứng từ tại ngân hàng First Commercial Bank Việt Nam 21
a) Nghiệp vụ thư tín dụng xuất khẩu 21
b) Nghiệp vụ thư tín dụng nhập khẩu 25
2.2.2 Hoạt động thanh toán quốc tế theo phương thức chuyển tiền 29
2.2.2.1 Vai trò của phương thức thanh toán chuyển tiền tại ngân hàng First Commercial Bank Việt Nam 29
2.2.2.2 Phương thực thanh toán chuyển tiền dành cho hàng hóa nhập khẩu đã thông quan 29
a) T/T trả trước 29
b) T/T trả sau 32
2.2.2.3 Hoạt động thanh toán quốc tế theo phương thức chuyển tiền dành cho nhập khẩu dịch vụ 33
Trang 7a) Chuyển tiền trước khi dịch vụ được thực hiện 33b) Chuyển tiền sau khi dịch vụ được thực hiện 342.3 Nhận xét hoạt động thanh toán quốc tế theo phương thức tín dụng chứng từ
và phương thức chuyển tiền tại ngân hàng First Commercial Bank Việt Nam 352.3.1.Nhận xét hoạt động thanh toán theo phương thức tín dụng chứng từ 352.3.2.Nhận xét hoạt động của phương thức chuyển tiền tại ngân hàng First Commercial Bank Việt Nam: 362.4 Đề xuất cải thiện hoạt động thanh toán quốc tế theo phương thức tín dụng chứng từ và phương thức chuyển tiền tại ngân hàng First Commercial Bank Việt Nam 362.4.1 Xây dựng website chính thức của Ngân hàng First Commercial Bank Việt Nam 362.4.2 Thiết kế bộ lý thuyết quy trình thanh toán quốc tế lưu hành nội bộ 372.4.3 Đăng tải thông tin về bộ chứng từ đầy đủ khi đến ngân hàng thực hiện giao dịch thanh toán quốc tế 372.4.4 Tổ chức lớp huấn luyện nghiệp vụ kiểm tra chứng từ thông qua tình huống giả định 38
KẾT LUẬN 39 PHỤ LỤC
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Trang 8DANH MỤC HÌNH ẢNH
Hình 1 Sơ đồ cơ cấu tổ chức của ngân hàng First Commercial Bank – Chi nhánh Hồ Chí Minh 7Hình 2 Tỷ lệ lao động nam và nữ tại ngân hàng First Commercial Bank Việt Nam – Chi nhánh Hồ Chí Minh 9Hình 3 Tỷ lệ quản lý cấp cao nam và nữ tại ngân hàng First Commercial Bank Việt Nam – Chi nhánh Hồ Chí Minh 10Hình 4 Thị phần cho vay năm 2021 của ngân hàng First Commercial Bank Việt Nam
so với các Ngân hàng hải ngoại của Đài Loan tại Việt Nam 13
DANH MỤC BẢNG
Bảng 1 Tóm tắt chi tiết doanh thu, chi phí và lợi nhuận của ngân hàng First Commercial Bank – Chi nhánh Hồ Chí Minh giai đoạn 2019 – 2021 16Bảng 2 Biểu phí dịch vụ thư tín dụng xuất khẩu tại ngân hàng First Commercial Bank Việt Nam 24Bảng 3 Biểu phí dịch vụ thư tín dụng nhập khẩu tại First Commercial Bank Việt Nam 28
Trang 9LỜI MỞ ĐẦU
❖ Lý do chọn đề tài:
Trong xu thế hội nhập kinh tế thế giới đang diễn ra mạnh mẽ như ngày nay, sự cạnh tranh khốc liệt giữa các doanh nghiệp trong và ngoài nước đã thúc đẩy hoạt động xuất nhập khẩu trở nên sôi nổi hơn bao giờ hết Tuy nhiên hoạt động xuất nhập khẩu càng sôi nổi thì sự cạnh tranh không lành mạnh xảy ra càng nhiều Nhiều trường hợp nhà xuất khẩu đã giao hàng nhưng không nhận được tiền thanh toán hoặc ngược lại nhà nhập khẩu đã thanh toán nhưng không nhận được hàng, điều này đã khiến niềm tin giữa các đối tác với nhau không còn Trước tình hình ấy, các doanh nghiệp kinh doanh xuất nhập khẩu đã lựa chọn tìm đến ngân hàng để thực hiện các hoạt động thanh toán quốc tế với mong muốn bảo vệ tối đa quyền lợi hợp pháp của mình Từ đó, vai trò của hoạt động thanh toán quốc tế tại các ngân hàng ngày càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết, trong đó không thể không nhắc đến hoạt động thanh toán quốc tế theo phương thức tín dụng chứng từ và phương thức thanh toán chuyển tiền Đây là hai phương thức được rất nhiều doanh nghiệp lựa chọn khi đến ngân hàng, nếu phương thức tín dụng chứng từ mang đến tính bảo đảm thanh toán và giao nhận hàng cao thì phương thức thanh toán chuyển tiền mang đến cho khách hàng sự tiện lợi và nhanh chóng Chính vì thế, đây là hai phương thức thanh toán quốc tế được rất nhiều khách hàng ưu tiên lựa chọn khi đến ngân hàng
Xuất phát từ thực tiễn hoạt động thanh toán quốc tế tại ngân hàng và công việc được phân công tại đơn vị thực tập là ngân hàng First Commercial Bank Việt Nam – Chi
nhánh Hồ Chí Minh, em đã chọn đề tài “Hoạt động thanh toán quốc tế theo phương
thức thanh toán tín dụng chứng từ và phương thức chuyển tiền của ngân hàng First Commercial Bank Việt Nam” làm báo cáo tốt nghiệp của mình nhằm góp phần
củng cố và phát triển ngân hàng First Commercial Bank Việt Nam trong vai trò xử lý
giao dịch thanh toán quốc tế
❖ Mục tiêu nghiên cứu:
Tìm hiểu tổng quan về ngân hàng First Commercial Bank Việt Nam – Chi nhánh Hồ Chí Minh
Trang 10Phân tích hoạt động thanh toán quốc tế theo phương thức tín dụng chứng từ và phương thức thanh toán chuyển tiền tại ngân hàng First Commercial Bank Việt Nam
Đề xuất cải thiện hoạt động thanh toán quốc tế theo phương thức tín dụng chứng từ
và phương thức thanh toán chuyển tiền tại ngân hàng First Commercial Bank Việt Nam – Chi nhánh Hồ Chí Minh
❖ Phương pháp nghiên cứu:
Phương pháp thu thập thông tin và các số liệu có liên quan: Trao đổi với các chuyên viên ngân hàng về vấn đề nghiên cứu, thu thập các các hồ sơ, tài liệu liên quan đến hoạt động thanh toán quốc tế theo phương thức tín dụng chứng từ và phương thức chuyển tiền tại ngân hàng, số liệu về thị phần so với đối thủ cạnh tranh năm 2021 cũng như báo cáo hoạt động kinh doanh của ngân hàng giai đoạn năm 2019-2021 Phương pháp phân tích, đánh giá thông tin, số liệu thu thập được: nhằm đưa ra những nhận xét
Phương pháp quan sát thực tế: nhằm tìm hiểu sâu hơn và sinh động hơn về vấn đề nghiên cứu để đưa ra những giải pháp phát triển phù hợp cho hoạt động thanh toán quốc tế theo phương thức tín dụng chứng từ và phương thức chuyển tiền tại ngân hàng First Commercial Bank Việt Nam
❖ Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu:
Về phạm vi nghiên cứu:
➢ Về không gian: Tại ngân hàng First Commercial Bank Việt Nam – Chi nhánh
Hồ Chí Minh
➢ Về thời gian: Bài báo cáo được thực hiện từ tháng 09 năm 2022 đến tháng 12 năm 2022 với số liệu sử dụng là số liệu thu thập từ ngân hàng First Commercial Bank Việt Nam giai đoạn năm 2019 – 2021
➢ Về nội dung: Tìm hiểu và phân tích hoạt động thanh toán quốc tế theo phương thức tín dụng chứng từ và phương thức thanh toán chuyển tiền tại ngân hàng First Commercial Bank Việt Nam
Trang 11Về đối tượng nghiên cứu: hoạt động thanh toán quốc tế theo phương thức tín dụng
chứng từ và phương thức thanh toán chuyển tiền tại ngân hàng First Commercial Bank Việt Nam – Chi nhánh Hồ Chí Minh
❖ Kết cấu của báo cáo:
Ngoài lời mở đầu và kết luận, bài báo cáo bao gồm các chương chính sau:
Chương 1: Giới thiệu chung về ngân hàng First Commercial Bank Việt Nam
Chương 2: Hoạt động thanh toán quốc tế theo phương thức tín dụng chứng từ và phương thức chuyển tiền của ngân hàng First Commercial Bank Việt Nam
Trang 12PHẦN 1: GIỚI THIỆU CHUNG VỀ NGÂN HÀNG FIRST COMMERCIAL BANK VIỆT NAM
1.1 LỊCH SỬ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA NGÂN HÀNG FIRST COMMERCIAL BANK VIỆT NAM:
1.1.1 Lịch sử hình thành của ngân hàng First Commercial Bank Việt Nam chi
nhánh Hồ Chí Minh:
Ngân hàng First Commercial Bank Việt Nam – Chi nhánh Hồ Chí Minh chính thức thành lập vào tháng 03 năm 2003 nhắm đến mục tiêu tích cực phục vụ người Đài Loan ở nước ngoài và cả doanh nghiệp Việt Nam với dịch vụ tài chính toàn diện như tiền gửi, ngoại hối, thanh toán quốc tế, cho vay, xuất nhập khẩu Ngân hàng có 2 chi nhánh ở Việt Nam được đặt tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh Trong đó, chi nhánh Hồ Chí Minh vinh dự là chi nhánh đầu tiên và được ưu tiên mở rộng phát triển tại Việt Nam
Từ khi được thành lập cho đến nay, ngân hàng First Commercial Bank Việt Nam chi nhánh Hồ Chí Minh ngày càng khẳng định vị thế của mình trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng First Commercial Bank Việt Nam – Chi nhánh Hồ Chí Minh đã từng bước nỗ lực ghi lại dấu ấn tốt đẹp trong lòng khách hàng, luôn luôn uy tín và phát triển bền vững Sau gần 20 năm thành lập, ngân hàng luôn không ngừng nổ lực đưa
ra những chính sách mới trong hoạt động tài chính – ngân hàng nhằm bảo vệ tối đa quyền lợi hợp pháp của khách hàng và đảm bảo tuân thủ pháp luật tuyệt đối
1.1.2 Những cột mốc phát triển quan trọng của ngân hàng First Commercial
Bank Việt Nam – Chi nhánh Hồ Chí Minh:
Từ khi thành lập đến nay, ngân hàng First Commercial Bank Việt Nam – Chi nhánh
Hồ Chí Minh không ngừng nỗ lực, nâng cao chất lượng dịch vụ, trở thành một trong những chi nhánh hải ngoại xuất sắc trong khu vực Đông Nam Á
Giai đoạn 2003 – 2008: Khởi đầu là một ngân hàng hải ngoại có vị thế nhỏ, ngân
hàng First Commercial Bank Việt Nam chi nhánh Hồ Chí Minh đã nỗ lực không ngừng để vươn lên và khẳng định vị trí của mình trong thị trường ngân hàng vốn cạnh
Trang 13tranh rất khốc liệt Minh chứng rõ ràng cho những nỗ lực ấy chính là việc ngân hàng First Commercial Bank Việt Nam đã vượt qua cơn khủng hoảng tài chính năm 2008 một cách tốt đẹp Ngân hảng First Commercial Bank Việt Nam vô cùng tự hào khi
có thể tiếp tục trụ vững tại thị trường Việt Nam sau cơn khủng hoảng
Giai đoạn 2009 – 2014: Ngân hàng First Commercial Bank Việt Nam chi nhánh Hồ
Chí Minh triển khai kế hoạch cải tổ hệ thống công việc và nhân viên để phát triển toàn diện hơn, mở rộng thị trường Có thể nói đây là giai đoạn có nhiều biến chuyển nhất trong nội bộ ngân hàng First Commercial Bank Việt Nam chi nhánh Hồ Chí Minh khi vừa phải củng cố và cải tổ hệ thống để hướng đến sự phát triển hậu vượt qua khủng hoảng tài chính năm 2008, vừa phải tất bật chuẩn bị hồ sơ, địa điểm, giấy phép nhằm chào đón sự ra đời của chi nhánh thứ hai tại Việt Nam ở Hà Nội vào năm
2010 Với cương vị là chi nhánh đầu tiên tại Việt Nam, ngân hàng First Commercial Bank Việt Nam chi nhánh Hồ Chí Minh luôn không ngừng nổ lực hết sức mình để là chi nhánh dẫn đầu, là chi nhánh tiên phong trong mọi nhiệm vụ được giao từ ngân hàng mẹ tại Đài Loan
Giai đoạn 2015 – 2020: Khi ngân hàng đang trên đà ổn định thì đến năm 2019, đại
dịch Covid-19 bắt đầu bùng nổ, nhiều nguồn thông tin tiêu cực tràn lan khắp mọi nơi, đời sống của người dân rơi vào hoang mang Khách hàng cá nhân đổ xô đến rút tiền
và đóng tài khoản, hàng loạt khách hàng doanh nghiệp điêu đứng vì hoạt động xuất nhập khẩu bị đình trệ, họ không còn khả năng trả nợ vay nên đã nằm trong nhóm khách hàng có nợ xấu, trong khi đó phần lớn khách hàng doanh nghiệp của ngân hàng First Commercial Bank Việt Nam chi nhánh Hồ Chí Minh là hoạt động trong lĩnh vực xuất nhập khẩu Trước tình hình đó, ngân hàng First Commercial Bank Việt Nam chi nhánh Hồ Chí Minh đã phải gồng mình để đối mặt với khó khăn, gia hạn thời gian trả
nợ vay cho khách hàng, gia tăng mức ưu đãi nhằm thu hút nguồn tiền gửi từ khách hàng Bằng tất cả sự nỗ lực, ngân hàng First Commercial Bank Việt Nam chi nhánh
Hồ Chí Minh tự hào là chi nhánh xếp hạng 1 về lợi nhuận trong bảng xếp hạng các chi nhánh hải ngoại thuộc ngân hàng mẹ tại Đài Loan
Giai đoạn 2021 đến nay: Với nền tảng đã được xây dựng vững chắc từ trước đó và
những kinh nghiệm vượt khó từ đại dịch Covid-19, ngân hàng First Commercial Bank
Trang 14Việt Nam chi nhánh Hồ Chí Minh bắt đầu vào giai đoạn thực hiện chiến lược phát triển với tầm nhìn hướng đến năm 2025 nhằm kiện toàn mọi mặt từ nhân sự đến công nghệ và các chính sách tín dụng
1.1.3 Giới thiệu về Ngân hàng First Commercial Bank Việt Nam – Chi nhánh
Giờ mở cửa: 08 giờ 30 đến 16 giờ 00 (từ thứ hai đến thứ sáu)
Địa chỉ: Tầng 21, tòa nhà A&B, 76A Lê Lai, Quận 1, TP Hồ Chí Minh
Số giấy phép ngày cấp: 09/NH-GP ngày 09/12/2002
Vốn điều lệ: 1.448 tỷ đồng (~70 triệu USD)
Trang 151.2 CƠ CẤU TỔ CHỨC VÀ NHÂN SỰ:
1.2.1 Cơ cấu tổ chức:
Hình 1 Sơ đồ cơ cấu tổ chức của ngân hàng First Commercial Bank – Chi
nhánh Hồ Chí Minh
(Nguồn: Phòng Hành chính nhân sự ngân hàng First Commercial Bank – Chi nhánh
Hồ Chí Minh) Ngân hàng First Commercial Bank Việt Nam hoạt động theo một cơ cấu tổ chức thống nhất và minh bạch Cấp bậc cao nhất là vị trí Tổng giám đốc, kế đến là Phó giám đốc của từng phòng ban chức năng, quyền lực quản lý cấp trung thuộc về các Trưởng phòng của các phòng ban Với sự phân chia cấp bậc về quyền hạn và trách nhiệm rõ ràng, công việc tại ngân hàng luôn có quy trình làm việc hợp lý và khoa học Đầu tiên, ở vị trí Tổng giám đốc – đây là chức vị vô cùng quan trọng và là trung tâm đưa ra hầu hết mọi quyết định lớn trong chi nhánh ngân hàng Là người trực tiếp điều hành các phòng ban nội bộ và đưa ra các quyết định mang tính chiến lược cho toàn chi nhánh Tổng giám đốc là người tiếp nhận thông tin trực tiếp từ Ngân hàng mẹ tại Đài Loan và truyền đạt lại cho chi nhánh của mình Chịu trách nhiệm cho kết quả hoạt động của ngân hàng chi nhánh trước Ngân hàng mẹ
Tổng giám đốc
Phòng
Phòng thanh toán quốc tế
Phòng quan hệ khách hàng
Phòng Tín dụng
Bộ phận chuyên trách về pháp chế
Phòng Kiểm soát nội bộ
Kế toán
Hành chính nhân sự
Trang 16Kế đến là các phòng ban chức năng Phòng tiền gửi của ngân hàng nằm tại vị trí trung tâm ngay sau cửa ra vào, bao gồm các chức năng chính đó là: tiếp xúc, giải đáp các thắc mắc của khách hàng và hướng dẫn, chuyển tiếp khách hàng đến quầy giao dịch phù hợp, xử lý giao dịch chuyển khoản trong nước, giao dịch tiền về, giao dịch tiền mặt, nhận và bổ sung chứng từ fax
Tiếp theo là phòng IT, đây là một trong những phòng ban được ngân hàng vô cùng quan tâm và chú trọng phát triển, đây là nơi đặt trung tâm máy chủ điều khiển hệ thống máy tính toàn ngân hàng tại chi nhánh Nhiệm vụ của nhân viên IT tại ngân hàng là quan tâm cập nhật hệ thống và phần mềm mới nhất cho máy tính nhân viên,
xử lý các tình huống khẩn cấp do trục trặc máy móc gây ra, tìm hiểu các thông tư, quy định nhà nước về các yêu cầu đối với hệ thống tường lửa và an ninh máy tính tại ngân hàng
Ở phòng ban Thanh toán quốc tế, phòng ban này có nhiệm vụ thực hiện các nhiệm vụ thanh toán quốc tế theo yêu cầu của khách hàng Trong đó hoạt động thanh toán quốc tế mà khách hàng yêu cầu nhiều nhất khi tìm đến ngân hàng First Commercial Bank chi nhánh Hồ Chí Minh là chuyển khoản nước ngoài và tín dụng chứng từ Phòng ban chức năng tiếp theo là phòng Quan hệ khách hàng, đây là phòng ban năng động nhất của ngân hàng Các nhân viên tại đây có nhiệm vụ tìm hiểu nhu cầu của khách hàng trên thị trường, tìm kiếm khách hàng đến với ngân hàng và xây dựng mối quan hệ bền vững với họ, tạo ra một nền tảng khách hàng bền vững và trung thành cho ngân hàng Chính vì nhiệm vụ ấy mà đây là phòng ban mà ngân hàng yêu cầu rất cao về trình độ chuyên môn và kỹ năng mềm khi tuyển dụng
Kế đến là phòng Tín dụng, thực hiện các nghiệp vụ thẩm định tài sản thế chấp, quản
lý rủi ro, phân loại nợ, cùng giám đốc bàn bạc đưa ra các quy chế cho vay tại chi nhánh, giải ngân các khoản vay Phòng tín dụng là phòng ban mang lại doanh thu lớn cho chi nhánh vì họ mang đến những khách hàng có nhu cầu vay khoản vay lớn Tuy nhiên cũng vì lý do này mà đây là phòng ban làm việc khá áp lực vì họ có nhiệm vụ phải không ngừng tìm kiếm khách hàng mới cùng với khoản vay lớn nhằm tăng doanh
số
Trang 17Tiếp theo là Bộ phận chuyên trách về pháp chế, bộ phận này là nơi cập nhật liên tục các thông tư mới của chính phủ và đặc biệt là các quy định mới từ ngân hàng nhà nước Họ có nhiệm vụ truyền đạt và hướng dẫn các phòng ban thực hiện quy định mới nhằm đảm bảo ngân hàng tuân thủ đúng quy định của pháp luật Ngoài ra họ còn
có nhiệm vụ quản lý rủi ro về thông tin khách hàng, tổ chức các buổi học về phòng chống rửa tiền cho toàn thể nhân viên ngân hàng tại chi nhánh
Cuối cùng là phòng Kiểm soát nội bộ, phòng ban này chia thành hai bộ phận: Kế toán
và Hành chính nhân sự Bộ phận Kế toán có nhiệm vụ thực hiện các loại báo cáo tài chính theo ngày, tháng, quý và năm để tổng giám đốc và Ngân hàng mẹ tại Đài Loan giám sát và theo dõi Ngoài ra, họ phải thực hiện các báo cáo thuế gửi về cục thuế và Ngân hàng nhà nước đồng thời kiểm soát chi tiêu trong nội bộ ngân hàng để báo cáo
về Ngân hàng mẹ, thực hiện công tác trả lương cho nhân viên Bộ phận Hành chính nhân sự có nhiệm vụ quản lý toàn thể nhân viên ngân hàng cả về số lượng và chất lượng, có trách nhiệm tuyển dụng nhân sự mới khi cần và tổ chức đào tạo nhân viên mới, kiểm soát đơn xin nghỉ phép và thời gian tăng ca của nhân viên đảm bảo đúng theo quy định của pháp luật và quy định nội bộ
1.2.2 Nhân sự:
Hình 2 Tỷ lệ lao động nam và nữ tại ngân hàng First Commercial Bank Việt
Nam – Chi nhánh Hồ Chí Minh
(Nguồn: Phòng Hành chính nhân sự ngân hàng First Commercial Bank Việt Nam –
Chi nhánh Hồ Chí Minh)
25%
75%
Tỷ lệ lao động nam và nữ tại First Commercial Bank
Việt Nam - Chi nhánh Hồ Chí Minh
NamNữ
Trang 18Tính đến tháng 10/2022, ngân hàng First Commercial Bank Việt Nam – Chi nhánh
Hồ Chí Minh có tổng cộng 60 nhân viên Trong đó nhân viên nữ có 45/60 người (tương đương với 75% nhân sự tại ngân hàng), nhân viên nam chỉ có 15/60 người (tương đương với 25% nhân sự) Do tính chất đặc thù của môi trường ngân hàng là ngành dịch vụ nên có sự mất cân bằng rõ rệt về cơ cấu giới tính trong nhân sự Tuy nhiên trái ngược lại với con số này là sự chênh lệch về tỷ lệ quản lý cấp cao nam và
nữ tại chi nhánh Hồ Chí Minh như biểu đồ dưới đây:
Hình 3 Tỷ lệ quản lý cấp cao nam và nữ tại ngân hàng First Commercial Bank
Việt Nam – Chi nhánh Hồ Chí Minh
(Nguồn: Phòng Hành chính nhân sự ngân hàng First Commercial Bank Việt Nam –
Chi nhánh Hồ Chí Minh) Tại ngân hàng First Commercial Bank – Chi nhánh Hồ Chí Minh, số lượng quản lý cấp cao1 là nam chiếm 8 trên tổng số 9 người, quản lý cấp cao là nữ chỉ có 1 người Điều này không thể hiện rằng nhân viên nữ tại ngân hàng không có đủ năng lực để tiếp nhận vị trí quản lý, mà lý do chính đó là vì ngân hàng First Commercial Bank Đài Loan ưu tiên phân bổ vị trí cấp quản lý cấp cao cho nhân sự từ Đài Loan bổ nhiệm sang các chi nhánh hải ngoại Họ đánh giá cao những nhân sự mà họ trực tiếp đào tạo
và họ tin rằng những nhân sự từ Đài Loan được bổ nhiệm sang sẽ dễ dàng kết nối
1 Quản lý cấp cao: Tại ngân hàng First Commercial Bank Việt Nam, quản lý cấp cao là người nắm chức vụ từ phó giám đốc trở lên
Trang 19ngân hàng mẹ và các chi nhánh hải ngoại hơn là sử dụng nhân sự tại nước sở tại cho
vị trí cấp cao này Tuy nhiên, thời gian nhận nhiệm vụ tại chi nhánh hải ngoại trung bình là từ 4 – 6 năm, chính vì thế hầu hết nhân sự đồng ý nhận nhiệm vụ này là nam
vì họ có sự tự do, thoải mái và độc lập hơn trong khi nhân viên nữ hầu hết đều có nỗi
lo chăm sóc gia đình và con cái nên rất ít người đồng ý sang chi nhánh hải ngoại công tác thời gian dài như vậy Đó là một trong những lý do chính tạo nên sự chênh lệch trong tỷ lệ quản lý cấp cao nam và nữ tại ngân hàng First Commercial Bank – Chi nhánh Hồ Chí Minh
Về phân bổ nhân sự dựa trên trình độ, ngân hàng First Commercial Bank Việt Nam
ưu tiên vị trí Trưởng phòng tại các phòng ban chức năng đối với người có trình độ từ thạc sĩ trở lên thuộc các khối ngành kinh tế, tài chính – ngân hàng, nhân sự, đặc biệt trình độ tiếng Trung từ HSK6 trở lên Dưới trình độ này nhân viên sẽ được thăng chức Trưởng phòng dựa trên năng lực làm việc thực tế và kinh nghiệm tích lũy tại ngân hàng
Về yêu cầu tuyển dụng nhân sự, ngân hàng First Commercial Bank là một ngân hàng đến từ Đài Loan nên điều kiện tiên quyết để được trúng tuyển là phải biết tiếng Trung,
có chứng chỉ HSK 4 trở lên hoặc các bằng cấp tiếng Trung khác có giá trị tương đương Ngoài ra, điều kiện tiên quyết thứ hai mà ngân hàng yêu cầu là phải có trình
độ từ đại học trở lên Từ hai điều kiện tiên quyết trong tuyển dụng nhân sự ấy, ngân hàng First Commercial Bank – Chi nhánh Hồ Chí Minh luôn có đội ngũ nhân viên chất lượng cao, vừa vững chuyên môn vừa vững ngoại ngữ, giúp ngân hàng không ngừng đi lên
1.3 CÁC DỊCH VỤ CHÍNH CỦA NGÂN HÀNG:
Dịch vụ chủ yếu của First Commercial Bank Việt Nam – Chi nhánh Hồ Chí Minh được chia thành 3 nhóm chính: Dịch vụ tài chính doanh nghiệp, Dịch vụ tài chính cá nhân và Dịch vụ ngân hàng điện tử
1.3.1 Dịch vụ tài chính doanh nghiệp:
Khách hàng doanh nghiệp được ngân hàng chia thành 2 nhóm chính: Doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp nước ngoài Đối với doanh nghiệp trong nước, yêu cầu
Trang 20cơ bản nhất về mặt pháp lý mà ngân hàng yêu cầu khách hàng cung cấp đó là giấy phép kinh doanh Đối với doanh nghiệp nước ngoài, ngoài giấy kinh doanh, ngân hàng còn yêu cầu khách hàng cung cấp giấy phép đầu tư
Dịch vụ chính mà ngân hàng cung cấp cho nhóm khách hàng doanh nghiệp gồm: Mở tài khoản, gửi và rút tiền, tài trợ thương mại, cho vay, thanh toán quốc tế và các sản phẩm ngoại hối
1.3.2 Dịch vụ tài chính cá nhân:
Mặc dù đối tượng khách hàng chính mà ngân hàng nhắm đến là khách hàng doanh nghiệp, tuy nhiên với mục tiêu phát triển toàn diện nên ngân hàng ngày càng quan tâm đến mảng dịch vụ cho khách hàng cá nhân Đối với nhóm khách hàng cá nhân, ngân hàng cung cấp các dịch vụ chủ yếu gồm mở tài khoản, gửi tiết kiệm, cho vay thế chấp mua nhà, dịch vụ chuyển tiền và thanh toán
1.3.3 Dịch vụ ngân hàng điện tử:
Với mục tiêu tạo điều kiện thuận lợi cho khách hàng sử dụng dịch vụ, tất cả khách hàng tại First Commercial Bank – Chi nhánh Hồ Chí Minh đều được đăng ký sử dụng dịch vụ Ngân hàng điện tử Tất cả khách hàng đều có quyền đăng nhập vào tài khoản e-banking để truy vấn các thông tin về tài khoản, nhận thông báo từ ngân hàng qua email, điều này nhằm tạo điều kiện thuận lợi để khách hàng có thể cập nhật thông tin
từ ngân hàng bất cứ lúc nào mà không cần phải đến trực tiếp
Trang 211.4 THỊ TRƯỜNG VÀ ĐỐI THỦ CẠNH TRANH:
1.4.1 Thị trường:
Hình 4 Thị phần cho vay năm 2021 của ngân hàng First Commercial Bank Việt Nam so với các Ngân hàng hải ngoại của Đài Loan tại Việt Nam
(Nguồn: Phòng Tín dụng First Commercial Bank Việt Nam – Hồ Chí Minh)
Hình 5 Thị phần huy động tiền gửi năm 2021 của ngân hàng First Commercial Bank Việt Nam so với các Ngân hàng hải ngoại của Đài Loan tại Việt Nam
(Nguồn: Phòng Tiền gửi First Commercial Bank Việt Nam – Hồ Chí Minh)
20%
15%
42%
23%
Thị phần cho vay năm 2021
Chinatrust Commercial Bank Việt NamMega International Commercial Bank Việt NamFirst Commercial Bank Việt Nam
Ngân hàng hải ngoại khác của Đài Loan
40%
10%
35%
15%
Thị phần huy động tiền gửi năm 2021
Chinatrust Commercial Bank Việt NamMega International Commercial Bank Việt NamFirst Commercial Bank Việt Nam
Ngân hàng hải ngoại khác của Đài Loan
Trang 22Thông qua biểu đồ thống kê từ Phòng tín dụng và Phòng Tiền gửi ngân hàng First Commercial Bank Việt Nam – Hồ Chí Minh tổng hợp, thị phần của ngân hàng First Commercial Bank Việt Nam so với các Ngân hàng hải ngoại của Đài Loan tại Việt Nam năm 2021, First Commercial Bank – Chi nhánh Hồ Chí Minh có tỷ lệ thị phần lần lượt là 42% trong thị trường cho vay và 35% trong thị trường huy động tiền gửi
Có thể thấy, ngân hàng First Commercial Bank tại Việt Nam vô cùng chú trọng mở rộng thị phần cho hoạt động cho vay, vì hoạt động này mang lại lợi nhuận lớn cho ngân hàng Bên cạnh đó, ngân hàng cũng không quên gia tăng sức hấp dẫn của mình trong hoạt động tiền gửi nhằm duy trì sự cân bằng giữa cho vay và lượng tiền gửi vào Mặc dù thị phần của ngân hàng là lớn và ổn định so với các đối thủ cạnh tranh đến từ Đài Loan Tuy nhiên, hiện nay ngân hàng chỉ có 2 chi nhánh tại Việt Nam, điều này
là lực cản không nhỏ đối với việc mở rộng hoạt động kinh doanh của ngân hàng Trước tình hình các doanh nghiệp Đài Loan đầu tư mở nhà máy, xí nghiệp với quy
mô ngày càng lớn như ngày nay, tin chắc rằng ngân hàng First Commercial Bank Việt Nam sẽ xem xét đến các phương án mở rộng quy mô và tăng độ bao phủ của ngân hàng trong một tương lai không xa
1.4.2 Đối thủ cạnh tranh:
Hiện nay, theo tầm nhìn chiến lược của ngân hàng First Commercial Bank Việt Nam, ngân hàng có 2 đối thủ cạnh tranh trực tiếp đó là: ngân hàng Chinatrust Commercial Bank (CTBC) và ngân hàng Mega International Commercial Bank (ICBC)
Về mạng lưới các chi nhánh: Mỗi ngân hàng đều sở hữu 2 chi nhánh tại Việt Nam và
cùng đặt tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh
Về thị phần: Cả 3 ngân hàng đều thuộc nhóm ngân hàng nước ngoài, các chi nhánh
đang cố gắng nỗ lực để giành phần lớn miếng bánh thị trường về mình Tuy nhiên, trong thị trường thẻ đầy sôi động tại Việt Nam thì ngân hàng First Commercial Bank
có phần yếu thế hơn vì tại Việt Nam ngân hàng này không phát hành thẻ trong khi 2 đối thủ cạnh tranh lại đẩy mạnh hoạt động mở thẻ vô cùng sôi động
Về công nghệ: Cả 3 ngân hàng đều không ngừng cải tiến về công nghệ, trong đó họ
đều triển khai dịch vụ ngân hàng điện tử e-banking trên website của mình Ngoài ra,
Trang 23cả 3 còn phát triển thành công phần mềm ngân hàng điện tử trên điện thoại, dùng được cả trên hệ điều hành IOS và Android
Sự cạnh trang ngang tài ngang sức trên mọi mặt vừa là nguy cơ vừa là thách thức cho ngân hàng First Commercial Bank Việt Nam Thách thức thể hiện ở chỗ đó là cả 3 ngân hàng đều nhắm đến cùng một phân khúc khách hàng chủ yếu đó là khách hàng Đài Loan tại Việt Nam, từ đó miếng bánh thị phần ngày càng bị chia nhỏ Tuy nhiên, chính thách thức ấy đã tạo nên động lực mạnh mẽ hơn bao giờ hết, nó thúc đẩy ngân hàng nỗ lực không ngừng nghỉ để nâng cao chất lượng dịch vụ, xây dựng chiến lược toàn diện nhất để giành lấy thị phần về tay mình
Trang 241.5 KẾT QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH:
Bảng 1 Tóm tắt chi tiết doanh thu, chi phí và lợi nhuận của ngân hàng First Commercial Bank – Chi nhánh Hồ Chí Minh giai đoạn 2019 – 2021
2019
Số liệu chi tiết Năm 2021
Mức chênh lệch với năm
2020
Doanh thu 17,082 triệu
USD
12,339 triệu USD -27.8%
11,483 triệu USD -6,9%
Chi phí 9,556 triệu USD 4,945 triệu USD -48.3% 4,525 triệu USD -8.5%
sau thuế 5,990 triệu USD 5,902 triệu USD -1.5% 5,526 triệu USD -6.4%
(Nguồn: Báo cáo tài chính tóm tắt của First Commercial Bank – Chi nhánh Thành
phố Hồ Chí Minh)
Về doanh thu: năm 2019 ngân hàng đã nỗ lực đạt được 17,082 triệu USD Kế đến
năm 2021 đạt 12,339 triệu USD (giảm 27,8% so với năm 2019) Đến năm 2021 đạt 11,483 triệu USD (giảm 6,9% so với năm 2020) Với ngân hàng First Commercial Bank – Chi nhánh Hồ Chí Minh, khách hàng chủ yếu đến từ các doanh nghiệp Đài
Trang 25Loan, nơi đặt trụ sở ngân hàng mẹ Lợi thế cạnh tranh vốn có của ngân hàng này vốn
dĩ là do có ngân hàng mẹ tại Đài Loan nên rất thu hút các doanh nghiệp Đài Loan tìm đến vì họ cảm thấy gắn bó, có niềm tự hào dân tộc và họ có mối quan hệ đối tác từ trước với ngân hàng mẹ Thì nay, lợi thế cạnh tranh ấy đã trở thành khó khăn cho ngân hàng khi dịch bệnh Covid-19 diễn ra vô cùng trầm trọng tại Đài Loan (Trung Quốc), cùng với chính sách kiểm soát dịch bệnh nghiêm ngặt, đặc biệt là chiến lược Zero Covid-19 của nước này Tình hình đó dẫn đến các doanh nghiệp con của Đài Loan tại Việt Nam chao đảo, hàng loạt doanh nghiệp tìm đến đóng tài khoản và một
số doanh nghiệp khác trở thành khách hàng có nợ xấu Đó là lý do chính dẫn đến tình trạng suy giảm doanh thu liên tục trong 3 năm vừa qua
Về lợi nhuận: năm 2019 ngân hàng First Commercial Bank Việt Nam – Chi nhánh
Hồ Chí Minh đạt 5,990 triệu USD Tiếp đến năm 2021 đạt 5,902 triệu USD (giảm 1.5% so với năm 2019) Đến năm 2021 đạt 5,526 triệu USD (giảm 6,4% so với năm 2020) Trong đó giai đoạn 2019 – 2020 là giai đoạn khởi đầu của Covid-19, ngân hàng First Commercial Bank – Chi nhánh Hồ Chí Minh đã có sự chuẩn bị đối phó cực kỳ linh hoạt và nhanh chóng khi đã cắt giảm mạnh 48.3% chi phí hoạt động so với năm trước Điều này giúp cho ngân hàng chống chọi được trước tình trạng doanh thu giảm mạnh 27.8% nhưng lợi nhuận chỉ bị suy giảm nhẹ ở mức 1.5% Đến năm
2021, đây là năm dịch bệnh diễn biến vô cùng phức tạp, tình trạng cách ly diễn ra ở khắp mọi nơi trong đó có cả Việt Nam và Đài Loan (Trung Quốc) Chiến lược cắt giảm chi phí đã không còn là cách hiệu quả để tăng lợi nhuận vì chiến lược cắt giảm chi phí này đã hoạt động hiệu quả tối đa trong năm trước, nên chi phí trong năm 2021 chỉ có thể giảm thêm 8.5% (giảm ít hơn 39.8% so với năm 2020) Chính vì thế năm
2021, ngoài việc tiếp tục duy trì cắt giảm chi phí, ngân hàng First Commercial Bank – Chi nhánh Hồ Chí Minh còn nổ lực tìm kiếm thêm khách hàng mới, mở rộng đối tượng khách hàng tiềm năng, tăng cường tìm kiếm khách hàng là doanh nghiệp Việt Nam Chính vì thế, mặc dù lợi nhuận giảm 6.4% so với năm trước nhưng chi nhánh vẫn xuất sắc xếp hạng nhất trong số các chi nhánh hải ngoại trong khu vực Đông Nam
Á
Trang 26Giai đoạn năm 2019 – 2021 là giai đoạn tình hình kinh tế - xã hội bị ảnh hưởng mạnh
mẽ bởi dịch Covid-19 Dịch bệnh đã làm gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu, ảnh hưởng đến đời sống vật chất và tinh thần của mọi người dân Dịch bệnh tác động xấu đến nền kinh tế toàn cầu nói chung và trong đó có cả Việt Nam nói riêng Trước tình hình đó ngân hàng First Commercial Bank Việt Nam – Chi nhánh Hồ Chí Minh đã
nổ lực không ngừng nhằm trụ vững trước tình hình kinh tế đầy biến động Ngân hàng hoàn toàn tự hào khi vẫn giữ được mức doanh thu cao nhất trong các chi nhánh hải ngoại thuộc ngân hàng mẹ tại khu vực Đông Nam Á Không những thế, trước sự biến động khó lường trong kinh doanh của các doanh nghiệp, ngân hàng First Commercial Bank Việt Nam đã nhất trí xác định định hướng tương lai của ngân hàng sẽ mở rộng phát triển kinh doanh ở dịch vụ khách hàng cá nhân Điều này giúp ngân hàng có kế hoạch dự phòng tốt hơn trước những biến động khôn lường của các doanh nghiệp trong tình hình hiện nay
Trang 27PHẦN 2: HOẠT ĐỘNG THANH TOÁN QUỐC TẾ THEO PHƯƠNG THỨC TÍN DỤNG CHỨNG TỪ VÀ PHƯƠNG THỨC CHUYỂN TIỀN CỦA NGÂN HÀNG FIRST COMMERCIAL BANK VIỆT NAM
2.1 Mô tả về vị trí thực tập:
2.1.1 Vị trí thực tập:
Tên vị trí: Thực tập sinh thanh toán quốc tế
Nhiệm vụ chính được phân công:
Sắp xếp, phân loại, bổ sung các loại hồ sơ, chứng từ theo yêu cầu của phó giám đốc phòng thanh toán quốc tế
Nghiên cứu cách thức tổ chức các hoạt động hàng ngày của Ngân hàng First Commercial Bank – Chi nhánh Hồ Chí Minh
Nghiên cứu hoạt động thanh toán quốc tế theo phương thức tín dụng chứng từ và phương thức thanh toán chuyển tiền tại Ngân hàng First Commercial Bank – Chi nhánh Hồ Chí Minh
2.1.2 Giới thiệu về phòng ban thực tập:
Phòng ban em được nhận vào thực tập là phòng Thanh toán quốc tế Đây là phòng ban với nhiều nhân sự có thâm niên và đầy kinh nghiệm Phòng Thanh toán quốc tế được phân nhóm để phân chia công việc rất rõ ràng, bao gồm ba nhóm công việc chính: giao dịch chuyển tiền ra nước ngoài, phương thức tín dụng chứng từ, phương thức nhờ thu Ngoài ra còn có một số giao dịch thuộc phòng Thanh toán quốc tế tuy nhiên số lượng không nhiều nên công việc sẽ được rải đều cho các nhân viên Để thực hiện nghiệp vụ trong phòng ban Thanh toán quốc tế, các nhân viên đều phải trải qua
3 tháng đào tạo về kiến thức chuyên môn và kỹ năng làm việc thực tế Đặc biệt, mỗi nhân viên tại ngân hàng tại chi nhánh nói chung và nhân viên phòng Thanh toán quốc
tế nói riêng hàng năm đều bắt buộc tham gia khóa học Phòng chống rửa tiền và tài
Trang 28trợ khủng bố do ngân hàng mời giảng viên từ Cục phòng chống rửa tiền đến giảng dạy nhằm giúp các nhân viên có kiến thức pháp luật về thực hiện giao dịch an toàn
2.1.3 Những thuận lợi và khó khăn trong quá trình thực tập tại ngân hàng First
Commercial Bank – Chi nhánh Hồ Chí Minh:
• Thuận lợi:
Trong quá trình thực tập tại đây, em được sự hướng dẫn vô cùng nhiệt tình từ các anh chị nhân viên ngân hàng nói chung và nhân viên tại phòng Thanh toán quốc tế nói riêng Nhờ vào sự phân chia công việc cụ thể, rõ ràng nên mỗi nhân viên tại đây đều nắm vô cùng chắc các kiến thức và kỹ năng về nghiệp vụ trong khâu mà họ đảm nhiệm Chính vì thế mỗi khi gặp phải những thắc mắc, những câu hỏi nan giải thì chỉ cần biết đây là vấn đề phát sinh trong khâu nào và tìm đến đúng nhân viên thực hiện nghiệp vụ ấy để hỏi thì các vấn đề được làm sáng tỏ rất nhanh chóng Ngoài ra, nhờ
có cơ cấu tổ chức nhân sự rõ ràng nên quá trình nghiên cứu, tìm hiểu quy trình cũng trở nên đơn giản hơn, chi tiết hơn
• Khó khăn:
Bên cạnh những thuận lợi ấy cũng không tránh khỏi những khó khăn nhỏ trong quá trình thực tập Về thời gian, công việc của nhân viên tại phòng Thanh toán quốc tế khá bận rộn nên trong quá trình nghiên cứu, tuy được các anh chị giải đáp nhiệt tình nhưng không thể giải đáp hết tất cả các thắc mắc của em mà chỉ có thể giải đáp những vấn đề nền tảng và cơ bản Về quy trình, quy trình thực hiện các bước trong giao dịch thanh toán quốc tế chưa được chi tiết hóa thành văn bản nội bộ mà dựa vào kinh nghiệm, kiến thức và cách thức làm việc riêng của mỗi người, nên quá trình nghiên cứu quy trình các phương thức thanh toán trong thanh toán quốc tế gặp nhiều khó khăn trong việc thống nhất
Trang 292.2 Hoạt động thanh toán quốc tế theo phương thức tín dụng chứng từ và phương thức thanh toán chuyển tiền của ngân hàng First Commercial Bank Việt Nam
2.2.1 Hoạt động thanh toán quốc tế theo phương thức tín dụng chứng từ: 2.2.1.1 Vai trò của phương thức tín dụng chứng từ tại ngân hàng First
Commercial Bank Việt Nam đối với khách hàng:
Ngân hàng First Commercial Bank Việt Nam là chi nhánh hải ngoại có ngân hàng mẹ tại Đài Loan Khách hàng của ngân hàng chủ yếu là các doanh nghiệp Đài Loan (Trung Quốc) có quan hệ hợp tác với doanh nghiệp Việt Nam và ngược lại Các khách hàng doanh nghiệp ấy mới hợp tác với nhau lần đầu hoặc có lịch sử thanh toán hàng hóa chậm và thậm chí là không thanh toán, từ đó dẫn tới niềm tin trong mối quan hệ hợp tác giữa các khách hàng doanh nghiệp rất thấp, và họ đã tìm đến phương thức tín dụng chứng từ nhằm đảm bảo tính an toàn và các quyền lợi hợp pháp của họ Ngân hàng First Commercial Bank Việt Nam là lựa chọn hàng đầu cho các khách hàng doanh nghiệp đến từ Đài Loan hoặc có doanh nghiệp có mối quan hệ hợp tác với công
ty Đài Loan Bởi vì tại đây rào cản ngôn ngữ được xóa bỏ, các thủ tục đều được diễn giải chi tiết, cụ thể bằng song ngữ Việt – Trung, với kinh nghiệm phục vụ số lượng lớn khách hàng đến từ Đài Loan (Trung Quốc) nên khi đến thực hiện giao dịch họ sẽ
có cảm giác thân quen hơn rất nhiều Ngoài ra, các doanh nghiệp Đài Loan thường
có mối quan hệ hợp tác trước đó với ngân hàng mẹ, nên khi đến Việt Nam thì ngân hàng First Commercial Bank Việt Nam luôn là lựa chọn ưu tiên của họ
2.2.1.2 Thanh toán theo phương thức tín dụng chứng từ tại ngân hàng First
Commercial Bank Việt Nam:
a) Nghiệp vụ thư tín dụng xuất khẩu:
• Sơ lược về nghiệp vụ thư tín dụng xuất khẩu tại ngân hàng First Commercial
Bank Việt Nam:
Trong hoạt động thanh toán theo phương thức tín dụng chứng từ tại ngân hàng First Commercial Bank Việt Nam, có 2 nghiệp vụ chính đó là nghiệp vụ thư tín dụng xuất
Trang 30khẩu và nghiệp vụ thư tín dụng nhập khẩu Đối với nghiệp vụ thư tín dụng xuất khẩu, các khách hàng của ngân hàng First Commercial Bank có vai trò là nhà xuất khẩu, lúc này nhiệm vụ của ngân hàng First Commercial Bank Việt Nam chính là thực hiện vai trò của ngân hàng thông báo thư tín dụng cho khách hàng
Bên cạnh vai trò của ngân hàng thông báo thư tín dụng thì ngân hàng First Commercial Bank Việt Nam còn cung cấp thêm các dịch vụ đi kèm với mong muốn phục vụ khách hàng tốt nhất, mang đến sự an toàn trong thanh toán cao nhất cho khách hàng, đó là các dịch vụ như tư vấn các điều khoản thanh toán trong hợp đồng thương mại quốc tế, tư vấn nội dung trong thư tín dụng
• Sơ đồ thực hiện thư tín dụng xuất khẩu:
• Diễn giải các bước trong quy trình của nghiệp vụ thư tín dụng xuất khẩu tại
ngân hàng First Commercial Bank Việt Nam:
Khi nhận được L/C hoặc L/C sửa đổi từ Ngân hàng nước ngoài gửi đến, ngân hàng First Commercial Bank Việt Nam sẽ tiến hành kiểm tra tính chân thực của L/C, sau
đó sẽ thực hiện việc thông báo và gửi L/C gốc hoặc L/C sửa đổi đến cho khách hàng với thời gian là 1 ngày làm việc
First Bank Việt
First Bank Việt Nam kiểm tra
và lưu ý nội dung đến khách hàng
Khách hàng kiểm tra, đối chiếu L/C gốc hoặc L/C sửa đổi với hợp đồng thương mại quốc tế
Nhà xuất khẩu xuất trình bộ chứng từ gốc kèm L/C gốc và các bản sửa đổi (nếu có)
First Bank Viêt Nam gửi bộ chứng từ đến Ngân hàng phát hành
Thanh toán bộ chứng từ
First
Commercial
Bank tiến hành
thu phí
Trang 31Sau đó Ngân hàng sẽ thực hiện dịch vụ tư vấn cho khách hàng nhằm đưa ra những lưu ý về những điểm bất lợi, những điểm thay đổi có ảnh hưởng lớn đến khách hàng nếu khách hàng có nhu cầu nhằm giúp khách hàng kịp thời nắm bắt tránh những thiếu sót trong quá trình chuẩn bị lập bộ chứng từ để đòi tiền L/C
Sau đó khách hàng tiến hành kiểm tra và đối chiếu L/C gốc hoặc L/C sửa đổi với hợp đồng thương mại quốc tế đã lập trước đó Lúc này có 2 trường hợp có thể xảy ra, trường hợp thứ nhất nếu khách hàng nhận thấy không thể thực hiện được đầy đủ, chính xác và kịp thời với những yêu cầu của L/C hoặc L/C sửa đổi thì khách hàng có thể đề nghị người mở L/C tu chỉnh lại L/C tại Ngân hàng phát hành sao cho phù hợp với khả năng đáp ứng của khách hàng Trường hợp thứ hai, khách hàng chấp nhận các điều khoản có trong L/C thì khách hàng phài giao hàng đúng thời hạn, lập được
bộ chứng từ đầy đủ, hợp lệ, phù hợp với những yêu cầu trong L/C và xuất trình tại Ngân hàng theo đúng thời hạn trong L/C yêu cầu
Khi đến xuất trình, nhân viên phòng Thanh toán quốc tế tại ngân hàng First Commercial Bank Việt Nam sẽ tiến hành kiểm tra bộ chứng từ với những yêu cầu trong L/C Sau đó, ngân hàng First Commercial Bank Việt Nam sẽ gửi bộ chứng từ sang cho Ngân hàng phát hành tại nước ngoài
Khi nhận được thanh toán từ Ngân hàng nước ngoài, ngân hàng First Commercial Bank Việt Nam sẽ tiến hành thanh toán bộ chứng từ cho khách hàng là nhà xuất khẩu bằng cách gửi thông báo và hạch toán vào tài khoản của khách hàng
Cuối cùng, ngân hàng First Commercial Bank Việt Nam sẽ tiến hành thu phí theo biểu phí dịch vụ thư tín dụng xuất khẩu
Trang 32Bảng 2 Biểu phí dịch vụ thư tín dụng xuất khẩu tại ngân hàng First
Commercial Bank Việt Nam
1 Thông báo thư tín dụng USD25
2 Điều chỉnh thư tín dụng USD20
3 Xác nhận thư tín dụng USD0.2%/3 tháng (tối thiểu
USD25) + USD20 điện phí
4 Chuyển nhượng thư tín
5 Chiết khấu thư tín dụng
USD0.2% giá trị thư tín dụng chuyển nhượng (tối thiểu USD25) + điện phí
(Nguồn: Biểu phí dịch vụ thư tín dụng xuất khẩu năm 2022, phòng Thanh toán
Ngân hàng First Commercial Bank Việt Nam sau khi nhận được thông báo L/C từ Ngân hàng nước ngoài đã gửi thông báo đến cho khách hàng là nhà xuất khẩu ở Đồng Nai Sau đó nhà xuất khẩu đến ngân hàng First Commercial Bank Việt Nam tiến hành kiểm tra và đối chiếu L/C gốc với hợp đồng thương mại quốc tế đã lập trước đó (ngân hàng First Commercial Bank Việt Nam không có trách nhiệm đối chiếu L/C với hợp
Trang 33đồng ngoại thương của khách hàng, ngân hàng chỉ có nhiệm vụ tư vấn về L/C khi khách hàng có yêu cầu)
Nhà xuất khẩu ở Đồng Nai sau khi xem xét đã chấp nhận các điều khoản có trong L/C nên tiến hành giao hàng đúng thời hạn, lập được bộ chứng từ đầy đủ, hợp lệ, phù hợp với những yêu cầu trong L/C và xuất trình tại ngân hàng First Commercial Bank Việt Nam theo đúng thời hạn trong L/C yêu cầu
Bộ chứng từ mà ngân hàng First Commercial Bank Việt Nam đánh giá là đầy đủ cho một thư tín dụng xuất khẩu trong trường hợp này bao gồm: phiếu đóng gói hàng hóa (xem phụ lục 1), hóa đơn thương mại (xem phụ lục 2), vận đơn đường biển gốc (xem phụ lục 3), hối phiếu (xem phụ lục 4)
Tiếp theo, nhân viên phòng Thanh toán quốc tế của ngân hàng First Commercial Bank Việt Nam sẽ gửi bộ chứng từ sang cho Ngân hàng phát hành tại nước ngoài là ngân hàng Bank of Panhsin Taipei (xem phụ lục 4)
Sau khi nhận được thanh toán từ ngân hàng Bank of Panhsin Taipei, ngân hàng First Commercial Bank Việt Nam sẽ tiến hành thanh toán bộ chứng từ cho nhà xuất khẩu
là công ty ở Đồng Nai bằng cách gửi thông báo và hạch toán vào tài khoản của khách hàng Cuối cùng, ngân hàng First Commercial Bank Việt Nam sẽ tiến hành thu phí theo biểu phí dịch vụ thư tín dụng xuất khẩu
b) Nghiệp vụ thư tín dụng nhập khẩu:
Đối với nghiệp vụ thư tín dụng nhập khẩu, ngân hàng First Commercial Bank Việt Nam sẽ thực hiện vai trò là ngân hàng phát hành L/C hoặc sửa đổi L/C nhập khẩu mà ngân hàng đã phát hành trước đó theo đề nghị của khách hàng là nhà nhập khẩu để cam kết thanh toán cho người thụ hưởng là nhà xuất khẩu khi xuất trình bộ chứng từ phù hợp
Trang 34• Sơ đồ nghiệp vụ thư tín dụng nhập khẩu:
• Diễn giải các bước trong quy trình của nghiệp vụ thư tín dụng nhập khẩu của
Ngân hàng First Commercial Bank Việt Nam:
Trước hết giữa nhà nhập khẩu và nhà xuất khẩu phải có ký kết hợp đồng ngoại thương Khách hàng là nhà nhập khẩu gửi đơn đề nghị phát hành L/C đến Ngân hàng phát hành là First Commercial Bank Việt Nam
➢ Hồ sơ giao dịch gồm có:
Giấy đề nghị phát hành L/C hoặc sửa đổi L/C
Hợp đồng mua bán, các bản sửa đổi hoặc phụ lục hợp đồng hoặc các thư từ trao đổi liên quan đến nội dung sửa đổi Ngoài ra:
Trong trường hợp nhập khẩu qua ủy thác thì phải có hợp đồng ủy thác
Hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế
Tiếp theo, ngân hàng First Commercial Bank Việt Nam phát hành L/C Ngân hàng thông báo thông báo L/C đến cho Người thụ hưởng là nhà xuất khẩu
Người đề nghị phát
hành L/C/Nhà nhập
khẩu
Ngân hàng thông báo/Ngân hàng chỉ
Trang 35Người thụ hưởng xuất trình bộ chứng từ hợp lệ tại Ngân hàng được chỉ định Sau đó chứng từ sẽ được chuyển tiếp đến cho Ngân hàng phát hành là First Commercial Bank Việt Nam
Ngân hàng First Commercial Bank Việt Nam kiểm tra bộ chứng từ nếu hợp lệ sẽ chuyển chứng từ cho nhà nhập khẩu và tiến hành thanh toán cho nhà xuất khẩu Nếu nhân viên thanh toán quốc tế kiểm tra chứng từ nhận thấy có sai sót trong vòng 5 ngày làm việc kể từ ngày ngân hàng nhận được bộ chứng từ phải thông báo cho Ngân hàng của nhà xuất khẩu biết và liên hệ với khách hàng
Ngân hàng First Commercial Bank tiến hành thu phí ngay khi phát sinh giao dịch liên quan đến thanh toán L/C nhập khẩu dựa trên biểu phí của ngân hàng First Commercial Bank Việt Nam