MỤC LỤC Danh sách thuật ngữ viết tắt 3 MỞ ĐẦU 4 NỘI DUNG 5 I.Những đóng góp của Việt Nam trong các tổ chức liên chính phủ trong thời gian qua và thành quả Việt Nam gặt hái được trong quá trình đóng góp. 5 1. Đóng góp của Việt Nam trong ASEAN, ASEM 5 2. Đóng góp của Việt Nam trong APEC, WTO 7 3. Đóng góp của Việt Nam trong Liên Hợp Quốc 9 AI.Những thời cơ, thách thức mà Việt Nam sẽ phải đối diện sắp tới trong quá trình hội nhập và đóng góp vào các tổ chức liên chính phủ 10 1. Thời cơ mới của Việt Nam trong thời gian tới 10 2. Những thách thức mà Việt Nam phải chuẩn bị để đối mặt 11 III. Đề xuất chủ trương hành động. 12 KẾT LUẬN 13 Tài liệu tham khảo 14 2 Danh sách thuật ngữ viết tắt STT Thuật ngữ Ký tự viết tắt 1 Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á ASEAN 2 Hội nghị Á – Âu ASEM 3 Diễn đàn Hợp tác Kinh tế chấu Á – Thái Bình APEC Dương 4 Tổ chức Thương mại Thế giới WTO 5 Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hoá của UNESCO Liên Hợp Quốc 6 Liên minh Châu Âu EU 3 MỞ ĐẦU Việt Nam sau khi thống nhất đất nước 1975 cho đến nay đã trải qua quá trình hội nhập và đóng góp không ngừng nghỉ đối với thế giới. Việt Nam lần lượt tham gia 63 tổ chức liên chính phủ khu vực và thế giới như ASEAN, ASEM, APEC, Liên Hợp Quốc, WTO, UNESCO,… Nhìn chung, Việt Nam được các tổ chức đánh giá là một trong những thành viên có đóng góp tích cực nhất và cũng là một trong những thành viên có sự chuyển biến về kinh tế xã hội mạnh mẽ nhất. Việt Nam liên tục khẳng định vị thế của mình trong việc đóng góp vào nhiều chiến dịch của các tổ chức quốc tế, đứng ra tổ chức những sự kiện trọng đại. Những hoạt động đóng góp tích cực này ngược lại cũng tạo ra những chuyển biến rõ rệt cho kinh tế, xã hội của Việt Nam và cũng có tác động đối với ngoại thương và ngoại giao của Việt Nam trên nhiều lĩnh vực. Tuy nhiên, hiện nay, việc đánh giá về những đóng góp của Việt Nam tại các tổ chức liên chính phủ mới chỉ dừng lại ở mức độ nhận xét về những đóng góp đó, chưa mang cái nhìn tổng quan về những thời cơ, thách thức mà Việt Nam sẽ nhận được trong và sau quá trình đóng góp đó, cũng như những kết quả của quá trình đóng góp đối với kinh tế, xã hội, chính trị của Việt Nam. Các bài viết hiện nay hầu hết chỉ nêu ra những đóng góp và đưa ra cái nhìn chung, không mang tính đánh giá, nhận định tổng quan. Chính vì những lí do trên, tôi chọn đề tài “Đánh giá những đóng góp của Việt Nam trong các tổ chức quốc tế liên chính phủ trong thời gian qua”, mục tiêu của đề tài bên cạnh việc đưa ra nhân xét tổng quan, tôi hướng đến việc phân tích những giá trị Việt Nam sẽ nhận được trong quá trình đóng góp, những thách thức cần phải lưu ý và đề xuất những phương án hành động tiếp theo. Đề tài sử dụng phương pháp nghiên cứu: phương pháp phân tích và tổng hợp lí thuyết, và phương pháp phân loại và hệ thống hoá lý thuyết 4 NỘI DUNG I.Những đóng góp của Việt Nam trong các tổ chức liên chính phủ trong thời gian qua và thành quả Việt Nam gặt hái được trong quá trình đóng góp. Việt Nam có xuất phát điểm thấp là quốc gia có nền kinh tế nông nghiệp, thời gian chiến tranh kéo dài, dẫn đến kinh tế chậm phát triển, khó theo kịp các quốc gia khác trong thời kì toàn cầu hoá. Tuy nhiên bằng những đường lối và chính sách linh hoạt, Việt Nam đã chứng minh được năng lực của bản thân và cũng nhanh chóng hoà nhập vào các tổ chức liên chính phủ, hiện nay còn là một quốc gia được đánh giá cao về những đóng góp của Việt Nam trong lĩnh vực kinh tế, xã hội 1. Đóng góp của Việt Nam trong ASEAN, ASEM a.Đóng góp của Việt Nam trong ASEAN Một trong những tổ chức mà Việt Nam được đánh giá cao nhất là ASEAN với mức độ hoàn thành cam kết lên tới 95,5% là quốc gia có chỉ số thực hiện cam kết đóng góp cao thứ hai sau Singapore. Trong hơn 25 năm gia nhập ASEAN, Việt Nam luôn thể hiện là một thành viên tích cực, chủ động và có nhiều sáng kiến. Việc Việt Nam gia nhập ASEAN đã có đóng góp mạnh mẽ tới sức ảnh hưởng và tiếng nói khu vực của ASEAN. Trong vòng 25 năm, Việt Nam đã hai lần làm Chủ tịch ASEAN (2010, 2020), thực hiện nhiều hoạt động đàm phán mở rộng và giao lưu lơn như Việt Nam đã thành công trong các nhiệm kì điều phối quan hệ đối tác với các đói tác lớn và quan trọng của ASEAN như Trung Quốc, EU, Ấn Độ, Nhật Bản. Chỉ tính tiêng trong hai năm 2020 và 2021, Việt Nam đã có những đóng góp to lớn cho quá trình phát triển kinh tế của cộng đồng ASEAN. Năm Chủ tịch ASEAN 2020, Việt Nam đã thể hiện khả năng lãnh đạo vượt bậc khi chỉ một tháng sau khi nhận chuyển giao chị trí, mà như Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc phát biểu tại Hội nghị tổng kết năm Việt Nam Chủ tịch ASEAN 2020 “Con tàu ASEAN 2020 sẽ phải 5 đi qua vùng biển động, dông bão dữ dội của đại dịch COVID19, bị chao đảo bởi tình hình thương mại, kinh tế suy giảm mạnh, cạnh tranh địa chiến lược quốc tế diễn ra gay gắt tại khu vực…”1 Trong năm 2020, Việt Nam không chỉ dẫn dắt cộng đồng ASEAN đi qua một năm được cho là biến động tiêu cực nhất đối với tất cả các quốc gia trên thế giới mà còn để lại dấu ấn rất riêng và đậm nét của Việt Nam bằng nhiều thành tựu: Thứ nhất, Công cuộc xây dựng cộng đồng ASEAN tiếp tục được đảnh mạnhv à đạt nhiều tiến triển cụ thể như ký kết thành công Hiệp định RCEP – Hiệp đingj Đối tác Kinh tế toàn diện khu vực, được kỳ vọng giúp Việt Nam kết nối chuỗi cung ứng toàn cầu, chính thức có hiệu lực của ngày 01012022. Các lĩnh vực như an sinh, xã hội, đối ngoại có nhiều bước tiến sâu rộng. Thứ hai, bằng sự dẫn dắt cảu Việt Nam, ASEAN đã chủ động, linh hoạt và thích ứng với biến động dịch bệnh Covid – 19 mang lại bằng cách phối hợp với các nước ra Tuyên bố Chủ tịch về ứng phó của ASEAN trước dịch Covid – 19 ngày 14022020. Covid – 19 ảnh hưởng to lớn đối với tất cả các lĩnh vực của quốc gia và của ASEAN nói chung. Tuy nhiên, chính trong tình hình khó khăn này, Việt Nam đã thể hiện tinh thần sáng tạo mới mẻ khi lần đầu tiên có những văn kiện ASEAN được kí kết trực tuyết, hay các quốc họp trực tuyến lần đầu tiên được sử dụng thường xuyên hơn để thay thế cho các cuộc họp trực tếp. Cuối cùng, bằng khả năng lãnh đạo linh hoạt của Việt Nam, ASEAN đã bước sang năm 2021 cùng với lòng tin và sự uy tín trên trường quốc tế được nâng lên rõ rệt. 1Năm Chủ tịch ASEAN 2020 thành công toàn diện, vang dội, trọn vẹn và thực chất, Cổng thông tin điện tử Bộ Quốc Phòng, 12122020, ngày truy cập: 16012022, link: https:bom.so0UnXk8 6 2021 là năm Brunei Chủ tịch ASEAN, Việt Nam vẫn tiếp tục có những đống góp mạnh mẽ dù không ở vị trí dẫn đường, nhưng những sáng kiến của Việt Nam ở năm 2020 vẫn được áp dụng và tiến hành sâu rộng hơn nữa. b.Đóng góp của Việt Nam trong ASEM “Việt Nam được đánh giá là một trong những thành viên tích cực nhất trong khởi xướng, đề xuất và thúc đẩy nhiều ý tưởng, nội dung hợp tác mới, trực tiếp triển khai và đồng bảo trợ gần 60 sáng kiến trên các lĩnh vực. Thông qua cá sáng kiến hợp tác, Việt Nam đã cùng các thành viên ASEM đề cao lợi ích của hoà bình, an ninh và ổn định, giải quyết những vấn đề cấp bách, thúc đẩy quan tâm chung.”2 Việt Nam đã đảm nhiệm thành công nhiều trọng trách như Chủ nhà Hội nghị cao cấp ASEM 2004, Chủ nhà Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEM 2009, Điều phối viên nhiệm kì 19992000 và 20012002, Phó giám đốc điều hành Quỹ Á – Âu giai đoạn 2008 – 2012,… đây chính là những thành tựu cho thấy Việt Nam đã có nhiều đóng góp tích cực và giúp góp phần xây dựng, mở rộng Diễn đàn kinh tế Á – Âu trên cơ sở hội nhập, hoà bình và phát triển. 2.Đóng góp của Việt Nam trong APEC, WTO a.Đóng góp của Việt Nam trong APEC Trong hơn 20 năm tham gia APEC, Việt Nam đã thể hiện vai trò của một thành viên mẫn cán, tích cực và luôn luôn sáng tạo, đổi mới, thích ứng để có thể đóng góp nhiều hơn, tích cực hơn trong các hoạt động và đường lối chung của APEC, góp phần giúp APEC khẳng định vai trò là cơ chế liên kết kinh tế hàng đầu tại châu Á – Thái Bình Dương. Cũng giống như ASEAN, Việt Nam vinh dự có hai lần được trở thành 2Khánh Minh, Việt Nam góp phần quan trọng tạo dựng vai trò, vị thế của ASEM, Báo Lao động, ngày 01032021, ngày truy cập16012022, link: https:laodong.vnthegioivietnamgopphanquantrongtaodungvaitrovithecuaasem884536.ldo. 7 chủ nhà APEC 2006 và 2017. Việt Nam thể hiện vai trò của bản thân trong nhiều lĩnh vực và nhiều hoạt động khác nhau. Trong quá trình tham gia APEC, Việt Nam đã có tổng số đề xuất ý tưởng lên tới hơn 100 dự án khác nhau trên đa dạng các lĩnh vực nhưu phát triển bao trùm, phát triển nguồn nhân lực trong kỷ nguyên số, tạo thuận lợi thương mai iện tử qua biên giới, MSMEx xanh, bền vững và sáng tạo, an ninh lương thực, biến đối kí hậu,… “Việt Nam đã có nhiều đóng góp trong công tác điều hành hoạt động của APEC thông qua đảm nhiệm vị trí Giám đốc điều hành Ban Thư ký APEC (năm 2005 2006), Chủ tịchPhó Chủ tịch nhiều Ủy ban và nhiều Nhóm công tác chủ chốt như Ủy ban thương mại và đầu tư, Ủy ban quản lý ngân sách, các Nhóm công tác về doanh nghiệp vừa và nhỏ, y tế, đối phó với tình trạng khẩn cấp... Riêng trong giai đoạn 2016 – 2018, Việt Nam đã đảm nhiệm vai trò Chủ tịch, Phó Chủ tịch 18 Ủy ban, Nhóm công tác của APEC và ABAC, được các thành viên đánh giá cao.”3 Trong bối cảnh dịch bênh Covid – 19 kéo dài, Việt Nam đã phối hợp với APEC tập trung giải quyết những vấn đề bị tác động bới dịch bệnh, từ đầu năm 2021 cho đến nay đã có đến khoảng 200 cuộc họp các cấp để giải quyết các vấn đề này. Việt Nam. Cũng là quốc gia chủ chốt trong việc xây dựng Tầm nhìn APEC 2040 và đang tích cực tham gia xây duựng kế hoạch triển khai hiệu quả.4 b.Đóng góp của Việt Nam trong WTO Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc khẳng định trong buổi tiếp Tổng giám đốc Tổ chức Thương mại thế giới (WTO), bà Ngozi OkonjoIweal, Việt Nam luôn duy trì chính sách nhất quán về việc đẩy mạn hội nhập kinh tế quốc tế, ủng hộ hệ thống
Trang 1KHOA LUẬT – ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
BỘ MÔN LUẬT QUỐC TẾ Tiểu luận kết thúc học phần Công Pháp Quốc tế
ĐÁNH GIÁ NHỮNG ĐÓNG GÓP CỦA VIỆT NAM TRONG CÁC TỔ CHỨC QUỐC TẾ LIÊN CHÍNH
PHỦ TRONG THỜI GIAN QUA
Trang 2MỤC LỤC
Danh sách thuật ngữ viết tắt 3
MỞ ĐẦU 4
NỘI DUNG 5
I Những đóng góp của Việt Nam trong các tổ chức liên chính phủ trong thời gian qua và thành quả Việt Nam gặt hái được trong quá trình đóng góp 5
1 Đóng góp của Việt Nam trong ASEAN, ASEM 5
2 Đóng góp của Việt Nam trong APEC, WTO 7
3 Đóng góp của Việt Nam trong Liên Hợp Quốc 9
II Những thời cơ, thách thức mà Việt Nam sẽ phải đối diện sắp tới trong quá trình hội nhập và đóng góp vào các tổ chức liên chính phủ 10
1 Thời cơ mới của Việt Nam trong thời gian tới 10
2 Những thách thức mà Việt Nam phải chuẩn bị để đối mặt 11
III Đề xuất chủ trương hành động .12
KẾT LUẬN 13
Tài liệu tham khảo 14
Trang 3Danh sách thuật ngữ viết tắt
1 Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á ASEAN
3 Diễn đàn Hợp tác Kinh tế chấu Á – Thái Bình APEC
Dương
5 Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hoá của UNESCO
Liên Hợp Quốc
Trang 4MỞ ĐẦU
Việt Nam sau khi thống nhất đất nước 1975 cho đến nay đã trải qua quá trình hội nhập và đóng góp không ngừng nghỉ đối với thế giới Việt Nam lần lượt tham gia 63 tổ chức liên chính phủ khu vực và thế giới như ASEAN, ASEM, APEC, Liên Hợp Quốc, WTO, UNESCO,…
Nhìn chung, Việt Nam được các tổ chức đánh giá là một trong những thành viên có đóng góp tích cực nhất và cũng là một trong những thành viên có sự chuyển biến về kinh tế - xã hội mạnh mẽ nhất Việt Nam liên tục khẳng định vị thế của mình trong việc đóng góp vào nhiều chiến dịch của các tổ chức quốc tế, đứng ra tổ chức những sự kiện trọng đại Những hoạt động đóng góp tích cực này ngược lại cũng tạo ra những chuyển biến rõ rệt cho kinh tế, xã hội của Việt Nam và cũng có tác động đối với ngoại thương và ngoại giao của Việt Nam trên nhiều lĩnh vực
Tuy nhiên, hiện nay, việc đánh giá về những đóng góp của Việt Nam tại các tổ chức liên chính phủ mới chỉ dừng lại ở mức độ nhận xét về những đóng góp đó, chưa mang cái nhìn tổng quan về những thời cơ, thách thức mà Việt Nam sẽ nhận được trong và sau quá trình đóng góp đó, cũng như những kết quả của quá trình đóng góp đối với kinh tế, xã hội, chính trị của Việt Nam Các bài viết hiện nay hầu hết chỉ nêu ra những đóng góp và đưa ra cái nhìn chung, không mang tính đánh giá, nhận định tổng quan.
Chính vì những lí do trên, tôi chọn đề tài “Đánh giá những đóng góp của
Việt Nam trong các tổ chức quốc tế liên chính phủ trong thời gian qua”,
mục tiêu của đề tài bên cạnh việc đưa ra nhân xét tổng quan, tôi hướng đến việc
phân tích những giá trị Việt Nam sẽ nhận được trong quá trình đóng góp, những thách thức cần phải lưu ý và đề xuất những phương án hành động tiếp theo
Đề tài sử dụng phương pháp nghiên cứu: phương pháp phân tích và tổng hợp lí thuyết, và phương pháp phân loại và hệ thống hoá lý thuyết
Trang 5NỘI DUNG
I Những đóng góp của Việt Nam trong các tổ chức liên chính phủ trong thời
gian qua và thành quả Việt Nam gặt hái được trong quá trình đóng góp.
Việt Nam có xuất phát điểm thấp là quốc gia có nền kinh tế nông nghiệp, thời gian chiến tranh kéo dài, dẫn đến kinh tế chậm phát triển, khó theo kịp các quốc gia khác trong thời kì toàn cầu hoá Tuy nhiên bằng những đường lối và chính sách linh hoạt, Việt Nam đã chứng minh được năng lực của bản thân và cũng nhanh chóng hoà nhập vào các tổ chức liên chính phủ, hiện nay còn là một quốc gia được đánh giá cao về những đóng góp của Việt Nam trong lĩnh vực kinh tế, xã hội
1 Đóng góp của Việt Nam trong ASEAN, ASEM
a Đóng góp của Việt Nam trong ASEAN
Một trong những tổ chức mà Việt Nam được đánh giá cao nhất là ASEAN với mức độ hoàn thành cam kết lên tới 95,5% - là quốc gia có chỉ số thực hiện cam kết đóng góp cao thứ hai sau Singapore Trong hơn 25 năm gia nhập ASEAN, Việt Nam luôn thể hiện là một thành viên tích cực, chủ động và có nhiều sáng kiến Việc Việt Nam gia nhập ASEAN đã có đóng góp mạnh mẽ tới sức ảnh hưởng và tiếng nói khu vực của ASEAN Trong vòng 25 năm, Việt Nam đã hai lần làm Chủ tịch ASEAN (2010, 2020), thực hiện nhiều hoạt động đàm phán mở rộng và giao lưu lơn như Việt Nam đã thành công trong các nhiệm kì điều phối quan hệ đối tác với các đói tác lớn
và quan trọng của ASEAN như Trung Quốc, EU, Ấn Độ, Nhật Bản
Chỉ tính tiêng trong hai năm 2020 và 2021, Việt Nam đã có những đóng góp to lớn cho quá trình phát triển kinh tế của cộng đồng ASEAN Năm Chủ tịch ASEAN
2020, Việt Nam đã thể hiện khả năng lãnh đạo vượt bậc khi chỉ một tháng sau khi nhận chuyển giao chị trí, mà như Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc phát biểu tại Hội nghị tổng kết năm Việt Nam Chủ tịch ASEAN 2020 “Con tàu ASEAN 2020 sẽ phải
Trang 6đi qua vùng biển động, dông bão dữ dội của đại dịch COVID-19, bị chao đảo bởi tình hình thương mại, kinh tế suy giảm mạnh, cạnh tranh địa chiến lược quốc tế diễn ra gay gắt tại khu vực…”1 Trong năm 2020, Việt Nam không chỉ dẫn dắt cộng đồng ASEAN đi qua một năm được cho là biến động tiêu cực nhất đối với tất cả các quốc gia trên thế giới mà còn để lại dấu ấn rất riêng và đậm nét của Việt Nam bằng nhiều thành tựu:
Thứ nhất, Công cuộc xây dựng cộng đồng ASEAN tiếp tục được đảnh mạnhv à đạt nhiều tiến triển cụ thể như ký kết thành công Hiệp định RCEP – Hiệp đingj Đối tác Kinh tế toàn diện khu vực, được kỳ vọng giúp Việt Nam kết nối chuỗi cung ứng toàn cầu, chính thức có hiệu lực của ngày 01/01/2022 Các lĩnh vực như an sinh, xã hội, đối ngoại có nhiều bước tiến sâu rộng.
Thứ hai, bằng sự dẫn dắt cảu Việt Nam, ASEAN đã chủ động, linh hoạt và thích ứng với biến động dịch bệnh Covid – 19 mang lại bằng cách phối hợp với các nước ra Tuyên bố Chủ tịch về ứng phó của ASEAN trước dịch Covid – 19 ngày 14/02/2020 Covid – 19 ảnh hưởng to lớn đối với tất cả các lĩnh vực của quốc gia và của ASEAN nói chung Tuy nhiên, chính trong tình hình khó khăn này, Việt Nam đã thể hiện tinh thần sáng tạo mới mẻ khi lần đầu tiên có những văn kiện ASEAN được kí kết trực tuyết, hay các quốc họp trực tuyến lần đầu tiên được sử dụng thường xuyên hơn để thay thế cho các cuộc họp trực tếp
Cuối cùng, bằng khả năng lãnh đạo linh hoạt của Việt Nam, ASEAN đã bước sang năm 2021 cùng với lòng tin và sự uy tín trên trường quốc tế được nâng lên rõ rệt.
1Năm Chủ tịch ASEAN 2020 thành công toàn diện, vang dội, trọn vẹn và thực chất, Cổng thông tin điện tử Bộ Quốc
Phòng, 12/12/2020, ngày truy cập: 16/01/2022, link: https://bom.so/0UnXk8
Trang 72021 là năm Brunei Chủ tịch ASEAN, Việt Nam vẫn tiếp tục có những đống góp mạnh mẽ dù không ở vị trí dẫn đường, nhưng những sáng kiến của Việt Nam ở năm 2020 vẫn được áp dụng và tiến hành sâu rộng hơn nữa.
b Đóng góp của Việt Nam trong ASEM
“Việt Nam được đánh giá là một trong những thành viên tích cực nhất trong khởi xướng, đề xuất và thúc đẩy nhiều ý tưởng, nội dung hợp tác mới, trực tiếp triển khai và đồng bảo trợ gần 60 sáng kiến trên các lĩnh vực Thông qua cá sáng kiến hợp tác, Việt Nam đã cùng các thành viên ASEM đề cao lợi ích của hoà bình, an ninh và ổn định, giải quyết những vấn đề cấp bách, thúc đẩy quan tâm chung.”2 Việt Nam đã đảm nhiệm thành công nhiều trọng trách như Chủ nhà Hội nghị cao cấp ASEM 2004, Chủ nhà Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEM
2009, Điều phối viên nhiệm kì 1999-2000 và 2001-2002, Phó giám đốc điều hành Quỹ Á – Âu giai đoạn 2008 – 2012,… đây chính là những thành tựu cho thấy Việt Nam đã có nhiều đóng góp tích cực và giúp góp phần xây dựng, mở rộng Diễn đàn kinh tế Á – Âu trên cơ sở hội nhập, hoà bình và phát triển.
2 Đóng góp của Việt Nam trong APEC, WTO
a Đóng góp của Việt Nam trong APEC
Trong hơn 20 năm tham gia APEC, Việt Nam đã thể hiện vai trò của một thành viên mẫn cán, tích cực và luôn luôn sáng tạo, đổi mới, thích ứng để có thể đóng góp nhiều hơn, tích cực hơn trong các hoạt động và đường lối chung của APEC, góp phần giúp APEC khẳng định vai trò là cơ chế liên kết kinh tế hàng đầu tại châu Á – Thái Bình Dương Cũng giống như ASEAN, Việt Nam vinh dự có hai lần được trở thành
2Khánh Minh, Việt Nam góp phần quan trọng tạo dựng vai trò, vị thế của ASEM, Báo Lao động, ngày 01/03/2021, ngày truy cập16/01/2022, link: https://laodong.vn/the-gioi/viet-nam-gop-phan-quan-trong-tao-dung-vai-tro-vi-the-cua-asem-884536.ldo
Trang 8chủ nhà APEC 2006 và 2017 Việt Nam thể hiện vai trò của bản thân trong nhiều lĩnh vực và nhiều hoạt động khác nhau.
Trong quá trình tham gia APEC, Việt Nam đã có tổng số đề xuất ý tưởng lên tới hơn 100 dự án khác nhau trên đa dạng các lĩnh vực nhưu phát triển bao trùm, phát triển nguồn nhân lực trong kỷ nguyên số, tạo thuận lợi thương mai iện tử qua biên giới, MSMEx xanh, bền vững và sáng tạo, an ninh lương thực, biến đối kí hậu,…
“Việt Nam đã có nhiều đóng góp trong công tác điều hành hoạt động của APEC thông qua đảm nhiệm vị trí Giám đốc điều hành Ban Thư ký APEC (năm 2005 -2006), Chủ tịch/Phó Chủ tịch nhiều Ủy ban và nhiều Nhóm công tác chủ chốt như Ủy ban thương mại và đầu tư, Ủy ban quản lý ngân sách, các Nhóm công tác về doanh nghiệp vừa và nhỏ, y tế, đối phó với tình trạng khẩn cấp Riêng trong giai đoạn
2016 – 2018, Việt Nam đã đảm nhiệm vai trò Chủ tịch, Phó Chủ tịch 18 Ủy ban, Nhóm công tác của APEC và ABAC, được các thành viên đánh giá cao.”3
Trong bối cảnh dịch bênh Covid – 19 kéo dài, Việt Nam đã phối hợp với APEC tập trung giải quyết những vấn đề bị tác động bới dịch bệnh, từ đầu năm
2021 cho đến nay đã có đến khoảng 200 cuộc họp các cấp để giải quyết các vấn
đề này Việt Nam Cũng là quốc gia chủ chốt trong việc xây dựng Tầm nhìn APEC 2040 và đang tích cực tham gia xây duựng kế hoạch triển khai hiệu quả.4
b Đóng góp của Việt Nam trong WTO
Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc khẳng định trong buổi tiếp Tổng giám đốc Tổ chức Thương mại thế giới (WTO), bà Ngozi Okonjo-Iweal, Việt Nam luôn duy trì chính sách nhất quán về việc đẩy mạn hội nhập kinh tế quốc tế, ủng hộ hệ thống
3Mạnh Hùng, Việt Nam luôn chủ động, tích cực tam gia, đóng góp trong APEC, Báo điện tử Đảng Cộng Sản Việt Nam, 08/11/2021, ngày truy cập: 16/01/2022, link: https://dangcongsan.vn/thoi-su/viet-nam-luon-chu-dong-tich-cuc-tham-gia-dong-gop-trong-apec-596198.html
4Song Minh, Việt Nam luôn chủ động, tích cực đóng góp trong APEC, Báo Lao động, 11/11/2021, ngày truy cập:
Trang 9thương mại đa biên và vai trò của WTO.5 Đây cũng là chính sách của Việt Nam kể từ khi trở thành một thành viên của WTO.
Việt Nam cũng được đánh giá là thành viên có đóng góp tích cực trong khuôn khổ cam kết của WTO Sự phát triển kinh ttees vượt bậc cảu Việt Nam sau khi tham gia WTO cũng cho mang lại tác động tích cực vào nền kinh tế và thương mai chung của WTO.
3. Đóng góp của Việt Nam trong Liên Hợp Quốc
Trong gần 50 tham gia Liên Hợp Quốc, Việt Nam đã thể hiện những bước tiến vượt bậc từ một quốc gia bị bao vây, cấm vận về chính trị, kinh tế, nhận trợ cấp thì
đã dần trở thành một thành viên, đối tác bình đẳng của Liên Hợp Quốc, đóng góp nhiều sáng kiến mới mẻ và góp phần vào giải quyết nhiều vấn đề kinh tế, xã hội, tranh chấp trên thế giới.
“Trong lĩnh vực hòa bình - an ninh, Việt Nam kiên trì và nhất quá ủng
hộ tìm giải pháp hòa bình cho các cuộc xung đột, trên cơ sở tôn trọng độc lập, chủ quyền, giải trừ quân bị, ngăn ngừa chạy đua vũ trang.
Trong lĩnh vực phát triển, từ một nước nghèo, bị bao vây cấm vận, Việt Nam
vươn lên mạnh mẽ, trở thành nước có thu nhập trung bình; trở thành một trong số ít các quốc gia hoàn thành trước thời hạn các Mục tiêu phát triển thiên niên kỷ (MDG) của Liên hợp quốc, đi đầu triển khai sáng kiến "Một Liên hợp quốc" thành công
Về thúc đẩy quyền con người, Việt Nam ủng hộ và thúc đẩy đối thoại trên
cơ sở bình đẳng, tôn trọng; hoàn thành và bảo vệ thành công báo cáo quốc gia
5Viễn Sự, Việt Nam sẵn sàng đóng góp hết mình cho WTO, Báo Tuổi trẻ, 29/11/2021, ngày truy cập: 17/01/2022, link: https://tuoitre.vn/viet-nam-san-sang-dong-gop-het-minh-cho-wto-2021112910093704.htm
6Việt Nam – Liên Hợp Quốc: Dấu ấn chặng đường hợp tác vì hoà bình và phát triển, Báo Nhân Dân, ngày truy cập: 17/01/2022, link: https://special.nhandan.vn/vietnam_lienhopquoc/index.html
Trang 10Mới đây, Việt Nam đã tổng kết nhiệm kì Uỷ Viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc (2020-2021), đây được đánh giá là nhiệm kì thành công trong bối cảnh dịch Covid – 19 diễn biến phức tạp, chiến tranh xung đột diễn ra ở nhiều nơi, nhiều vấn đề về an ninh xã hội diễn biến nghiêm trọng hơn, tuy nhiên, vượt trên mọi khó khăn Hội đồng Bảo an Liên Hợp quốc đã có những hành động linh hoạt, tích cực và kịp thời, thể hiện vai trò dẫn đâù trong việc bảo đảm an ninh thế giới
Bên cạnh những tổ chức về kinh tế, chính trị, Việt Nam còn tham gia những tổ chắc về văn hoá, xã hội như UNESCO, hay Cộng đồng Pháp ngữ Việt Nam cũng có những hoạt động rất tích cực trong những tổ chức này.
II Những thời cơ, thách thức mà Việt Nam sẽ phải đối diện sắp tới trong
quá trình hội nhập và đóng góp vào các tổ chức liên chính phủ
1 Thời cơ mới của Việt Nam trong thời gian tới
Trong bối cảnh toàn cầu hoá và cách mạng Khoa học công nghệ, việc thúc đấy sâu rộng qaun hệ đối ngoại và hội nhập của Việt Nam đối với các quốc gia trên thế giới là một điều cần thiết và là cách thức để khai thác tiềm năng. Việc tích cực đóng góp cho các tổ chức quốc tế đổi về những cơ hội hợp tác, ngoại giao có giá trị kinh tế và chính trị cao Việc tích cực đóng góp vào các tổ chức liên chính phủ thể hiện Việt Nam là một quốc gia cởi mở, năng động và thân thiện Từ đó tạo ra những đánh giá tích cực của quốc tế về Việt Nam, những đánh giá này sẽ tác động đến các nhà đầu tư nước ngoài rót vốn về Việt Nam kinh doanh và tạo ra lợi nhuận lớn từ những công việc kinh doanh đó
Không chỉ vậy, việc tích cực trong các hoạt động này còn đổi lại được sự nâng
đỡ và đánh giá cao từ các quốc gia có tiếng nói và cũng chứng minh vị trí của Việt Nam trên bản đồ kinh tế - chính trị thế giới Cách cac quốc gia đánh giá về Việt Nam
sẽ góp phần thay đổi bản đồ đối ngoại quốc tế cảu Việt Nam, không chỉ là hội nhập
Trang 11nói chung mà còn là nâng cao quan hệ hợp tác giưac Việt Nam đối với nhiều quốc gia khác nhau trên thời giới.
Những lợi ích về đối ngoại sẽ kéo theo là những phát triển, tiến bộ rõ rệt về kinh tế,
xã hội nói chung trong Việt Nam Sự đầu tư và xuất hiện của các nhà đầu tư nước ngoài không chỉ mang về doanh số mà còn là những công nghệ tiên tiến, Việt Nam từ đó nắm bắt thời cơ, đi tắt đón đầu và áp dụng linh hoạt vào bối cảnh Việt Nam
2 Những thách thức mà Việt Nam phải chuẩn bị để đối mặt
Tuy nhiên, cũng cần nhận thấy rõ toàn cầu hoá còn tiềm ẩn nhiều rủi ro nếu không có chủ trương đúng đắn, linh hoạt, kịp thời Mặc dù có nhiều đóng góp tích cực đối với các tổ chức liên quốc tế, Việt Nam vẫn không thể tránh khỏi tình trạng cạnh tranh không lành mạnh giữa các quốc gia Tuy nhiên cần xác định rõ nguyên tắc cạnh tranh công bằng, hoà bình và đặt lợi ích của quốc gia lên trên hết làm kim chỉ nan cho mọi chiến lược.
Nguy cơ về tụt hậu so với các quốc gia vẫn là vấn đề thường trực Mặc dù được đánh giá là quốc gia có tăng trưởng ổn định trong thời kì dịch bệnh toàn cầu Nhưng thực tế về việc bị tụt hậu về kinh tế, kĩ thuật của Việt Nam so với các quốc gia phát triển vẫn là một vấn đề lớn Hoạt động đóng góp tích cực nên dựa vào tiềm lực sẵn có của quốc gia và cân nhắc giữa lợi ích dân tộc và lợi ích chính trị Từ đó đưa ra được những hành động sáng suốt và đảm bảo lợi ích toàn dân Hoà nhập nhưng không hoà tan, cần phải gìn giữ những nét truyền thống tốt đẹp của dân tộc Trong bối cảnh toàn cầu hoá, văn hoá có sức mạnh lan truyền sâu, rộng, bên cạnh thời cơ quảng bá quê hương thì cũng nên chú đến việc gìn giữ và phát huy những giá trị đó và du nhập một cách có chọn lọc các giá trị xã hội từ nước ngoài