IV BÁO CÁO TÓM TẮT QUAN HỆ HỢP TÁC THƯƠNG MẠI VÀ CÔNG NGHIỆP VIỆT NAM VÀ LÀO A THÔNG TIN CƠ BẢN VỀ THỊ TRƯỜNG LÀO I Tên gọi, thủ đô, quốc kỳ, quốc ca, tiền tệ Tên nước Cộng hoà Dân chủ Nhân dân Lào (L[.]
Trang 1BÁO CÁO TÓM TẮT QUAN HỆ HỢP TÁC THƯƠNG MẠI VÀ CÔNG NGHIỆP VIỆT NAM VÀ LÀO
A.THÔNG TIN CƠ BẢN VỀ THỊ TRƯỜNG LÀO
I Tên gọi, thủ đô, quốc kỳ, quốc ca, tiền tệ
- Tên nước: Cộng hoà Dân chủ Nhân dân Lào (Lao People’s Democratic
Republic)
- Thủ đô: Viêng-chăn (Vientiane).
- Ngày Quốc khánh: 02/12/1975.
- Ngày độc lập: 12/10/1945.
- Quốc kỳ: Quốc kỳ nước CHDCND Lào hình chữ nhật Mầu sắc, hình
tượng in trên cờ đều mang một ý nghĩa: màu đỏ tượng trưng cho máu của người Lào đã hy sinh cho độc lập, tự do; màu xanh tượng trưng cho sự thịnh vượng của đất nước; vòng tròn trắng tượng trưng cho mặt trăng trên dòng sông Mekong cũng như sự thống nhất đất nước
- Thể chế chính trị: Lào đang trong giai đoạn xây dựng và phát triển chế độ
Dân chủ Nhân dân, tạo tiền đề để từng bước tiến lên chủ nghĩa xã hội
- Đơn vị tiền tệ: Kíp (LAK).
- Quốc hoa: Hoa Champa
II Địa lý tự nhiên, hành chính
- Vị trí địa lý: Phía Bắc giáp Trung Quốc khoảng 505 km; phía Tây Bắc giáp
Mi-an-ma khoảng 236 km; phía Tây Nam giáp Thái Lan khoảng 1.835 km; phía Nam giáp Campuchia khoảng 535 km và phía Đông giáp Việt Nam 2.067 km
- Địa lý hành chính: Lào có 16 tỉnh, 1 thành phố (Thủ đô Viêng-chăn).
- Diện tích: 236.800 km2
- Dân số: 6.977.957 người (số liệu 2018)
- Khí hậu: Lục địa, chia làm hai mùa rõ rệt Mùa khô (từ tháng 11 đến tháng
6) và mùa mưa (từ tháng 6 đến tháng 11)
- Tài nguyên thiên nhiên: Lào có nguồn tài nguyên phong phú về nông, lâm
nghiệp, khoáng sản và nguồn nước
Trang 2- Dân tộc: Lào có 49 dân tộc, có những dân tộc gồm nhiều nhánh tộc và
được chia thành 04 nhóm ngôn ngữ: nhóm ngôn ngữ Lào-Thái, nhóm ngôn ngữ Mông-Khơ Me, nhóm ngôn ngữ Mông-Dao, nhóm ngôn ngữ Hán-Tây Tạng
- Tôn giáo: gồm đạo Phật, đạo Thiên Chúa, đạo Hồi.
- Ngôn ngữ: tiếng Lào.
III Quan hệ song phương
1 Quan hệ ngoại giao
- Ngày thiết lập quan hệ ngoại giao: 05 tháng 9 năm 1962.
- Quan hệ chính trị:
Trao đổi đoàn gần đây:
Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng thăm chính thức Lào tháng 11 năm 2016; Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc thăm chính thức Lào tháng 4 năm 2017; Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc thăm và làm việc tại Lào tháng 02 năm 2018; Phó Chủ tịch nước Đặng Thị Ngọc Thịnh thăm Lào tháng 6 năm 2018; Tổng bí thư, Chủ tịch nước Lào Bun-nhăng Vo-la-chít thăm Việt Nam tháng 7 năm 2018
2 Cơ chế hợp tác song phương
- Họp Thường niên hai Bộ Chính trị:
+ Thành phần: Tổng Bí thư hai nước đồng chủ trì, toàn bộ các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị tham gia
+ Cơ chế họp: luân phiên hàng năm
+ Thời gian họp: trước Tết Âm lịch Việt Nam
Đây là cơ chế hợp tác cao nhất, hàng năm đặt ra những định hướng lớn, chiến lược cho hợp tác toàn diện giữa hai nước
- Họp Ủy ban liên Chính phủ về hợp tác song phương Việt Nam – Lào:
+ Thành phần: Thủ tướng đồng chủ trì, đại diện Lãnh đạo các Bộ, ngành, địa phương biên giới tham dự
+ Cơ chế họp: luân phiên hàng năm (đã tổ chức 41 kỳ họp), lần gần đây nhất
là kỳ họp lần thứ 41 UBLCP Việt Nam – Lào tổ chức tại Hà Nội, CHDCND Lào vào 06 tháng 01 năm 2019 ngay sau cuộc họp Thường niên hai Bộ Chính trị
Đây là cơ chế họp đặc biệt quan trọng, đứng sau họp Thường niên hai Bộ Chính trị hàng năm thống nhất kế hoạch triển khai các định hướng lớn, cụ thể hóa trong từng lĩnh vực hợp tác giữa hai nước
Trang 3B HỢP TÁC THƯƠNG MẠI
I Kim ngạch thương mại
Năm 2017
- Kim ngạch thương mại hai nước (bao gồm kim ngạch mua bán điện) đạt 935,8 triệu USD, tăng 13,6% so với năm 2016 Trong đó, kim ngạch xuất
khẩu của Việt Nam sang Lào đạt 524,5 triệu USD, tăng 9,7%; kim ngạch nhập khẩu đạt 411,3 triệu USD, tăng 19%
- Kim ngạch thương mại hai nước (chỉ tính hàng hóa thông thường) năm
2017 đạt 892,9 triệu USD, tăng 8,4% so với cùng kỳ năm 2016 (823,4 triệu USD)
Trong đó, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Lào đạt 524,5 triệu USD,
tăng 9,7% Các mặt hàng xuất khẩu chính có kim ngạch tăng gồm: xăng dầu các
loại (đạt 88,6 triệu USD, tăng 44%); sản phẩm từ sắt thép (đạt 39 triệu, tăng 39,2%); máy móc thiết bị dụng cụ và phụ tùng (đạt 30,9 triệu USD, tăng 3%); phương tiện vận tải và phụ tùng (đạt 52,7 triệu USD, tăng 4,4%); phân bón các loại (đạt 15 triệu USD, tăng 61,3%)
Nhập khẩu đạt 368,4 triệu USD, tăng 6,5% so với cùng kỳ năm 2016 (345,6 triệu USD) Mặt hàng nhập khẩu chính gồm: phân bón các loại (đạt 46,7 triệu USD, tăng 20,4%); gỗ và sản phẩm từ gỗ tiếp tục đà suy giảm kim ngạch kể từ Chỉ thị 15/PM tháng 5/2016 của Chính phủ Lào về cấm xuất khẩu gỗ chưa thành phẩm, đạt kim ngạch 42 triệu USD, giảm 47,1%; kim loại thường khác đạt 5,6 triệu USD, giảm 12,5%
Như vậy, kim ngạch thương mại song phương Việt Nam – Lào đã có sự tăng trưởng trở lại sau hai năm liền suy giảm (năm 2015 và 2016) Trong đó, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Lào tiếp tục duy trì đà tăng trưởng trên 2 con số Đáng chú ý là kim ngạch nhập khẩu đã dừng đà suy giảm (luôn tăng trưởng âm trong 7 tháng đầu năm 2017) trong bối cảnh Lào đã cấm xuất khẩu các mặt hàng trước đó từng chiếm vị trí chủ lực trong kim ngạch nhập khẩu của Việt Nam từ Lào (gỗ chưa thành phẩm, khoáng sản thô)
Năm 2018
Theo số liệu thống kê của Tổng cục Hải quan Việt Nam, năm 2018, kim ngạch thương mại Việt Nam – Lào đạt 1.032 triệu USD, tăng 16% so với cùng kỳ năm 2017 (889,4 triệu USD) Trong đó,
+ Kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Lào đạt 595 triệu USD, tăng 14,3% so với cùng kỳ năm 2017 (520,4 triệu USD) Các mặt hàng xuất khẩu chính gồm: sắt thép các loại (đạt 87,4 triệu USD, tăng 17,6%), xăng dầu các loại (đạt 100
Trang 4triệu USD, tăng 12,9%), phương tiện vận tải và phụ tùng (đạt 57,8 triệu USD, tăng 9,8%), sản phẩm từ sắt thép (đạt 36,4 triệu USD, giảm 6%)
+ Kim ngạch nhập khẩu từ Lào đạt 437 triệu USD, tăng 18,4% so với cùng
kỳ năm 2017 Các mặt hàng nhập khẩu chính gồm: phân bón các loại (đạt 44 triệu USD, giảm 5%), gỗ và sản phẩm từ gỗ (đạt 33,3 triệu USD, giảm 20,6%), quặng
và khoáng sản khác (đạt 26,6 triệu USD, giảm 11%), kim loại thường khác (đạt 4,7 triệu USD, giảm 2,9%)
Như vậy năm 2018, ngành công thương hai nước Việt Nam và Lào đã hoàn thành chỉ tiêu tăng trưởng kim ngạch thương mại mà Lãnh đạo cấp cao hai nước đề
ra tại Kỳ họp lần thứ 40 Ủy ban liên Chính phủ Việt Nam – Lào (tăng trưởng từ 10% trở lên)
II Một số kết quả hợp tác trong lĩnh vực thương mại
1 Đề án phát triển thương mại Việt Nam - Lào giai đoạn 2017 - 2026
Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Công Thương đã chủ trì, phối hợp với các cơ quan hữu quan hai nước nghiên cứu, xây dựng Đề án Phát triển thương mại Việt Nam - Lào giai đoạn 2017-2026, tầm nhìn đến năm 2035 Ngày 29 tháng 12 năm 2017, Bộ Công Thương đã có văn bản số 1214/BCT-AP báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét, phê duyệt nội dung Đề án
Ngày 25 tháng 01 năm 2018, Văn phòng Chính phủ có công văn số 295/VPCP-QHQT thông báo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ giao Bộ Công Thương bổ sung thêm một số nội dung vào dự thảo Đề án và dự thảo Quyết định phê duyệt Đề án trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, phê duyệt Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, sau khi lấy ý kiến các cơ quan, địa phương liên quan đối với các nội dung bổ sung của Đề án và dự thảo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án, ngày 29 tháng 6 năm 2018, Bộ Công Thương đã có văn bản
số 587/BCT-AP trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, phê duyệt nội dung Đề án và Quyết định phê duyệt Đề án Ngày 13 tháng 11 năm 2018, Thủ tướng Chính phủ
đã ban hành Quyết định số 72/QĐ-TTg phê duyệt Đề án phát triển quan hệ thương mại Việt Nam – Lào giai đoạn 2018 – 2026, tầm nhìn đến năm 2035
2 Tình hình thực hiện "Quy hoạch tổng thể phát triển thương mại biên giới Việt Nam - Lào đến năm 2025, định hướng đến năm 2035"
Trong năm 2017, Bộ Công Thương đã hoàn thành việc xây dựng và báo cáo Thủ tướng Chính phủ về Đề án Quy hoạch tổng thể phát triển thương mại biên giới Việt Nam - Lào đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2035 tại Tờ trình số 11805/TTr-BCT ngày 14 tháng 12 năm 2017
Trang 5Ngày 06 tháng 01 năm 2018, tại văn bản số 220/VPCP-QHQT của Văn phòng Chính phủ, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Bình Minh đã chỉ đạo Bộ Công Thương trao đổi, thống nhất với phía Lào về nội dung Đề án, đồng thời giao Bộ trưởng Bộ Công Thương phê duyệt Đề án theo thẩm quyền Thực hiện chỉ đạo của Phó Thủ tướng, Đề án Quy hoạch đã được Bộ Công Thương trao đổi, thống nhất với phía Lào và các Bộ, ngành, địa phương liên quan; đã tổ chức họp thẩm định, nghiệm thu
Trong quá trình phối hợp, nghiên cứu với các cơ quan liên quan xây dựng
Đề án, Bộ Công Thương nhận thấy Đề án nói trên không còn phù hợp với Luật Quy hoạch mới ban hành (Luật Quy hoạch số 21/2017/QH14 ngày 24 tháng 11 năm 2017, có hiệu lực từ tháng 01 năm 2019) Vì vậy, ngày 18 tháng 7 năm 2018,
Bộ Công Thương có công văn số 5652/BCT-TTTN kiến nghị Thủ tướng Chính
phủ: (i) không phê duyệt Đề án Quy hoạch nêu trên cho phù hợp với Luật Quy hoạch mới; (ii) giao Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với các Bộ, ngành và địa
phương liên quan trao đổi với phía Lào dự thảo một thỏa thuận về phát triển và kết nối hạ tầng thương mại biên giới (chợ, kho hàng và các cơ sở thương mại khác); (iii) giao Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan hai nước nghiên cứu xây dựng Báo cáo khả thi về phát triển một số chợ biên giới Việt Nam
- Lào
Ngày 09 tháng 10 năm 2018, Văn phòng Chính phủ có công văn số 9730/VPCP-QHQT thông báo ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Phạm Bình Minh đồng ý với đề xuất của Bộ Công Thương và các Bộ: Tài chính, Kế hoạch và Đầu
tư, Tư pháp về việc không phê duyệt Đề án Quy hoạch với Lào và Cam-pu-chia, giao Bộ Công Thương: (i) tiến hành thẩm định các nội dung của dự thảo Đề án làm
cơ sở lấy kết quả phục vụ tích hợp vào các quy hoạch quốc gia, quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh có liên quan; (ii) chủ trì, phối hợp các cơ quan liên quan của cả Lào
và Campuchia bàn bạc cụ thể để xây dựng, đàm phán và ký kết MOU/Thỏa thuận
về phát triển và kết nối hạ tầng thương mại biên giới Việt Nam Lào, Việt Nam -Cam-pu-chia theo đúng quy định hiện hành; (iii) tiếp thu ý kiến của Bộ Tài chính,
Bộ Kế hoạch và Đầu tư nêu tại các văn bản trên đối với đề xuất xây dựng báo cáo khả thi về phát triển một số chợ biên giới Việt Nam - Lào, Việt Nam - Cam-pu-chia
Hiện nay, Bộ Công Thương đang triển khai các nhiệm vụ theo chỉ đạo của Phó Thủ tướng Phạm Bình Minh
3 Phổ biến các chương trình ưu đãi thuế quan tới cộng đồng doanh nghiệp hai nước
Trang 6Năm 2017, Bộ Công Thương đã phối hợp với Đại sứ quán Lào tại Hà Nội tổ chức 02 Hội thảo phổ biến Hiệp định Thương mại song phương, Hiệp định Thương mại biên giới Việt Nam - Lào đến cộng đồng doanh nghiệp hai nước (thành phố
Hồ Chí Minh tháng 5 năm 2017, Đà Nẵng tháng 6 năm 2017)
Tháng 9 năm 2018, trong khuôn khổ Hội nghị hợp tác phát triển thương mại biên giới Việt Nam - Lào lần thứ XI tổ chức tại thành phố Quảng Bình, Bộ Công Thương hai nước đã phối hợp phổ biến các chương trình ưu đãi thuế của Hiệp định Thương mại biên giới đến cộng đồng doanh nghiệp hai nước
4 Xúc tiến thương mại
Triển khai chương trình xúc tiến thương mại quốc gia năm 2018, ngày 30 tháng 6 năm 2018 tại thủ đô Viêng-chăn, Lào đã diễn ra Lễ khai mạc Hội chợ Thương mại Việt Nam - Lào năm 2018 với chủ đề “Hữu nghị - hợp tác và phát triển” do Bộ Quốc phòng và Bộ Công Thương hai nước phối hợp thực hiện
Hội chợ thu hút sự tham gia của hơn 120 đơn vị, doanh nghiệp hai nước với hơn 200 gian hàng giới thiệu những sản phẩm tiêu biểu của hai nước như dệt may,
da giày, nông lâm hải sản, thủ công mỹ nghệ, thực phẩm chế biến, điện - điện tử,
cơ khí, hóa chất, vật tư phục vụ sản xuất nông nghiệp, thức ăn gia súc, thuốc thú y… Các mặt hàng được giới thiệu tại Hội chợ có chất lượng tốt, mẫu mã đa dạng, phong phú, để lại nhiều ấn tượng tích cực trong cộng đồng doanh nghiệp hai nước cũng như người tiêu dùng Lào thăm quan, mua sắm tại Hội chợ
5 Hoàn thành, đưa vào hoạt động Trang thông tin kinh tế - thương mại giữa Bộ Công Thương Việt Nam và Bộ Công Thương Lào
Triển khai Bản ghi nhớ thành lập "Trang tin điện tử kinh tế, thương mại Việt Nam - Lào" được ký giữa Bộ trưởng Bộ Công Thương Việt Nam và Bộ
trưởng Bộ Công Thương Lào trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Lào của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng vào tháng 11 năm 2016, ngày 29 tháng 6 năm
2017, tại thủ đô Viêng-chăn, Lào, dưới sự chứng kiến của lãnh đạo cấp cao, các cơ quan liên quan của hai nước, Bộ Công Thương Việt Nam và Bộ Công Thương Lào
đã phối hợp tổ chức Lễ công bố "Trang tin điện tử về hợp tác kinh tế, thương mại Việt Nam - Lào" tại địa chỉ http://www.vietlaotrade.com
Trang tin được xây dựng nhằm cung cấp thông tin kịp thời về các quy định,
cơ chế, chính sách về kinh tế, thương mại, công nghiệp, các hoạt động xúc tiến thương mại của Việt Nam và Lào đến cộng đồng doanh nghiệp hai nước, qua đó góp phần tạo điều kiện nâng cao năng lực cho các doanh nghiệp cũng như thúc đẩy hợp tác kinh tế, thương mại giữa Việt Nam và Lào tăng trưởng bền vững
Trang 7Từ đầu năm 2018 đến nay, Bộ Công Thương Việt Nam và Bộ Công Thương Lào đã tích cực hợp tác, phối hợp cập nhật thông tin, hoàn thiện danh sách (dạng
cơ sở dữ liệu) các hiệp định, văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến xuất nhập khẩu, danh sách liên kết đến các website của các cơ quan liên quan hai nước để hỗ trợ doanh nghiệp hai nước nhanh chóng nắm bắt thông tin, tổ chức các hoạt động xúc tiến thương mại, xuất nhập khẩu giữa hai nước đúng quy định, đạt hiệu quả cao Đồng thời, Bộ Công Thương Việt Nam đang duy trì ổn định, đảm bảo an toàn,
an ninh thông tin, dữ liệu của trang Thông tin đúng theo nội dung Bản ghi nhớ ký giữa Bộ trưởng Bộ Công Thương Việt Nam và Bộ trưởng Bộ Công Thương Lào
Tháng 8 năm 2018, Cục Xúc tiến thương mại, Bộ Công Thương Việt Nam tổ chức đào tạo, tập huấn nghiệp vụ quản trị, cập nhật thông tin cho trang Thông tin
và một số nội dung về nghiệp vụ Xúc tiến thương mại cho 05 cán bộ Cục Xúc tiến thương mại, Bộ Công Thương Lào
Tháng 9 năm 2018, Bộ Công Thương Việt Nam đã hoàn thành việc bổ sung thêm chức năng "Danh bạ doanh nghiệp tiêu biểu của hai nước" vào trang thông tin nói trên
6 Hỗ trợ trong lĩnh vực đào tạo
Theo Quyết định số 979/QĐ-BCT ngày 27 tháng 3 năm 2018 và Quyết định
số 1590A/QĐ-BCT ngày 09 tháng 5 năm 2018, Bộ Công Thương đã giao nhiệm
vụ cho 03 trường đại học trực thuộc Bộ là: Đại học Công nghiệp Hà Nội, Đại học Điện lực, Đại học Công nghiệp Quảng Ninh đào tạo 29 lưu học sinh Lào hệ dài hạn và 15 lưu học sinh Lào hệ ngắn hạn Thực tế số lượng lưu học sinh đào tạo tính đến 31 tháng 8 năm 2018 là 29 em, gồm 15 em hệ đại học và 14 em hệ sau đại học Số lượng lưu học sinh ra trường là 8 em, gồm 01 em hệ đại học và 7 em hệ sau đại học Số vào mới từ tháng 9 đến hết tháng 12 năm 2018: 19 lưu học sinh hệ dài hạn (gồm 8 em đại học, 11 em hệ sau đại học) và 15 lưu học sinh hệ ngắn hạn Các em hệ ngắn hạn sẽ hoàn thành khóa học trong năm 2018 Số có mặt đến 31 tháng 12 năm 2018: 40 lưu học sinh (22 em hệ đại học và 18 em hệ sau đại học)
III Tồn tại trong lĩnh vực thương mại
1 Vướng mắc trong thực hiện Hiệp định Thương mại biên giới
Thời gian qua, Chính phủ cùng các Bộ, ngành, địa phương hai nước đã nỗ lực xây dựng khung khổ pháp lý, tạo lập môi trường kinh doanh thông thoáng cho doanh nghiệp hai nước thông qua việc ký các văn kiện hợp tác trong lĩnh vực thương mại, trong đó có Hiệp định Thương mại biên giới Việt Nam – Lào ký ngày
27 tháng 6 năm 2015
Trang 8Tuy nhiên, quá trình triển khai Hiệp định cho thấy cách hiểu của một số cơ quan chức năng trong nước còn chưa thống nhất, doanh nghiệp còn gặp khó khăn, vướng mắc trong thực hiện Theo quy định của Hiệp định, hàng hóa theo dự án đầu
tư tại khu vực biên giới giữa hai nước được miễn kiểm dịch khi nhập khẩu nếu đã
có chứng nhận kiểm dịch của nước kia Tuy nhiên, trên thực tế trong năm 2017, một số lô hàng gà sống của Lào thuộc diện nói trên khi nhập khẩu về Việt Nam vẫn phải qua kiểm dịch và doanh nghiệp vẫn phải nộp lệ phí kiểm dịch cho bộ phận Thú y tại cửa khẩu (thuộc Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam)
Về việc này, trong năm 2017, Bộ Công Thương Lào thông qua Cơ quan Thương vụ Đại sứ quán Lào tại Hà Nội đã có ý kiến đề nghị phía Việt Nam thực hiện theo đúng cam kết đã ký tại Hiệp định Thương mại biên giới Bộ Công Thương Việt Nam đã làm việc với Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam (Cục Thú y) để tìm cách tháo gỡ, thực hiện đúng theo cam kết của Việt Nam với Lào tại Hiệp định Thương mại biên giới Tuy nhiên, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho rằng theo Luật Thú y, gia cầm nhập khẩu vẫn phải chịu kiểm dịch Ngoài ra, theo thông tin từ Tổ chức Thú y thế giới, một số tỉnh của Lào nằm trong vùng dịch cúm H1N1 Do đó, cần kiểm dịch gia cầm nhập khẩu từ Lào để tránh rủi ro lây lan dịch bệnh trong nước
Để giải quyết triệt để vấn đề này, tránh làm ảnh hưởng đến uy tín của Việt Nam trong việc thực thi cam kết đã ký với phía Lào, tại cuộc họp rà soát tình hình hợp tác với Lào năm 2018 do Phó Thủ tướng Phạm Bình Minh chủ trì ngày 21 tháng 8 năm 2018, Bộ Công Thương đã có báo cáo và kiến nghị Lãnh đạo Chính phủ chỉ đạo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn thực hiện đúng theo quy định tại Hiệp định Thương mại biên giới Việt Nam - Lào Trường hợp vì lý do khách
quan nào đó cần phải thực hiện kiểm dịch, đề nghị Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn báo cáo xin ý kiến Thủ tướng Chính phủ và có công hàm thông báo chính thức với cơ quan chức năng liên quan của Lào, tránh để phía Bạn tiếp tục
có ý kiến, ảnh hưởng đến quan hệ hai nước
2 Khó khăn đối với doanh nghiệp Việt Nam kinh doanh xăng dầu tại Lào
Ngày 27 tháng 10 năm 2017, Chính phủ Lào đã ban hành Nghị định 331/TT
về kinh doanh xăng dầu tại Lào, trong đó đưa ra các tiêu chí chặt chẽ hơn đối với các công ty được phép nhập khẩu, kinh doanh, phân phối xăng dầu tại thị trường Lào
Cụ thể theo Nghị định 331, trong vòng 01 năm, để tiếp tục hoạt động, công
ty xuất nhập khẩu xăng dầu phải đáp ứng các tiêu chí về vốn điều lệ (ít nhất 18
Trang 9triệu USD), kho chứa (ít nhất 5 triệu lít), sản lượng phân phối năm (ít nhất 200 triệu lít)
Hiện nay, có hai doanh nghiệp Việt Nam (Petrolimex Lào và PVOIL Lào) tham gia kinh doanh nhập khẩu, phân phối xăng dầu tại Lào Hai doanh nghiệp này
đã sang Lào đầu tư từ năm 2009 theo lời kêu gọi của Chính phủ Việt Nam và Chính phủ Lào Đây là hai trong số các doanh nghiệp Việt Nam kinh doanh hiệu quả, tạo dựng được uy tín, thương hiệu ở Lào, đóng góp vào sự phát triển kinh tế của Lào và đã thể hiện trách nhiệm với xã hội Lào thông qua các hoạt động an sinh
xã hội
Với quy mô tiêu thụ của thị trường hiện nay, việc áp dụng các tiêu chí này khó đảm bảo hiệu quả kinh doanh của các doanh nghiệp Về việc này, nhân chuyến thăm chính thức Việt Nam của Tổng Bí Thư, Chủ tịch nước Lào Bun-nhăng Vo-la-chít từ ngày 19 đến ngày 21 tháng 12 năm 2017, đồng chí Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, đồng chí Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã đề nghị với đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Lào xem xét, tạo điều kiện thuận lợi về lộ trình thực hiện các tiêu chí mới về kinh doanh xăng dầu đối với Petrolimex Lào và PVOIL Lào
Hiện tại, thời hạn 01 năm cho các doanh nghiệp hoàn thiện tiêu chí theo yêu cầu của Nghị định 331 đã hết (27 tháng 10 năm 2018) Phía Lào vẫn chưa có các văn bản hướng dẫn dành các ngoại lệ về điều kiện kinh doanh (vốn điều lệ, kho chứa, sản lượng phân phối) đối với các doanh nghiệp Việt Nam kinh doanh xăng dầu tại Lào
3 Thay đổi biểu thuế hài hòa ASEAN tại các thỏa thuận thương mại
Trước đây, Hiệp định Thương mại Việt Nam - Lào, Hiệp định Thương mại biên giới Việt Nam - Lào ký năm 2015 đều sử dụng hệ thống mã hàng hóa (HS code) theo Biểu thuế hài hòa ASEAN 2012 (AHTN2012)
Hiện nay, các nước ASEAN đang trong quá trình chuyển đổi hệ thống mã
HS sang AHTN2017 Việt Nam đã hoàn thành việc chuyển đổi và chính thức thực hiện AHTN 2017 đối với hàng hóa xuất nhập khẩu với các nước ASEAN từ đầu năm 2018
Hiện các phụ lục về ưu đãi thuế quan đối với hàng hóa của Việt Nam và Lào của Hiệp định Thương mại Việt Nam - Lào, Hiệp định Thương mại biên giới Việt Nam - Lào đang áp dụng theo AHTN2012 Do đó, các phụ lục này cần được điều chỉnh sang AHTN2017 cho phù hợp với tình hình thực tế
Khi chưa chuyển đổi được, doanh nghiệp phải khai báo hàng hóa thủ công theo AHTN 2012 (hệ thống hải quan điện tử của Việt Nam hiện chỉ cho phép khai
Trang 10báo theo AHTN 2017) Công tác thống kê hải quan phát sinh nhiều khó khăn do cùng một mặt hàng nhưng khai báo theo các mã HS khác nhau; khó khăn trong quản lý, kiểm tra, giám sát và áp thuế
Trên cơ sở đó, hiện nay Bộ Công Thương đang trao đổi với Bộ Công Thương Lào cùng phối hợp để sớm tiến tới đàm phán, thống nhất nội dung trình Chính phủ hai nước xem xét, phê duyệt việc sửa đổi Hiệp định Thương mại Việt Nam - Lào, Hiệp định Thương mại biên giới Việt Nam - Lào năm 2015 (chuyển đổi mã hàng hóa sang AHTN 2017) nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp hai nước trong xuất nhập khẩu hàng hóa cũng như bộ phận hải quan và các cơ quan liên quan trong thực thi nhiệm vụ
C HỢP TÁC TRONG LĨNH VỰC CÔNG NGHIỆP, NĂNG LƯỢNG
I Hợp tác mua bán điện và kết nối hệ thống điện giữa hai nước
1 Mua bán điện
Một trong những kết quả hợp tác nổi bật về năng lượng thời gian qua là hai
nước đã thống nhất và ký kết Bản ghi nhớ giữa Chính phủ Việt Nam và Chính phủ Lào về hợp tác phát triển các dự án thủy điện tại Lào, kết nối hệ thống điện và mua bán điện giữa hai nước vào ngày 05 tháng 10 năm 2016 tại Viêng-chăn.
Bản ghi nhớ nhằm tạo điều kiện thuận lợi để thúc đẩy thực hiện các dự án năng lượng điện mà các nhà đầu tư Việt Nam thực hiện tại Lào bán điện về Việt Nam và tăng cường khả năng bán điện từ hệ thống điện của Lào cho Việt Nam; thống nhất kế hoạch phía Lào bán điện cho Việt Nam, nguyên tắc giá bán điện; và phương hướng kết nối hệ thống điện giữa Việt Nam và Lào
Trên cơ sở đó, hai Bên đã thành lập Nhóm công tác để phối hợp triển khai nội dung Bản ghi nhớ và trong năm 2017 đã tổ chức 03 Cuộc họp Nhóm công tác
Đến thời điểm hiện tại, hai Bên đã thống nhất và triển khai các hợp tác như sau:
Giá điện:
- Từ ngày 16/3/2015 đến 30/11/2017: giá điện bán cho Lào là 8,25 cents US/ kWh căn cứ theo Quyết định số 2256/QĐ - BCT của Bộ Công Thương
- Kể từ ngày 01/12/2017: giá điện bán cho Lào được điều chỉnh tăng lên 8,75 centsUS/kWh (tăng 6,08%) căn cứ theo Quyết định số 4495/QĐ - BCT của
Bộ Công Thương
- Các đơn vị Điện lực phía Việt Nam đã có thông báo với các đơn vị Điện lực phía Lào về việc điều chỉnh giá bán điện để phối hợp thực hiện
Về nguồn công suất điện và kết nối hệ thống điện