A. MỞ ĐẨU 3 I. Lý do chọn đề tài 3 II. Mục tiêu nghiên cứu 3 III. Phương pháp nghiên cứu 3 B. NỘI DUNG 4 1. Quan hệ quốc tế là gì? 4 2. Những chính sách đối ngoại của Việt Nam mang tính chủ động, tích cực .. 5 3. Tính chủ động, tích cực của Việt Nam trong các quan hệ quốc tế 7 4. Phát triển tính chủ động, tích cực 11 C. KẾT LUẬN 12 D. TÀI LIỆU THAM KHẢO 13 2 A.MỞ ĐẦU I.Lý do chọn đề tài Bước vào giai đoạn tái thiết đất nước (19751986), mặt trận đối ngoại đã có những đóng góp rất lớn vào công cuộc khôi phục đất nước và phá thế bao vây cấm vận. Tháng 91977, Việt Nam chính thức tham gia Liên hợp quốc và sau đó là rất nhiều những nỗ lực bình thường hóa quan hệ quốc tế với các quốc gia khác trong khu vực. Đường lối đối ngoại mở rộng đã đưa đất nước ta vào giai đoạn đổi mới và xây dựng quan hệ ngoại giao với 183 quốc gia và tham gia hơn 500 hiệp định song phương tính đến nay. Từ đó, ta thấy được tính chủ động tích cực của Chính phủ, Bộ ngoại giao và các nhà ngoại giao trong việc đàm phán và đem lại những lợi ích cho quốc gia nhằm nâng cao vị thế và tiềm lực cho đất nước. Em nhận thấy được vấn đề về chủ động, tích cực hội nhập quốc tế là một vấn đề rất quan trọng. Em xin phép được chọn đề tài số 3: “Chứng minh tính chủ động tích cực của Việt Nam khi tham gia quan hệ quốc tế trong thời gian vừa qua” Em nhận thấy đây là một đề tài rất hay. AI.Mục tiêu nghiên cứu Bài tiểu luận nghiên cứu về tính chủ động và tích cực của Việt Nam trên trường quốc tế. Trước hết bài sẽ trả lời câu hỏi quan hệ quốc tế là gì và sau đó sẽ chứng minh tính chủ động, tích cực của Việt Nam. Cuối cùng là đưa ra những ý kiến cá nhân nhằm đóng góp cho việc phát triển tính chủ động và tích cực. BI.Phương pháp nghiên cứu 3 Bài tiểu luận được thực hiện bằng phương pháp so sánh, đối chiếu, tổng hợp và phân tích tài liệu trên nền tảng phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng, chủ nghĩa duy vật lịch sử Và cuối cùng, do còn hạn chế về mặt kiến thức và kinh nghiệm, bài tiểu luận không tránh khỏi những hạn chế nên em rất mong được sự đồng thông cảm và đóng góp của các thầy cô. B. NỘI DUNG 1.Quan hệ quốc tế là gì? Quan hệ quốc tế là một ngành của chính trị học, nghiển cứu về ngoại giao và các vấn đề toàn cầu giữa các nước thông qua những hệ thống quốc tế, bao gồm các quốc gia, các tổ chức đa chính phủ, tổ chức phi chính phủ và các công ty đa quốc gia. Bên cạnh đó còn nghiên cứu về các lĩnh vực khác nhau như kinh tế, lịch sử, địa lý, xã hội học, … Quan hệ quốc tế liên quan đến những vấn đề đa dạng như toàn cầu hóa và những vấn đề về xã hội, chính trị tác động trực tiếp đến đời sống của con người hay những vấn đề về chủ quyền quốc gia, an ninh nhân loại, khủng bố, tội phạm có tổ chức, … Quan hệ quốc tế hiểu một cách nôm na là việc ngoại giao giữa hai hay nhiều quốc gia với nhau. Việc quan hệ này được giựa trên những quy tắc chung được đưa ra và thống nhất bởi các nước đặt quan hệ với nhau. Quan hệ quốc tế nhằm mục đích đem lại những lợi ích cho chính quốc gia của mình và trong khu vực. Những vấn đề gần đây được đưa ra như dịch bệnh Covid – 19, các căng thẳng leo thang tại các nước Trung Đông, người di cư vào các nước châu Âu và đặc biệt là việc thay đổi khí hậu. Những vấn đề trên buộc các quốc gia phải có những quan hệ, liên kết để cùng chung tay giải quyết những vấn đề toàn cầu. 4 2.Những chính sách đối ngoại của Việt Nam mang tính chủ động, tích cực Từ khi thành lập, Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam luôn có chủ trương thực hiện một cách nhất quán về vấn đề ngoại giao là hòa bình, hữu nghị và hợp tác vì sự phát triển dựa trên sự tôn trọng các quyền dân tộc cơ bản của mỗi nước và cũng như nguyên tắc chung sống hòa bình. Đường lối được thể chế hóa thông qua Điều 14 Hiến pháp năm 1992: “Nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam thực hiện chính sách hoà bình, hữu nghị, mở rộng giao lưu và hợp tác với tất cả các nước trên thế giới, không phân biệt chế độ chính trị và xã hội khác nhau, trên cơ sở tôn trọng độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của nhau, không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau, bình đẳng và các bên cùng có lợi; tăng cường tình đoàn kết hữu nghị và quan hệ hợp tác với các nước xã hội chủ nghĩa và các nước láng giềng; tích cực ủng hộ và góp phần vào cuộc đẩu tranh chung của nhân dân thế giới vì hoà bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội”. 1 Đường lối đó thể hiện rõ được bản chất của Nhà nước ta với truyền thống đoàn kết, mong muốn được giao lưu văn hóa, kinh tế với các nước khác, ý chí và nguyện vọng của nhân dân ta phù hợp với xu hướng phát triển của thế giới hiện đại. Sau đó, Hiến pháp 2013 có những kế thừa và phát triển Điều 14 của Hiến pháp 1992 về đường lối đối ngoại. Điều 12 Hiến pháp 2013 quy định: “Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam thực hiện nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển; đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ, chủ động và tích cực hội nhập, hợp tác quốc tế trên cơ sở tôn trọng độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ, không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau, bình đẳng, cùng có lợi; tuân thủ Hiến chương Liên hợp quốc và điều ước 1Hiến pháp 1992 5 quốc tế mà Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên; là bạn, đối tác tin cậy và thành viên có trách nhiệm trong cộng đồng quốc tế vì lợi ích quốc gia, dân tộc, góp phần vào sự nghiệp hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội trên thế giới.”2 Đây là một sự thay đổi lớn trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước trong thời đại mới. Khi các nhóm, tổ chức trong và ngoài khu vực đang liên kết với nhau để phát triển kính tế, giao lưu văn hóa thì việc thay đổi Hiến pháp để thích nghi với việc hội nhập sâu rộng là điều đúng đắn. Tuy rằng việc hội nhập được khuyến khích nhưng vẫn thấy được sự nhất quan trong đường lối “hòa nhập chứ không hòa tan”. Năm 2002, Bộ Chính trị đã ban hành nghị quyết số 07 về hội nhập kinh tế, trong đó nhấn mạnh quy tắc nhất quán chỉ đạo quá trình hội nhập kinh tế quốc tế. Thực hiện nhất quán đường lối chiến lược đối ngoại độc lập tự chủ, hòa bình và hợp tác phát triển, Nghị quyết Đại hội X chỉ rõ: “Chủ động và tích cực hội nhập kinh tế quốc tế, đồng thời mở rộng hợp tác quốc tế trên các lĩnh vực khác. Ngoài ra, củng cố và phát triển quan hệ phức tạp song phương tin cậy với đối tác chiến lược; khai thác có hiệu quả các cơ hội và giảm tối đa các rủi ro khi nước ta đã trở thành thành viên của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO). Ngoài ra còn là cải thiện môi trường đầu tư; thu hút các nguồn vốn FDI, ODA, đầu tư gián tiếp, tín dụng thương mại và các nguồn vốn khác. Xác định đúng mục tiêu sử dụng và đẩy nhanh việc giải ngân nguồn vốn ODA, cải tiến phương thức quản lý, nâng cao hiệu quả sử dụng và có kế hoạch trả nợ đúng hạn; duy trì tỷ lệ vay nợ nước ngoài hợp lý, an toàn3. Với việc đưa ra những quyết định, nghị quyết từ năm 2002, Nhà nước ta đã có những chủ động để hướng tới sự phát triển 10 năm là đến năm 2010 và đến năm 2020. Những sự chủ 2Hiến pháp 203 3https:tulieuvankien.dangcongsan.vnvankientulieuvedanggioithieuvankiendangchudongvatichcuchoinhapkinhtequocte893 6 động và tích cực hội nhập phát triển này đã đem lại thành quả vô cùng to lớn với nền kinh tế, chính trị của nước nhà tính từ năm 2002 đến nay. 3.Tính chủ động, tích cực của Việt Nam trong các quan hệ quốc tế. a. Quan hệ song phương •Mối quan hệ giữa Việt Nam và Trung Quốc. Trong mối quan hệ giữa Việt Nam Trung Quốc có những thăng trầm trong 10 năm trở lại đây nhưng từ những sự chủ động, tích cực bên phía Việt Nam đã góp phần giúp giúp mối quan hệ giữa hai nước ngày càng được củng cố, phát triển nhanh chóng và góp phần lớn vào sự phát triển chung của cả hai đất nước. Việc trao đổi cấp cao giữa các nước được triển khai thường xuyên và linh hoạt ngay trong thời khì dịch bệnh đang hết sức phức tạp. Sau khi Quốc hội Việt Nam bầu ra các chức danh Lãnh đạo Nhà nước (422021), hai bên lãnh đảo của Việt Nam và Trung Quốc đã có những cuộc điện đàm, tiếp xúc trao đổi thường xuyên và đưa ra các ý kiến mang tính định hướng lớn đến vấn đề quan hệ giữa hai nước. Quan hệ đối tác chiến lược lâu dài Việt – Trung ngày càng được phát triển. Những dấu mốc cụ thể như Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng và Tổng bí thư kiêm Chủ tịch Tậm Cận Bình đã có cuộc điện đàm vào ngày 822021 và 2492021; Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc đã có điện đàm với Tổng bí thư, Chủ tịch Tậm Cận Bình vào ngày 2452021; Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đã có cuộc nói chuyện qua điện đàm trực tuyến với Chủ tịch Nhân đại Trung Quốc Lật Chiến Thư (1762021) hay mới đây nhất là vào ngày 1812022, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã chủ động điện đàm với Thủ tướng Trung Quốc là Lý Khắc Cường để kỉ niệm 72 năm ngoại giao Việt – Trung được xác lập. Bên cạnh đó là những vấn đề tích cực được đưa ra như khai thông cửa khẩu biên giới nơi đang có hàng trăm chiếc xe của Việt Nam đang đợi được xuất khẩu hàng 7 hóa sang Trung Quốc, các vấn đề an sinh xã hội, dịch bệnh Covid19 hiện nay và đề xuất sự giao lưu tiếp xúc trực tiếp cấp cao của hai bên. •Mối quan hệ giữa Việt Nam và Nhật Bản Quan hệ Việt Nam – Nhật Bản ngày càng trở nên tốt đẹp hơn với những nỗ lực hợp tác quốc tế toàn diện từ kinh tế, văn hóa cho tới chính trị, … mang lại nhiều những lợi ích cho quốc gia. Trong những năm gần đây, quan hệ giữa hai nước Việt Nam – Nhật Bản tiếp tục được phát triển nhanh chóng. Lãnh đạo hai nước thường xuyên thực hiện các chuyến thăm cấp nhà nước và tiếp xúc tại các diễn đàn hội nghị quốc tế và khu vực. Sau khi nhận lời mời từ Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, Thủ tướng Nhật bản Abe Shinzo cùng phu nhân đã ghé thăm Việt Nam trong hai ngày 16 – 1712013. Cũng 4 năm sau, Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo đã cùng với phu nhân ghé thăm Việt Nam và nhận được sự đón tiếp nồng nhiệt của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc chủ trì. Chiều 1612017, Chủ tịch nước Trần Đại Quang có cuộc gặp với Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo và đã khẳng định rằng Việt Nam luôn tích cực hợp tác và đặt mối quan hệ giữa Việt Nam và Nhật Bản lên ưu tiên hàng đầu. Từ đầu năm 2020, trong bối cảnh đại dịch Covid19, Nhật Bản và Việt Nam vẫn giữ vững và duy trì những trao đổi cấp cao trong việc phòng chống đại dịch. Đặc biệt, Thủ tướng Phạm Minh Chính sau khi nhận lời mởi của Thủ tướng Nhật Bản Kishida Fumino đã tiến hành chuyến thăm chính thực Nhật Bản từ ngày 22112021 đến ngày 25112021. Nhật Bản là đối tác kinh tế quan trọng hàng đầu của Việt Nam và là nước tài trợ ODA lớn nhất, nhà đầu tư số hai (tính theo số lũy kế), đối tác du lịch thứ ba, đối tác thương mại lớn thứ tư của Việt Nam. Trong 9 tháng năm 2021, kim ngạch xuất nhập khẩu giữa Việt Nam và Nhật Bản đạt 31 tỷ USD; trong đó Việt Nam xuất khẩu sang Nhật Bản đạt 14,7 tỷ USD và nhập khẩu đạt 16,3 tỷ USD. 4
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA
KHOA LUẬT
TIỂU LUẬN CUỐI KÌ
Môn học: Công pháp quốc tế
Chứng minh tính chủ động tích cực của Việt Nam khi tham gia quan hệ quốc tế trong
thời gian vừa qua
Trang 2A MỞ ĐẨU 3
I Lý do chọn đề tài 3
II Mục tiêu nghiên cứu 3
III Phương pháp nghiên cứu 3
B NỘI DUNG 4
1 Quan hệ quốc tế là gì? 4
2 Những chính sách đối ngoại của Việt Nam mang tính chủ động, tích cực 5
3 Tính chủ động, tích cực của Việt Nam trong các quan hệ quốc tế 7
4 Phát triển tính chủ động, tích cực 11
C KẾT LUẬN 12
D TÀI LIỆU THAM KHẢO 13
Trang 3A MỞ ĐẦU
I Lý do chọn đề tài
Bước vào giai đoạn tái thiết đất nước (1975-1986), mặt trận đối ngoại đã có những đóng góp rất lớn vào công cuộc khôi phục đất nước và phá thế bao vây cấm vận Tháng 9/1977, Việt Nam chính thức tham gia Liên hợp quốc và sau đó là rất nhiều những nỗ lực bình thường hóa quan hệ quốc tế với các quốc gia khác trong khu vực Đường lối đối ngoại mở rộng đã đưa đất nước ta vào giai đoạn đổi mới và xây dựng quan hệ ngoại giao với 183 quốc gia và tham gia hơn 500 hiệp định song phương tính đến nay Từ đó, ta thấy được tính chủ động tích cực của Chính phủ,
Bộ ngoại giao và các nhà ngoại giao trong việc đàm phán và đem lại những lợi ích cho quốc gia nhằm nâng cao vị thế và tiềm lực cho đất nước Em nhận thấy được vấn đề về chủ động, tích cực hội nhập quốc tế là một vấn đề rất quan trọng Em xin phép được chọn đề tài số 3:
“Chứng minh tính chủ động tích cực của Việt Nam khi tham gia quan hệ quốc tế trong thời gian vừa qua”
Em nhận thấy đây là một đề tài rất hay
II Mục tiêu nghiên cứu
Bài tiểu luận nghiên cứu về tính chủ động và tích cực của Việt Nam trên trường quốc tế Trước hết bài sẽ trả lời câu hỏi quan hệ quốc tế là gì và sau đó sẽ chứng minh tính chủ động, tích cực của Việt Nam Cuối cùng là đưa ra những ý kiến cá nhân nhằm đóng góp cho việc phát triển tính chủ động và tích cực
III Phương pháp nghiên cứu
Trang 4Bài tiểu luận được thực hiện bằng phương pháp so sánh, đối chiếu, tổng hợp và phân tích tài liệu trên nền tảng phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng, chủ nghĩa duy vật lịch sử
Và cuối cùng, do còn hạn chế về mặt kiến thức và kinh nghiệm, bài tiểu luận không tránh khỏi những hạn chế nên em rất mong được sự đồng thông cảm và đóng góp của các thầy cô
B NỘI DUNG
1 Quan hệ quốc tế là gì?
Quan hệ quốc tế là một ngành của chính trị học, nghiển cứu về ngoại giao và các vấn đề toàn cầu giữa các nước thông qua những hệ thống quốc tế, bao gồm các quốc gia, các tổ chức đa chính phủ, tổ chức phi chính phủ và các công ty đa quốc gia Bên cạnh đó còn nghiên cứu về các lĩnh vực khác nhau như kinh tế, lịch sử, địa lý, xã hội học, … Quan hệ quốc tế liên quan đến những vấn đề đa dạng như toàn cầu hóa và những vấn đề về xã hội, chính trị tác động trực tiếp đến đời sống của con người hay những vấn đề về chủ quyền quốc gia, an ninh nhân loại, khủng
bố, tội phạm có tổ chức, …
Quan hệ quốc tế hiểu một cách nôm na là việc ngoại giao giữa hai hay nhiều quốc gia với nhau Việc quan hệ này được giựa trên những quy tắc chung được đưa
ra và thống nhất bởi các nước đặt quan hệ với nhau Quan hệ quốc tế nhằm mục đích đem lại những lợi ích cho chính quốc gia của mình và trong khu vực Những vấn đề gần đây được đưa ra như dịch bệnh Covid – 19, các căng thẳng leo thang tại các nước Trung Đông, người di cư vào các nước châu Âu và đặc biệt là việc thay đổi khí hậu Những vấn đề trên buộc các quốc gia phải có những quan hệ, liên kết
để cùng chung tay giải quyết những vấn đề toàn cầu
Trang 52 Những chính sách đối ngoại của Việt Nam mang tính chủ động, tích cực
Từ khi thành lập, Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam luôn có chủ trương thực hiện một cách nhất quán về vấn đề ngoại giao là hòa bình, hữu nghị và hợp tác vì sự phát triển dựa trên sự tôn trọng các quyền dân tộc cơ bản của mỗi nước và cũng như nguyên tắc chung sống hòa bình Đường lối được thể chế hóa thông qua Điều 14 Hiến pháp năm 1992:
“Nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam thực hiện chính sách hoà bình, hữu nghị, mở rộng giao lưu và hợp tác với tất cả các nước trên thế giới, không phân biệt chế độ chính trị và xã hội khác nhau, trên cơ sở tôn trọng độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của nhau, không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau, bình đẳng và các bên cùng có lợi; tăng cường tình đoàn kết hữu nghị và quan hệ hợp tác với các nước xã hội chủ nghĩa và các nước láng giềng; tích cực ủng hộ và góp phần vào cuộc đẩu tranh chung của nhân dân thế giới vì hoà bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội” 1
Đường lối đó thể hiện rõ được bản chất của Nhà nước ta với truyền thống đoàn kết, mong muốn được giao lưu văn hóa, kinh tế với các nước khác, ý chí và nguyện vọng của nhân dân ta phù hợp với xu hướng phát triển của thế giới hiện đại
Sau đó, Hiến pháp 2013 có những kế thừa và phát triển Điều 14 của Hiến pháp 1992 về đường lối đối ngoại Điều 12 Hiến pháp 2013 quy định:
“Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam thực hiện nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển; đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ, chủ động và tích cực hội nhập, hợp tác quốc tế trên cơ sở tôn trọng độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ, không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau, bình đẳng, cùng có lợi; tuân thủ Hiến chương Liên hợp quốc và điều ước
1 Hiến pháp 1992
Trang 6quốc tế mà Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên; là bạn, đối tác tin cậy và thành viên có trách nhiệm trong cộng đồng quốc tế vì lợi ích quốc gia, dân tộc, góp phần vào sự nghiệp hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội trên thế giới.” 2
Đây là một sự thay đổi lớn trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước trong thời đại mới Khi các nhóm, tổ chức trong và ngoài khu vực đang liên kết với nhau để phát triển kính tế, giao lưu văn hóa thì việc thay đổi Hiến pháp để thích nghi với việc hội nhập sâu rộng là điều đúng đắn Tuy rằng việc hội nhập được khuyến khích nhưng vẫn thấy được sự nhất quan trong đường lối “hòa nhập chứ không hòa tan”
Năm 2002, Bộ Chính trị đã ban hành nghị quyết số 07 về hội nhập kinh tế, trong đó nhấn mạnh quy tắc nhất quán chỉ đạo quá trình hội nhập kinh tế quốc tế Thực hiện nhất quán đường lối chiến lược đối ngoại độc lập tự chủ, hòa bình và hợp
tác phát triển, Nghị quyết Đại hội X chỉ rõ: “C hủ động và tích cực hội nhập kinh tế quốc tế, đồng thời mở rộng hợp tác quốc tế trên các lĩnh vực khác" Ngoài ra, củng cố
và phát triển quan hệ phức tạp song phương tin cậy với đối tác chiến lược; khai thác
có hiệu quả các cơ hội và giảm tối đa các rủi ro khi nước ta đã trở thành thành viên của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) Ngoài ra còn là cải thiện môi trường đầu tư; thu hút các nguồn vốn FDI, ODA, đầu tư gián tiếp, tín dụng thương mại và các nguồn vốn khác Xác định đúng mục tiêu sử dụng và đẩy nhanh việc giải ngân nguồn vốn ODA, cải tiến phương thức quản lý, nâng cao hiệu quả sử dụng và có kế hoạch trả
nợ đúng hạn; duy trì tỷ lệ vay nợ nước ngoài hợp lý, an toàn3 Với việc đưa ra những quyết định, nghị quyết từ năm 2002, Nhà nước ta đã có những chủ động để hướng tới
sự phát triển 10 năm là đến năm 2010 và đến năm 2020 Những sự chủ
2 Hiến pháp 203
3 https://tulieuvankien.dangcongsan.vn/van-kien-tu-lieu-ve-dang/gioi-thieu-van-kien-dang/chu-dong-va-tich-cuc-hoi-nhap-kinh-te-quoc-te-893
Trang 7động và tích cực hội nhập phát triển này đã đem lại thành quả vô cùng to lớn với nền kinh tế, chính trị của nước nhà tính từ năm 2002 đến nay
3 Tính chủ động, tích cực của Việt Nam trong các quan hệ quốc tế
a Quan hệ song phương
• Mối quan hệ giữa Việt Nam và Trung Quốc
Trong mối quan hệ giữa Việt Nam - Trung Quốc có những thăng trầm trong 10 năm trở lại đây nhưng từ những sự chủ động, tích cực bên phía Việt Nam đã góp phần giúp giúp mối quan hệ giữa hai nước ngày càng được củng cố, phát triển nhanh chóng
và góp phần lớn vào sự phát triển chung của cả hai đất nước Việc trao đổi cấp cao giữa các nước được triển khai thường xuyên và linh hoạt ngay trong thời khì dịch bệnh đang hết sức phức tạp Sau khi Quốc hội Việt Nam bầu ra các chức danh Lãnh đạo Nhà nước (4/2/2021), hai bên lãnh đảo của Việt Nam và Trung Quốc đã có những cuộc điện đàm, tiếp xúc trao đổi thường xuyên và đưa ra các ý kiến mang tính định hướng lớn đến vấn đề quan hệ giữa hai nước Quan hệ đối tác chiến lược lâu dài Việt – Trung ngày càng được phát triển Những dấu mốc cụ thể như Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng và Tổng bí thư kiêm Chủ tịch Tậm Cận Bình đã có cuộc điện đàm vào ngày 8/2/2021 và 24/9/2021; Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc đã có điện đàm với Tổng bí thư, Chủ tịch Tậm Cận Bình vào ngày 24/5/2021; Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đã có cuộc nói chuyện qua điện đàm trực tuyến với Chủ tịch Nhân đại Trung Quốc Lật Chiến Thư (17/6/2021) hay mới đây nhất là vào ngày 18/1/2022, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã chủ động điện đàm với Thủ tướng Trung Quốc là Lý Khắc Cường để kỉ niệm 72 năm ngoại giao Việt – Trung được xác lập Bên cạnh đó là những vấn đề tích cực được đưa ra như khai thông cửa khẩu biên giới nơi đang có hàng trăm chiếc xe của Việt Nam đang đợi được xuất khẩu hàng
Trang 8hóa sang Trung Quốc, các vấn đề an sinh xã hội, dịch bệnh Covid-19 hiện nay và
đề xuất sự giao lưu tiếp xúc trực tiếp cấp cao của hai bên
• Mối quan hệ giữa Việt Nam và Nhật Bản
Quan hệ Việt Nam – Nhật Bản ngày càng trở nên tốt đẹp hơn với những nỗ lực hợp tác quốc tế toàn diện từ kinh tế, văn hóa cho tới chính trị, … mang lại nhiều những lợi ích cho quốc gia Trong những năm gần đây, quan hệ giữa hai nước Việt Nam – Nhật Bản tiếp tục được phát triển nhanh chóng Lãnh đạo hai nước thường xuyên thực hiện các chuyến thăm cấp nhà nước và tiếp xúc tại các diễn đàn hội nghị quốc tế và khu vực Sau khi nhận lời mời từ Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, Thủ tướng Nhật bản Abe Shinzo cùng phu nhân đã ghé thăm Việt Nam trong hai ngày 16 – 17/1/2013 Cũng 4 năm sau, Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo đã cùng với phu nhân ghé thăm Việt Nam và nhận được sự đón tiếp nồng nhiệt của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc chủ trì Chiều 16/1/2017, Chủ tịch nước Trần Đại Quang có cuộc gặp với Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo và đã khẳng định rằng Việt Nam luôn tích cực hợp tác và đặt mối quan hệ giữa Việt Nam và Nhật Bản lên ưu tiên hàng đầu Từ đầu năm 2020, trong bối cảnh đại dịch Covid-19, Nhật Bản và Việt Nam vẫn giữ vững và duy trì những trao đổi cấp cao trong việc phòng chống đại dịch Đặc biệt, Thủ tướng Phạm Minh Chính sau khi nhận lời mởi của Thủ tướng Nhật Bản Kishida Fumino đã tiến hành chuyến thăm chính thực Nhật Bản từ ngày 22/11/2021 đến ngày 25/11/2021
Nhật Bản là đối tác kinh tế quan trọng hàng đầu của Việt Nam và là nước tài trợ ODA lớn nhất, nhà đầu tư số hai (tính theo số lũy kế), đối tác du lịch thứ ba, đối tác thương mại lớn thứ tư của Việt Nam Trong 9 tháng năm 2021, kim ngạch xuất nhập khẩu giữa Việt Nam và Nhật Bản đạt 31 tỷ USD; trong đó Việt Nam xuất khẩu sang Nhật Bản đạt 14,7 tỷ USD và nhập khẩu đạt 16,3 tỷ USD 4
4
https://dangcongsan.vn/thoi-su/mo-ra-mot-giai-doan-phat-trien-moi-trong-quan-he-viet-nam-nhat-ban-597611.html
Trang 9• Mối quan hệ giữa Việt Nam và Vương quốc Anh
Sự chủ động và tích cực của Việt Nam trong việc phát triển các quan hệ quốc tế trong và ngoài khu vực Thương mại song phương giữa hai nước được đưa lên một tầm cao mới sau khi hai nước ký kết hiệp định UKVFTA vào ngày 11/12/2020 Đây là một trong những hiệp định thương mại tự do đầu tiên mà Anh
ký ngay sau khi rời EU Nhờ tác động tích cực từ hiệp định UKVFTA, thương mại song phương từ đầu năm 2021 đến nay đều đạt mức tăng trưởng tốt, tuy vẫn chịu ảnh hưởng của đại dịch COVID-19 Điều đó cho thấy, doanh nghiệp của cả hai bên đang hiện thực hóa được những cơ hội và lợi ích mà Hiệp định này mang lại Đặc biệt là chuyến thăm của Ngài Ngoại trưởng Dominic Rabb đã được Bộ trưởng Bộ ngoại giao Bùi Thanh Sơn đón tiếp nhiệt tình tại Hà Nội vào ngày 23/6/2021 Tại đây, hai bên đã đối thoại hợp tác chiến và thảo luận về quyết định thực hiện Hiệp định Đối tác Chiến lược Việt – Anh Kết thúc chuyến thăm, Thủ tướng Anh có
phát biểu: “ Chúng tôi hoan nghênh sự ủng hộ của Việt Nam đối với việc Vương quốc Anh gia nhập khối thương mại CPTPP và tôi rất biết ơn việc Việt Nam đảm nhiệm cương vị chủ tịch ASEAN vào năm ngoái - đặt nền móng cho việc Vương quốc Anh trở thành đối tác đối thoại của ASEAN Phát biểu tại Việt Nam.” Sau khi
gia nhập Hiệp định đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), Anh và Việt Nam đã có một mối lo ngại chung trước sự đe dọa của Trung Quốc tại Biển Đông, điều này đã giúp gắn chặt thêm mối quan hệ tốt đẹp giữa hai nước
b Hội nhập trong và ngoài khu vực
Bên cạnh những đóng góp tích cực trong khuôn khổ ASEAN, AIPA, APEC, APPF, … Việt Nam đã hoàn thành tốt nhiệm kì thứ hai Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc 2020-2021 Được các quốc gia tin tưởng và tái đắc
Trang 10cử Ủy ban Luật pháp quốc tế Liên hợp quốc nhiệm kì 2023-2027, … Những thành tựu trên đã chứng minh được tài ngoại giao của những nhà ngoại giao Việt Nam ngoài ra còn là những điều chỉnh mang tính tích cực và chủ động trong việc tham gia các quan hệ quốc tế song và đa phương
Trong khu vực Đông Nam Á, Việt Nam đã có những chủ động và tích cực nhằm tìm kiếm thêm các cơ hội để phát triển đất nước ngày càng phồn vinh
Trong 26 năm qua, Việt Nam đã tích cực cùng với các nước trong tổ chức phát triển các thỏa thuận và kế hoạch quan trọng của ASEAN nhằm việc giúp đỡ các nước trong ASEAN giải quyết những vấn đề còn tồn đọng và phát triển kinh tế ASEAN đã trở thành một trong những trung tâm chính sách đối ngoại của Việt Nam Chỉ thị số 25 – CT/TW, ngày 8/8/2018 của Ban Bí thư đã nhấn mạnh việc tiếp tục phát huy và khai thác có hiệu quả vai trò thành viên trong Cộng đồng Kinh tế ASEAN Việt Nam đã chủ động và tích cực khi tham gia vào các công tác xây dựng thể chế cho ASEAN như Hiến chương ASEAN (2008), Lộ trình xây dựng Cộng đồng ASEAN (2009-2015), Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN sau 2015, 2025 và xa hơn Ngoài ra, Việt Nam đã thể hiện tốt vai trò Chủ tịch Ủy ban thường trực ASEAN khóa 34 và tổ chức thành công Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao lần thứ 34 (AMM 34) và rất nhiều những hoạt động khác Việt Nam chủ động đưa ra những kiến nghị về việc mở rộng thành viên của Hội nghị cấp cao Đông Á hay điều phối mối quan hệ giữa ASEAN với Trung Quốc, EU,
Ấn Độ Thông qua đây, Việt Nam đã thu hút được rất nhiều vốn đầu tư nước ngoài FDI, ODA, tín dụng thương mại và các nguồn vốn khác
Xuyên suốt 23 năm tham gia APEC, Việt Nam có những đóng góp vô cùng tích cực và tạo những mối quan hệ thân thiết giữa các nước trong APEC Trong việc phát triển, Việt Nam đã chủ động đưa ra những tầm nhìn mới, cách tiếp cận mới trong việc phục hồi kinh tế cũng như việc thúc đẩy nền kinh tế số, thương mại điện tử và gỡ bỏ các rào cản thương mại Tiêu biểu là sáng kiến của ta về xây dựng Tầm
Trang 11nhìn APEC đến năm 2040 với tiêu đề “Người dân và thịnh vượng: Tầm nhìn APEC đến 2040.” Sự chủ động và tích cực của Việt Nam trong việc xây dựng và đóng góp cho các tổ chức trong khu vực đã tạo được những tiếng vang lớn và đem lại
những nguồn lợi ích vô cùng dồi dào cho đất nước trong công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa của nước ta
Sự chủ động và tích cực của chúng ta không chỉ dừng tại các tổ chức trong khu vực mà còn là tại các tổ chức ngoài khu vực thậm chí là toàn cầu Ngày 26/6/2019, Tổng thống mỹ là Donald Trump đã chỉ trích Việt Nam là “kẻ lạm dụng thương mại”
và muốn áp đặt mức thuế lên mặt hàng Việt Nam cao hơn Chỉ sau 2 ngày, tại cuộc gặp bên lề Hội nghị G20 diễn ra tại Osaka, Nhật Bản, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc
đã gặp mặt trực tiếp Tổng thống Mỹ Donald Trump, sau cuộc nói chuyện, Tổng thống Trump có những động thái hạ nhiệt và suất khẩu sang Mỹ của Việt Nam liên tục vượt đỉnh Khả năng ngoại giao tốt, chủ động và tích cực của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã giúp Việt Nam thoát khỏi cảnh bị áp thuế nặng nề Và cũng trong năm 2019, Việt Nam đã kí kết được Hiệp định Thương mại tự do với Liên minh Châu Âu (EVFTA) và sau đó tới cuối năm 2020 là Hiệp định Thương mại tự do với Vương quốc Anh (UKVFTA) Việc tổ chức thành công Hội nghị Thượng đỉnh Mỹ - Triều (2019) lần hai và đảm nhiệm trọng trách trở thành Ủy viên không thường trực của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2020-2021 đã cho thấy được sự tích cực của Việt Nam trong các vấn đề ngoại giao lớn có tầm ảnh hưởng trên toàn thế giới Ngoài
ra, Việt Nam đã thể hiện những hình ảnh tích cực thông qua việc tái đắc cử vị trí Ủy ban Lập pháp quốc tế của Liên hợp quốc nhiệm kì 2023-2027, trúng cử vào Hội đồng chấp hành UNESCO nhiệm kỳ 2021-2025 Hình ảnh tích cực của Việt Nam có được nhờ những sự chủ động quan hệ, gặp mặt trong các Hội nghị Trong năm 2021, Việt Nam chủ động tham gia cam kết tại Hội nghị các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu lần