TRƯỜNG ĐẠI HỌC PHENIKAA KHOA KHOA HỌC CƠ BẢN ⸎⸎⸎⸎⸎ BÀI TẬP LỚN KẾT THÚC HỌC PHẦN PHÁP LUẬT ĐẠI CƯƠNG Đề bài: “ Tìm hiểu quy định pháp luật Việt Nam về chiết khấu công cụ chuyển nhượng và
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC PHENIKAA KHOA KHOA HỌC CƠ BẢN
⸎⸎⸎⸎⸎
BÀI TẬP LỚN KẾT THÚC HỌC PHẦN PHÁP LUẬT ĐẠI CƯƠNG
Đề bài: “ Tìm hiểu quy định pháp luật Việt Nam về chiết khấu công cụ chuyển nhượng và các giấy tờ có giá khác của tổ chức tín dụng đối với khách hàng? Liên hệ thực tiễn ”
Đề số: 91
Sinh viên : LÊ THỊ HOÀI THU
Lớp : Pháp luật đại cương-2-1-22.(N06)
HÀ NỘI, THÁNG 12/2022
Trang 2MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 5
PHẦN 1 :KHÁI QUÁT VỀ HOẠT ĐỘNG CHIẾT KHẤU CÔNG CỤ CHUYỂN NHƯỢNG VÀ CÁC GIẤY TỜ CÓ GIÁ KHÁC CỦA TỔ CHỨC TÍN DỤNG ĐỐI VỚI KHÁCH HÀNG 6
1.KHÁI NIỆM 6
1.1 Công cụ chuyển nhượng 6
1.2 Chiết khấu công cụ chuyển nhượng 6
1.3 Chiết khấu giấy tờ có giá 7
PHẦN 2: PHÁP LUẬT ÁP DỤNG 7
1.QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT 7
1.1 Quy định của pháp luật về chủ thể tham gia 7
1.2 Quy định của pháp luật về hình thức và nội dung 8
1.3 Quy định của pháp luật về thủ tục 9
1.4 Quy định pháp luật về các phương thức 9
1.5 Đánh giá pháp luật 10
2 XỬ LÝ VI PHẠM 10
PHẦN 3: ĐẶC ĐIỂM CỦA HOẠT ĐỘNG CHIẾT KHẤU CÔNG CỤ CHUYỂN NHƯỢNG, GIẤY TỜ CÓ GIÁ CỦA TỔ CHỨC TÍN DỤNG 10
1 Chủ thể 10
2 Hình thức pháp lý 11
3 Quy trình nghiệp vụ công cụ chuyển nhượng giấy tờ có giá khác 11
4 Đối tượng chiết khấu công cụ chuyển nhượng giấy tờ có giá khác 11
5 Gía chiết khấu công cụ chuyển nhượng giấy tờ có giá khác 12
PHẦN 4: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN VÀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ THỰC THI PHÁP LUẬT 12
PHẦN 5 :THỰC TIẾN HOẠT ĐỘNG CHIẾT KHẤU CÔNG CỤ CHUYỂN NHƯỢNG ,GIẤY TỜ CỦA TỔ CHỨC TÍN DỤNG ĐỐI VỚI KHÁCH HÀNG 12
1 Các ngân hàng đã có sự chú ý hơn tới giao dịch chiết khấu 12
2 Các tổ chức hỗ trợ hoạt động kinh doanh tiền tệ của tổ chức tín dụng đã đưa ra những khuyến nghị để các ngân hàng có phương hướng giải quyết những vấn đề pháp luật chưa quy định 13
KẾT LUẬN 13
Trang 3MỞ ĐẦU
Thực hiện Quyết định số 843/QĐ-TTg ngày 06/6/2014 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Danh mục các đề mục trong mỗi chủ đề và phân công cơ quan thực hiện pháp điển theo các đề mục, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã thực hiện pháp điển đối với đề mục “Các công cụ chuyển nhượng” theo quy định Đến nay, đề mục này đã được thẩm định và hoàn thiện theo quy định Trong thời gian tới, Bộ Tư pháp sẽ trình Chính phủ thông qua
Đề mục này được pháp điển từ 04 văn bản quy phạm pháp luật có nội dung thuộc đề mục gồm: Luật Các công cụ chuyển nhượng 2015; Thông tư số 04/2013/TT-NHNN ngày 01/03/2013 của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Quy định về hoạt động chiết khấu công cụ chuyển nhượng, giấy tờ có giá khác của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài đối với khách hàng; Thông tư số 22/2015/TT-NHNN ngày 20/11/2015 của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Quy định hoạt động cung ứng và sử dụng séc và Quyết định số 44/2006/QĐ-NHNN ngày 05/09/2006 của Ngân hàng Nhà nước Ban hành Quy định về thủ tục nhờ thu hối phiếu qua người thu hộ
Trang 4PHẦN 1 :KHÁI QUÁT VỀ HOẠT ĐỘNG CHIẾT KHẤU CÔNG CỤ CHUYỂN NHƯỢNG VÀ CÁC GIẤY TỜ CÓ GIÁ KHÁC CỦA TỔ CHỨC TÍN DỤNG ĐỐI VỚI KHÁCH HÀNG
1.KHÁI NIỆM
1.1 Công cụ chuyển nhượng
Theo quy định của pháp luật tại Khoản 1, Điều 4 Luật các công cụ chuyển nhượng năm 2005 như sau: Công cụ chuyển nhượng là giấy tờ có giá ghi nhận lệnh thanh toán hoặc cam kết thanh toán không điều kiện một số tiền xác định vào một thời điểm nhất định Thuộc quyền sở hữu hợp pháp của khách hàng tức là công cụ chuyển nhượng được phát hành hợp pháp và thuộc quyền hưởng thụ hợp pháp
1.2 Chiết khấu công cụ chuyển nhượng
Chiết khấu công cụ chuyển nhượng được định nghĩa tại luật các công cụ chuyển nhượng 2005 số:49/2005/QH11 như sau: Chiết khấu công cụ chuyển nhượng là tổ chức tín dụng mua công cụ chuyển nhượng từ người thụ hưởng trước khi đến hạn thanh toán Thời hạn thanh toán của giấy tờ
có giá đề nghị chiết khấu thường là ngắn hạn nghĩa là dưới 1 năm kể từ ngày đề nghị chiết khấu đến ngày giấy tờ có giá đáo hạn
Chiết khấu là việc mua có kỳ hạn hoặc mua có bảo lưu quyền truy đòi các công cụ chuyển nhượng, giấy tờ có giá khác của người hưởng thụ trước khi đến hạn thanh toán Về bản chất, chiết khấu là một hợp đồng, theo đó tổ chức tín dụng và khách hàng thỏa thuận chuyển giao quyền
sở hữu từ khách hàng sang cho tổ chức tín dụng trước khi công cụ chuyển nhượng và giấy tờ có giá khác đến hạn thanh toán.
Trang 51.3 Chiết khấu giấy tờ có giá
Chiết khấu giấy tờ có giá là nghiệp vụ Ngân hàng Nhà nước mua ngắn hạn các giấy tờ có giá còn thời hạn thanh toán của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài trước khi đến hạn thanh toán ( gọi tắt là chiết khấu ) Các loại giấy tờ có giá thường được lưu thông phổ biến trên thị trường tài chính gồm hai dạng:
Nhóm các công cụ chuyển nhượng gồm : hối phiếu đòi nợ, hối phiếu nhận nợ
Nhóm những giấy tờ có giá khác gồm: cổ phiếu, trái phiếu, tín phiếu, chứng chỉ tiền gửi, kỳ phiếu, sổ tiết kiệm…
PHẦN 2: PHÁP LUẬT ÁP DỤNG
1.QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT
Cơ sở pháp lý về quy định của pháp luật về hoạt động chiết khấu công cụ chuyển nhượng, giấy tờ có giá khác của tổ chức tín dụng:
Căn cứ Luật ngân hàng nhà nước Việt Nam 2010
Căn cứ Luật các Tổ Chức Tín Dụng 2010
Căn cứ Luật các công cụ chuyển nhượng 2005
Căn cứ Thông tư 33/VBHD-NHNN sửa đổi, bổ sung TT 04/2013TT-NHNN
1.1 Quy định của pháp luật về chủ thể tham gia
Bên được chiết khấu
Là tổ chức, các nhân có nhu cầu xin được chiết khấu giấy tờ có giá
Trang 6Theo quy định pháp luật hiện hành, các điều kiện chiết khấu giấy tờ có giá bao gồm: Có giấy chứng nhận đăng ký dinh doanh nghiệp vụ chiết khấu giấy tờ có giá
Có người đại diện hợp pháp đủ năng lực và thẩm quyền ký kết để ký kết hợp đồng chiết khấu giấy tờ có giá
Chủ thể xin chiết khấu phải có đủ năng lực pháp luật và năng lực hành vi dân sự
Giấy tờ đề nghị chiết khấu, tái chiết khấu phải có đủ các tiêu chuẩn sau: Thuộc quyền sở hữu hợp pháp của khách hàng; chưa đến hạn thanh toán; được phép giao dịch; được thanh toán theo quy định của tổ chức phát hành
Bên nhận chiết khấu
Bên nhận chiết khấu, tái chiết khấu trong quan hệ chiết khấu, tái chiết khấu giấy tờ có giá chính là các tổ chức tín dụng
Để thực hiện hoạt động này chủ thể cần thỏa mãn các điều kiện sau:
Có giấy phép thành lập và hoạt động ngân hàng do NHNN cấp, trong đó ghi rõ nghiệp vụ chiết khấu, tái chiết khấu giấy tờ có giá
1.2 Quy định của pháp luật về hình thức và nội dung
Hình thức chiết khấu giấy tờ có giá
Giao dịch chiết khấu giấy tờ có giá được thiết lập và thực hiện giữa tổ chức tín dụng với khách hàng thông qua hình thức pháp lý là hợp đồng chiết khấu giấy tờ có giá
Nội dung của giao dịch tham gia chiết khấu giấy tờ có giá
Trang 7Theo điều 12 thông tư 04/2013 /TT-NHNN nhà nước quy định nội dung hợp đồng chiết khấu bao gồm nội dung chính sau : tên, địa chỉ của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài thực hiện hoạt động chiết khấu; tên, địa chỉ của khách hàng; số chứng minh thư nhân dân/hộ chiếu/mã số thuế của khách hàng; các thông tin chính của công cụ chuyển nhượng, giấy tờ có giá khác được chiết khấu; giá chiết khấu; mục đích sử dụng số tiền chiết khấu; đồng tiền chiết khấu; thời hạn chiết khấu; lãi suất chiết khấu và các chi phí liên quan; quyền và nghĩa vụ của các bên; các trường hợp chấm dứt hợp đồng chiết khấu trước thời hạn; xử lý vi phạm hợp đồng; các nội dung khác do các bên thỏa thuận phù hợp với quy định của pháp luật
1.3 Quy định của pháp luật về thủ tục
Khi nhận được đề nghị của khách hàng về việc chiết khấu công cụ chuyển nhượng, giấy tờ có giá khác, tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài thẩm định đánh giá mục đích sử dụng tiền chiết khấu, khả năng tài chính của khách hàng và khả năng thanh toán của công cụ chuyển nhượng, giấy tờ có giá khác để quyết định việc nhận chiết khấu Tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài yêu cầu khách hàng chứng minh công cụ chuyển nhượng, giấy tờ có giá khác có đủ điều kiện chiết khấu theo quy định tại Thông tư này
1.4 Quy định pháp luật về các phương thức
Tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài và khách hàng thỏa thuận, lựa chọn các phương thức chiết khấu sau đây:
Mua có kỳ hạn công cụ chuyển nhượng, giấy tờ có giá khác
Trang 8Mua có bảo lưu quyền truy đòi công cụ chuyển nhượng, giấy tờ có giá khác.
1.5 Đánh giá pháp luật
Có thể khẳng định rằng sự ra đời của chiết khấu công cụ chuyển nhượng giấy
tờ có giá trị khác của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài đối với khách hàng ban hành kèm theo TT 21/2016/TT-NHNN sửa đổi bổ sung TT 04/2013/TT-NHNN đóng vai trò to lớn trong việc tạo ra khung pháp lý cho hoạt động chiết khấu giấy tờ có giá trị khác của tổ chức tín dụng
2 XỬ LÝ VI PHẠM
Ngân hàng Nhà nước Việt Nam ban hành về xử lý vi phạm trong hoạt động chiết khấu giấy tờ có giá của Ngân hàng Nhà nước đối với các tổ chức tín dụng sau: Sau 01 ngày làm việc, kể từ ngày hết hạn chiết khấu tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài được chiết khấu không thực hiện thanh toán hoặc thanh toán không đủ cho ngân hàng nhà nước để nhận lại giấy tờ có giá theo cam kết, ngân hàng nhà nước sẽ trích tài khoản tiền gửi của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài tại Ngân hàng Nhà Nước
để thu nợ
Sau 03 ngày làm việc, kể từ ngày Ngân hàng Nhà nước có Thông báo xử
lý vi phạm, tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài được chiết khấu không thực hiện thanh toán cho Ngân hàng Nhà nước, Ngân hàng Nhà nước sẽ xem xét bán các giấy tờ có giá của chính tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài mà ngân hàng nhà nước đang nắm giữ trên thị trường tiền tệ để thu hồi số tiền còn thiếu theo quy định
Trang 9PHẦN 3: ĐẶC ĐIỂM CỦA HOẠT ĐỘNG CHIẾT KHẤU CÔNG CỤ CHUYỂN NHƯỢNG, GIẤY TỜ CÓ GIÁ CỦA TỔ CHỨC TÍN DỤNG
1 Chủ thể
Bên cung ứng dịch vụ
Khách hàng chiết khấu giấy tờ có giá tại tổ chức tín dụng
Tổ chức tín dụng nhận chiết khấu trở thành bên có quyền yêu cầu trả tiền đối với người mắc nợ theo giấy có giá là bởi vì khi khách hàng làm thủ tục chuyển quyền sở hữu giấy tờ có giá cho tổ chức tín dụng thì cũng chính là việc chuyển giao quyền yêu cầu – quyền chủ nợ cho người thế chuyển là tổ chức tín dụng
2 Hình thức pháp lý
Hoạt động chiết khấu giấy tờ có giá của tổ chức tín dụng được thực hiện thông qua hợp đồng chiết khấu giấy tờ có giá, chứ không phải là hơp đồng tín dụng mặc dù đây cũng là một nghiệp vụ tín dụng.Hợp đồng này cũng không giống vớ hợp đồng tín dụng trong nghiệp vụ cho vay thông thường mà thực chất nó giống như hợp đồng mua bán giấy tờ có giá, trong đó bên bán và bên mua có thỏa thuận chuyển giao quyền sở hữu giấy tờ có giá từ người bán và bên mua có thỏa thuận chuyển giao quyền sở hữu giấy tờ có giá từ người bán sang người mua
3 Quy trình nghiệp vụ công cụ chuyển nhượng giấy tờ có giá khác
Khách hàng ph i ch u trách nhi m trả ị ệ ước pháp lu t vềề tnh h p pháp, h pậ ợ ợ
l c a giấấy t có giá chiềất khấấu t i t ch c tn d ng;ệ ủ ờ ạ ổ ứ ụ
Các th a thu n vềề vi c chiềất khấấu gi a t ch c tn d ng và khách hàngỏ ậ ệ ữ ổ ứ ụ
ph i đả ược l p thành văn b n và n i dung văn b n ph i phù h p v i quyậ ả ộ ả ả ợ ớ
đ nh c a pháp lu t.ị ủ ậ
Trang 104 Đối tượng chiết khấu công cụ chuyển nhượng giấy tờ có giá khác
Pháp lu t vềề chiềất khấấu công c chuy n nhậ ụ ể ượng giấấy t có giá khác quyờ
đ nh c th t ng đôấi tị ụ ể ừ ượng công c chuy n nhụ ể ượng giấấy t có giá khácờ
đ c chiềất khấấu.Ch có các giấấy t có giá còn th i h n thanh toán ngăấnượ ỉ ờ ờ ạ
h n m i có th là đôấi tạ ớ ể ượng chiềất khấấu t i các t ch c tn d ng.ạ ổ ứ ụ
5 Gía chiết khấu công cụ chuyển nhượng giấy tờ có giá khác
d ng th c hi n chiềất khấấu băềng Đôềng Vi t Nam.ụ ự ệ ệ
Tr ường h p giấấy t có giá có m nh giá ghi băềng ngo i t thì các t ch c tnợ ờ ệ ạ ệ ổ ứ
d ng th c hi n chiềất khấấu nh sau:ụ ự ệ ư
Tr ng h p chiềất khấấu băềng đôềng Vi t Nam thì do các bền th a thu n phùườ ợ ệ ỏ ậ
h p v i các quy đ nh c a NHNN Vi t Nam vềề t giá hôấi đoái đôấi v i t ch cợ ớ ị ủ ệ ỷ ớ ổ ứ
tn d ng đụ ược phép kinh doanh ngo i hôấi.ạ
PHẦN 4: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN VÀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ THỰC THI PHÁP LUẬT
Để nâng cáo hiệu quả của hoạt động thực hiện pháp luật cần đưa ra những hình thức, giải pháp phù hợp với thực tế và từng giai đoạn phát triển của đất nước Có thể kể thực hiện thông qua các biện pháp sau:
Họp báo, thông cáo báo chí về văn bản quy phạm pháp luật
Đăng tải thông tin pháp luật trên trang thông tin điện tử
Phổ biến, giáo dục pháp luật trên các phương tiện thông tin đại chúng
Tư vấn, hướng dẫn tìm hiểu pháp luật, cung cấp thông tin, tài liệu pháp luật
Trang 11PHẦN 5 :THỰC TIẾN HOẠT ĐỘNG CHIẾT KHẤU CÔNG CỤ CHUYỂN NHƯỢNG ,GIẤY TỜ CỦA TỔ CHỨC TÍN DỤNG ĐỐI VỚI KHÁCH HÀNG
1 C ác ngân hàng đã có sự chú ý hơn tới giao dịch chiết khấu.
Bằng việc cụ thể nghiệp vụ chiết khấu trong quy định cấp tín dụng nội bộ, các ngân hàng thương mại đã dần xem đây là nghiệp vụ quan trọng trong hoạt động kinh doanh tiền tệ Trong quy định nội bộ các ngân hàng đã có sự chi tiết quy định pháp luật để đảm bảo cao hơn nữa khả năng an toàn của nghiệp vụ chiết khấu:
Quy định rõ ràng hơn về khách hàng được chiết khấu
Quy định chi tiết về lãi suất, hạn mức thanh toán… với từng loại công cụ chuyển nhượng, giấy tờ có giá
2 Các tổ chức hỗ trợ hoạt động kinh doanh tiền tệ của tổ chức tín dụng
đã đưa ra những khuyến nghị để các ngân hàng có phương hướng giải quyết những vấn đề pháp luật chưa quy định
Đối với kết quả đáng mừng của hoạt động chiết khấu trong nhiều năm trở lại đây, chúng ta không thể không kể đến vai trò mà các tổ chức hỗ trợ thị trường kinh doanh tiền tệ Các tổ chức này không chủ tích cực định hướng sự phát triển thị
KẾT LUẬN
Căn cứ vào mục tiêu chính sách tiền tệ quốc gia và định hướng phát triển kinh tế-xã hội của chính phủ trong từng thời kỳ, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước
Trang 12quyết định tổng hạn mức chiết khấu đối với lĩnh vực Ngân hàng Nhà nước ưu tiên chiết khấu cho các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài Đối với các hợp đồng chiết khấu công cụ chuyển nhượng, giấy tờ có giá khác của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài được ký kết trước ngày Thông tư này có hiệu lực thi hành, khách hàng và tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài tiếp tục thực hiện các nội dung trong hợp đồng chiết khấu
đã ký kết phù hợp với quy định của pháp luật có hiệu lực thi hành tại thời điểm
ký kết hợp đồng đó hoặc thỏa thuận sửa đổi, bổ sung hợp đồng chiết khấu phù hợp với các quy định tại Thông tư này
Như vậy, có thể nói, thông qua việc pháp điển này và đây cũng là lần đầu tiên toàn bộ hệ thống các quy phạm pháp luật quy định về các quan hệ công cụ chuyển nhượng trong việc chuyển nhượng đang còn hiệu lực được thống kê, tập hợp, sắp xếp vào một chỗ Việc pháp điển này giúp các cá nhân, tổ chức dễ dàng tìm kiếm, tra cứu cũng như bảo đảm tính công khai, minh bạch của hệ thống pháp luật, đồng thời qua đó góp phần nâng cao năng lực cũng như nhận thức của các tổ chức, cá nhân về các công cụ chuyển nhượng trong việc chuyển nhượng
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Ngày 12/12/2022
http://www.nganhangonline.com/thu-tin-dung-26/chiet-khau-hoi-phieu-kem-theo-bo-chung-tu-hang-xuat-khau-theo-phuong-thuc-l-c-d-a-d-p-430.html
2 Ngày 12/12/2022
https://luatminhkhue.vn/ty-le-chiet-khau-discount-rate-la-gi.aspx