Tóm tắt: Quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên các học viện, trường đại học Công an nhân dân ở khu vực phía Bắc

Quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên các học viện, trường đại học Công an nhân dân ở khu vực phía Bắc.Quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên các học viện, trường đại học Công an nhân dân ở khu vực phía Bắc.Quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên các học viện, trường đại học Công an nhân dân ở khu vực phía Bắc.Quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên các học viện, trường đại học Công an nhân dân ở khu vực phía Bắc.Quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên các học viện, trường đại học Công an nhân dân ở khu vực phía Bắc.Quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên các học viện, trường đại học Công an nhân dân ở khu vực phía Bắc.Quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên các học viện, trường đại học Công an nhân dân ở khu vực phía Bắc.Quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên các học viện, trường đại học Công an nhân dân ở khu vực phía Bắc.Quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên các học viện, trường đại học Công an nhân dân ở khu vực phía Bắc.Quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên các học viện, trường đại học Công an nhân dân ở khu vực phía Bắc.Quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên các học viện, trường đại học Công an nhân dân ở khu vực phía Bắc.

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

NGUYỄN NGỌC HUẤN

QUẢN LÝ GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC NGHỀ NGHIỆP CHO HỌC VIÊN CÁC HỌC VIỆN, TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG AN NHÂN DÂN Ở KHU VỰC PHÍA BẮC

Ngành: Quản lý giáo dục

Mã số: 9.14.01.14

TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Hà Nội, 2023

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

NGUYỄN NGỌC HUẤN

QUẢN LÝ GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC NGHỀ NGHIỆP CHO HỌC VIÊN CÁC HỌC VIỆN, TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG AN NHÂN DÂN Ở KHU VỰC PHÍA BẮC

Ngành: Quản lý giáo dục

Mã số: 9.14.01.14

TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

GS.TS VŨ VĂN DŨNG

Hà Nội, 2023

MỞ ĐẦU

1 Đặt vấn đề

Việc lựa chọn nghiên cứu đề tài “Quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên các học viện, trường đại học Công an nhân dân ở khu vực phía Bắc” được xuất phát từ những lý do sau:

Thứ nhất, giáo dục đạo đức trong các trường đại học có vai trò vô cùng quan trọng Bởi lẽ, giáo dục đạo đức không chỉ bồi dưỡng những kiến thức về chuẩn mực đạo đức nói chung và chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp nhằm nâng cao nhận thức về đạo đức cho sinh viên, mà còn góp phần phát huy những phẩm chất cần thiết của nhân cách con người để mỗi cá nhân trở thành một Công dân tốt của xã hội

Cùng với giáo dục đạo đức nói chung thì giáo dục đạo đức nghề nghiệp nói riêng luôn và một nhiệm vụ cần thiết, không thể thiếu được Giáo dục đạo đức nghề nghiệp giúp sinh viên hiểu được vai trò, tầm quan trọng và nội dung của các chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp mà sinh viên cần hiểu biết tốt cho nghề nghiệp tương lai, giúp sinh viên trở thành người thực hiện có trách nhiệm, có lương tâm nghề nghiệp trong tương lai

Đối với học viên (sinh viên) các học viên, trường đại học Công an nhân dân

(gọi tắt là các trường đại học Công an nhân dân), giáo dục đạo đức nói chung và giáo

dục đạo đức nghề nghiệp nói riêng đã và đang là nhiệm vụ cần thiết Nó góp phần hình thành những hành vi nghề nghiệp trong tương lai được thực hiện một cách có trách nhiệm, có tinh thần tự giác, có lương tâm của người cán bộ Công an nhân dân Trong quá trình học tập tại các trường đại học Công an nhân dân, một số học viên vẫn sai phạm về đạo đức nghề nghiệp như coi bài, ăn trộm của bạn, chưa cấp hành đầy đủ các qui chế về học tập và rèn luyện của nhà trường

Hoạt động giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên các trường đại học Công

an nhân dân chỉ có thể đạt được chất lượng và hiệu quả tốt khi hoạt động này được quản lý Quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên các trường đại học Công

an nhân dân sẽ làm cho hoạt động giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên được thực hiện đúng mục tiêu, nội dung, hình thức và phương pháp giáo dục Đảm bảo cho hoạt động giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên thực hiện tốt đầu vào, quá trình giáo dục và đầu ra của giáo dục đạo đức cho học viên Quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên các trường đại học Công an nhân dân sẽ khắc phục được những sai phạm về đạo đức nghề nghiệp mà một số học viên vi phạm đã nêu ở trên, phát huy được những ưu điểm, khắc phục được những hạn chế, yếu kém trong hoạt động giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên hiện nay

Xuất phát từ những lý dao trên chúng tôi chọn đề tài: "Quản lý giáo dục đạo đức

nghề nghiệp cho học viên các học viện, trường đại học Công an nhân dân ở khu vực phía Bắc" làm đề tài luận án Tiến sĩ Quản lý giáo dục

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

2.1 Mục đích nghiên cứu

Từ kết quả nghiên cứu lý luận và thực trạng quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên các trường đại học Công an nhân dân ở khu vực phía Bắc luận án

đề xuất một số giải pháp về quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên các trường đại học Công an nhân dân ở khu vực phía Bắc nhằm nâng cao hơn nữa hiệu quả của hoạt động quản lý này

2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

1 Tổng quan các Công trình nghiên cứu trong và ngoài nước liên quan đến về quản

lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên các trường đại học Công an nhân dân

2 Xây dựng cơ sở lí luận về quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên các trường đại học Công an nhân dân

3 Khảo sát, phân tích, đánh giá thực trạng giáo dục, quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên các học viện, trường đại học Công an nhân dân ở khu vực phía Bắc

và các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động này

4 Đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả về quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên các học viện, trường đại học Công an nhân dân ở khu vực phía Bắc

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Hoạt đông quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên các học viện, trường đại học Công an nhân dân ở khu vực phía Bắc

3.2 Phạm vi nghiên cứu

3.2.1 Phạm vi về nội dung nghiên cứu

Luận án nghiên cứu quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên theo

mô hình CIPO Đó là tập trung nghiên cứu các khía cạnh sau: 1) Quản lý đầu vào giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên 2) Quản lý quá trình giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên; 3) Quản lý đầu ra giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên; 4) Tìm hiểu tác động của yếu tố môi trường đến quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên các học viện, trường đại học Công an nhân dân ở khu vực phía Bắc

3.2.2 Phạm vi về khách thể nghiên cứu thực trạng

Luận án khảo sát thực trạng các khách thể sau: Lãnh đạo các trường đại học Công an nhân dân; lãnh đạo các phòng ban, các khoa; giảng viên; học viên các trường đại học ông an nhân dân Tổng số 520 người

3.2.3 Phạm vi về địa bàn nghiên cứu

Chúng tôi đã tiến hành khảo sát tại 5 học viện và trường đại học Công an nhân dân Đó là: 1) Học viện Cảnh sát nhân dân; 2) Học viện An ninh nhân dân; 3) Học viện Chính trị Công an nhân dân; 4) Trường Đại học Kỹ thuật - Hậu cần Công an nhân dân; 5) Trường Đại học Phòng cháy, chữa cháy

4 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

4.1 Phương pháp luận nghiên cứu

Luận án sử dụng các phương pháp tiếp cận vấn đề nghiên cứu sau: Phương pháp tiếp cận hệ thống; Phương pháp tiếp cận theo hoạt động và nhân cách; Phương pháp tiếp cận thực tiễn:

4.2 Phương pháp nghiên cứu

4.2.1 Phương pháp nghiên cứu văn bản tài liệu

Nghiên cứu văn bản tại liệu nhằm xây dựng cơ sở lý luận và tìm ra cách tiếp cận nghiên cứu của luận án về quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên các trường đại học Công an nhân dân

4.2.2 Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi:

Sử dụng các bảng hỏi được thiết kế để khảo sát định lượng về quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên các trường đại học Công an nhân dân

4.2.3 Phương pháp phỏng vấn sâu:

Luận án tiến hành phỏng vấn sâu một số cán bộ quản lý, giảng viên, học viên các trường đại học Công an nhân dân để làm rõ hơn, sâu hơn hoạt động giáo dục đạo đức và quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên các trường đại học Công

an nhân dân

4.2.4 Phương pháp thống kê toán học:

Luận án sử dụng các Công thức toán học để thống kê và xử lý số liệu thống kê để xử lý các số liệu khảo sát định lượng hoạt động giáo dục đạo đức nghề nghiệp và quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên các trường đại học Công an nhân dân

Các phương pháp từ 4.2.2 đến 4.2.4 sẽ được trình bày cụ thể ở chương 3 tại mục tổ chức và phương pháp nghiên cứu thực trạng

5 Đóng góp mới về khoa học của luận án

- Về lý luận: Quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên các trường

đại học Công an nhân dân là vấn đề còn ít được nghiên cứu ở Việt Nam từ góc độ của khoa học quản lý giáo dục Nên một số vấn lý luận của đề tài có tính mới Đó là các nội dung giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên các trường đại học Công an nhân dân được xác định trên cơ sở quan điểm chỉ đạo của Đảng và nhà nước, của Chủ tịch

Hồ Chí Minh, và của Bộ Công an về giáo dục đạo đức cho học viên tại các trường đại học Công an nhân dân Các quan điểm giáo dục này được đặt trên cơ sở lý luận của khoa học quản lý giáo dục, trước hết là mô hình CIPO trong quản lý giáo dục

- Về thực tiễn: Luận án đã đánh giá được thực trạng hoạt động giáo dục đạo

đức nghề nghiệp cho học viên và quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên các trường đại học Công an nhân dân Đó là thực trạng giáo dục và quản lý đạo đức nghề nghiệp cho học viên theo quan điểm của Đảng, Nhà nước, Chủ tịch Hồ Chí Minh

để lực lượng Công an nhân dân là lực lượng luôn trung thành với Đảng và nhân dân.Luận ánđề xuất được một số giải pháp quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên các trường đại học Công an nhân dân Đó là những giải pháp mang tính đặc thù đối với ngành Công an Đây là những vấn đề còn chưa được nghiên cứu nhiều ở nước ta hiện nay

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án

6.1 Ý nghĩa về lý luận

Kết quả nghiên cứu của luận án góp phần làm phong phú hơn cơ sở lý luận về quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên các trường đại học Công an nhân

dân Đó là các khái niệm cơ bản, nội dung quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên các trường đại học Công an nhân dân Nghiên cứu quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên các trường đại học Công an nhân dân còn khá mới mẻ ở Việt Nam hiện nay

6.2 Ý nghĩa về thực tiễn

Luận án đã đề xuất được 06 giải pháp quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên các trường đại học Công an nhân dân Các giải pháp này góp phần nâng cao chất lượng quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên các trường đại học Công an nhân dân hiện nay

Kết quả nghiên cứu của luận án là tài liệu tham khảo cho lãnh đạo các trường đại học Công an nhân dân, lãnh đạo các khoa và giảng viên nhà trường trong việc nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên các trường đại học Công an nhân dân trong bối cảnh hiện nay

7 Cấu trúc của luận án

Ngoài phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục; Nội dung luận án được trình bày trong 04 chương: Chương 1: Tổng quan các Công trình nghiên cứu về quản lý hoạt động giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên các trường đại học Công an nhân dân; Chương 2: Cơ sở lý luận về quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên các trường đại học Công an nhân dân; Chương 3: Thực trạng quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên các học

viện, trường đại học Công an nhân dân ở khu vực phía Bắc; Chương 4: Các giải pháp

quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên các học viện, trường đại học Công

an nhân dân ở khu vực phía Bắc

Chương 1 TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU VỀ

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC NGHỀ NGHIỆP CHO HỌC

VIÊN CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG AN NHÂN DÂN

1.1 Những nghiên cứu về đạo đức nghề nghiệp

Trong hướng nghiên cứu này có các tác giả sau:Tác giả J.Patric Dobel (1990), tác giả Blatz C V (1991), tác giả Jonh Hardwig (1991), Joshua joseph (2000; Daniel E.Wueste (1998);

Yaghinlou và cộng sự (2003); Mirsepasi (2005); Lashkar Boloulki (2008); Cheraghi S (2009); Beigzad và Cộng sự (2010); Javaher Dashti và cộng sự (2008); Mizgerd (2010); Beigzadvà cộng sự (2010) Các nghiên cứu này cho thấy những tiêu chuẩn về hành vi đạo đức là tiêu chuẩn quan trọng đối với việc duy trì và phát triển một ngành nghề nào đó Qua hành vi đạo đức nghề nghiệp người ta hiểu về mối quan

hệ đồng nghiệp trong nghề

UNESCO đã thúc đẩy việc thành lập Hiệp hội quốc tế về đạo đức trong giáo dục (IAEE) từ năm 2011 nhằm khuyến khích các nước trên thế giới đưa giáo dục đạo đức trở thành vấn đề học thuật nghiêm túc và quan trọng để đáp ứng những thách thức

về tiến bộ khoa học trên toàn cầu

Nghiên cứu về đạo đức nghề nghiệp các tác giả sau: Sarah Banks (2015); Kazuo Inamori Hiệp hội Tham vấn tâm lý Hoa Kỳ ACA (ACA Code of Ethics, 2005) quy định về đạo đức nghề nghiệp nhằm phục vụ cho mục đích về đạo đức nghề nghiệp

đó là làm sáng tỏ bản chất trách nhiệm đạo đức chung nhất, duy trì sứ mệnh của hiệp hội Đối với nghề kế toán, Liên đoàn Kế toán Quốc tế (IFAC) đã đưa ra 5 tiêu chuẩn đạo đức chung cần phải có của tất cả các kế toán chuyên nghiệp Hiệp hội Tâm lý học Hoa Kỳ (2010) đã ban hành các nguyên tắc đạo đức nghề nghiệp của nhà tâm lý học Ngày nay, ở Việt Nam nhiều ngành nghề đã ban hành các nguyên tắc quy định về các tiêu chuẩn, chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp như: ngành kế toán, tòa án, hội nhà báo

1.2 Những nghiên cứu về giáo dục đạo đức nghề nghiệp

Nghiên cứu về đạo đức nghề nghiệp và quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp, đã

có một số Công trình nghiên cứu của các nhà khoa học như: Lưu Thu Thủy (2003), Kiều Thị Kiều Thanh (2013), Phan Văn Nhân (2009), Trần Hữu Quang (2004), Nguyễn Huy Phòng (2013), Bùi Thị Tuyết Mai, Nguyễn Bá Hùng (2010), Nguyễn Thị Trường Giang (2010), Nguyễn Hoàng Hải (2012), Nguyễn Anh Tuấn (2008),Nguyễn Thu Trang, Trần Tiến Khoa, Lê Thị Thanh Xuân (2014), Nguyễn Thanh Nga (2015),Hứa Thị Kiều hoa (2015), Phạm Khắc Chương, Hà Nhật Thăng (1998), Phạm Minh Hạc (2005), Trần Hải Minh (2018, Nguyễn Hữu Thụ…Các nghiên cứu này cho rằng đạo đức nghề nghiệp như “một cái phanh hãm để ngăn chặn sự suy thoái của thể chế, của bản Nó là sức mạnh tự bảo vệ để con người và thể chế nhà nước không tự đánh mất mình, không rơi vào tình trạng tự huỷ hoại… Đó là tình yêu nghề, Có tinh thần trách

nhiệm cao với nghề;

1.3 Những nghiên cứu về quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp

Những nghiên cứu về đạo đức nghề nghiệp và giáo dục đạo đức nghề nghiệp

có nhiều tác giả quan tâm, song những nghiên cứu về quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp lại rất khiêm tốn, nhất là ở Việt Nam Có thể nêu ra một số tác giả sau: Robert Allan Cooke and Leo V Ryan (2007), Koehn (1994); Rapkins (1996) ,Joseph A Petrick Robert F Scherer (2005), Nguyễn Thanh Phú (2014)

Nhận xét các công trình nghiên cứu

Qua tổng quan các công trình nghiên cứu ở trong và ngoài nước về đạo đức nghề nghiệp, giáo dục đạo đức nghề nghiệp và quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho thấy ở trên thế giới, việc nghiên cứu các vấn đề về đạo đức, giáo dục đạo đức, đạo đức nghề nghiệp và giáo dục đạo đức nghề nghiệp được các nhà triết học, giáo dục học quan tâm.Các tác giả ngoài nước tiếp cận dưới nhiều góc độ, đề cập tới mọi khía cạnh khác nhau đảm bảo tương đối hoàn chỉnh, có tính khoa học, hệ thống, chuyên sâu cả trên phương diện lý luận cũng như thực tiễn về đạo đức nghề nghiệp

Ở nước ta, đã có một số công trình nghiên cứu về đạo đức nghề nghiệp, giáo dục đạo đức nghề nghiệp, quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp Các công trình này nhìn nhận vấn đề đạo đức từ nhiều góc độ Các nghiên cứu đã phân tích vấn đề từ góc

độ lý luận về đạo đức nghề nghiệp (khái niệm, biểu hiện của đạo đức nghề nghiệp) và

từ góc độ thực tiễn của vấn đề, chỉ ra thực trạng giáo dục đạo đức nghề nghiệp trong nhà trường, thực trạng quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp trong nhà trường, đề ra một số biện pháp quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp trong nhà trường Tuy vậy, những nghiên cứu về quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp trong các trường đại học còn rất khiêm tốn, đặc biệt còn rất ít nghiên cứu về giáo dục đạo đức trong các trường đại học Công an nhân dân dân Đây là vấn đề còn bỏ ngỏ, cần được nghiên cứu một cách có hệ thống Đây cũng là lý do để chúng tôi chọn đề tài nghiên cứu “Quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên các trường đại học Công an nhân dân ở khu vực phía Bắc”

Chương 2

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC

NGHỀ NGHIỆP CHO HỌC VIÊN CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC

CÔNG AN NHÂN DÂN 2.1 Lý luận về giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên các trường đại học Công an nhân dân

2.1.1 Đạo đức và đạo đức nghề nghiệp ngành Công an nhân dân

2.1.1.1 Đạo đức

Khái niệm đạo đức: Đạo đức là một hình thái ý thức xã hội, là tổng hợp các qui tắc, nguyên tắc, chuẩn mực xã hội nhờ nó con người tự giác điều chỉnh hành vi của mình sao cho phù hợp với lợi ích và hạnh phúc của con người, với tiến bộ xã hội trong quan hệ cá nhân - cá nhân và quan hệ cá nhân - xã hội

Một số phạm trù cơ bản của đạo đức: Nghĩa vụ; Lương tâm;Thiện và ác 2.1.1.2 Đạo đức nghề nghiệp

Đạo đức nghề nghiệp là tổng hợp các qui tắc, nguyên tắc, chuẩn mực nghề nghiệp nhờ nó con người tự giác điều chỉnh hành vi của mình sao cho đáp ứng được các yêu cầu của nghề nghiệp, phù hợp với lợi ích và hạnh phúc của con người, với tiến bộ

xã hội trong quan hệ cá nhân - cá nhân và quan hệ cá nhân - xã hội

2.1.1.3 Đạo đức nghề nghiệp ngành Công an nhân dân

Khái niệm: Đạo đức nghề nghiệp ngành Công an nhân dân là tổng hợp các qui tắc, nguyên tắc, chuẩn mực nghề nghiệp ngành Công an nhân dân nhờ nó lực lượng Công an nhân dân tự giác điều chỉnh hành vi của mình sao cho hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, phù hợp với lợi ích và hạnh phúc của dân tộc, đảm bảo độc lập tự do của Tổ quốc, cuộc sống bình yên của nhân dân

Cơ sở để xác định đạo đức nghề nghiệp và giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên các trường đại học Công an nhân dân; 1) Chức năng, nhiệm vụ của ngành Công an nhân dân; 2) Hướng dẫn của Bộ Công an về chương trình đào tạo các trình

độ đại học; 3) Chương trình đào tạo của các Học viện, trường đại học, Công an nhân

dân khu vực phía Bắc

2.1.1.4 Nội dung đạo đức nghề nghiệp ngành Công an nhân dân

Luôn nêu cao tinh thần yêu nước và hành động yêu nước; Rèn luyện, nâng cao

đạo đức cách mạng; Có lối sống giản dị, trong sáng; Rèn luyện phong cách tư duy và nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ; Nêu cao tính tiên phong, xung kích; Ý thức xây dựng nội bộ; Tình yêu nghề

2.2 Giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên các trường đại học Công

an nhân dân

2.2.1 Khái niệm

- Khái niệm giáo dục đạo đức: Giáo dục đạo đức là quá trình tổ chức hoạt động

truyền thụ và rèn luyện nhằm hình thành ở người học nhận thức, tình cảm, thái độ đối với các chuẩn mực đạo đức, qua đó hình thành hành vi đạo đức một cách phù hợp và

đúng đắn

- Khái niệm giáo dục đạo đức nghề nghiệp: Giáo dục đạo đức nghề nghiệp là quá

trình tổ chức hoạt động truyền thụ và rèn luyện nhằm hình thành ở người học nhận thức, tình cảm, thái độ đối với các chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp, qua đó hình thành và tự giác điều chỉnh hành vi đạo đức nghề nghiệp một cách phù hợp và đúng đắn

- Khái niệm giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên các trường đại học Công an nhân dân

Từ khái niệm đạo đức, giáo dục đạo đức và đạo đức nghề nghiệp ngành Công

an nhân dân có thể xác định giáo dục đạo đức nghề nghiệp như sau:

Giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên các trường đại học ngành Công an nhân dân là quá trình tổ chức hoạt động truyền thụ và rèn luyện nhằm hình thành ở học viên nhận thức, tình cảm, thái độ đối với các chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp ngành Công an nhân dân, qua đó hình thành hành vi đạo đức nghề nghiệp và tự giác điều chỉnh hành vi đạo đức nghề nghiệp ngành Công an nhân dân một cách phù hợp và đúng đắn, sao cho hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, phù hợp với lợi ích và hạnh phúc của dân tộc, đảm bảo độc lập tự do của Tổ quốc, cuộc sống bình yên của nhân dân

2.2.2 Mục tiêu, nội dung, hình thức và phương pháp giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên các trường đại học Công an nhân dân

2.2.2.1 Mục tiêu giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên các trường đại học Công an nhân dân

- Về kiến thức: Giúp học viên các trường đại học Công an nhân dân biết về một

số chuẩn mực, qui tắc, hành vi đạo đức mang tính pháp luật phù hợp với yêu cầu của nghề nghiệp ngành Công an nhân dân, từ đó các học viên ý thức được trách nhiệm của mình đối với nhân dân và Tổ quốc

- Về thái độ: Giúp cho học viên các trường đại học Công an nhân dân có thái

độ đúng mục, tự trọng, tự tin vào khả năng của bản thân trong thực hiện nhiệm vụ được giao.Có trách nhiệm với hành động của mình

- Về hành vi: Các học viên nêu cao trách nhiệm và nghĩa vụ của mình trong

thực hiện các hoạt động nghề nghiệp, nêu cao các hành vi mang tính lương tâm của người chiến sỹ Công an nhân dân

2.2.2.2 Nội dung giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên các trường đại học Công an nhân dân

Giáo dục cho học viên nêu cao tinh thần và hành động yêu nước; Giáo dục cho học viên tinh thần rèn luyện, nâng cao đạo đức cách mạng; Giáo dục cho học viên lối sống giản dị, trong sáng; Giáo dục cho học viên về tinh thần rèn luyện phong cách tư duy và nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ; Giáo dục cho học viên nêu cao tính tiên phong, xung kích; Giáo dục cho học viên ý thức xây dựng nội bộ; Giáo dục cho học viên tình yêu nghề

2.2.2.3 Hình thức giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên các trường đại học Công an nhân dân

Giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên thông qua các môn học trên giảng đường; Giáo dục đạo đức cho học viên thông qua hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp; Giáo dục đạo đức cho học viên thông qua hoạt động thực hành nghề

2.2.2.4 Phương pháp giáo dục đạo đức nghề nghiệp ngành Công an nhân dân

Phương pháp đàm thoại; Phương pháp nêu gương; Phương pháp giáo dục các

phạm trù cơ bản của đạo đức (Nghĩa vụ, lương tâm, thiện và ác)

2.2.3 Đặc điểm tâm lý và đặc điểm hoạt động học tập của học viên các trường đại học Công an nhân dân

2.2.3.1 Đặc điểm tâm lý học viên

- Đặc điểm nhận thức: Học viên có khả năng nhận thức tốt về các nội dung

học, về con người, xã hội và tự nhiên Đây cũng là lứa tuổi ham khám phá và trải nghiệm cái mới, luôn hướng đến cái mới, đến sự sáng tạo và đổi mới

- Đặc điểm tình cảm: Học viên có tình cảm về bạn khác giới, tình bạn nói

chung ở mức sâu Điều này làm cho đời sống tình cảm của học viên phong phú, lãng mạn và sâu sắc Học viên cũng ý thức được tình cảm tôn sư trọng đạo đối với các giảng viên, lãnh đạo của nhà trường, tình cảm với các học học viên khác và tình cảm với mọi người

- Đặc điểm hành vi: Ở học viên đã bước đầu hình thành khá tốt khả năng tự

đánh giá và tự giáo dục của mình đối với học tập chuyên môn, nghiệp vụ, cũng như trong quan hệ với mọi người

2.2.3.2 Đặc điểm hoạt động học tâp của học viên các trường đại học Công an nhân dân

Chương trình học tập của học viên gồm hai hình thức cơ bản Đó là học tập trên giảng đường và các hoạt động thực hành nghề Mỗi ngành có những hình thức thực hành nghề riêng Nhưng điểm chung của hoạt động thực hành nghề của các trường là thông qua các hoạt động thực hành nghề để giáo dục đạo đức nghề cho học viên Trong hoạt động học tập, học viên phải thực hiện nghiêm kỷ luật của ngành Công an nhân dân từ giờ giấc học, đến kỷ luật lớp học, hoạt động tự học tại ký túc xá, hoạt động ăn, ngủ hàng ngày

Ngoài hoạt động học tập trên giảng đường, học viên phải thực hiện nghiêm túc hoạt động tự học ở ký túc xá Mọi chế độ ăn, mặc, ở của học viên đều do nhà nước đảm bảo Do vậy, học viên có thể toàn tâm, toàn ý cho việc học tập, rèn luyện và tu dưỡng, không phải lo về ăn ở hàng ngày

2.3 Quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên các trường đại học Công an nhân dân

2.3.1 Quản lý

2.3.1.1 Khái niệm quản lý: Quản lý là tác động có tổ chức, có hướng đích của

chủ thể quản lý lên khách thể và đối tượng quản lý nhằm đạt được mục tiêu đề ra và làm cho tổ chức vận hành có hiệu quả

2.3.1.2 Các chức năng của quản lý:

Các chức năng cơ bản của quản lý bao gồm: lập kế hoạch, tổ chức thực hiện, chỉ đạo, kiểm tra, đánh giá.Trong quá trình quản lý được thực hiện liên tiếp, đan xen vào nhau, phối hợp và bổ sung cho nhau tạo thành một chu trình quản lý

2.3.2 Quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên các trường đại học Công an nhân dân

2.3.2.1 Khái niệm

Quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên các trường đại học Công

an nhân dân là sự tác động có tổ chức, có hướng đích của chủ thể quản lý trường đại học Công an nhân dân lên khách thể và đối tượng quản lý nhằm hình thành ở học viên nhận thức, tình cảm, thái độ đối với các chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp ngành Công

an nhân dân, qua đó hình thành hành vi đạo đức nghề nghiệp ở học viên và học viên

tự giác điều chỉnh hành vi đạo đức nghề nghiệp ngành Công an nhân dân một cách

Thứ hai: Giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên các trường đại học Công

an nhân dân và quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên các trường đại học Công an nhân dân là một quá trình hoạt động diễn ra dưới sự tác động của bối cảnh giáo dục từ các yếu tố chủ quan đến các yếu tố khách quan

Thứ ba: Cách tiếp cận CIPO để nghiên cứu quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên các trường đại học Công an nhân dân phù hợp với năng lực quản lý của Hiệu trưởng, Ban Giám hiệu, các bộ phận quản lý của các trường đại học

b Nội dung của cách tiếp cận CIPO trong quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên các trường đại học Công an nhân dân

- Quản lý yếu tố đầu vào:Quản lý nội dung nội dung, yêu cầu giáo dục đạo đức

cho học viên Quản lý các nguồn lực: Quản lý giảng viên, học viên; quản lý cơ sở vật chất phục vụ giáo dục đạo đức cho học viên

- Quản lý yếu tố quá trình: Quản lý hoạt động giảng dạy của giảng viên, hoạt

động học của học viên Quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học viên

- Quản lý yếu tố đầu ra:Quản lý kết quả thực hiện mục tiêu giáo dục đạo đức

cho học viên; Quản lý kết quả rèn luyện đạo đức của học viên

- Quản lý yếu tố bối cảnh:Đánh giá tác động của các yếu tố chủ trương, chính

sách của Đảng và nhà nước đến giáo dục đạo đức cho học viên.Đánh giá tác động của yếu tố khoa học Công nghệ đến giáo dục đạo đức cho học viên Đánh giá tác động của

các yếu tố kinh tế - xã hội đến giáo dục đạo đức cho học viên

2.3.2.3 Nội dung quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên các trường đại học Công an nhân dân

a Quản lý các yếu tố đầu vào của giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên

Quản lý chương trình giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên; Quản lý giảng viên;Quản lý học viên; Quản lý các phương tiện vật chất và điều kiện đảm bảo cho giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên

b Quản lý quá trình giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên

1) Quản lý hoạt động giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên của giảng viên: Quản lý xây dựng kế hoạch giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên; Tổ

chức thực hiện kế hoạch giáo dục; Chỉ đạo thực hiện kế hoạch giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên; Kiểm tra, đánh giá thực hiện kế hoạch giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên

2) Quản lý hoạt động học tập, rèn luyện đạo đức của học viên

Chỉ đạo giảng viên xác định nội dung học tập về đạo đức nghề nghiệp của học viên Nội dung học tập này dựa trên qui định đạo đức nghề nghiệp của Bộ Công an Đó là: Nêu cao tinh thần và hành động yêu nước; Tinh thần rèn luyện, nâng cao đạo đức cách mạng; Lối sống giản dị, trong sáng; Tinh thần rèn luyện phong cách tư duy và nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ; Nêu cao tính tiên phong, xung kích của người Công

an nhân dân; Ý thức xây dựng nội bộ; Tình yêu nghề

3) Quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập, rèn luyện đạo đức của học viên

Hiệu trưởng chỉ đạo xác định các tiêu chí kiểm tra, đánh giá kết quả học tập, rèn luyện đạo đức của học viên Hiệu trưởng tổ chức bộ máy nhân sự kiểm tra, đánh giá kết quả học tập, rèn luyện đạo đức của học viên (gồm người quản lý, các cán bộ

tham gia đánh giá, cơ chế, nguyên tắc và phương thức đánh giá)

4) Quản lý sự phối hợp giữa các phòng ban và các khoa trong nhà trường về giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên

Hiệu trưởng chỉ đạo xây dựng kế hoạch, tổ chức sự phối hợp giữa Ban Giám hiệu với các phòng ban, giữa các phòng ban với các khoa trong trường đại học trong việc tổ chức hoạt động giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên.Hiệu trưởng chỉ đạocác phòng, các khoa thường xuyên kiểm tra, đánh giá giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên theo mục đích và nội dung đã xác định

c Quản lý đầu ra của giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên

1)Quản lý đánh giá nhận thức về đạo đức nghề nghiệp của học viên

Việc đánh giá nhận thức về đạo đức nghề nghiệp của học viên cần căn cứ vào bài kiểm kết quả học tập giữa kỳ, và cuối kỳ, kết quả học tham tham gia các phong trào học tập và rèn luyện của học viên

2) Quản lý hành vi đạo đức của học viên

Quản lý hành vi đạo đức của học viên cần được thể hiện ở các hoạt động thực hiện các khía cạnh đạo đức nghề nghiệp ngành Công an nhân dân của học viên như: tinh thần và hành động yêu nước; tinh thần rèn luyện, nâng cao đạo đức cách mạng; lối sống giản dị, trong sáng; rèn luyện phong cách tư duy và nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ; tính tiên phong, xung kích; ý thức xây dựng nội bộ

3) Cách thức tiến hành quản lý đầu ra của hành vi đạo đức nghề nghiệp cho học viên

Nhà trường xây dựng kế hoạch thu thập ý kiến nhận xét về hành vi đạo đức của học viên và kế hoạch kiểm tra kiến thức về đạo đức của học viên Hiệu trưởng chỉ đạo

và tổ chức cho trưởng khoa, tổ trưởng bộ môn, giảng viên đưa ra ý kiến nhận xét và đánh giá hành vi đạo đức của học viên dựa trên các nội dung đạo đức nghề nghiệp

2.3.3 Chủ thể quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên các trường đại học Công an nhân dân

- Tổng cục Chính trị Bộ Công an

- Hiệu trưởng các trường đại học

- Trưởng phòng đào tạo

- Năng lực quản lý của Hiệu trưởng các trường đại học Công an nhân dân

- Đặc điểm tâm sinh lý của học viên tác động đến giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên

- Trình độ chuyên môn, sư phạm của giảng viên tác động đến giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên

Chương 3 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC NGHỀ NGHIỆP CHO HỌC VIÊN CÁC HỌC VIỆN, TRƯỜNG ĐẠI HỌC

CÔNG AN NHÂN DÂN Ở KHU VỰC PHÍA BẮC 3.1 Mẫu khách thể khảo sát và phương pháp nghiên cứu thực trạng

3.1.1 Mẫu khách thể khảo sát

- Tổng số phiếu khảo sát định lượng: 550 phiếu Sau xem xét các tiêu chí, chất

lượng của các câu trả lời, chung tôi loại ra 30 phiếu, còn lại 520 đủ tiêu chuẩn chất

lượng để đưa vào xử lý số liệu

Tổng số khách thể khảo sát là 520 người Theo nhóm khách thể khảo sát nhóm học viên chiến tỷ lệ cao nhất (61,7%), tiếp đến là giảng viên (30,6%) và thấp nhất là cán bộ quản lý (7,7%) Số lượng khách thể khảo sát của 5 trường chênh lệch không đáng kể Cao nhất là Trường Đại học Kỹ thuật - Hậu cần Công an nhân dân (22,4%)

- Khách thể phỏng vấn sâu: 20 người gồm 5 cán bộ quản lý và 15 giảng viên của

05 Học viện và trường đại học Công an nhân dân (gọi tắt là các trường Đại học Công an nhân dân) Mỗi trường 01cán bộ quản lý (trưởng phòng đào tạo) và 3 giảng viên

3.1.2 Địa bàn khảo sát

Chúng tôi đã tiến hành khảo sát 05 Học viện và trường đại học Công an nhân dân là: 1) Học viện Cảnh sát nhân dân; 2) Học viện An ninh nhân dân; 3) Học viện Chính trị Công an nhân dân; 4) Trường Đại học Kỹ thuật – Hậu cần Công an nhân dân; 5) Trường Đại học Phòng cháy, chữa cháy

3.1.3 Phương pháp nghiên cứu thực trạng:

Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi; Phương pháp phỏng vấn sâu; Phương pháp toán thống kê

3.1.4 Thang đo và mức điểm của thang đo:

Mức 1: Kém; Mức 2: Yếu; Mức 3: Trung bình; Mức 4: Khá và Mức 5: Tốt

Chỉ số đánh giá mức độ:

Mức 1- Kém (Chưa đáp ứng được yêu cầu); Mức 2 - Yếu (Đáp ứng được một phần); Mức 3- Trung bình (Đáp ứng ở mức không cao, nhưng cũng không thấp,cơ bản đáp ứng được); Mức 4- Khá (Đáp ứng được hầu hết, nhưng chưa thật đầy đủ); Mức 5- Tốt (Đáp ứng đầy đủ)

Khoảng điểm của thang đo

Từ thang đo 5 mức độ đánh giá, khoảng điểm của thang đo được chia theo 5 mức độ: 1) Mức tốt, ĐTB từ 4,21 - 5,0; 2) Mức khá, ĐTB từ 3,41 - 4,20.3) Mức trung bình,

ĐTB từ 2,61- 3,40; 4) Mức yếu, ĐTB từ 1,81 - 2,60; 5) Mức kém, ĐTB từ 1,0 - 1,80

3.2 Thực trạng giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên các học viện, trường đại học Công an nhân dân ở khu vực phía Bắc

Kết quả tổng hợp thực trạng giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên các

học viện, trường đại học Công an nhân dân được phản ánh qua bảng số liệu sau:

Bảng 1:Tổng hợp thực trạng giáo dục đạo đức nghề nghiệp

4 Thực hiện phương pháp giáo dục đạo đức nghề

Tổng hợp các nội dung giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên tại bảng trên cho thấy hoạt động giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên tại các trường đại học Công an nhân dân được khảo sát đạt ở mức khá với ĐTB chung là 3,42

Trong 4 khía cạnh của hoạt động giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên thì khía cạnh “Thực hiện mục tiêu giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên” với ĐTB = 3,78; tiếp đến là khía cạnh “Thực hiện nội dung giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên” đều đạt ở mức khá, tiệm cận mức tốt

Có hai khía cạnh đạt ở mức trung bình là “Thực hiện hình thức giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên” và “Thực hiện phương pháp giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên” Như vậy, hình thức và phương pháp giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên mới cơ bản đáp ứng dược các yêu cầu của hoạt động giáo dục

đạo đức nghề nghiệp cho học viên, vẫn còn hạn chế

3.3 Thực trạng quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên các học viện, trường đại học Công an nhân dân ở khu vực phía Bắc

3.3.1 Quản lý các yếu tố đầu vào của giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên

Thực trạng quản lý đầu vào của hoạt động giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên các trường đại học Công an nhân dân được khảo sát được đánh giá ở mức khá với ĐTB = 3,70 Điều này cho thấy quản lý đầu vào của hoạt động giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên đã được thực hiện khá tốt, đáp ứng khá đầy đủ các yêu cầu cảu quản lý đầu vào của của hoạt động giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên

Khía cạnh được đánh giá tốt nhất của quản lý đầu vào là “Thực trạng quản lý giảng viên trong giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên”; tiếp đến là “Thực trạng quản lý chương trình của giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên” và khía cạnh được đánh giá thấp nhất là “Thực trạng quản lý các phương tiện vật chất và điều kiện đảm bảo cho giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên”

3.3.2 Quản lý quá trình giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên

Thực trạng quản lý quá trình trong quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên được đánh giá ở mức trung bình Tức là, quản lý quá trình trong giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên đáp ứng được tương đối đầy đủ các yêu cầu của quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên, vẫn còn hạn chế