Chuyên đề môn dân số phát triển - Ảnh hưởng của cơ cấu tuổi , cơ cấu giới tính tới sự phát triển của kinh tế xã hội

ẢNH HƯỞNG CỦA CƠ CẤU TUỔI , CƠ CẤU GIỚI TÍNH TỚI SỰ PHÁT TRIỂN CỦA KINH TẾ XÃ HỘI.. Ảnh hưởng của cơ cấu dân số tới sự phát triển của kinh tế xã hội.. *DÂN SỐ GIÀ các nước phát triển T

ẢNH HƯỞNG CỦA CƠ CẤU TUỔI , CƠ CẤU GIỚI TÍNH TỚI SỰ PHÁT TRIỂN CỦA KINH TẾ XÃ

HỘI.

TẾ-XÃ HỘI.

a Cơ cấu tuổi dân số

- Khái niệm: là cơ cấu dân số khi tổng dân số được phân chia theo từng độ tuổi, nhóm tuổi

 Ví dụ: - Độ tuổi : 0 tuổi, 1 tuổi, 2 tuổi…

-Nhóm tuổi: nhóm tuổi có khoảng cách đều nhau 5 năm,

10 năm,hoặc các nhóm dưới tuổi lao động 0-15, trong tuổi lao động 15-60 và trên tuổi lao động 60+

- Các thước đo khi phân tích cơ cấu tuổi

 Tỷ trọng dân số ở từng độ tuổi, nhóm tuổi

Ti = 100

 Tốc độ tăng dân số trong nhóm tuổi theo thời gian

ri = 100

 Tuổi trung vị

Md= Lmd +i ()

 Dựa vào các thước đo này có thể chia dân số thành: dân số già, dân số trẻ

b Ảnh hưởng của cơ cấu dân số tới sự phát triển của kinh tế xã hội

*DÂN SỐ GIÀ ( các nước phát triển)

Thuận lợi Thách thức

-Già hóa là một thành tựu của quá trình

phát triển.Nâng cao tuổi thọ là một

trong những thành tựu vĩ đại nhất của

loài người

cao,có điều kiện tốt cho giáo dục chăm

sóc trẻ em

- Thiếu lực lượng lao động trong xã hội, khả năng phát triển kinh tế bị kìm hãm

- Khả năng tiếp cận với các dịch vụ chăm sóc sức khỏe và bảo hiểm y

tế thấp

- Già hóa dân số khiến thời gian sống sau nghỉ hưu tăng lên, làm gia tăng áp lực lên hệ thống y tế

và hệ thống trợ cấp lương hưu

- già hóa dân số sẽ khiến những thách thức kinh tế mới nổi lên Cơ cấu dân số trong độ tuổi lao động giảm đi, cơ cấu nghề nghiệp sẽ thay đổi, gánh nặng kinh tế cho người lao động trẻ cũng cao hơn

*DÂN SỐ TRẺ( các nước đang phát triển)

Thuận lợi Thách thức

- Lực lượng lao động dồi dào

- Là tiềm năng lớn cho sự phát triển đất

nước nếu như lực lượng này chuổn bị

tốt cho thực thi vai trò phát triển kinh tế

trong tương lai

được cho người dân các dịch vụ xã hội

cơ bản như lo ăn, lo học, lo chăm sóc sức khoẻ, khám chữa bệnh

*CÁC HIỆN DÂN SỐ LIÊN QUAN ĐẾN CƠ CẤU TUỔI

- Hiện tượng chuyển tiếp cơ cấu tuổi cơ cấu tuổi thay đổi theo thời gian do các nhóm dân số chuyển từ nhóm tuổi trẻ hơn lên nhóm tuổi tiếp theo

- Thay đổi cơ cấu tuổi thường kéo theo sự vận động của làn sóng dân số, đang thu hút sự quan tâm đó là “ cơ hội dân sô” và “ già hóa dân số”

* CƠ HỘI DÂN SỐ ĐỐI VỚI KINH TẾ - XÃ HỘI

- Chuyển đổi cơ cấu tuổi ảnh hưởng tới xã hội

 Thay đổi cơ cấu tuổi và xóa bỏ tình trạng đói nghèo cùng cực

 Thay đổi cơ cấu tuổi và giáo dục

 Thay đổi cơ cấu tuổi và tăng cường bình đẳng giới, tăng cường quyền cho phụ nữ

 Thay đổi cơ cấu tuổi và lĩnh vực chăm sóc sức khỏe

 Thay đổi cơ cấu tuổi và bảo vệ sự bền vững của môi trường

II CƠ CẤU GIỚI TÍNH CỦA DÂN SỐ VÀ ẢNH HƯỞNG CỦA NÓ TỚI KINH

TẾ- XÃ HỘI

a Cơ cấu giới tính.

-Khái niệm: toàn bộ dân số nếu được phân chia thành dân số nam và dân số nữ hình thành nên cơ cấu dân số theo giới tính

- Chỉ tiêu đo lường:

Tỷ số giới tính= SRx= 100 ()

( Bình thường tỷ số giới tính 95-105, nếu nằm ngoài khoảng đó là bất thường )

b Sự mất cân bằng giới tính và ảnh hưởng của nó

* Khả năng tìm kiếm bạn đời

* Áp lực đối với phụ nữ, buôn bán phụ nữ, bạo hành giới…

Thực tế tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh theo hướng thừa nam thiếu nữ càng kéo dài, hậu quả sẽ ảnh hưởng tiêu cực đối với lối sống, sinh hoạt, tâm tư, tình cảm, thuần phong mỹ tục, an ninh, chính trị, trật tự an toàn xã hội, nói chung

là tác động đến hầu hết các mặt của đời sống gia đình và xã hội Sự chênh lệch giới tính của trẻ sơ sinh chắc chắn sẽ dẫn tới hệ lụy thay đổi cơ cấu giới tính trong tương lai, trong đó thiếu hụt phụ nữ trong độ tuổi lập gia đình

Từ đó, một bộ phận nam giới có thể sẽ phải kết hôn muộn hoặc không có khả năng kết hôn, hoặc phải "nhập khẩu cô dâu" hay đi ra nước ngoài kết hôn; nhiều phụ nữ

có thể phải kết hôn sớm hơn, tỷ lệ ly hôn và tái hôn ở phụ nữ cao, tăng nguy cơ

"xuất khẩu cô dâu"; trẻ em gái có nguy cơ bị bắt cóc, buôn bán và lạm dụng tình dục Những người chịu tác động nhiều nhất là nam giới nghèo không có khả năng tìm vợ và phụ nữ nghèo có nguy cơ bị buôn bán, đôi khi được "mua" để làm vợ chung cho nhiều người trong cùng một gia đình như đã từng xảy ra Theo một dự báo, nếu tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh không được ngăn chặn kịp thời thì khoảng 20-30 năm sau, một bộ phận khá lớn nam thanh niên Việt Nam phải

cưới vợ tận Châu Phi, chứ trong nước, thậm chí Lào, Campuchia thì đã bị các nước Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản giành mất cô dâu

== Cơ cấu tuổi, cơ cấu giới tính có ảnh hưởng to lớn đối với sự phát triển kinh

tế-xã hội Để có sự phát triển bền vững cần có sự kiểm soát đối với các xu hướng mới dẫn đến thay đổi cơ cấu