skkk một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức học sinh

Đạo đức, lối sống của học sinh, sinh viên được hình thành từ môi trườnggia đình, nhà trường và xã hội, trong đó môi trường giáo dục của nhà trườngđóng vai trò quan trọng, góp phần to

I- ĐẶT VẤN ĐỀ

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO PHÚ THỌ

TRƯỜNG THPT YỂN KHÊ

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC

HỌC SINH Ở TRƯỜNG THPT YỂN KHÊ

Người thực hiện: HÀ TRƯỜNG SƠN Chức vụ: Phó Hiệu trưởng

Chuyên môn: Tiếng Anh SKKN thuộc lĩnh vực: Quản lý

Yển Khê, tháng 3 năm 2014

A ĐẶT VẤN ĐỀ

1 Lý do chọn đề tài.

Đất nước đang chuyển mình trong công cuộc đổi mới công nghiệp hóa,hiện đại hóa và hội nhập kinh tế quốc tế, khi xu thế toàn cầu hoá, hội nhập vớithế giới, mở ra cho nước ta những thời cơ, vận hội mới Nền kinh tế đã có nhữngbước phát triển vượt bậc, đời sống nhân dân được nâng lên Sự ảnh hưởng củamột đất đổi mới trong xu thế hội nhập quốc tế rất lớn đến đời sống xã hội và conngười Việt Nam Chúng ta có nhiều thành tựu to lớn rất đáng tự hào về pháttriển Kinh tế - Xã hội, Văn hóa - Giáo dục Song cũng có nhiều ảnh hưởng tiêucực đến sự nghiệp giáo dục, trong đó sự suy thoái về đạo đức và những giá trịnhân văn tác động đến đại đa số thanh thiếu niên rất nhiều Đánh giá thực trạng

giáo dục, đào tạo Nghị quyết TW 2 khóa VIII nhấn mạnh: “Đặc biệt đáng lo

ngại là một bộ phận học sinh, sinh viên có tình trạng suy thoái về đạo đức, mờ nhạt về lý tưởng, theo lối sống thực dụng, thiếu hoài bão lập thân, lập nghiệp vì tương lai của bản thân và đất nước Trong những năm tới cần tăng cường giáo dục tư tưởng đạo đức, ý thức công dân, lòng yêu nước, chủ nghĩa Mác Lê Nin,

tư tưởng Hồ Chí Minh…tổ chức cho học sinh tham gia các hoạt động xã hội, văn hoá, thể thao phù hợp với lứa tuổi và với yêu cầu giáo dục toàn diện”.

Đạo đức, lối sống của học sinh, sinh viên được hình thành từ môi trườnggia đình, nhà trường và xã hội, trong đó môi trường giáo dục của nhà trườngđóng vai trò quan trọng, góp phần to lớn đối với sự phát triển toàn diện của thế

hệ trẻ Tuy nhiên tình trạng xuống cấp về đạo đức, lối sống, tội phạm và bạo lựctrong một bộ phận học sinh vẫn xảy ra, gây lo lắng, bức xúc trong dư luận xãhội Đây cũng là điều trăn trở thường xuyên của ngành giáo dục

Dư luận xã hội đã và đang nói nhiều về một số biểu hiện vi phạm đạo đức,lối sống, tội phạm trong học sinh phổ thông hiện nay đó là, lối sống ích kỷ, hamhưởng thụ, đua đòi chạy theo các giá trị vật chất dẫn đến sao nhãng học tập,tham gia tệ nạn xã hội và phạm tội Ngoài ra, một bộ phận không nhỏ học sinhbiểu hiện lệch lạc về đạo đức, lối sống đáng lo ngại như: thiếu tôn trọng thầy côgiáo, coi thường kỷ luật nhà trường, thường xuyên nói tục, chửi thề; thích thể

hiện bản thân một cách thái quá, sử dụng bạo lực trong giải quyết các mâuthuẫn, xích mích…Và một vấn đề nhức nhối nữa trong học sinh hiện nay là tình

trạng “nghiện”, chơi “games”, “chát”, tuy là một hình thức giải trí, phù hợp

với lứa tuổi nhưng nếu quá đam mê thì tác dụng ngược lại

Như vậy, đạo đức học sinh đang là một vấn đề nóng được xã hội hết sứcquan tâm, là niềm trăn trở của các thầy cô giáo và những người làm côngtác trồng người, là một phần trách nhiệm giáo dục của nhà trường THPT

Trường THPT Yển Khê cũng không đứng ngoài thực trạng đó Trongnhững năm qua, nhiều gia đình, cha mẹ mải làm ăn, lo kiếm tiền, không chăm

lo đến sự học hành, đời sống của con trẻ Hàng loạt các hàng quán mọc lên vớivới đủ loại các trò chơi , bi a, games, chát…để móc tiền học sinh Xuất phát từnhững lý do khách quan, chủ quan như đã phân tích, là người làm công tác quản

lý một trường THPT, tôi mạnh dạn chọn đề tài: “Một số biện pháp nâng cao

chất lượng giáo dục đạo đức học sinh (GDĐĐHS) ở trường THPT Yển Khê”.

B- GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ I- CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ:

1 Khái niệm về đạo đức:

Đạo đức là một hệ thống những quy tắc, những chuẩn mực mà qua đócon người tự nhận thức và điều chỉnh hành vi của mình vì hạnh phúc của cánhân, lợi ích của tập thể và cộng đồng

2 Giáo dục đạo đức:

2.1 Mục tiêu giáo dục đạo đức

Chuyển hóa những nguyên tắc, chuẩn mực đạo đức xã hội thành nhữngphẩm chất đạo đức nhân cách cho học sinh, hình thành ở học sinh thái độ đúngđắn trong giao tiếp, ý thức tự giác thực hiện các chuẩn mực của xã hội, thói quenchấp hành các quy định của pháp luật

2.2.Chức năng giáo dục đạo đức:

Làm cho học sinh thấm nhuần sâu sắc thế giới quan Mác-Lênin, tư tưởngđạo đức Hồ Chí Minh, chủ trương, chính sách của Đảng, sống và làm việc theopháp luật, sống có kỷ cương, nền nếp, có văn hóa trong các mối quan hệ giữacon người với tự nhiên, với xã hội và giữa con người với nhau

2.3.Giáo dục đạo đức cho học sinh THPT:

- Mục đích: Giúp học sinh nhận thức được các chuẩn mực đạo đức của xã hội,rèn luyện kỹ năng, hành vi theo các chuẩn mực đó và hình thành thái độ, ý thứctrong học sinh về đạo đức

- Nội dung: Giáo dục lòng yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội, yêu hoà bình, có tinhthần cộng đồng và quốc tế, có tinh thần lao động sáng tạo, có thái độ xây dựng

và bảo vệ môi trường

- Phương pháp: Có nhiều phương pháp để GDĐĐHS:

+ Phương pháp tác động vào nhận thức tình cảm: đàm thoại, tranh luận, kểchuyện, giảng giải, khuyên răn;

+ Phương pháp tổ chức hoạt động thực tiễn giao việc, rèn luyện, tập thóiquen…;

+ Phương pháp kích thích tình cảm và hành vi: thi đua, nêu gương, khen thưởng,trách phạt…

II- THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐỀ

1 Khái quát đặc điểm, tình hình kinh tế -xã hội và giáo dục của huyện Thanh Ba

1.1 Đặc điểm, tình hình kinh tế- xã hội của huyện Thanh Ba.

Thanh Ba là huyện miền núi phía tây bắc tỉnh Phú Thọ, huyện gồm 01 thịtrấn và 26 xã Địa hình tương đối phức tạp, vừa có vùng núi đồi, vừa có vùngđồng bằng Phần lớn số hộ dân làm nông nghiệp và kinh tế vườn đồi nên điềukiện kinh tế khó khăn Chính vì vậy mà sự quan tâm đến học tập của con em cóphần hạn chế Đây là một khó khăn trong công tác giáo dục ở địa phương

1.2.Tình hình giáo dục của huyện Thanh Ba.

Huyện Thanh Ba có 02 trường THPT, 1 trung tâm GDTX Học sinh chủyếu là con em nông thôn, điều kiện kinh tế khó khăn Chính quyền địa phươngrất quan tâm đến sự nghiệp giáo dục, vì vậy giáo dục huyện Thanh Ba đang trên

đà khởi sắc Trong những năm gần đây, giáo dục Thanh Ba luôn đạt được thànhtích cao, xếp trong 10 đơn vị dẫn đầu của tỉnh Phú Thọ

1.3 Tình hình đạo đức của trường THPT Yển Khê:

Trường THPT Yển Khê được thành lập từ năm 1999, hiện nay trường có

16 lớp với 574 học sinh Từ khi được thành lập trường đã đạt được nhiều thànhtích rất đáng tự hào Học sinh phần lớn chăm ngoan, có ý thức học tập tốt Tuynhiên trong những năm gần đây, tình trạng đạo đức học sinh xuống cấp, khôngnhiều học sinh cá biệt, nhưng cũng có những lớp, những học sinh, những hành

vi đạo đức của học sinh khiến phu huynh và thầy cô đau lòng Hiện tượng họcsinh đánh nhau, vỗ lễ với thầy cô giáo, học đòi bắt chước, bỏ học chơi gamestuy không nhiều nhưng cũng là mối lo lắng cho mỗi gia đình và nhà trường.Phần lớn những học sinh này đều có hoàn cảnh đặc biệt: Bố mẹ mải mê làm ăn,chỉ lo kiếm tiền, đi làm ăn xa, bỏ con ở lại cho ông bà, anh chị em nuôi dạy vìthế các em thiếu thốn tình cảm của cha mẹ, không có sự quản lý chặt chẽ nênthường lêu lỏng, chơi bời đua đòi theo bạn bè Có những gia đình cha mẹ sống

không gương mẫu, cha mẹ ly hôn; hay buông lỏng giáo dục, phó mặc cho xãhội, cho nhà trường “trăm sự nhờ thầy cô”, đặc biệt có học sinh mồ côi cả chalẫn mẹ …

Công tác quản lý và giáo dục đạo đức của nhà trường đã gặp những khókhăn Nguyên nhân dẫn đến tình trạng xuống cấp về đạo đức học sinh như sau:

- Về nhà trường, có lúc, có nơi uy tín người thầy bị sa sút, các giá trịtruyền thống “Tôn sư trọng đạo bị nhìn nhận một cách méo mó, vật chất hóa,thực dụng; có trường hợp người thầy không giữ được tư thế đáng kính trọngtrong quan hệ thầy trò; tình trạng vi phạm dạy thêm, học thêm đã tác động xấuđến uy tín của người thầy trong suy nghĩ học sinh và không ít phụ huynh

- Về gia đình, thiếu sự quan tâm, buông lỏng con cái, phó mặc cho nhàtrường và thầy cô

- Về xã hội, những hạn chế, tác động xấu từ môi trường của thời kỳ mởcửa, hội nhập, mặt trái của cơ chế thị trường có cơ hội xâm nhập làm cho họcsinh suy thoái về đạo đức Các tệ nạn đánh bài, chơi games, nghiện hút…đã tácđộng xấu tới ảnh hưởng trực tiếp đến công tác GDĐĐ học sinh

1.4 Nhận thức của Cán bộ quản lý và giáo viên về công tác giáo dục đạo đức cho học sinh.

Sau khi khảo sát, kết quả cho thấy:

- Trên 80% Cán bộ quản lý và giáo viên nhà trường đều nhận thức đượctầm quan trọng của công tác giáo dục đạo đức cho học sinh các thầy cô giáotrong nhà trường rất quan tâm đến phát triển giáo dục toàn diện cho học sinh,giáo dục đạo đức nhằm phát triển và hoàn thiện nhân cách cho học sinh

- Gần 20% giáo viên hiểu một cách chưa đầy đủ về ý nghĩa của công tácnày khi cho một số nội dung là không quan trọng như: Giáo dục đạo đức để họcsinh có ý thức bảo vệ môi trường, giáo dục đạo đức để học sinh có ý thức giữgìn của công, giữ gìn vệ sinh chung… do đó phần nào có ảnh hưởng tới quátrình triển khai, tổ chức hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh của nhàtrường

1.5 Nhận thức của phụ huynh về công tác giáo dục đạo đức cho học sinh.

- Phần lớn phụ huynh mong muốn giáo dục con cái trở thành những conngoan, trò giỏi, phát triển giáo dục toàn diện, phụ huynh đã nhận thức được tầmquan trọng của công tác giáo dục đạo đức cho học sinh Phụ huynh đã hợp tác,chia sẻ cùng với nhà trường trong công tác giáo dục đạo đức mỗi khi học sinh viphạm kỷ luật Song do điều kiện kinh tế khó khăn, hoàn cảnh khách quan, dođiều kiện công việc của cha mẹ tác động nên dẫn đến việc chăm lo cho con emmình còn hạn chế thiếu sự quan tâm đối với con cái Nhiều phụ huynh thươngcon, nhìn nhận về con mình một cách phiến diện bệnh vực con khi nhà trườngthông báo về hành vi đạo đức của học sinh Hoặc có những phụ huynh quánuông chiều con từ nhỏ, lớn lên không uốn nắn, không có biện pháp giáo dụcthường hay bất lực với con mình và phó thác trách nhiệm cho nhà trường “Trăm

sự nhờ thầy cô”

2 Thực trạng vi phạm đạo đức của học sinh ở trường THPT Yển Khê.

2.1 Ý thức thực hiện nội quy của học sinh.

Kết quả khảo sát như sau:

- 72% học sinh chăm chỉ, chuyên cần học tập, ý thức chấp hành nội quycủa nhà trường tốt

- 25% học sinh có ý thức học tập, chấp hành nội quy nhà trường nhưngthỉnh thoảng vẫn vi phạm những lỗi như: quên vở bài tập, nói chuyện riêng, đihọc muộn…

- 3 % nghỉ học, trốn tiết, lười học bài cũ, gian lận trong kiểm tra thi cử, nói chuyện riêng trong giờ học, dùng điện thoại di động, nói năng giao tiếp vớithầy cô chưa đúng mức, vô lễ, phá hại tài sản của công, lấy cắp tài sản cá nhân,đánh nhau, vi phạm luật giao thông

Nguyên nhân dẫn tới việc học sinh vi phạm đạo đức là do sự quản lý củagia đình chưa chặt chẽ, còn nuông chiều con cái hoặc các em thiếu sự quan tâmcủa gia đinh Học sinh không có sự rèn luyện Mặt khác, do tác động tiêu cực

của bạn bè và sự ảnh hưởng của khoa học công nghệ: điện thoại, internet,games

2.2.Thực trạng công tác giáo dục đạo đức cho học sinh của nhà trường.

Trong những năm gần đây nhà trường luôn quan tâm đến công tác GDĐĐ

HS Nhà trường đã làm tốt công tác tuyên truyền đến cán bộ giáo viên, phụhuynh và các lực lượng khác trong và ngoài nhà trường Phối hợp chặt chẽ vớicác lực lượng giáo dục để GDĐĐHS Hàng năm nhà trường xây dựng các nộidung kế hoạch công tác giáo dục đạo đức, tổ chức chỉ đạo và thực hiện tươngđối tốt

Tuy nhiên công tác giáo dục đạo đức của trường còn những tồn tại như:Việc xây dựng kế hoạch giáo dục đạo đức của giáo viên chưa cụ thể, chưa phùhợp với đặc điểm tình hình của từng lớp, từng học sinh Nội dung, phương phápgiáo dục đạo đức chưa được tốt, học sinh chưa thấy được tác dụng hiệu quả củacác phương pháp trong việc rèn luyện bản thân;

Sự phối hợp với các lực lượng giáo dục chưa nhịp nhàng, thống nhất vàđồng bộ; việc kiểm tra đánh giá nhiều lúc còn chiếu lệ, qua loa, chưa mang tínhđộng viên, khuyến khích, răn đe kịp thời; ý thức thực hiện nội quy của học sinhchưa cao, vẫn còn nhiều học sinh thường xuyên vi phạm Có thể đánh giá côngtác giáo dục đạo đức trong những năm gần đây chưa cao

Nguyên của thực trạng trên là do ảnh hưởng của gia đình và môi trường

xã hội; GVCN năng lực phần nào còn hạn chế, một số giáo viên trẻ thiếu kinhnghiệm trong thực hiện biện pháp giáo dục, một bộ phận nhỏ giáo viên chưanhiệt tình công tác Đôi khi cán bộ quản lý xử lý các hành vi vi phạm củahọc sinh còn chưa khéo léo, linh hoạt Thực hiện xã hội hoá giáo dục đạo đứcnhà trường làm chưa tốt; việc đánh giá, khen thưởng còn nhiều hạn chế…

III- CÁC BIỆN PHÁP ĐÃ TIẾN HÀNH

Biện pháp 1: Tăng cường công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức, vai trò, trách nhiệm của các thành viên, tổ chức trong nhà trường trong công tác giáo dục đạo đức cho học sinh.

- Tổ chức tuyên truyền, nâng cao nhận thức đối với các lực lượng thamgia GDĐĐHS, đây là một biện pháp hết sức quan trọng vì có nhận thức đúngmới có hành động đúng, là cơ sở để hướng đến một kết quả hoàn thiện Vì vậy,BGH phải có nhiệm vụ tuyên truyền cho các lực lượng tham gia GDĐĐ họcsinh thông qua tổ chức quán triệt những Chỉ thị, Nghị quyết của Đảng, Nhànước, Ngành về công tác GDĐĐ học sinh nhằm mục đích làm cho các thànhviên nhà trường nhận thức rõ vai trò, trách nhiệm của mình trong công tác giáodục và rèn luyện đạo đức học sinh Giúp cho việc phối hợp các lực lượng giáodục đạo đức cho học sinh được tiến hành một cách đồng bộ, chặt chẽ và có hiệuquả

- Đặc biệt, đối với giáo viên cần tuyên truyền thực hiện tốt cuộc vận “

Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” gắn với cuộc vận động

“Mỗi thầy cô giáo là một tấm gương đạo đức tự học và sáng tạo”, mỗi thây cô

giáo là một tấm gương đạo đức để học sinh noi theo

- Bên cạnh việc tuyên truyền, cần phổ biến đến học sinh những nội dungcủa Điều lệ trường phổ thông, quy định của Nhà trường, nội quy, Điều lệ Đoàn

TN để học sinh thực hiện Phổ biến về tiêu chuẩn đánh giá hạnh kiểm của họcsinh để từ đó học sinh có ý thức phấn đấu rèn luyện

- Tăng cường giáo dục chính trị tư tưởng, đạo đức cho học sinh, đặc biệt

chú trọng gắn với cuộc vận động “ Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ

Chí Minh”

Biện pháp 2 : Xây dựng kế hoạch công tác GDĐĐ học sinh.

2.1-Đối với Ban giám hiệu:

- Hàng năm BGH phải xây dựng được kế hoạch công tác GDĐĐ họcsinh, triển khai đến toàn thể cán bộ giáo viên, phụ huynh, học sinh trong toàntrường

- Kế hoạch được cụ thể hóa từng công việc trong từng tuần, từng tháng

2.2- Đối với giáo viên:

Mỗi giáo viên phải xây dựng hoạch GDĐĐ học sinh trong môn dạy, lớpdạy, có biện pháp giáo dục học sinh cá biệt Nhất là GVCN cần có kế hoạch cụ

thể về công tác GDĐĐ học sinh lớp mình chủ nhiệm Kế hoach phải cụ thể từngđối tượng học sinh, hoàn cảnh học sinh trên lớp.

2.3- Đối với các lực lượng giáo dục khác

Các tổ chức đoàn thể trong nhà trường cần phải xây dựng kế hoạch phốihợp các lực lượng giáo dục Trong kế hoạch cần thể hiện rõ sự phối hợp giữaCông đoàn nhà trường với Đoàn thanh niên, khu dân cư và Ban công an xã YểnKhê

Biện pháp 3: Nâng cao vai trò của các lực lượng giáo dục đạo đức.

Hiệu trưởng phân công Phó Hiệu trưởng trực tiếp quản lý chất lượng giáodục đạo đức, các hoạt động phong trào đoàn thể thông qua bộ môn đặc biệt làmôn giáo dục công dân và các môn xã hội khác, tổ chức các hoạt động giáo dụcngoài giờ cụ thể hoá kế hoạch, tổ chức các hoạt động ngoài giờ, tổ chức các buổigiao lưu, các hoạt động văn nghệ, thể thao, giờ chào cờ đầu tuần, đánh giá thiđua ở các lớp, giáo dục ý thức chấp hành nội quy nhà trường, giữ gìn, bảo vệ tàisản chung…GVCN trực tiếp xây dựng kế hoạch giáo dục đạo đức cho lớpmình, phối hợp chặt chẽ với Đoàn thanh niên, GV bộ môn và cha mẹ học sinhđể giáo dục và đánh giá xếp loại học sinh của lớp

Tổ chức chỉ đạo lực lượng GDĐĐ học sinh thực hiện theo kế hoạch Các lực lượng tham gia GDĐĐ học sinh bao gồm: Ban quản sinh, GVCN,Giáo viên bộ môn, Phụ huynh học sinh, các tổ chức đoàn thể ( Công đoàn, ĐoànThanh niên) Các thành viên tham gia GDĐĐ học sinh cần thực hiện tốt các yêucầu cụ thể với nhiệm vụ, chức năng của mình Hiệu trưởng hoặc phó hiệu trưởngđược phân công chịu trách nhiệm triển khai kế hoạch GDĐĐ học sinh đến toànthể giáo viên học sinh và các lực lượng tham gia GDĐĐ học sinh Hàng tuần,hàng tháng đánh giá quá trình thực hiện của từng đối tượng tham gia GDĐĐ họcsinh

3.1 Nâng cao vai trò của GVCN:

GVCN là một lực lượng quan trọng trong công tác GDĐĐ học sinh, làngười thực hiện sự phối hợp, liên kết bền chặt với giáo viên bộ môn, các đoàn

thể trong nhà trường, giữa “Gia đình - Nhà trường - Xã hội” GVCN là người