Luận văn : TM quốc tế - Một hoạt động không thể thiếu trong công cuộc phát triển nền kinh tế
Trang 1Lời Nói Đầu
Thơng mại quốc tế là một lĩnh vực hoạt động hết sức quantrọng ,đóng góp một phần không nhỏ vào sự tăng trởng kinh tế củamột quốc gia.Nhận thức đợc điều đó,trong thời kì đổi mới,Nhà nớc ta
đã có một chính sách thơng mại quốc tế đúng đắn.Báo cáo chính trịcủa Ban chấp hành Trung ơng Đảng lần thứ VIII đã nhấn mạnh:’’Giữvững độc lập tự chủ đi đôi với mở rộng hợp tác quốc tế,đa phơnghoá,đa dạng hoá quan hệ đối ngoại.Dựa vào các nguồn lực trong nớc làchính đi đôi với tranh thủ tối đa nguồn lực bên ngoài.Xây dựng mộtnền kinh tế mở,hội nhập với khu vực và thế giới,hớng mạnh vào xuấtkhẩu đồng thời thay thế nhập khẩu bằng những sản phẩm trong nớcsản xuất có hiệu quả”
Thực hiện t tởng, chính sách trên,thơng mại quốc tế nớc takhông ngừng phát triển .Với chính sách đa phơng hoá và đa dạnghoá,quan hệ giữa Việt Nam và các nớc trên thế giới đã và đang pháttriển không ngừng Hiện nay,Việt Nam đã có mối quan hệ với 160quốc gia và có quan hệ thơng mại với khoảng 110 nớc trên thếgiới,trong đó các thị trờng chính là ASEAN,Nhật Bản,EU,Nga,TrungQuốc và trong năm 2000 vừa qua,khi hiệp định thơng mại Việt Nam-Hoa Kì đợc kí kết,thị trờng Hoa Kì là một thị trờng lớn đầy triển vọngcho các nhà xuất khẩuViệt Nam
Cơ cấu hàng xuất khẩu của Việt Nam cũng ngày càng đợc
điều chỉnh và bổ sung phong phú hơn.Những mặt hàng xuất khẩu chủyếu của Việt Nam trong thời gian qua là các mặt hàng nông sản,thủcông mỹ nghệ,hàng tiêu dùng Trong nhóm hàng tiêu dùng thì dệtmay là mặt hàng có kim ngạch xuất khẩu lớn.Hàng dệt may Việt Nam
đã đợc xuất khẩu đi rất nhiều nớc trên thế giới và đợc xuất khẩu sangthị trờng Hoa Kì trong vài năm trở lại đây.Làm thế nào để hàng dệtmay Việt Nam thâm nhập thị trờng một cách vững chắc đang là vấn đềmới mẻ và cấp bách đối với các nhà doanh nghiệp dệt may Việt Nam Bài viết này sẽ đề cập và phân tích những đặc điểm chung
về thị hiếu,những quy định về pháp luật,tập quán kinh doanh,những
Trang 2chính sách kinh tế và tình hình thị trờng hàng dệt may của Hoa Kỳ để
từ đó có thể thấy đợc những khó khăn,những mặt yếu kém cũng nhthấy đợc những thuận lợi để tận dụng triệt để mọi cơ hội và tìm giảipháp hoá giải những khó khăn,biến những mặt yếu kém thành nhữngthuận lợi,giúp cho hàng dệt may Việt Nam nhanh chóng có mặt trênthị trờng Hoa Kỳ,mở rộng đầu ra cho ngành dệt may xuất khẩu ViệtNam,tăng nhanh kim ngạch xuất khẩu,góp phần vào tăng trởng kinh tế
đất nớc
Do trình độ còn hạn chế,bài viết không thể tránh đợcnhững sai sót.Dù sao,tôi mong rằng bài viết sẽ phần nào giúp ngời đọchiểu thêm về thị trờng Hoa Kỳ,một thị trờng mới cho hàng dệt mayViệt Nam
1.Sự tồn tại khách quan của TMQT
Thơng mại quốc tế là quá trình trao đổi hàng hoá giữa cácnớc thông qua buôn bán nhằm mục dích kinh tế tối đa.Kinh doanh th-
ơng mại quốc tế ra đời và phát triển là một tất yếu khách quan đối vớibát kì một nền kinh tế nào và đối với nền kinh tế toàn thế giới.Sự khácnhau về điều kiện tự nhiên,về kinh tế và các yếu tố khác đã dẫn đến sựtồn tại khách quan của phân công lao động xã hội và chuyên môn hoá
Trang 3sản xuất,cơ sở cho sự ra đời của thơng mại quốc tế.Thực tế đã cho thấyrằng phân công lao động và chuyên môn hoá quốc tế càng sâu sắc tức
là những ngời sản xuất kinh doanh hàng hoá riêng biệt ngày càng phụthuộc lẫn nhau thì thơng mại quốc tế ngày càng phát triển
Ngay từ khi mới ra đời,ngời ta đã nhận thấy những lợi ích
to lớn mà thơng mại quốc tế mang lại cho một quốc gia.Khi một quốcgia tiến hành mở cửa,trao đổi buôn bán với nớc ngoài thì khả năng tiêudùng của nớc đó sẽ đợc mở rộng,sẽ có nhiều mặt hàng đợc tiêu dùngvới số lợng nhiều hơn trong khi đờng giới hạn khả năng sản xuất thìkhông đợc mở rộng.Bởi vậy mà thơng mại quốc tế ngày càng pháttriển mạnh mẽ không ngừng và là một hoạt động gắn kết các quốc giavới nhau trong xu thế hội nhập quốc tế
2.ý nghĩa và nhiệm vụ của thơng mại quốc tế
Thơng mại quốc tế là ngành phân phối,lu thông hàng hoá
và dịch vụ với nớc ngoài.Đây là lĩnh vực kinh doanh hàng hoá của quátrình tái sản xuất mở rộng ,chắp nối sản xuất và tiêu dùng của nớc tavới sản xuất và tiêu dùng của nớc ngoài
Thơng mại quốc tế nhằm giới thiệu, thúc đẩy khai tháctiềm năng và thế mạnh của nớc ta với nớc ngoài một cách có lợinhất Trên cơ sở đó tiến hành phân công lại lao động,khai thác mọitiềm năng để sản xuất nhiều sản phẩm hàng hoá dịch vụ xuất khẩu.Mặtkhác tranh thủ khai thác đợc mọi tiềm năng và thế mạnh về hànghoá,công nghệ và vốn của các nớc và các khu vực trên thế giới phù hợpvới hoàn cảnh của nớc ta để thúc đẩy quá trình tái sản xuất ,tiêudùng,phát triển kịp thời với tiến trình chung của nhân loại
Với lợi ích và ý nghĩa to lớn trên,nhiệm vụ cơ bản của kinhdoanh thơng mại quốc tế trong giai đoạn hiện nay là:
-Tạo vốn nớc ngoài cần thiết để nhập khẩu vật t kỹthuật,xây dựng cơ sở vật chất kĩ thuật của chủ nghĩa xã hội,thực hiệncông nghiệp hoá,hiện đại hoá
Trang 4-Thông qua hoạt động kinh doanh thơng mại quốc tế,pháthuy và sử dụng tốt hơn nguồn vốn lao động và tài nguyên của đất n-
ớc ,tăng giá trị ngày công lao động,tăng thu nhập quốc dân
-Kinh doanh thơng mại quốc tế phải phục vụ đắc lực chocông cuộc đổi mới kinh tế,nâng cao đời sống vật chất và tinh thần chongời lao động
-Mở rộng các quan hệ kinh tế đối ngoại để nâng cao uytín của nớc ta trên thị trờng quốc tế,góp phần thực hiện đờng lối đốingoại của nhà nớc
3.Vài nét khái quát quát về ngành dệt may.
Ngành dệt là một ngành công nghiệp nhẹ,sử dụng máymóc kĩ thuật để sản xuất ra các sản phẩm xơ,sợi,vải,dệt kim Nguuyênliệu cho ngành dệt là bông,tơ tằm, xơ sợi tổng hợp Để cung cấp cácnguyên liệu phụ trợ cho ngành dệt thì phải phát triển nghề trồngbông,trồng dâu nuôi tằm
Ngành may là một ngành công nghiệp nhẹ,sử dụng máymóc kĩ thuật để sản xuất ra các sản phẩm tiêu dùng mà nguyên liệuchính là các sản phẩm của ngành dệt
Ngành dệt may là sự kết hợp giữa hai ngành dệt vàmay.Ngành may muốn phát triển thì ngành dệt cũng phải pháttriển.Kết quả là ta có một ngành dệt may hoàn chỉnh hơn
Dệt may là ngành thu hút nhiều lao động.Ngoài số côngnhân lao động trong các nhà máy,xí nghiệp dệt,may,còn gián tiếp thuhút lao động ở các vùng nông thôn trong nghề trồng bông,trồng dâunuôi tằm và một số lợng lao động không ít trong các ngành côngnghiêp hoá dầu,ngành in,nhuộm,thêu
Hiện nay,ngành dệt may ngày càng đòi hỏi công nghệ tiêntiến,hiện đại.Trớc kia,ngời ta sử dụng khung cửi để kéo sợi,máy khâu
đạp chân để may,thêu bằng tay,nhuộm bằng lá cây và dụng cụ thủcông Ngày nay,ngời ta đã sử dụng nhiều loại máy móc hiện đại nhmáy dệt,máy may công nghiệp,máy thêu,máy cắt thay thế các loạimáy móc thủ công làm tăng năng suất,nâng cao chất lợng sảnphẩm.Tuy nhiên,dù có hiện đại đến đâu nhng nếu không có kĩ năng
Trang 5khéo léo,đức tính cần cù,không có những nhà tạo mẫu sáng tạo thìkhông thể có đợc những chiếc áo, những bộ complê với nhiều mẫu mãphong phú,hợp thời trang.
Ngành dệt may Việt Nam đang ngày càng phát triển và đilên.TCty dệt may Việt Nam dới sự chỉ đạo của Bộ Công nghiệp sẽphấn đấu đa ngành dệt may Việt Nam hội nhập vào nền kinh tế thếgiới với các quan điểm chủ đạo:Ngành dệt may phải đợc u tiên pháttriển và đợc coi là một trong những ngành trọng điểm trong quá trìnhCNH-HĐH đất nớc;chú trọng đa dạng hoá sản phẩm,coi trọng thị tr-ờng nội địa,thay thế hàng nhập khẩu mặt khác nâng cao kim ngạchxuất khẩu vào thị trờng thế giới;tiến hành cổ phần hoá các doanhnghiệp nhà nớc,nhất là các doanh nghiệp may,đồng thời gắn liền với
sự phát triển của ngành công nghiệp và các ngành kinh tế khác,đảmbảo đến năm2010 công nghệ tơng đơng Hồng Kông,Thái Lan
4.Các học thuyết Thơng Mại Quốc Tế và khả năng áp dụng đối với ngành dệt may Việt Nam
Để giải thích cho sự tồn tại của thơng mại giữa các nớc vànhững lợi ích của nó,đã có rất nhiều các học thuyết của các nhà kinh tếhọc ra đời.Quy luật lợi thế tơng đối của David Ricardo,nhà kinh tế họcngời Anh nói rằng:các nớc hay cá nhân nếu chuyên môn hoá trongviệc sản xuất hoặc xuất khẩu các sản phẩm mà họ làm ra với chi phí t-
ơng đối thấp hơn thì sẽ có lợi ích kinh tế lớn hơn.Có nhiều nguyênnhân giải thích tại sao chi phí cơ hội hoặc chi phí tơng đối lại có thểkhác biệt tại các nớc khác nhau.Có thể đó là yếu tố công nghệ hoặchiệu suất.Với một nớc có trình độ công nghệ thấp nh nớc ta thì việcchuyên môn hoá sản xuất các sản phẩm sử dụng nhiều yếu tố kỹ thuật
là không hợp lý và không thể phát triển thơng mại quốc tế đợc
Lý thuyết lợi thế tơng đối của David Ricardo chỉ đề cập đếnmô hình đơn giản với hai nớc,hai hàng hoá và một nguồn lực đầu vào làlao động.Vì thế mô hình của David Ricardo cha giải thích một cách rõràng nguồn gốc của thơng mại quốc tế trong nền kinh tế hiện đại.Hai
nhà kinh tế học Thuỵ Điển Hecsher Ohlin đã bổ sung bằng một môhình mới trong đó hai ông đề cập đến hai yếu tố đầu vào là lao động vàvốn cùng với rất nhiều giả thuyết khác
Học thuyết của Hecsher Ohlin phát biểu:Một nớc sẽ xuấtkhẩu hàng hóa mà viẹc sản xuất nó yêu cầu sử dụng nhiều nhân tố t-
Trang 6ơng đối rẻ và sẵn có của nớc đó và nhập khẩu hàng hoá mà việc sảnxuất nó yêu cầu sử dụng nhiều nhân tố tơng đối đắt và khan hiếm củanớc đó Tóm lại một nớc giàu lao động tơng đối sẽ xuất khẩu hàng hoá
sử dụng tơng đối nhiều lao động và nhập khẩu hàng hoá sử dụng tơng
đối nhiều vốn
Trên đây là một số học thuyết cổ điển giải thích sự ra đờicủa thơng mại quốc tế.Ngày nay khi nền kinh tế ngày càng pháttriển ,ngời ta lại tìm ra nhiều học thuyết khác nói lên sự tồn tại kháchquan và tầm quan trọng của thơng mại quốc tế
Việt Nam là nớc có dân số đông ,khoảng 79 triệu ngờitrong đó số ngời trong độ tuổi lao động có khoảng 40 triệu ngời.Ngoàira,ngời lao động Việt Nam còn có đức tính cần cù,khéo léo và có ócsáng tạo do đó ngành dệt may là ngành công nghiệp nhẹ rất quan trọng
và mang tính mũi nhọn trong thời kỳ đổi mới và hội nhập hiệnnay.Mặt khác,giá nhân công rẻ sẽ là một yếu tố thu hút đợc nhiều hợp
đồng gia công may mặc cũng nh tiếp nhận sự chuyển dịch ngành may
từ các nớc phát triển và các nớc Nics
Nằm trong vành đai khí hậu nhiệt đới gió mùa,nóng,ẩm,ma nhiều,Việt Nam có lợi thế phát triển nghề trồng bông,trồng dâunuôi tằm,trồng đay,có thể tự cung cấp nguồn nguyên liệu đầu vào rẻ và
ổn định.Điều này sẽ giúp giảm giá thành và nâng cao khả năng cạnhtranh của sản phẩm.Nh vậy,với đặc điểm thu hút nhiều lao động,cùngvới những yêu cầu về nguyên phụ liệu,những điều kiện trên sẽ lànhững lợi thế so sánh của Việt Nam trong xuất khẩu hàng dệt may
II.Thị trờng Hoa Kỳ-Thị trờng mới cho xuất khẩu Việt Nam
1.Thị hiếu của ngời Hoa Kỳ
Trớc hết phải khẳng định rằng Hoa Kỳ là một thị trờng hếtsức rộng lớn với số dân khoảng 280 triệu ngời.Mặt khác, Hoa Kỳ cónguồn tài nguyên phong phú,lại không bị ảnh hởng nặng nề của haicuộc chiến tranh thế giới cộng với một chiến lợc phát triển kinh tế lâudài đã tạo ra cho Hoa Kỳ một sức mạnh kinh tế khổng lồ và nguồn thunhập cao cho ngời dân.GDP của Hoa Kỳ đạt khoảng gần 8 nghìn tỉ
Trang 7USD,chiếm 22% GDP thế giới năm 2000.Với thu nhập đó,mua sắm đãtrở thành một nét không thể thiếu trong văn hoá hiện đại của ngời Hoa
Kỳ
Hoa Kỳ cũng là một thị trờng hết sức đa dạng và có thể nói
là đa dạngnhất thế giới.Có rất nhiều dân tộc trên thế giới đến sinh sốngtại Hoa Kỳ,do đó tồn tại rất nhiều nền văn hoá khác nhau.Các nhómngời khác nhau vẫn sống theo văn hoá và tôn giáo của mình và theothời gian hoà trộn,ảnh hởng lẫn nhau tạo ra sự khác biệt trong thóiquen tiêu dùng ở Hoa Kỳ so với ngời tiêu dùng ở các nớc khác.Bêncạnh đó sự phân tầng rất rõ ràng ở Hoa Kỳ cũng góp phần làm tăngthêm sự đa dạng trong thị trờng Hoa Kỳ,vì ở Hoa Kỳ có tới 30 triệudân da mầu và toàn Hoa Kì có tới 40% ngời nghèo,do đó có nhiều mứcthu nhập khác nhau
Qua thời gian,ngời tiêu dùng Hoa Kỳ có một niềm tin gần
nh tuyệt đối vào hệ thống các cửa hàng đại lý bán lẻ của mình,ở đó họ
có sự bảo đảm về chất lợng,bảo hành và các điều kiện về vệ an toànkhác.Điều này cũng làm họ có ấn tợng rất mạnh với lần tiếp xúc đầutiên với các mặt hàng mới.Nếu ấn tợng này là xấu, hàng hoá đó sẽ khó
có cơ hội quay lại.Vì vậy sự xâm nhập của các nhà xuất khẩu đơn lẻthờng không mấy khi đe doạ đợc sự hiện diện thơng mại của nhữngngời đến trớc
Một nét khác trong thị hiếu tiêu dùng của ngời Hoa Kỳ làngời Hoa Kỳ luôn thích thay đổi do đó giá cả trở nên có vai trò rấtquan trọng.Điều này giải thích tại sao hàng hoá tiêu dùng tại một số n-
ớc đang phát triển chất lợng kém hơn nhng vẫn có chỗ đứng trên thị ờng Hoa Kỳ vì giá bán của chúng thực sự cạnh tranh
Đối với những đồ dùng cá nhân nh quần áo,may mặc,giầydép,nói chung ngời Hoa Kỳ thích sự đơn giản,thuận tiện nhng hiện
đại,hợp mốt và nếu có thêm yếu tố khác biệt,độc đáo thì càng đợc athích và đợc mua nhiều
Nói tóm lại,phân phối,giá cả và chất lợng là những yếu tố
-u tiên đặc biệt trong thứ tự cân nhắc q-uyết định m-ua hàng của ngời dânHoa Kỳ
Trang 8Tìm hiểu thị hiếu của ngời Hoa Kỳ sẽ giúp những nhà xuấtkhẩu Việt Nam định rõ phân đoạn thị trờng mình sẽ thâm nhập.Cácdoanh nhân Việt Nam không nên áp đặt khách chấp nhận cái mình có
mà cần chú ý tìm hiểu khách cần cái mình không có để tìm ra nhữnggiải pháp lợi thế cho việc kinh doanh vào thị trờng Hoa Kỳ
2.Những đặc điểm của thị trờng Hoa Kỳ
a)Nét cơ bản trong chính sách kinh tế của Hoa Kỳ giai
đoạn hiện nay.
Trong giai đoạn hiện nay, ở Hoa Kỳ đang hình thành hainền kinh tế.đó là kinh tế cổ diển và kinh tế mới.Nền kinh tế cổ điển lànhũng ngành sản xuất hành hoá vật chất nh cơ khí,hoá chất,hàng tiêudùng nền kinh tế mới la khái niệm mới đợc đa ra khi mà internet ởHoa Kỳ phát triển mạnh mẽ,thâm nhập vào tất cả các ngành sản xuất Khi chú trọng vào phát triển khu vực kinh tế mới,Hoa Kỳ
sẽ nhờng những ngành sản xuất hàng hoá thông thờng cho các nớckhác Với mô hình “đàn sếu bay”,Hoa Kỳ đã chuyển sản xuất sangNhật Bản và một số nớc Châu á khác xuất khẩu trở lại thị trờng Hoa
Kỳ những mặt hàng có lao động rẻ.Đầu tiên là dệt may,giầy dép,thiết
bị máy móc cơ bản,tivi,vidieo Những mặt hàng này ở Hoa Kỳ hầu
nh không sản xuất nữa,họ chuyển sang các nớc châu á khác nh NhậtBản,Đài Loan,Hàn Quốc,Singapore,sau đó là các nớc ASEAN và bâygiờ là Trung Quốc,Bangladet và Việt Nam
Chính sách kinh tế mới này của Hoa Kỳ đã mở ra cho ViệtNam nhiều cơ hội,đặc biệt là đối với những ngành có sử dụng nhiềulao động,một lợi thế so sánh trong thơng mại quốc tế của ViệtNam,trong đó có ngành dệt may
b)Những quy định pháp luật cơ bản của Hoa Kỳ trong buôn bán thơng mại quốc tế
Tìm hiểu pháp luật của một thị trờng mới luôn là một việchết sức cần thiết và quan trọng của bất kì một nhà kinh doanh xuấtnhập khẩu nào.Hiểu biết và nắm đợc những quy định pháp luật củaHoa Kỳ trong buôn bán thơng mại quốc tế sẽ giúp các doanh nghiệpViệt Nam có đợc những phơng án xuất khẩu thuận lợi và có hiệu quả
Trang 9Trớc hết về thủ tục nhập hàng ,hàng hoá đợc nhập khẩu vàoHoa Kỳ phải theo đúng những quy định về thủ tục nhập hàng.Hànghoá phải qua Hải Quan làm thủ tục,nhà nhập khẩu phải xuất trìnhchứng từ,xin làm thủ tục Hải quan,sau đó Hải quan tiến hành kiểm trahàng hoá và cuối cùng là hoàn thành thủ tục.
Hàng dệt may cần có “visa” mới đợc vào Hoa Kỳ.Một
”visa” hàng dệt may là dấu xác nhận trên một hoá đơn hoặc “một giấypháp kiểm soát xuất khẩu” do nớc ngoài cấp.Visa này đợc dùng đểkiểm soát việc xuất khẩu hàng dệt may và sản phẩm từ hàng dệt từ nớcngoài vào Hoa Kỳ hoặc dùng để ngăn cấm việc nhập lậu mặt hàng nàyvào Hoa Kỳ
Các quy định về nhãn hiệu hàng hoá khá khắt khe.Chínhphủ Hoa Kỳ quy định,các nhãn hiệu hàng hoá phải đợc đăng kí tại Cụchải quan Hoa Kỳ.Hàng hoá mang nhãn hiệu giả hoặc sao chép,bắt ch-
ớc một nhãn hiệu đã đăng kí bản quyền của một công ty Hoa Kỳ haymột công ty nớc ngoài đã đăng kí bản quyền đều bị cấm nhập khẩuvào Hoa Kỳ.Bản sao đăng kí nhãn hiệu hàng hoá phải nộp cho Cục hảiquan Hoa Kỳ và đợc lu giữ theo quy định
Đi đôi với những luật lệ và nguyên tắc nhập khẩu hànghoá,Hoa Kỳ còn áp dụng chế độ hạn ngạch để kiểm soát về số lợnghàng nhập khẩu trong một thời gian nhất định.Phần lớn hạn ngạchnhập khẩu do cục hải quan quản lí và chia làm hai loại là hạn ngạchthuế quan và hạn ngạch tuyệt đối.Nói chung ,Hoa Kỳ không có giớihạn về hạn ngạch trừ phi trong một hiệp định hàng dệt may có quy
định về hạn ngạch Tiêuchuẩn thơng phẩm đối với hàng hoá nhập khẩu vào Hoa Kỳ đợc quy
định rất chi tiết và rõ ràng đối với từng nhóm hàng.Việc kiểm tra,kiểmdịch và giám định do các cơ quan chức năng thực hiện
Đối với việc nhập khẩu bông,len,sợi nhân tạo,hàng pha tơlụa ,hàng làm từ sợi thiên nhiên đợc sản xuất tại một số nớc,Cục hảiquan Hoa Kỳ cũng kiểm soát theo quy định.Việc kiểm soát này đợctiến hành dựa trên những quy định trong hiệp định hàng dệt mà Hoa
Kỳ đã kí với các nớc.Các sản phẩm dệt nhập khẩu vào Hoa Kỳ phảighi rõ tem,mác theo quy định,phải ghi tên hãng sản xuất,nguồn gốc
Trang 10xuất xứ,số đăng kí do Federal Trade Commision(FTC) của Hoa Kỳcấp.
Trên đây là một số vấn đề cơ bản trong luật pháp Hoa Kỳ
về nhập khẩu hàng hoá,các nhà xuất khẩu Việt Nam cần tìm hiểu cặn
kẽ những luật lệ này để có thể tiến hành xuất khẩu một cách nhanhchóng,thuận lợi và ít tốn kém nhất và đạt đợc mức lợi nhuận caonhất,bởi chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể dẫn tới sự thất bại của cả mộthợp đồng xuất khẩu,nghiêm trọng hơn có thể đẩy doanh nghiệp tớinguy cơ phá sản.Ngoài ra,mỗi tiểu bang Hoa Kỳ lại có những quy định
và luật riêng về thuế và thuế ngoài luật,do đó các doanh nghiệp ViệtNam cần phải bỏ ra một chi phí hợp lý để thuê t vấn luật s
c)Tập quán kinh doanh của ngời Hoa Kỳ.
Tìm hiểu về đối tác kinh doanh là một công việc hết sứcquan trọng trong công tác nghiên cứu thị trờng của bất kì một doanhnghiệp nào nhất là đối với các đối tác nớc ngoài.Vì Hoa Kỳ là một thịtrờng mới do đó các doanh nghiệp xuất khẩu dệt may Việt Nam khôngchỉ đơn thuần tìm hiểu về thị hiếu,luật pháp của Hoa Kỳ mà còn phảihiểu rõ những bạn hàng Hoa Kỳ,cần tìm hiểu tập quán kinh doanh của
họ nh thế nào để có đợc những cuộc giao dịch đàm phán thành công Các nhà nhập khẩu Hoa Kỳ thờng có những đơn đặt hàngquy mô lớn Những nhà phân phối Hoa Kỳ thờng thiết lập hệ thốngphân phối toàn cầu,không chỉ bán ở Hoa Kỳ mà theo các kênh do họthiết lập đi khắp thế giới.Thực tế đã có rất nhiều doanh nghiệp ViệtNam sang Hoa Kỳ tìm hiểu thị trờng không kí đợc hợp đồng do không
đáp ứng đợc những đơn đặt hàng lớn từ phía Hoa Kỳ
Các công ty Hoa Kỳ thờng sử dụng dịch vụ t vấn trongkinh doanh.Khi vào Việt Nam làm ăn,họ sử dụng các công ty t vấn ởViệt Nam giúp họ mua hàng hoá,chỉ định nhà sản xuất hàng hoá theoyêu cầu,tiếp cận nguồn nguyên liệu hoặc cách thành lập một doanhnghiệp ở Việt Nam.Vì thế các doanh nghiệp Việt Nam sang Hoa Kỳchào hàng nếu muốn chắc ăn cũng cần phải sử dụng dịch vụ t vấn Phơng thức giao dịch kinh doanh trên thị trờng Hoa Kỳ rất
đa dạng và hiện đại.Hiện nay,rất nhiều cửa hàng,siêu thị ở Hoa Kỳ đãchuyển sang hình thức kinh doanh bán hàng trên Internet kết hợp với
Trang 11hình thức bán hàng ở cửa hàng truyền thống.Các doanh nghiệp ViệtNam sẽ phải mất một thời gian dài mới có thể tham gia vào cách bánhàng kiểu mới này Do đó ngay từ bây giờ họ phải nhận thức đợc xuthế của phơng thức kinh doanh hiện đại này để chuẩn bị đầy đủ,sẵnsàng hoà nhập vào thị trờng Hoa Kỳ
Một điều hết sức quan trọng là ngời Hoa Kỳ rất trọng chữ
tín ,họ sẽ có xu hớng làm ăn lâu dài với những đối tác đáp ứng đúngnhững gì mà họ yêu cầu nh giao hàng đúng hạn,đúng chất lợng và đầy
đủ về số lợng
d)Cung và cầu hàng dệt may trên thị trờng Hoa Kỳ.
Với dân số đông và đa dạng,Hoa Kỳ là một thị tiêu thụhàng dệt may lớn.Chỉ bằng 2/3 dân số EU nhng mức tiêu thụ vải củangời Hoa Kỳ lại gấp tới 1,5 lần mức tiêu thụ của ngời dân EU(27kg/ngời/năm).Ngoài ra nhu cầu đa dạng đã khiến cho thị trờnghàng dệt may Hoa Kỳ rất phong phú với nhiều sản phẩm từ cao cấp
đến bình dân,phù hợp với từng tầng lớp dân c
Để đáp ứng nhu cầu đó,ngoài những sản phẩm đợc sảnxuất trong nớc,Hoa Kỳ còn phải nhập khẩu một khối lợng lớn hàng dệtmay từ rất nhiều nớc trên thế giới.Hàng năm,Hoa Kỳ nhập khẩukhoảng 70 tỷ USD hàng dệt may trong đó hàng dệt là 14 tỷ ,hàng maysẵn là 56 tỷ.Hoa Kỳ là thị trờng tiêu thụ hàng dệt may chính của rấtnhiều nớc trên thế giới :Trung Quốc (Hoa Kỳ cùng với Nhật,HồngKông và EU chiếm 65% tổng giá trị xuất khẩu hàng dệt may TrungQuốc),Philippin(chiếm 76,23% tổng giá trị xuất khẩu) và rất nhiều nớckhác nh Inđônêxia,Macao,Pakistan,Mêhicô Nhu cầu tiêu dùng ở Hoa
Kỳ giảm đã ảnh hởng đến xuất khẩu hàng dệt may của một số
n-ớc Xuất khẩu hàng dệt may Macao vào Hoa Kỳ 2 tháng đầu năm 2001
đã giảm khoảng 20% so với cùng kỳ năm 2000.Trong 4 tháng đầu năm
2001 ,xuất khẩu hàng dệt may sang Hoa Kỳ đạt 749,25 triệu USD,tăng3,9% nhng thấp hơn rất nhiều so với con số 11,3% cùng kỳ năm tr-ớc.Điều này cũng tơng tự đối với Inđônêxia.Tuy nhiên,đối với một sốnớc khác,giá trị xuất khẩu sang Hoa Kỳ vẫn tăng:Pakistan tăng32,77% về trị giá và 32,7% về khối lợng;ấn Độ tăng khoảng
Trang 127,73%,xuất khẩu dệt may Trung Quốc đạt trị giá 15,7 tỷ USD,tăng4,2% trong đó thị trờng Hoa Kỳ là thị trờng tiêu thụ chính ảnh hởngcủa vụ khủng bố hôm 11/9 đã làm cho nền kinh tế Hoa Kỳ trở nên tồi
tệ hơn,ngời dân buộc phải giảm bớt chi tiêu và do đó nguồn cung hàngdệt may vào thị trờng Hoa Kỳ sẽ có thể tiếp tục giảm trong thời giantới.Mặc dù vậy,hàng Việt Nam vẫn có cơ hội thâm nhập thị trờng Hoa
Kỳ và sẽ chịu ít ảnh hởng hơn các nớc khác vì Việt Nam, dù chỉ là mộtnguồn cung nhỏ bé nhng lại là quốc gia đợc đánh giá có nền chính trị
ổn định nhất thế giới và vì thế thị trờng Hoa Kỳ vẫn là một cánh cửarộng mở đón các nhà xuất khẩu Việt Nam
g)Những yêu cầu của Hoa Kỳ về hàng dệt may
Từ những phần trên có thể thấy đợc yêu cầu của Hoa Kỳ
về hàng dệt may là khá khắt khe.Về phía ngời tiêu dùng có thể thấyrằng những yêu cầu về hình thức,mẫu mã là rất phong phú nhng xu h-ớng chung là đơn giản và tiệ dụng.Tuy nhiên do có rất nhiều hàng dệtmay của nhiều nớc thâm nhập vào thị trờng Hoa Kỳ nên giá cả lại trởnên hêt sức quan trọng.Vì thế mà giá cả là một yêu cầu hàng đầu màcác doanh nghiệp cần quan tâm khi xuất khẩu vào thị trờng Hoa Kỳ
Về phía chính phủ,hiện nay Hoa Kỳ đang duy trì một hệthống luật pháp và các quy định khá phức tạp đối với hàng dệtmay.Hoa Kỳ có hệ thống thúê u đãi phổ cập (GSP) và hiện nay đã cótrên 100 quốc gia đợc hởng GSP khi xuất khẩu hàng dệt may vào thịtrờng Hoa Kỳ.Các sản phẩm đợc miễn thuế phải thoả mãn yêu cầu làhàng đợc xuất khẩu từ chính nớc đợc hởng GSP và đợc chế biến toàn
bộ sản phẩm hay ít nhất là trên 30% giá trị gia tăng tại chính các nớcnày.Trong khi đó hiện nay Việt Nam vẫn cha đợc hởng u đãi GSP.Điềunày chỉ đợc thực hiện sau khi Việt Nam đạt đợc quy chế tối huệ quốcvới Hoa Kỳ và là thành viên của WTO và IMF
Ngoài ra Hoa Kỳ còn có những yêu cầu chặt chẽ về bảo vệmôi trờng ,bảo vệ ngời tiêu dùng và ngời lao động.Theo luật tráchnhiệm sản phẩm,nhà sản xuất và ngời bán hàng phải chịu trách nhiệm
và ngời tiêu dùng về chất lợng hàng hoá sản xuất và bán ra trên thị ờng Hoa Kỳ.Và mới đây,Hoa Kỳ có đa thêm một yêu cầu đối với hàng
Trang 13tr-dệt may Việt Nam nhập khẩu vào Hoa Kỳ đó là sản phẩm phải đạt yêucầu về trách nhiệm xã hội.Theo yêu cầu này,sản phẩm dệt may nhậpkhẩu vào Hoa Kỳ phải là những sản phẩm đợc sản xuất trong điều kiệnlao động tốt,không có sự bóc lột lao động,không có lao động trẻem, Do đó,các doanh nghiệp ngoài việc phấn đấu đạt đợc tiêu chuẩn
về hệ thống quản lý chất lợng ISO 9000 và hệ thống quản lý chất lợngmôi trờng ISO 14000,mà còn phải đạt đợc hệ thống tiêu chuẩn tráchnhiệm xã hội SA 8000.Đạt đợc những tiêu chuẩn trên hàng dệt mayViệt Nam sẽ từng bớc đáp ứng đợc những yêu cầu của các tập đoàn dệtmay Hoa Kỳ
3)Hiệp định thơng mại Việt Nam-Hoa Kỳ
a)Quan hệ Việt Nam – Hoa Kỳ tr Hoa Kỳ tr ớc khi kí hiệp định
Từ tháng 5/ 1964 Hoa Kỳ thực thi cấm vận chống miền Bắcnớc ta và khi Việt Nam thống nhất,Hoa Kỳ đã mở rộng cấm vận đốivới toàn bộ lãnh thổ Việt Nam trong tất cả các lĩnh vực thơng mại,tàichính,tín dụng ngân hàng Đồng thời Hoa Kỳ khống chế các nớc
đồng minh và ngăn cản các tổ chức tiền tệ và tài chính quốc tế choViệt Nam vay tiền.Mặc dù vậy thông qua con đờng trực tiếp hoặc giántiếp,Việt Nam vẫn có quan hệ kinh tế và viện trợ phát triển với nhiềunớc,nhiều tổ chức kinh tế và phi chính phủ,trong đó có Hoa Kỳ.Nhiềucông ty Hoa Kỳ qua con đờng gián tiếp cũng có hàng xuất khẩu vào n-
và bình thờng hoá quan hệ với Việt Nam.Kể từ đó,liên tục có nhữngchuyến viếng thăm qua lại giữa các quan chức cấp cao hai nớc.Quan
hệ thơng mại giữa hai nớc phát triển nhanh chóng.Theo số liệu của bộthơng mại Hoa Kỳ,tổng kim ngạch mậu dịch Việt Nam – Hoa Kỳ tr Hoa Kỳnăm 94 đã tăng lên gần 223 triệu USD so với 62 triệu USD năm
Trang 1493( tăng hơn 30 lần).Con số này năm 95 đã lên tới 451,326 triệu USD( gấp hơn 2 lần năm trớc) và đạt trên 1 tỷ USD trong năm 96
b) Nội dung của hiệp định thơng mại Việt Nam – Hoa Kỳ tr Hoa Kỳ
Một tiến bộ quan trọng đạt đợc trong quan hệ Việt Nam Hoa Kỳ là hai bên đã kí với nhau hiệp định thơng mại vào ngày 13-7-
-2000 tại thủ đô Washington, đánh dấu một bớc tiến mới trong quan hệthơng mại giữa hai nớc
Có thể nói đây là một hiệp định thơng mại đồ sộ nhất màViệt Nam tiến hành đàm phán và kí kết với nớc ngoài.Việt Nam đã
đàm phán và kí kết Hiệp định thơng mại với hơn 100 quốc gia trên thếgiới,đó là những hiệp đinh dựa trên khái niệm thơng mại truyềnthống ,chủ yếu liên quan đến thơng mại hàng hoá,thờng mang tínhnguyên tắc,không có cam kết và lộ trình cụ thể
Khác với các hiệp định khác,Hiệp định thơng mại ViệtNam – Hoa Kỳ tr Hoa Kỳ là hiệp định mang tính tổng thể,chi tiết gồm 7 chơng
và các phụ lục kèm theo.Hiệp định này không chỉ đề cập đến thơngmại hàng hoá mà còn bao hàm cả thơng mại dịch vụ,sở hữu trí tuệ,pháttriển quan hệ đầu t,tạo điều kiện thuận lợi cho kinh doanh,các quyết
định liên quan tới tính minh bạch công khai và quyền khiếukiện,những điều kiện chung.Đây cũng là hiệp định đầu tiên Việt Nam
đàm phán theo các tiêu chuẩn của WTO,do đó bao gồm cả những camkết và lộ trình cụ thể
Nội dung cơ bản cốt lõi nhất trong thơng mại hàng hoá làquyết định hai bên ngay lập tức và vô điều kiện giành cho nhau quychế tối huệ quốc sau khi hiệp định có hiệu lực,điều này cũng đợc ápdụng đối với hàng dệt may của Việt Nam
Việc kí kết hiệp định thơmg mại Việt Nam – Hoa Kỳ tr Hoa Kỳ đợc
đánh giá là có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.Nó sẽ giúp cho nền kinh tếViệt Nam hội nhập với nền kinh tế thế giới nhanh chóng và hiệu quảhơn,làm tăng khả năng thu hút vốn đầu t trực tiếp nớc ngoài vào ViệtNam,tạo điều kiện thuận lợi để các doanh nghiệp đâỷ mạnh xuất khẩusang thị trờng Hoa Kỳ,tăng kim ngạch xuất khẩu,tạo đòn bẩy cho tăngtrởng kinh tế đất nớc