Mẫu bìa Đề cương luận văn BỘ CÔNG THƯƠNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP HÀ NỘI ĐỀ CƯƠNG LUẬN VĂN THẠC SĨ Họ và tên học viên Nguyễn Minh Tâm Hà Nội, 7/2019 BỘ CÔNG THƯƠNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP HÀ NỘI[.]
Trang 1BỘ CÔNG THƯƠNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP HÀ NỘI
-ĐỀ CƯƠNG LUẬN VĂN THẠC SĨ
Họ và tên học viên: NGUYỄN MINH TÂM
Hà Nội, 7/2019
Trang 2BỘ CÔNG THƯƠNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP HÀ NỘI
-ĐỀ CƯƠNG LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành : Quản trị kinh doanh
Đề tài : PHÁT TRIỂN ĐỐI TƯỢNG THAM GIA BẢO HIỂM XÃ HỘI TỰ NGUYỆN TẠI QUẬN BẮC TỪ LIÊM, THÀNH PHỐ HÀ NỘI
Học viên thực hiện : Nguyễn Minh Tâm Người hướng dẫn khoa học : TS Trần Xuân Ngọc
Trang 3Hà Nội, 7/2019
Trang 4NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG XÉT DUYỆT
Hà Nội, ngày …… tháng …… năm 2019
Trưởng tiểu ban xét duyệt
Trang 5ĐỀ TÀI
“PHÁT TRIỂN ĐỐI TƯỢNG THAM GIA BẢO HIỂM XÃ HỘI
TỰ NGUYỆN TẠI QUẬN BẮC TỪ LIÊM, THÀNH PHỐ HÀ NỘI” MỤC LỤC
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
DANH MỤC CÁC HÌNH
DANH MỤC CÁC BẢNG
1 LỜI MỞ ĐẦU
Trong xã hội hiện đại, các quốc gia, một mặt nỗ lực hướng vào và phát huy mọi nguồn lực, nhất là nguồn nhân lực cho tăng trưởng kinh tế, nâng cao khả năng cạnh tranh của nền kinh tế, tạo ra bước phát triển bền vững và ngày càng phồn vinh cho đất nước; mặt khác, không ngừng hoàn thiện hệ thống an sinh xã hội (ASXH), trước hết là bảo hiểm xã hội (BHXH) để giúp cho người dân có khả năng chống đỡ với các rủi ro xã hội, đặc biệt là rủi ro trong kinh tế thị trường và rủi ro xã hội khác Kinh tế thị trường ngày càng phát triển thì ASXH càng phải đảm bảo tốt hơn Đối với nước ta, Đảng và Nhà nước luôn quan tâm và coi trọng thực hiện các chính sách
xã hội đối với người lao động Chính vì vậy, ngay từ khi thành lập nước, Nhà nước
đã ban hành các đạo luật về BHXH Bảo hiểm xã hội đã không ngừng phát triển và ngày càng đóng vai trò quan trọng đảm bảo ASXH cho người dân
Tuy nhiên, trải qua một thời gian dài BHXH chỉ phục vụ đối tượng người lao động thuộc các cơ quan, tổ chức, đơn vị và doanh nghiệp nhà nước Đến ngày 01 tháng 01 năm 1995, Bộ luật Lao động có hiệu lực thi hành; tại Điều 140, Bộ luật lao động đã quy định các loại hình BHXH bắt buộc hoặc tự nguyện được áp dụng đối với từng loại doanh nghiệp và từng loại đối tượng để bảo đảm cho người lao động được hưởng các chế độ bảo hiểm phù hợp Bảo hiểm xã hội tự nguyện (BHXH TN)
là một chính sách lớn của Đảng và Nhà nước, nhằm mở ra cơ hội tham gia BHXH cho tất cả mọi người, kể cả những người không có công việc ổn định
Quận Bắc Từ Liêm được thành lập theo Nghị quyết số 132/NQ-CP ngày 27 tháng 12 năm 2013 của Chính phủ, trên cơ sở tách 9 xã: Thượng Cát, Liên Mạc, Tây Tựu, Thụy Phương, Minh Khai, Phú Diễn, Đông Ngạc, Xuân Đỉnh, Cổ Nhuế; 9,30 ha diện tích tự nhiên và 596 nhân khẩu của xã Xuân Phương; 75,48 ha diện tích tự nhiên và 10.126 nhân khẩu của thị trấn Cầu Diễn Quận Bắc Từ Liêm có diện tích 4.335,34 ha (43,35 km²), dân số 320.414 người Phát triển BHXH, đặc biệt
là phát triển đối tượng tham gia BHXH TN là một xu hướng tất yếu nhằm thiết lập
Trang 6một hệ thống ASXH ổn định Bắc Từ Liêm là một quận mới có tốc độ đô thị hóa và phát triển nhanh của thành phố Hà Nội, trong những năm qua đã thu hút đối tượng tham gia BHXH TN năm sau cao hơn năm trước Qua hơn 5 năm thực hiện chính sách BHXH TN, quận Bắc Từ Liêm đã ghi nhận một số kết quả: bước đầu hình thành và phát triển loại hình BHXH TN; số lượng người lao động tham gia BHXH
TN ngày càng tăng; quy mô BHXH TN ngày càng phát triển… Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế: Số lượng người tham gia BHXH TN khu vực phi chính thức chưa tương xứng với tiềm năng; nhận thức của người dân đối với BHXH TN còn nhiều thiếu sót và sai lệch… Trong bối cảnh đó, việc lựa chọn chủ đề nghiên cứu
của luận văn thạc sỹ quản trị kinh doanh “Phát triển đối tượng tham gia Bảo hiểm
xã hội tự nguyện tại quận Bắc Từ Liêm, Thành phố Hà Nội” có ý nghĩa quan trọng
về lý luận và thực tiễn
2 MỤC TIÊU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
2.1 Mục tiêu của đề tài
Trên cơ sở nghiên cứu phân tích, đánh giá thực trạng phát triển BHXH tự nguyện tại quận Bắc Từ Liêm giai đoạn 2016 - 2019, đề xuất một số giải pháp chủ yếu phát triển BHXH tự nguyện tại quận Bắc Từ Liêm đến năm 2025
Hướng tới mục tiêu nghiên cứu trên, tác giả xác định luận văn cần thực hiện các nhiệm vụ nghiên cứu chủ yếu sau:
- Hệ thống hóa một số vấn đề lý luận cơ bản về phát triển đối tượng tham gia BHXH tự nguyện trong hệ thống BHXH
- Điều tra, phân tích và đánh giá thực trạng phát triển đối tượng tham gia BHXH tự nguyện tại BHXH của quận Bắc Từ Liêm giai đoạn 2016 - 2019
- Đề xuất một số giải pháp chủ yếu phát triển đối tượng tham gia BHXH tự nguyện tại quận Bắc Từ Liêm đến năm 2025
2.2 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
a) Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của đề tài là “Phát triển đối tượng tham gia Bảo hiểm
xã hội tự nguyện”
b) Phạm vi nghiên cứu
- Phạm vi không gian: Đề tài nghiên cứu tại quận Bắc Từ Liêm, Thành phố
Hà Nội và một số địa bàn lân cận
Trang 7- Phạm vi thời gian: Đề tài nghiên cứu việc phát triển đối tượng tham gia BHXH tự nguyện tại quận Bắc Từ Liêm giai đoạn 2016 - 2019, định hướng năm 2025
2.3 Phương pháp nghiên cứu
2.3.1 Phương pháp điều tra khảo sát
Thu thập dữ liệu sơ cấp thông qua Bảng hỏi và phỏng vấn trực tiếp:
- Sử dụng Bảng hỏi để thu thập thông tin với số lượng lớn, khai quát trên 150 người lao động thuộc khu vực phi chính thức cư trú trên địa bàn Quận về Thực trạng tham gia BHXH tự nguyện của người dân trên địa bàn quận Bắc Từ Liêm Khảo sát dự kiến thực hiện tại BHXH quận Bắc Từ Liêm và các đại lý thu BHXH
tự nguyện trên địa bàn quận trong khoảng thời gian 10 ngày
- Ngoài ra, tác giả sử dụng phương pháp phỏng vấn trực tiếp cán bộ trong đơn vị BHXH quận Bắc Từ Liêm nhằm thu thập được các thông tin liên quan như: Tình hình hoạt động của công tác triển khai hoạt động phát triển BHXH tự nguyện, hoạt động giám sát thu, chi BHXH và thu thập một số thông tin liên quan tới công tác tổ chức thực hiện tuyên truyền, vận động hộ gia đình tham gia BHXH trong thời gian gần đây
2.3.2 Phương pháp thu thập dữ liệu
Thu thập dữ liệu thứ cấp thông qua
- Các tài liệu, các báo cáo của các phòng ban, bộ phận chức năng tại BHXH quận Bắc Từ Liêm, BHXH thành phố Hà Nội và một số tỉnh thành từ năm 2016 đến năm 2019
- Sách, giáo trình về Bảo hiểm xã hội của các tác giả trong nước
- Các văn bản chính sách, pháp luật của Nhà nước về BHXH nói chung và BHXH tự nguyện nói riêng
- Website của cơ quan BHXH, tạp chí BHXH, các bài viết của chuyên gia kinh tế
2.3.3 Phương pháp phân tích tổng hợp
Dựa trên những dữ liệu thu thập được, tác giả sử dụng phương pháp thống kê
mô tả, lập bảng so sánh, rút ra mục đích và ý nghĩa của nghiên cứu đã thực hiện và đưa ra kết luận cho vấn đề nghiên cứu, các phương hướng, giải pháp phát triển BHXH tự nguyện cho quận Bắc Từ Liêm
3 BỐ CỤC DỰ KIẾN CỦA LUẬN VĂN
Trang 8Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục và tài liệu tham khảo, luận văn gồm
3 chương sau:
Chương 1: Cơ sở lý luận về phát triển đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện
Chương 2: Thực trạng phát triển đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện tại quận Bắc Từ Liêm, Thành phố Hà Nội
Chương 3: Một số giải pháp chủ yếu phát triển đối tượng tham gia bảo hiểm
xã hội tự nguyện tại quận Bắc Từ Liêm, thành phố Hà Nội
NỘI DUNG CHI TIẾT
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỐI TƯỢNG THAM GIA BẢO HIỂM XÃ HỘI HỘI TỰ NGUYỆN
1.1 Tổng quan nghiên cứu về phát triển đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện
1.1.1 Các công trình nghiên cứu trong nước
1.1.2 Nghiên cứu tại Bảo hiểm xã hội quận Bắc Từ Liêm
1.2 Cơ sở lý luận về phát triển đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện
1.2.1 Một số khái niệm
1.2.1.1 Khái niệm về Bảo hiểm xã hội
1.2.1.2 Khái niệm về Bảo hiểm xã hội tự nguyện
1.2.1.3 Khái niệm về phát triển
1.2.1.4 Khái niệm về phát triển Bảo hiểm xã hội tự nguyện
1.2.2 Đặc điểm của bảo hiểm xã hội tự nguyện
1.2.3 Bản chất và vai trò bảo hiểm xã hội tự nguyện
1.3.1 Bản chất và vai trò của bảo hiểm xã hội
1.3.2 Bản chất và vai trò của bảo hiểm xã hội tự nguyện
1.2.4 So sánh Bảo hiểm xã hội tự nguyện và Bảo hiểm nhân thọ
1.2.5 Nội dung về phát triển đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện
1.2.5.1 Phát triển về số lượng người tham gia Bảo hiểm xã hội
1.2.5.2 Gia tăng quy mô quỹ Bảo hiểm xã hội tự nguyện
1.2.5.3 Mở rộng mạng lưới đại lý Bảo hiểm xã hội tự nguyện
Trang 91.2.6 Các chỉ tiêu đánh giá phát triển đối tượng tham gia Bảo hiểm xã hội tự nguyện
1.2.6.1 Chỉ tiêu định tính
1.2.6.2 Chỉ tiêu định lượng
1.2.7 Các yếu tố ảnh hưởng phát triển đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện
1.7.1 Các yếu tố khách quan
1.7.2 Các yếu tố chủ quan
1.3 Bài học kinh nghiệm phát triển đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện
1.3.1 Kinh nghiệm của BHXH quận Hà Đông, thành phố Hà Nội
1.3.2 Kinh nghiệm của BHXH tỉnh Hưng Yên
1.3.3 Bài học kinh nghiệm cho BHXH quận Bắc Từ Liêm
KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN ĐỐI TƯỢNG THAM GIA BẢO HIỂM XÃ HỘI TỰ NGUYỆN TẠI QUẬN BẮC TỪ LIÊM, THÀNH PHỐ HÀ NỘI
2.1 Tổng quan về Bảo hiểm xã hội quận Bắc Từ Liêm
2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển của Bảo hiểm xã hội quận Bắc Từ Liêm 2.1.2 Vị trí, chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của Bảo hiểm xã hội quận Bắc Từ Liêm
2.1.3 Hệ thống tổ chức bộ máy của Bảo hiểm xã hội quận Bắc Từ Liêm
2.1.4 Đặc điểm về nguồn nhân lực của Bảo hiểm xã hội quận Bắc Từ Liêm
2.1.5 Những thuận lợi và khó khăn phát triển Bảo hiểm xã hội tự nguyện tại quận Bắc Từ Liêm
2.2 Thực trạng phát triển đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện tại quận Bắc Từ Liêm
2.2.1 Phát triển về số lượng, cơ cấu đối tượng tham gia Bảo hiểm xã hội tự nguyện 2.2.2 Gia tăng quy mô quỹ Bảo hiểm xã hội tự nguyện
2.2.3 Mở rộng mạng lưới đại lý thu Bảo hiểm xã hội tự nguyện
Trang 102.2.4 Đánh giá các yếu tố ảnh hưởng phát triển Bảo hiểm xã hội tự nguyện tại Quận Bắc Từ Liêm, Thành Phố Hà Nội
2.3 Đánh giá chung thực trạng phát triển đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện tại quận Bắc Từ Liêm
2.3.1 Kết quả đạt được
2.3.2 Những tồn tại, hạn chế
2.3.3 Nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế
KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP CHỦ YẾU PHÁT TRIỂN ĐỐI TƯỢNG THAM GIA BẢO HIỂM XÃ HỘI TỰ NGUYỆN TẠI QUẬN BẮC TỪ LIÊM, THÀNH PHỐ HÀ NỘI
3.1 Mục tiêu, định hướng phát triển bảo hiểm xã hội tự nguyện tại quận Bắc Từ Liêm
3.1.1 Mục tiêu, định hướng chung đến năm 2025
3.1.2 Các chỉ tiêu cụ thể đến năm 2025
3.2 Một số giải pháp phát triển đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện tại quận Bắc Từ Liêm
3.2.1 Đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật về Bảo hiểm xã hội tự nguyện 3.2.2 Thúc đẩy hiệu quả hoạt động của mạng lưới đại lý Bảo hiểm xã hội tự nguyện 3.2.3 Tăng cường công tác đào tạo bồi dưỡng cán bộ chuyên trách phát triển đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện
3.2.4 Cải cách thủ tục hành chính, ứng dụng công nghệ thông tin nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ bảo hiểm xã hội
3.2.5 Tham mưu cấp ủy Đảng và chính quyền các cấp chỉ đạo, phối hợp với các cơ quan, ban, ngành liên quan triển khai các chế độ chính sách về bảo hiểm xã hội tự nguyện
3.3 Một số kiến nghị
3.3.1 Một số kiến nghị với nhà nước, Bảo hiểm xã hội Việt Nam về chính sách, quyền lợi về Bảo hiểm xã hội tự nguyện
3.3.2 Một số kiến nghị với Bảo hiểm xã hội thành phố Hà Nội
Trang 11KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
4 KẾT LUẬN
Đề tài “Phát triển đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện tại quận
Bắc Từ Liêm” là một chủ đề ít tác giả đề cập tới và hiện nay chưa có công trình nào
nghiên cứu về lĩnh vực phát triển BHXH tự nguyện cụ thể tại quận Bắc Từ Liêm Thông qua nghiên cứu này, tôi mong muốn đóng góp được những vấn đề sau:
- Về lý luận: Với đề tài này hướng nghiên cứu của tôi chủ yếu tập trung vào phát triển đối tượng tham gia BHXH tự nguyện và làm rõ nguyên nhân tỷ lệ tham gia BHXH tự nguyện tại quận Bắc Từ Liêm lại chưa cao Căn cứ vào kết quả nghiên cứu đề tài, trên cơ sở đó đề xuất một số giải pháp phát triển BHXH tự nguyện tại quận Bắc Từ Liêm cho những năm tiếp theo đến năm 2025, nhằm nâng cao tỷ lệ tham gia BHXH tự nguyện và chất lượng cuộc sống cho người dân trên địa bàn quận nói riêng và thành phố Hà Nội nói chung, đáp ứng mục tiêu an sinh xã hội
do Đảng và Nhà nước đặt ra
- Về thực tiễn: Kết quả nghiên cứu của đề tài là tài liệu tham khảo cho chương trình giảng dạy bậc Đại học và Cao học trong chuyên đề Quản trị kinh doanh Đồng thời, kết quả nghiên cứu còn là cơ sở để các nhà hoạch định chính sách tham khảo để đề ra các chính sách cho phù hợp với điều kiện thực tế hiện nay
5 TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Nguyễn Hùng Cường (2008), “Nội dung cơ bản về thủ tục tham gia bảo
hiểm xã hội tự nguyện và giải quyết chế độ bảo hiểm xã hội tự nguyện”, Tạp chí
Bảo hiểm xã hội, Số 7, tr 19-20.
2 Đức Cường, Lê Tuấn, Việt Hà, Minh Hiếu và Nhật Vũ (2010), “Kinh
nghiệm thực hiện Bảo hiểm xã hội ở một số nước”, Hồ sơ sự kiện, Số 132, tr 11-12.
3 Nguyễn Xuân Cường, Nguyễn Xuân Thọ và Hồ Huy Tựu (2014), “Một số nhân tố ảnh hưởng đến sự quan tâm tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện của người
buôn bán nhỏ lẻ trên địa bàn tỉnh Nghệ An”, Tạp chí Khoa học - Đại học Quốc gia
Hà Nội, 30(1), tr 36-45.
4 Trần Quang Hùng và Mạc Văn Tiến (1998), Đổi mới chính sách bảo hiểm
xã hội đối với người lao động, NXB Chính trị Quốc gia.
5 Lê Thị Thu Hương (2007), Bảo hiểm xã hội tự nguyện một số vấn đề lý luận
Trang 12và thực tiễn áp dụng, Luận văn Thạc sĩ, Đại học Quốc gia Hà Nội.
6 Lưu Bích Ngọc (2006), “Người lao động với bảo hiểm xã hội tự nguyện”,
Tạp chí Kinh tế và Phát triển, Số 103, tr 39-42.
7 Đào Thị Hải Nguyệt (2007), Mô hình thực hiện bảo hiểm xã hội tự nguyện
ở một số nước trên thế giới và những bài học kinh nghiệm có thể vận dụng vào Việt Nam, Đề tài nghiên cứu khoa học cấp Bộ, Bảo hiểm xã hội Việt Nam.
8 Nguyễn Tiến Phú (2001), Cơ sở lý luận về việc thực hiện các loại hình bảo
hiểm xã hội tự nguyện ở Việt Nam, Đề tài nghiên cứu khoa học cấp Bộ, Bảo hiểm xã
hội Việt Nam
9 Bảo hiểm xã hội quận Bắc Từ Liêm (2017), Báo cáo kết quả thực hiện bảo
hiểm xã hội tự nguyện quận Bắc Từ Liêm năm 2016.
10 Bảo hiểm xã hội quận Bắc Từ Liêm (2018), Báo cáo kết quả thực hiện bảo
hiểm xã hội tự nguyện quận Bắc Từ Liêm năm 2017.
11 Bảo hiểm xã hội quận Bắc Từ Liêm (2019), Báo cáo kết quả thực hiện bảo
hiểm xã hội tự nguyện quận Bắc Từ Liêm năm 2018.
12 Bảo hiểm xã hội quận Bắc Từ Liêm (2020), Báo cáo kết quả thực hiện bảo
hiểm xã hội tự nguyện quận Bắc Từ Liêm năm 2019.
13 Bảo hiểm xã hội Việt Nam (2013), Tài liệu tuyên truyền thực hiện Nghị
quyết số 21-NQ/TW ngày 22/11/2012 của Bộ chính trị, Nhà xuất Bản chính trị, Hà
Nội
14 Bảo hiêm xã hội Việt Nam (2014), Công văn số 2717/BHXH – CSYT ngày
25/7/2014 về việc thực hiện BHXH cho các đối tượng quy định tại Điểm c và d khoản 2 điều 51 Luật BHXH.
15 Bảo hiểm xã hội Việt Nam (2017), Nghị định số 01/2017/NĐ - CP ngày
05/01/2017 của Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của BHXH Việt Nam.
16 Bảo hiểm xã hội Việt Nam (2017), Quyết định số 1414/QĐ-BHXH ngày
04/10/2017 Quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của BHXH địa phương
17 Chính phủ (2017) Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 2017-2020 Thủ
tướng Chính phủ ban hành 2017
18 Cục thống kê quận Bắc Từ Liêm (2017), Niên giám thống kê 2016, NXB
Thống kê, Hà Nội