Dân tộc, dân số--- tích---1.2 Khái quát về hệ thống tài nguyên du lịch và di tích lịch sử văn hóa của vùng đồng bằng sông Hồng và duyên hải Đông Bắc bộ.. Tài nguyên du lịch nhân văn--- n
Trang 1TRƯỜNG CAO ĐẲNG FPT POLYTECHNIC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
NGÀNH DU LỊCH -
Nguyễn Thị Mai Thy PS33608
Phan Hoàng Tuấn PS33422
Trịnh Thị Thảo PS34364
Nguyễn Lê Anh Tuấn PS34530
Nguyễn Thành Hưng PS33373
Trần Đỗ Anh Quân PS13606
Trang 2NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN
Giảng viên 1:
Giảng viên 2:
Trang 3
-1.1 Khái quát về vùng đồng bằng song Hồng và duyên hải Đông Bắc Bộ
1.1.1 Vị trí, diện 1.1.2 Địa hình, khí hậu -1.1.3 Dân tộc, dân số -
tích -1.2 Khái quát về hệ thống tài nguyên du lịch và di tích lịch sử văn hóa của vùng đồng bằng sông Hồng và duyên hải Đông Bắc bộ.
1.2.1 Tài nguyên du lịch tự 1.2.2 Tài nguyên du lịch nhân văn -
nhiên -CHƯƠNG 2: HỆ THỐNG DI TÍCH LỊCH SỬ VĂN HÓA CỦA VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG HỒNG VÀ DUYÊN HẢI ĐÔNG BẮC BỘ
2.1 Hệ thống di tích lịch sử của vùng đồng bằng sông Hồng và duyên hải Đông Bắc
2.1.1 Khảo 2.1.2 Di tích lịch sử -2.1.3 Kiến trúc nghệ thuật -
cổ -2.2 Giới thiệu di tích lịch sử văn hóa nổi tiếng của vùng đồng bằng sông Hồng và duyên hải Đông Bắc bộ
2.2.1 Vị trí địa lý - Lịch sử hình 2.2.2 Mặt kiến trúc xây dựng -2.2.3 Giá trị tâm linh tín ngưỡng -
thành -CHƯƠNG 3: KHAI THÁC HOẠT ĐỘNG DU LỊCH TẠI VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG HỒNG VÀ DUYÊN HẢI ĐÔNG BẮC BỘ
3.1 Thực trạng về hoạt động du lịch tại vùng đồng bằng sông Hồng và duyên hải Đông Bắc bộ - 3.2 Những đề xuất giải pháp giúp phát triển du lịch tại vùng đồng bằng sông Hồng và duyên hải Đông Bắc bộ - TÀI LIỆU THAM KHẢO -
Trang 4A LỜI MỞ ĐẦU
- Ninh Bình nằm ở cực nam đồng bằng Bắc Bộ, cách thủ đô Hà Nội khoảng
90 km về phía Nam, là vùng ranh giới của 3 khu vực địa lý: Tây Bắc, châu thổ sông Hồng và Bắc Trung Bộ Phía Bắc giáp tỉnh Hà Nam; phía Đông giáp tỉnh Nam Định; phía Đông Nam giáp biển Đông; phía Tây, Tây Nam giáp tỉnh Hòa Bình và Thanh Hóa Diện tích tự nhiên khoảng 1.386km2, dân số khoảng 952.000 người Ninh Bình được biết đến là nơi
có nguồn tài nguyên du lịch phong phú với nhiều di tích lịch sử, văn hóa, danh lam thắng cảnh nổi tiếng và môi trường sinh thái tự nhiên rất có giá trị.
- Tuy là một tỉnh không lớn nhưng Ninh Bình có địa hình rất đa dạng: có núi, đồng bằng, vùng ven biển mang đầy đủ sắc thái của nước Việt Nam thu nhỏ Với 3/4 diện tích là đồi núi, địa hình karst đa dạng, hệ động thực vật phong phú đã hình thành nhiều khu du lịch có cảnh quan thiên nhiên đẹp, hấp dẫn khách du lịch, nổi tiếng như: Tam Cốc - Bích Động, Vườn quốc gia Cúc Phương, Khu bảo tồn thiên nhiên đất ngập nước Vân Long, Khu du lịch sinh thái hồ Yên Thắng, hồ Đồng Thái, Vườn Chim Thung Nham, Thung Nắng, động Thiên Hà, vùng ven biển Kim Sơn, các suối nước khoáng nóng… Đặc biệt là Quần thể danh thắng Tràng An đã được
tổ chức UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa và Thiên nhiên thế giới năm 2014, di sản hỗn hợp đầu tiên của Việt Nam và Đông Nam Á.
Trang 5B.NỘI DUNG CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT CHUNG VỀ VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG HỒNG VÀ DUYÊN HẢI ĐÔNG BẮC BỘ
1.1 KHÁI QUÁT VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG HỒNG VÀ DUYÊN HẢI NAM TRUNG BỘ
Gồm các tỉnh, thành phố: Thành phố Hà Nội, Vĩnh Phúc, Bắc Ninh, Hải Dương, HưngYên, Thái Bình, Hà Nam, Ninh Bình, Nam Định, Hải Phòng và Quảng Ninh Trong
đó, thành phố Hà Nội và Hải Phòng là hai thành phố trực thuộc trung ương và là đô thị
Trang 61.1.2 Địa hình, khí hậu:
Địa Hình của Đồng bằng sông hồng
- Đồng bằng sông Hồng có mạng lưới sông ngòi dày đặc, lượng nước dồi dào cung
cấp phù sa, nước cho nông nghiệp, mở rộng diện tích
- Hệ thống sông ngòi tương đối phát triển Tuy nhiên về mùa mưa lưu lượngdòng chảy quá lớn có thể gây ra lũ lụt, nhất là ở các vùng cửa sông khi nước lũ
và triều lên gặp nhau gây ra hiện tượng dồn ứ nước trên sông Về mùa khô(tháng 10 đến tháng 4 năm sau), dòng nước trên sông chỉ còn 20-30% lượngnước cả năm gây ra hiện tượng thiếu nước Bởi vậy, để ổn định việc phát triểnsản xuất, đặc biệt trong nông nghiệp thì phải xây dựng hệ thống thuỷ nông đảmbảo chủ động tưới tiêu và phải xây dựng hệ thống đê điều chống lũ và ngănmặn
Địa hình Duyên hải đông Bắc
Trang 7- Đây là vùng núi và trung du với nhiều khối núi và dãy núi đá vôi hoặc núi đất.Phía - - Đông thấp hơn có nhiều dãy núi hình vòng cung.
- Phía Tây Bắc cao hơn, với các khối núi đá và dãy núi đá cao
Sông ngòi: Đồng bằng sông Hồng có mạng lưới sông ngòi dày đặc, lượng nước dồi
dào cung cấp phù sa, nước cho nông nghiệp, mở rộng diện tích
Khí hậu: Nằm trong vùng khí hậu phía bắc và có khí hậu là nhiệt đới ẩm gió mùa có
mùa đông lạnh Đầu mùa đông se lạnh còn cuối mùa đông ngoài lạnh ra còn có cáccơn mưa phùn nên có hơi ẩm
- Đặc trưng khí hậu của vùng là mùa đông từ tháng 10 đến tháng 4 năm sau, mùa nàycũng là mùa khô Mùa xuân có tiết mưa phùn Điều kiện về khí hậu của vùng tạo thuậnlợi cho việc tăng vụ trong năm vụ đông với các cây ưa lạnh, vụ xuân, vụ hè thu và vụmùa.Vùng DBSH&DHDB có khí hậu cận nhiệt đới ẩm,chịu ảnh hưởng sâu sắc của giómùa Đông bắc
Trang 8- Dân số khu vực Đồng bằng sông Hồng hiện nay là 21.848.913 người (năm2021) chiếm khoảng 22,3 % tổng dân số cả nước, bình quân khoảng 1.450người trên 1 km vuông Đây là vùng có mật độ dân số cao nhất cho cả nước.
1.2 Khái quát về hệ thống tài nguyên du lịch và di tích lịch sử văn hóa của vùng đồng bằng sông Hồng và duyên hải Đông Bắc bộ
- Vùng đồng bằng sông Hồng và duyên hải Đông Bắc là một trong 7 vùng thuộcdanh sách các vùng du lịch ở Việt Nam (theo Quy hoạch tổng thể phát triển dulịch Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030) Vùng du lịch này gồmcác tỉnh đồng bằng sông Hồng và tỉnh Quảng Ninh
1.2.1 Tài nguyên du lịch tự nhiên
- Đồng bằng sông Hồng và Duyên hải Đông Bắc được bồi đắp bởi phù sa của haicon sông lớn là sông Hồng và sông Thái Bình, hình thành nên một trong haivựa lúa lớn nhất cả nước Khu vực này được coi là cái nôi sinh trưởng, pháttriển của người Việt
- Đồng bằng sông Hồng và Duyên hải Đông Bắc tập trung nhiều tài nguyên dulịch, tạo điều kiện thuận lợi để phát triển các loại hình du lịch phong phú, đadạng như du lịch biển đảo, du lịch văn hóa - tâm linh, du lịch cộng đồng, du lịchsinh thái, du lịch thể thao mạo hiểm, du khảo đồng quê
- Đặc biệt, khu vực này có rất nhiều di sản thế giới đã được UNESCO công nhậnnhư: vịnh Hạ Long (Quảng Ninh), khu di tích trung tâm Hoàng thành ThăngLong – Hà Nội, bia đá các khoa thi tiến sĩ triều Lê và Mạc, hội Gióng ở đền Phù
Trang 9Đổng và đền Sóc (Hà Nội), Ca trù và Quan họ Bắc Ninh Ngoài ra, vịnh HạLong còn được Tổ chức New7Wonders công nhận là Kỳ quan thiên nhiên mớicủa thế giới, thu hút sự quan tâm của du khách trong và ngoài nước.
1.2.2 Tài nguyên du lịch nhân văn
- Tài nguyên du lịch nhân văn nổi bật thể hiện qua các Di tích lịch sử văn hóa,
kiến trúc nghệ thuật, khảo cổ, Lễ hội văn hóa dân gian, Ca múa nhạc, Ẩm thực,Làng nghề thủ công truyền thống, làng Việt cổ; Các bảo tàng và cơ sở văn hóanghệ thuật; Yếu tố con người và bản sắc văn hóa dân tộc đều gắn liền với cácgiá trị của văn minh sông Hồng Đây là cơ sở để phát triển các loại hình và sảnphẩm du lịch du lịch đặc trưng mang thương hiệu vùng và có sức hấp dẫn khách
du lịch cao
Lễ hội văn hóa dân gian
- Vùng ĐBSH&DHĐB là miền đất của lễ hội Các lễ hội ở vùng gắn liền với nềnvăn minh lúa nước sông Hồng nên mang tính khái quát cao, phản ánh sinh độngđời sống tâm linh, tư tưởng triết học và bản sắc văn hóa Việt Nam "Đồng bằngsông Hồng là quê hương của hội làng, hội vùng, hội của cả nước; là cái nôi của
lễ hội nông nghiệp và lễ hội mang nội dung lịch sử
Trang 10
- Đối với phát triển du lịch vùng ĐBSH&DHĐB, ca múa nhạc dân tộc cũng làmột loại tài nguyên du lịch giá trị Hầu hết các loại dân tại vùng ĐBSH&DHĐBnhư ngâm thơ, hát ru, hát vè, trống quân, hát đám, quan họ đều rất phổ biến.Tuy nhiên, có giá trị hấp dẫn khách du lịch nhất gồm Ca trù, Quan họ và Chèo
- Ca trù sau này phát triển thành lối hát thính phòng, một thú chơi tao nhã của đấtkinh thành Ngày nay ca trù vẫn được ưa chuộng, đặc biệt là khách nước ngoài
Ca trù được UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể cần được bảo vệkhẩn cấp (2009) Đây là tài nguyên du lịch đặc biệt giá trị
Yếu tố con người và bản sắc văn hóa dân tộc:
- Con người Việt Nam nói chung và vùng ĐBSH&DHĐB nói riêng vốn mangđậm nét những cư dân nông nghiệp thuần phác, chân thật và hiếu khách Trongquá trình lịch sử lâu dài, trước một thiên nhiên hào phóng nhưng cũng khắcnghiệt con người đã phải cố kết lại với nhau để bám trụ và tồn tại Do vậy khó
có nơi nào có thể thấy rõ hơn tính cộng đồng vững chắc như ở người Việt Các
tư tưởng chung được thể hiện trong một loạt quan niệm cơ bản như: uống nướcnhớ nguồn; đất lề quê thói; tôn sư trọng đạo; tiên học lễ, hậu học văn; đói chosạch, rách cho thơm Chính tất cả điều đó đã tạo nên bản sắc văn hóa đặc trưngcủa người Việt
Trang 11- Về hệ thống di tích lịch sử văn hóa như Cố Đô Hoa Lư, đền thờ Vua Đinh Tiên
Hoàng, đền thờ Vua Lê Đại Hành, nhà bia tưởng niệm Vua Lý Thái Tổ, phòngtuyến Tam Điệp,
- Di tích cấp tỉnh: Có 16 di tích như Đền Trầm Hương, Đình Cam Giá, Đền ĐồngBến, Đền Thượng, Nhà thờ quận công Phạm Đức Thành, Đền làng Phươngđình,
- Quần thể danh thắng Tràng An là một địa danh du lịch tổng hợp gồm các di sảnvăn hóa và thiên nhiên thế giới đã được UNESCO công nhận ở Ninh Bình, ViệtNam.
Ninh Bình có 3 di tích được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt, bao gồm:
Danh lam, thắng cảnh Tràng An – Tam Cốc – Bích Động: nằm trải rộng trên địabàn nhiều xã thuộc Hoa Lư, Gia Viễn và Thành phố Ninh Bình
Di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật Cố đô Hoa Lư: gồm 47 di tích thuộc xãTrường Yên, huyện Hoa Lư
Di tích lịch sử và danh lam, thắng cảnh núi Non Nước: gồm núi Non Nước, ChùaNon Nước và đền Trương Hán Siêu
Trang 12- Là một di tích cư trú và mộ táng của người tiền sử, động nằm trên núi đá vôitrong khu rừng nguyên sinh thuộc Vườn quốc gia cúc Phương, huyện NhoQuan tỉnh Ninh Bình, nơi đây là một di chỉ cư trú thuộc giai đoạn văn hóa HòaBình cách đây từ 7.000 đến 8.000 năm Động Người Xưa còn được ngườiMường gọi là hang Đắng vì là nơi sinh sống của rất nhiều loài dơi
- Động Người Xưa dài 300m với hai tầng hang rất rộng, từ cửa hang chính đi vàokhoảng 50m thì rẽ tay phải Đây là hang động khô mang đặc trưng của núi đávôi Động này rất thoáng vì có một cửa hang ở trên đỉnh núi hút gió vào toàn bộhang nên không khí ở đây rất dễ chịu Đó là lý do tại sao những người tiền sử
đã chọn hang động này làm nơi sinh sống.Trong hang tối, nhiều chỗ lối đi hẹp,vào thăm động phải chuẩn bị trước đèn pin, không dùng đuốc hay các nhiên liệukhác gây ô nhiễm và làm hư hại đến di tích Điều đặc biệt ở đây là khách thămđộng phải chuẩn bị hương, nến để vào thăm viếng tổ tiên Thời gian thăm độnghết khoảng 45 phút
Trang 13
- Động có 3 ngăn với cửa quay về hướng Tây Nam Ngăn ngoài cùng rộng, sáng
và thoáng, nơi có dấu tích của người tiền sử Năm 1966 Viện khảo cổ Việt Nam
phối hợp với VQG Cúc phương, được sự giúp đỡ của các chuyên gia Đức, đãtiến hành khai quật hang động này Ngành khảo cổ đã thu được các loại rìu đá,mũi nhọn xương, dao cắt bằng đá, vỏ ốc và nhiều xương thú, răng thú, đặc biệt
đã phát hiện được 3 ngôi mộ cổ với các bộ xương người đã hoá thạch còn khánguyên vẹn
Hang Địa Linh
- Là một địa điểm bên phía trong khu du lịch sinh thái Tràng An Quần thể danhlam – thắng cảnh được ví như một “vịnh Hạ Long trên cạn” với nhiều hangđộng lớn như: Hang Sáng, hang Tối, hang Nấu Rượu; hang Ba Giọt…
- Hang có chiều dài gần 300m Chính là một hang có nhũ đá đẹp, hiếm có nơinào có dáng vóc long lanh như ở đây Tên gọi cũ của hang là hang Châu Báu, vìkhi vào trong lòng hang, du khách sẽ có cảm xúc như lạc vào kho châu báu hoáthạch Do mới được khai thác du lịch, nên nhũ đá còn nguyên vẹn, trắng phau,xinh tuyệt đối hoàn hảo như kim cương, vàng, ngọc Nếu chiếu đèn vào nógiống một lớp thuỷ ngân lóng lánh Tất cả tạo ra một vẻ đẹp kì bí, linh thiêng
Hang Nấu Rượu
- Hang dài 250m, sở dĩ hang có tên gọi này vì tương truyền từ xưa, hang có mạchnước ngầm sâu hơn 10m, nối ra địa chỉ cố đo Hoa Lư Xưa kia các bậc tiền bối
đã vào lấy nước nấu rượu tiến vua Có khẳng định này vì trong quá trình phântích và nghiên cứu và phân tích khảo cổ học, các nhà khoa học đã phát hiện vô
Trang 14số bình, hũ, vại, các các loại thiết bị để nấu rượu cùng với lời kể của không ítdân cư trong vùng.
- Đi qua hang động, leo lên chừng 350 bậc đá du khách sẽ đến được đền Trần Từđây du khách có thể nhìn toàn cảnh hang Nấu Rượu Tuyệt đẹp! Ngôi đền đượcxây từ thế kỷ X, thời nhà Đinh, một trong “Hoa Lư tứ trấn” với tên gọi “ĐềnNội Lâm” ( đền Trong Rừng) Vào thế kỷ XIII, vua Trần Thái Tông cho tu sửalại nên gọi là đền Trần Đền Trần thờ Quý Minh Đại Vương – vị tướng đờiHùng Vương thứ 18, một trong hai vị tướng trấn ải xứ Sơn Nam và Hoàng Phiquý nương là phu nhân của ông
Hang Sính, hang Si, hang Ba giọt
Trang 15- Tên gọi xuất phát từ truyền thuyết về mối tình đầy bi tráng và lãng mạn của mộtchàng trai và một cô nương thuở trước Nhũ đá trong các hang động này khônggiống biệt, muôn hình vạn trạng như: Con rùa, cây đèn, dàn hoa thiên lý… nhưđnag muốn kể lên một câu chuyện gì đấy.
- Hang Ba Giọt có nhiều nhũ đã long lanh với đủ màu sắc khác nhau Có loạicòn được gọi là cây bụt mọc ngược xuyên từ trần xuống Đặc biệt, các nhũ
đá tại đây không khô như ở hang Sáng hay các hang động khác mà ướt đẫm
và liên tục thay đổi hình dàng với những hình dáng và màu sắc mới Chúngchắc chắn sẽ để lại ấn tượng khó quên trong lòng khách du lịch trong vàngoài nước đến với nơi đây
2.1.2 Di tích lịch sử
Trang 16Cố Đô Hoa Lư
UNESCO công nhận là một trong 4 vùng lõi thuộc quần thể di sản Thế giớiTràng An Nơi đây cũng được nhà nước xếp hạng là quần thể kiến trúc, di tíchlịch sử Quốc gia đặc biệt quan trọng, cần được hết sức gìn giữ
- Toàn bộ khu di tích lịch sử – văn hóa Cố đô Hoa Lư, bao gồm vùng bảo vệ đặcbiệt, vùng đệm và các di tích như động Thiên Tôn, chùa Bái Đính, đều nằmtrong hệ thống núi đá vôi ở trên địa bàn tỉnh Ninh Bình, trực thuộc xã TrườngYên, huyện Hoa Lư, giáp ranh giới hai huyện Gia Viễn và Hoa Lư Nơi đâycách phía Nam thủ đô Hà Nội khoảng gần 100km
Trang 17
- Đặc biệt nhất, tại đây vẫn còn hai di tích là đền vua Đinh và đền vua Lê Đây làhai di tích được xây dựng vào khoảng thế kỷ 17 với nghệ thuật điêu khắc trên
gỗ đá vô cùng kì công và đặc sắc Con đường vào đền vua Đinh dẫn du khách
đi dưới tán những hàng cây phượng vĩ ven đường
- Người ta gọi Hoa Lư là kinh thành đá và đền vua Đinh, vua Lê cũng sử dụngnhiều chất liệu từ đá Ví dụ như khi bước vào sân đền, du khách sẽ thấy longsàn bằng đá tảng và hai con nghê chầu cũng được tạc bằng đá xanh nguyênkhối Vào hậu cung, du khách sẽ thấy tượng thờ vua Đinh được đúc bằng đồngđặt trên tảng đá xanh
Trang 18
- Đền vua Lê nằm cách đền vua Đinh 50m cũng cùng chung cấu trúc như thế.Cách đền vua Lê 200 m, là chùa Nhất Trụ, được xây từ đời vua Lê Đại Hành,trước cửa chùa có cột đá, cao 4,16 m hình tám cạnh, khắc bài kinh LăngNghiêm do nhà vua làm để dâng nhà Phật Nằm ngay cạnh là khu di tích gắnliền với câu chuyện của công chúa thứ ba của vua Đinh Tiên Hoàng đã nhảyxuống giếng tự vẫn chứ không theo chồng phản tặc chống lại vua cha Ngôi đềnnày thờ cô công chúa ấy
Phòng tuyến Tam Điệp
- Là một quần thể các di tích lịch sử ghi dấu cuộc chiến tranh giữa nghĩaquân Tây Sơn và quân Thanh Quần thể di tích này thuộc khu vực dãy núi TamĐiệp (Ninh Bình), là ranh giới tự nhiên hiểm yếu ngăn cách miền Bắc và miềnTrung Việt Nam Đây là nơi hội quân một thời oai hùng của Quang Trung vớinhững cái tên đèo Ba Dội, núi Gióng Than, đồi Hầu Vua, đồi Chuông, đền CaoSơn, đền Quán Cháo, chùa Dâu… Những đồn luỹ Tam Điệp, Quèn Rẻ, QuènThờ, Luỹ Chẹn, Luỹ Đệm, Luỹ Đền…, ải Quang Trung, Kẽm Đó – cổ họnghiểm yếu nhất Tam Điệp…