Một số giải pháp nâng cao chất lượng công tác kiểm tra nội bộ trường học ở trường thpt nguyễn duy trinh, huyện nghi lộc

Microsoft Word H676 1 2 TT MỤC LỤC Trang Phần I Đặt vấn đề 1 Phần II Nội dung nghiên cứu 2 I Cơ sở khoa học của công tác kiểm tra nội bộ trường học 1 Cơ sở lý luận của kiểm tra nội bộ trường học 2 2 C[.]

1

2

I Cơ sở khoa học của công tác kiểm tra nội bộ trường học

1

Cơ sở lý luận của kiểm tra nội bộ trường học 2

2 Cơ sở pháp lý của kiểm tra nội bộ trường học 2

3 Cơ sở thực tiễn của kiểm tra nội bộ trường học 3

II Thực trạng công tác kiểm tra nội bộ trường học ở Trường THPT Nguyễn Duy Trinh, Huyện Nghi Lộc

1 Đặc điểm của Trường THPT Nguyễn Duy Trinh, Huyện Nghi Lộc

3

2 Thực trạng công tác kiểm tra nội bộ trường học ở Trường THPT THPT Nguyễn Duy Trinh

4

III Một số giải pháp nâng cao chất lượng công tác kiểm tra nội bộ trường học ở trường THPT Nguyễn Duy Trinh

2 Giải pháp lựa chọn và bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho lực lượng kiểm tra nội bộ

15

3 Giải pháp kế hoạch hoá công tác kiểm tra nội bộ trường học gắn với kế hoạch năm học

17

4 Giải pháp tổ chức, chỉ đạo KTNB trường học 21

6 Giải pháp về sử dụng công nghệ thông tin 28

IV Khảo sát mức độ cần thiết và tính khả thi của các giải pháp 30

3

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

1 THPT Trung học phổ thông

2 GD&ĐT Giáo dục và đào tạo

3 GV Giáo viên

4 CBGV Cán bộ giáo viên

5 KTNBTH Kiểm tra nội bộ trường học

6 KTNB Kiểm tra nội bộ

7 CBQL Cán bộ quản lý

8 QLGD Quản lí giáo dục

4

PHẦN I ĐẶT VẤN ĐỀ Kiểm tra nội bộ trường học là một chức năng đích thực của quản lý trường học, là khâu đặc biệt quan trọng trong chu trình quản lý đảm bảo tạo lập mối liên hệ ngược thường xuyên, kịp thời giúp người quản lý hình thành cơ chế điều chỉnh hướng đích trong quá trình quản lý nhà trường

Thực chất của quản lý là xử lý thông tin, thông tin là nguyên liệu của quản lý, chất lượng và hiệu quả của thông tin quyết định chất lượng và hiệu quả của quản lý Người quản lý tài năng trước hết và quan trọng nhất phải biết tổ chức tốt công tác thông tin cho chính mình Muốn có thông tin chính xác, kịp thời thì biện pháp quan trọng nhất là phải tiến hành kiểm tra

Kiểm tra nội bộ trường học là một biện pháp trong hoạt động quản lý trường học, là công cụ sắc bén tăng cường hiệu lực quản lý trường học, góp phần nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục - đào tạo

Trong trường học việc kiểm tra phải nhằm khai thác, tiếp nhận thông tin đầy đủ, chính xác về công việc, con người để đánh giá đúng đắn công việc, con người

Hiện nay nước ta đang thực hiện công cuộc đổi mới toàn diện đất nước, trong

đó có giáo dục Để phát triển sự nghiệp giáo dục, chiến lược phát triển sự nghiệp giáo dục giai đoạn 2020 - 2025 đã nêu rõ bảy nhóm giải pháp chủ yếu, trong đó đổi mới công tác quản lý được coi là khâu đột phá: Đổi mới quản lý giáo dục - Đổi mới về cơ bản phương thức quản lý giáo dục theo hướng nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, phân cấp mạnh mẽ nhằm phát huy tính chủ động và tự chịu trách nhiệm của các địa phương, của các cơ sở giáo dục, giải quyết một cách có hiệu quả các vấn đề bức xúc, ngăn chặn và đẩy lùi các hiện tượng tiêu cực hiện nay

Chất lượng và hiệu quả công tác giáo dục THPT phụ thuộc rất lớn vào công tác quản lý giáo dục, đặc biệt là vào trình độ nghiệp vụ quản lý của đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục Trình độ nghiệp vụ quản lý giáo dục của cán bộ quản lý thể hiện ở việc thực hiện thành thạo hay không các chức năng quản lý trên các mặt xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện, chỉ đạo và kiểm tra, đánh giá thực hiện nội dung chương trình sách giáo khoa mới ở THPT

5

Thực trạng công tác kiểm tra nội bộ trường học ở các trường phổ thông hiện nay còn nhiều tồn tại, yếu kém, đặc biệt theo yêu cầu của công cuộc đổi mới giáo dục Hơn nữa, từ trước đến nay chưa có công trình khoa học nào nghiên cứu về vấn

đề đổi mới công tác kiểm tra nội bộ trường học trên địa bàn tỉnh Nghệ An

Với những lý do nêu trên, để góp phần đổi mới quản lý trường THPT nói riêng

và đổi mới quản lý giáo dục nói chung, chúng tôi chọn đề tài nghiên cứu: Một số giải pháp nâng cao chất lượng công tác kiểm tra nội bộ trường học ở Trường THPT Nguyễn Duy Trinh, Huyện Nghi Lộc

PHẦN II NỘI DUNG NGHIÊN CỨU

I Cơ sở khoa học của công tác kiểm tra nội bộ trường học 1 Cơ sở lý luận của kiểm tra nội bộ trường học

Kiểm tra nói chung và kiểm tra nội bộ trường học nói riêng xuất phát từ luận điển

cơ bản là : “Sự liên hệ ngược” - Định nghĩa nôm na là “thông tin quay trở về với người ra quyết định sau một hành động”

Cơ sở lý luận của kiểm tra nội bộ trường học là tạo lập mối liên hệ thông tin ngược (kênh thông tin phản hồi) trong quản lý trường học

1.1.Theo điều khiển học:

Quản lý là một quá trình điều khiển và điều chỉnh, bao gồm các mối liên hệ thông tin thuận, ngược

Các mối liên hệ thông tin ngược (trong, ngoài) là nền tảng của sự điều chỉnh gồm hai quá trình: Điều chỉnh (của hệ quản lý) và tự điều chỉnh (của hệ bị quản lý), chúng

có liên quan mật thiết và thống nhất với nhau

1.2.Theo lý thuyết thông tin:

Quản lý là một quá trình thu nhận, xử lý, truyền đạt và lưu giữ thông tin.Thông tin

là nền tảng của quản lý - đó là những số liệu, tư liệu đã được lựa chọn, xử lý để phục vụ cho một mục đích nhất định Quản lý phải có và cần nhiều thông tin nhiều chiều, thông tin là một chức năng của quản lý, nó xen lẫn vào các chức năng khác

và rất cần cho các chức năng ấy như: kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra

Chính kiểm tra nội bộ trường học tạo lập mối liên hệ ngược (trong, ngoài) trong quản

lý trường học, cung cấp thông tin đã được xử lý, đánh giá chính xác - đó là nguồn thông tin cần thiết, cực kỳ quan trọng để người hiệu trưởng (hệ quản lý) điều khiển, điều chỉnh,và hoạt động quản lý có hiệu quả hơn, đồng thời các thành viên, các bộ

6

phận trong nhà trường (đối tượng quản lý) tự điều chỉnh hành vi và hoạt động của mình ngày càng tốt hơn

2 Cơ sở pháp lý của kiểm tra nội bộ trường học

Ngày 11 tháng 3 năm 1993 Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ra quyết định số 478/QĐ - BGD & ĐT: “Quy chế về tổ chức và hoạt động của thanh tra Giáo dục & Đào tạo” Tại khoản 1, điều 22, chương VI: “Công tác kiểm tra nội bộ trong các trường học và các đơn vị trong ngành” ghi rõ: “ Hiệu trưởng các trường, thủ trưởng các cơ sở giáo dục và đào tạo trong ngành có trách nhiệm sử dụng bộ máy quản lý và các cán bộ trong đơn vị để kiểm tra việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ,

kế hoạch của cá nhân và các bộ phận thuộc quyền, xét và giải quyết các khiếu nại tố cáo về các vấn đề thuộc quyền quản lý của mình Các hoạt động kiểm tra được thực hiện thường xuyên, công khai, dân chủ, kết quả kiểm tra được ghi nhận bằng biên bản và được lưu trữ Hiệu trưởng hay thủ trưởng phải chịu trách nhiệm về các kết luận kiểm tra này”

Các quyết định trên cùng các văn bản pháp quy của Nhà nước và của Bộ Giáo dục

và Đào tạo là cơ sở pháp lý của hoạt động kiểm tra nội bộ trường học

3 Cơ sở thực tiễn của kiểm tra nội bộ trường học

Do yêu cầu thực tiễn của Giáo dục và Đào tạo: Hoạt động giáo dục, dạy học trong trường học là một hoạt động phức tạp, đa dạng và phong phú Giáo dục đào tạo con người không được phép phế phẩm, do đó hiệu trưởng nhà trường thường xuyên hay định kỳ phải kiểm tra toàn bộ hoạt động, công việc và mối quan hệ trong trường để phát hiện, theo dõi, kiểm soát, phòng ngừa và đánh giá chính xác nhằm động viên, giúp đỡ, uốn nắn, điều chỉnh kịp thời cho phù hợp với mục tiêu, kế hoạch, quy chế Trên cơ sở đó rút kinh nghiệm cải tiến cơ chế quản lý và hoàn thiện chu trình quản

lý mới phù hợp hơn, đảm bảo nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục và đào tạo trong nhà trường

Kiểm tra là một quá trình, quá trình này dù diễn ra ở đâu, dù đang kiểm tra cái gì, dạng kiểm tra nào cũng bao gồm 4 bước (giai đoạn) cơ bản sau:

- Xây dựng các tiêu chuẩn kiểm tra

- Đo lường việc thực hiện nhiệm vụ theo các tiêu chuẩn này

- So sánh sự phù hợp của thành tích với chuẩn mực

- Đưa ra các quyết định điều chỉnh sự khác biệt giữa thành tích đạt được với các tiêu chuẩn và các kế hoạch

7

II Thực trạng công tác kiểm tra nội bộ trường học ở các trường THPT trên địa bàn huyện Nghi Lộc

1 Đặc điểm của trường THPT Nguyễn Duy Trinh – Nghi Lộc

Trường THPT Nguyễn Duy Trinh thành lập năm 1961, nhà trường được công nhận đạt chuẩn Quốc gia năm 1995 và công nhận lại chuẩn năm 2018

- Kết quả đội tuyển thi HS giỏi văn hoá cấp tỉnh: liên tục trong các năm học từ 2011- 2012 đến năm 2021 - 2022 được xếp trong tốp đầu các trường THPT trong tỉnh Nghệ An

- Về quy mô trường lớp: Năm học 2021- 2022 trường có 36 lớp với 1540 học sinh, tất cả là hệ công lập

- Về cơ cấu tổ chức :

+ Chi bộ Đảng nhà trường: có 78 Đảng viên, sinh hoạt trong 4 tổ Đảng Cấp

uỷ Đảng có 7 đồng chí

+ Đoàn thể gồm có: Công đoàn, Đoàn thanh niên, Hội khuyến học, Hội cha

mẹ học sinh

+ Các tổ chuyên môn: có 4 tổ chuyên môn

- Về cán bộ giáo viên: tổng số 91 người, trong đó cán bộ quản lý: 4; giáo viên 81; nhân viên: 6; ngoài ra trường có hợp đồng ngắn hạn 3 nhân viên (02 làm công tác bảo vệ, 01 làm lao công) Độ tuổi trung bình: 40 tuổi

- Về cơ sở vật chất: Trường có 40 phòng học cao tầng, các phòng chức năng, phòng học bộ môn, phòng học thông minh, phòng làm việc, phòng hội họp, nhà đa chức năng, hệ thống sân chơi, bãi tập đầy đủ tiện nghi

2 Thực trạng về hoạt động kiểm tra nội bộ trường học ở trường THPT Nguyễn Duy Trinh

2.1 Thực trạng nhận thức của cán bộ quản lý và giáo viên về hoạt động kiểm tra nội bộ trường học

Để khảo sát thực trạng nhận thức của cán bộ giáo viên về vai trò, tầm quan trọng của công tác kiểm tra nội bộ trường học, chúng tôi đã khảo sát 46 giáo viên và

4 cán bộ quản lí của nhà trường:

Câu hỏi: Theo anh (chị) công tác kiểm tra nôi bộ trường học có tác dụng thiết thực với hoạt động chung của trường THPT hay không?

8

Nội dung trả lời Số người trả lời Ghi chú

Câu hỏi : Anh (chị) cho biết vai trò, chức năng của công tác kiểm tra nội bộ trường học ?

Kết quả trả lời :

- 35 người trả lời đúng vai trò, chức năng của công tác kiểm tra nội bộ trường học

- 10 người trả lời đúng một phần câu hỏi

- 5 ngươì trả lời sai toàn bộ câu hỏi

Qua khảo sát trên đây cùng với qua thực tế công tác chúng tôi nhận thấy rằng: Trong những năm qua, còn có nhiều CBQL, GV, nhân viên chưa nhận thức rõ vai trò, chức năng, tầm quan trọng của kiểm tra nội bộ, hiểu kiểm tra nội bộ chỉ như một hoạt động phối hợp nằm trong biện pháp động viên thi đua, coi đó chỉ là biện pháp

để đánh giá Nhiều người còn cho rằng kiểm tra để dẫn tới kiểm điểm, do đó đã hạn chế hiệu lực của kiểm tra nội bộ trường học

Một số còn cho rằng kiểm tra chỉ đơn thuần là một biện pháp quản lý trường học, chưa thấy được đó chính là chức năng cơ bản của quản lý trong quá trình quản

lý nhà trường Thời gian CBQL dành cho hoạt động kiểm tra còn ít so với các chức năng quản lý khác Sự hiểu biết chưa đúng đắn đã ảnh hưởng không nhỏ tới chất lượng các cuộc thanh tra, kiểm tra; đồng thời, làm giảm vai trò, tác dụng của nó đối với chất lượng giáo dục toàn diện ở nhà trường Một số chưa nắm được chức năng

cơ bản của quá trình quản lý nên chưa nhận thức đúng chức năng kiểm tra, từ đó việc lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo thực hiện hoạt động kiểm tra chưa nghiêm túc, việc kiểm tra chỉ mang tính đại khái, chung chung, hình thức, thậm chí còn biểu hiện tính quan liêu, xa vời, không sát thực tế Do đó hoạt động kiểm tra chưa trở thành công

cụ sắc bén tăng cường hiệu lực quản lý trường học

9

Giáo viên, học sinh chưa có nhận thức đúng về hoạt động kiểm tra nên thường

có ý thức đối phó hoạt động kiểm tra của các cấp quản lý, chưa biến quá trình kiểm tra của các cấp quản lý thành quá trình tự kiểm tra của chính mình Do đó hiệu quả kiểm tra đạt thấp

Nguyên nhân của hiện tượng trên, theo chúng tôi có thể lý giải như sau:

- Bản thân các đồng chí lãnh đạo nhà trường chưa thấy hết tầm quan trọng của công tác kiểm tra nội bộ trường học trong công tác quản lí nhà rường, cho nên không quán triệt đầy đủ các vai trò, nội dung của công tác này trong cán bộ, giáo viên

- Việc kiểm tra của các trường tiến hành hình thức, đối phó không tạo ra hiệu quả thiết thực, từ đó cán bộ, giáo viên trong trường không thấy được vai trò của công tác này

Để đánh giá được thực trạng nhận thức của CBQL và GV về hoạt động KTNB trường học, từ đó đánh giá vai trò của nó đối với việc nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện ở trường THPT Nguyễn Duy Trinh, chúng tôi đã dùng phiếu trưng cầu ý kiến Hiệu trưởng, các phó Hiệu trưởng, cán bộ cốt cán (cộng tác viên kiểm tra) và một số GV Kết quả phiếu trưng cầu thu được từ 50 cán bộ, giáo viên được thống kê trong các bảng sau :

Bảng thực trạng nhận thức chung về hoạt động kiểm tra nội bộ trường học

đồng ý ý đồng ý

1

Cấp có thẩm quyền kiểm tra nội bộ trường học:

- Hoạt động kiểm tra nội bộ thuộc thẩm quyền của

- Hoạt động kiểm tra nội bộ thuộc thẩm quyền của

- Hoạt động kiểm tra nội bộ thuộc thẩm quyền của

cơ quan thanh tra, kiểm tra Nhà nước 25 15 10

Mục đích của kiểm tra nội bộ trường học :

10

2

- Phát hiện ưu điểm, khắc phục khuyết điểm,

khen chê kịp thời, xử lý cần thiết để cải tiến tổ chức

quản lý giúp nhà trường nâng cao chất lượng giáo

dục

- Phát huy nhân tố tích cực, phòng ngừa ngăn

chặn các sai phạm, giúp đỡ đối tượng

(CBGV,HS) hoàn thành tốt nhiệm vụ 23 16 11 -Phát hiện những GV vi phạm quy chế chuyên môn

- Đánh giá xếp loại chuyên môn, nghiệp vụ giáo

viên theo định kỳ: hàng tháng, từng học kỳ, cả

năm; Đánh giá xếp loại toàn diện giáo viên, học

3 Đối tượng kiểm tra nội bộ :

- Kiểm tra cơ sở vật chất của nhà trường và chi tiêu

tài chính

35

10

5

- Những giáo viên vi phạm qui chế chuyên môn

15 15 20

- Bao gồm cả công tác giảng dạy và giáo dục của

giáo viên và hoạt động học tập của học sinh 28 10 12 Phân tích thống kê trên cho thấy : + Về thẩm quyền kiểm tra nội bộ trường học: Với tỷ lệ 80% (40/50 ) sốngười xác định đúng, cho ta thấy cán bộ quản

lý và giáo viên còn nhiều người không nắm chắc cơ cấu tổ chức bộ máy giáo dục trong nhà trường (trong đó có cơ cấu tổ chức KTNB trường học) Rất nhiều giáo viên được hỏi cho rằng Sở Giáo dục và Đào tạo, Ban giám hiệu nhà trường có quyền thực hiện chức năng KTNB, họ không dám khẳng định chắc chắn KTNB trường học thuộc thẩm quyền của Hiệu trưởng

+ Về mục đích kiểm tra nội bộ trường học: Cũng chỉ có 78%(39/50) số người xác định đúng mục đích của kiểm tra nội bộ; 88% (44/50) số người cho rằng việc KTNB chỉ để hoàn thành qui định số lượng giáo viên phải kiểm tra trong một năm học để đánh giá xếp loại thi đua trong năm học đó; số ít lại cho rằng mục đích của KTNB là nhằm phát hiện, kết luận, xử lý kỷ luật người vi phạm qui chế chuyên môn

11

+ Về đối tượng kiểm tra nội bộ: 76%(38/50) số người xác định đầy đủ đối tượng kiểm tra chuyên môn; 60% (30/50) số người cho rằng đối tượng KTNB là những giáo viên vi phạm qui chế chuyên môn; một số ít người cho rằng chỉ kiểm tra chất lượng giáo dục học sinh Tỷ lệ số người được hỏi xác định chưa đúng về thẩm quyền, mục đích, đối tượng của kiểm tra nội bộ, nghĩa là nhận thức về hoạt động kiểm tra nội bộ của đội ngũ cán bộ QLGD, giáo viên chưa đạt yêu cầu; chứng tỏ công tác tuyên truyền, bồi dưỡng về công tác KTNB còn bất cập, cần phải được bồi dưỡng, nâng cao

Bảng thực trạng nhận thức về nội dung kiểm tra nội bộ trường học

TT

Nội dung

Rất quan trọng

Quan trọng Không

quan trọng

1 Kiểm tra việc thực hiện chỉ tiêu về số lượng học sinh; số lượng, chất lượng phổ cập giáo dục ở từng

Kiểm tra việc thực hiện nhiệm vụ của kế hoạch đào

- Kiểm tra việc thực hiện nội dung, chương trình

2

- Kiểm tra chất lượng dạy học và giáo dục:

Chất lượng giáo dục đạo đức, lối sống; chất lượng văn hoá, khoa học, kỹ thụât; chất lượng giáo dục sức khoẻ, thể dục, vệ sinh; chất lượng giáo dục thẩm mĩ và chất lượng giáo dục ngoài giờ lên lớp 34 16 0