Microsoft Word H657 1/57 NỘI DUNG TRANG PHẦN I ĐẶT VẤN ĐỀ I Lý do chọn Đề tài 1 II Tính mới của đề tài 2 III Nhiệm vụ nghiên cứu 2 IV Đối tượng và khách thể nghiên cứu 3 V Phương pháp nghiên cứu 3 VI[.]
Trang 11/57
II Thực trạng giáo dục kỹ năng sống cho học sinh thông qua việc tổ
chức Lễ tri ân và trưởng thành ở trường THPT một số năm trước khi
áp dụng đề tài
9
1 Điều tra, khảo sát thực trạng giáo dục kỹ năng sống cho học sinh
thông qua việc tổ chức Lễ tri ân và trưởng thành
10
2 Phân tích, đánh giá thực trạng thông qua số liệu điều tra, khảo sát 11 III Giải pháp nâng cao giáo dục kỹ năng sống thông qua hoạt động “Lễ
tri ân và trưởng thành” ở trường THPT
12
2 Thuận lợi và khó khăn trong quá trình tổ chức hoạt động giáo dục 13
4 Thực hiện một số giải pháp nâng cao giáo dục kỹ năng sống thông
qua hoạt động “Lễ tri ân và trưởng thành” ở trường THPT
16
3 Đối với các tổ chức, đoàn thể trong nhà trường 37
Trang 22/57
PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
I Lý do chọn Đề tài
Nghị quyết 29-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng nêu rõ quan điểm: “Phát triển giáo dục và đào tạo là nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài Chuyển mạnh quá trình giáo dục từ chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người học Học đi đôi với hành; lý luận gắn với thực tiễn; giáo dục nhà trường kết hợp với giáo dục gia đình và giáo dục xã hội.”
“Đối với giáo dục phổ thông, tập trung phát triển trí tuệ, thể chất, hình thành phẩm chất, năng lực công dân, phát hiện và bồi dưỡng năng khiếu, định hướng nghề nghiệp cho học sinh Nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, chú trọng giáo dục lý tưởng, truyền thống, đạo đức, lối sống, ngoại ngữ, tin học, năng lực và kỹ năng thực hành, vận dụng kiến thức vào thực tiễn Phát triển khả năng sáng tạo, tự học, khuyến khích học tập suốt đời.”
Thực tế trong xã hội hiện đại luôn đòi hỏi con người có những kỹ năng ứng phó trước những tình huống xảy ra trong cuộc sống vì vậy việc rèn luyện kỹ năng sống giữ một vai trò rất quan trọng trong việc phát triển toàn diện cho mỗi con người nói chung và cho các em học sinh nói riêng Theo tổ chức UNESCO đề xướng mục đích của học tập là: Learn to Know ( học để biết), Learn to Do ( học để làm), Learn to Live together ( học để chung sống), Learn to Be ( học để khẳng định mình) Và mục đích đó cũng đã được cụ thể hóa trong nội dung chương trình tổng thể Giáo dục phổ thông 2018 với 5 phẩm chất và 10 năng lực cần hình thành và phát triển cho học sinh
Cũng như nhiều trường THPT khác, những năm gần đây trường THPT Đô Lương 1 đã chú trọng vào việc phát triển năng lực và phẩm chất cho học sinh thông qua giáo dục kỹ năng sống Ngoài việc lồng ghép vào những giờ lên lớp thì các em còn được tham gia các hoạt động giáo dục STEM, trải nghiệm sáng tạo, chương trình ngoại khóa, hoạt động ngoài giờ lên lớp
“Lễ tri ân và trưởng thành” là dịp để các em học sinh khối 12 bày tỏ tấm lòng của người con đối với ông bà cha mẹ, của người học trò đối với thầy cô, của những người bạn Các em có nhiều chia sẻ đầy xúc động khi nói đến công sinh thành dưỡng dục của cha mẹ đối với mình; Nhắc đến những kỉ niệm gắn bó không thể nào quên của các em đối với trường THPT, với thầy cô, với bạn bè Không chỉ mang ý nghĩa của một buổi lễ tri ân mà thời khắc này còn đánh dấu một bước ngoặt to lớn trong cuộc đời của mỗi học sinh Kể từ phút giây này, các em sẽ không còn được ở trong vòng tay bao bọc, chở che của các thầy cô giáo nữa, mà phải tự hoàn thiện bản thân, chuẩn bị những hành trang cần thiết để vào đời trên chính đôi chân của mình Tạo ra
sự tự tin, tự hào cho các em trước khi bước vào kỳ thi tốt nghiệp THPTQG
Điều đặc biệt của buổi lễ tri ân là từ khâu lên ý tưởng, xây dựng kế hoạch và
Trang 33/57
triển khai thực hiện đều do chính các em lớp 12 phụ trách Chỉ trong một thời gian ngắn, bên cạnh sự nỗ lực để vượt qua kỳ thi đầy cam go, các em đã tận dụng những khoảng thời gian quý báu để thực hiện chuỗi hoạt động chuẩn bị cho buổi lễ tri ân Những tiết mục văn nghệ, những dòng thư tri ân, những lời tâm sự và cả những giọt nước mắt đã khiến cha mẹ, thầy cô không khỏi bùi ngùi và xúc động
Có thể, đối với những người tham dự, thành công của buổi lễ chỉ dừng lại ở việc đánh giá hiệu quả thực hiện nhưng đối với nhà trường, thành công này bắt nguồn
từ chính công tác giáo dục kỹ năng sống trong từng tiết học, trong các buổi ngoại khóa, trong các hoạt động giáo dục và cả cách giao tiếp ứng xử hàng ngày
Đến chương trình tri ân là thêm một lần các em có cơ hội hoàn thiện và phát triển hơn nữa những kỹ năng sống mà mình đã có
Với những ý nghĩa mà chương trình mang lại và thành công từ nhiều năm tổ chức chương trình “ Lễ tri ân và trưởng thành” cho học sinh khối 12 chúng tôi mạnh dạn trình bày những kinh nghiệm thu góp được qua đề tài: “Giáo dục kỹ năng sống cho học sinh thông qua hoạt động “ Lễ tri ân và trưởng thành” ở trường THPT”
II Tính mới của đề tài
Thực hiện lễ tri ân và trưởng thành trên cơ sở là tổ chức một hoạt động ngoài giờ lên lớp, thời gian gói gọn trong một buổi, song quá trình chuẩn bị rất công phu, bài bản Kế hoạch của nhà trường đón nhận nhiều ý kiến đóng góp để rồi điều chỉnh
và các chương trình đồng hành đã làm cho cảm xúc đạt đến độ chín muồi Nhà trường
đã xây dựng lên được một không gian có chiều dài về thời gian, chiều rộng về đối tượng tham gia và chiều sâu về cảm xúc và cả sự thăng hoa Sự thành công của buổi
lễ tri ân và trưởng thành qua nhiều năm chứng tỏ các trò tuổi 18 thực sự phát huy được các kỹ năng sống, có được hành trang vững vàng tiếp bước trên chặng đường mới
Đây là đề tài hoàn toàn mới, lần đầu tiên khai thác việc nâng cao giáo dục các
kỹ năng sống cho học sinh lứa tuổi 18 thông qua việc hướng dẫn các em tự tổ chức hoạt động “ Lễ tri ân và trưởng thành” đưa đến ý nghĩa thiết thực nhất trong việc thực hiện tốt quan điểm chỉ đạo của Chương trình giáo dục phổ thông mới
Đề tài có khả năng vận dụng được trong nhiều trường học cấp THPT
III Nhiệm vụ nghiên cứu
- Nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn của việc hình thành kỹ năng sống cho học sinh
- Điều tra thực trạng việc tổ chức hoạt động “Lễ tri ân và trưởng thành” của học sinh THPT hiện nay
- Lồng ghép các giải pháp nhằm nâng cao giáo dục kỹ năng sống thông qua hoạt động “Lễ tri ân và trưởng thành” ở trường THPT
Trang 44/57
- Phân tích kết quả thực nghiệm chương trình “Lễ tri ân và trưởng thành” đã được tổ chức tại trường THPT Đô Lương 1 để kiểm tra giả thuyết khoa học của đề tài
IV Đối tượng và khách thể nghiên cứu
Đề tài tập trung nghiên cứu, tìm hiểu, phân tích, đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp giáo dục kỹ năng sống cho học sinh lớp 12 trường THPT thông qua hoạt động Lễ tri ân và trưởng thành
Khách thể: Học sinh trường THPT Đô Lương 1
V Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứu lý luận - Phương pháp thực nghiệm
sư phạm
- Phương pháp Test
- Phương pháp so sánh đối chiếu
- Phương pháp điều tra, khảo sát, xử lí số liệu VI Cấu trúc
của đề tài Phần I: Đặt vấn đề
Phần II: Nội dung
Phần III: Kết luận và kiến nghị
PHẦN II: NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
I Cơ sở khoa học của đề tài
1 Cơ sở lí luận
Việc tổ chức các hoạt động dành cho khối 12 là điều hết sức cần thiết nhất là những hoạt động mang tính giáo dục tình cảm, tư tưởng như lễ tri ân và trưởng thành Tuy nhiên để tổ chức một buổi lễ ấn tượng, nhiều cảm xúc và để cho các em học sinh cảm nhận được rằng đây là buổi lễ được tổ chức riêng cho mình thì chỉ cần tập trung vào việc nghiên cứu đặc điểm tâm lí của lứa tuổi học sinh THPT và đặc điểm các hoạt động tập thể để lựa chọn và xây dựng kế hoạch, kịch bản phù hợp
Lứa tuổi học sinh THPT là giai đoạn có tầm quan trọng đặc biệt trong cuộc đời mỗi con người, do đó giáo dục phổ thông là điều kiện cơ bản để góp phần đào tạo ra những con người có nhân cách, phát triển toàn diện đáp ứng yêu cầu của xã hội và đất nước
Học sinh THPT nằm trong độ tuổi vị thành niên và là giai đoạn cuối của tuổi vị thành niên và giai đoạn giữa của tuổi thanh niên Ở lứa tuổi này, nét nổi bật về tính cách của các em là khuynh hướng ham hoạt động, năng động, tự lập, ham hiểu biết
Trang 55/57
Các em mạnh dạn hơn, suy nghĩ táo bạo hơn, có những nhu cầu mới hơn, đặc biệt là nhu cầu về hoạt động
Quan hệ với cha mẹ, thầy cô, bạn bè đã trở nên thuận lợi hơn do sự trưởng thành nhất định trong nhận thức của học sinh và sự thay đổi trong cách nhìn nhận của người lớn Tuy vậy, tính cách ít xác định về quan hệ xã hội vẫn còn Một mặt học sinh đã
có những sự độc lập nhất định trong tư duy, trong hành vi ứng xử, mặt khác học sinh lại chưa có sự độc lập về kinh tế do vẫn phụ thuộc vào gia đình
Trong gia đình học sinh có thể có được quan hệ tương đối dân chủ hơn, được tôn trọng và lắng nghe Học sinh có thể tự quyết định một số vấn đề của bản thân hoặc được tham gia vào việc ra các quyết định đó như lựa chọn nghề nghiệp, học hành, tình cảm Sự tin cậy, thẳng thắn từ phía phụ huynh giúp các em có thể nhanh chóng trưởng thành theo chiều hướng tích cực Do vậy, việc phụ huynh áp đặt các hành vi và cách suy nghĩ của mình có thể gây ra phản ứng của các em Học sinh chủ yếu mong muốn cha mẹ là những người bạn, người “cố vấn”
Một trong những nguyên tắc giáo dục quan trọng là giáo dục thông qua hoạt động và bằng hoạt động Hoạt động tập thể của học sinh sẽ là cầu nối giữa hoạt động trên lớp với hoạt động ngoài lớp Đối với học sinh THPT hoạt động tập thể sẽ là phương tiện tốt nhất để lôi cuốn các em tham gia vào các mối quan hệ trong đời sống tập thể ở nhà trường và xã hội
Hoạt động tập thể do chính các em được tham gia tổ chức và điều khiển thực
sự có ý nghĩa giáo dục rất lớn Bởi vì chính sự tham gia vào hoạt động sẽ tạo điều kiện để các em thể hiện suy nghĩ, tình cảm, thái độ và ước mơ của tuổi trẻ Đây cũng chính là cơ hội để mọi học sinh thể hiện tài năng, trí tuệ, sự sáng tạo, tính chủ động, linh hoạt Học sinh còn trầm lắng cũng sẽ nhanh nhẹ, hoạt bát hơn, thích nghi và hòa đồng với tập thể, rèn luyện năng lực giao tiếp, ứng xử, làm chủ bản thân…
1.1 Khái niệm về tri ân và lễ tri ân
Tri ân có nghĩa là biết ơn
Lễ tri ân có nghĩa là những nghi thức tiến hành thể hiện sự biết ơn Ta thường thấy như tri ân thầy cô, tri ân cha mẹ, tri ân khách hàng,… Có nhiều lễ hội hiện nay, tuy là tên gọi hoàn toàn không có cụm từ tri ân nhưng quá trình tổ chức và mục đích tổ chức vẫn toát lên ý nghĩa này Ta rất dễ nhận thấy trong đa số các lễ hội đã
và đang được tổ chức trên khắp thế giới, dù cho đó là lễ hội thờ Thiên thần, Nhiên thần (như thờ trời, đất, gió, mưa,…), Tô tem (như thờ hổ, rắn, rồng, chồn, khỉ, chó,…), hay Nhân thần (các nhân vật truyền thuyết hay các nhân vật lịch sử), … Chẳng hạn như Lễ hội Đền Cuông, Lễ hội vua Mai, Lễ hội Đền Hạc Linh, Lễ hội làng Sen,… đều có phần dâng hương, phần lễ tạ – những biểu hiện của lòng biết ơn Bên cạnh đó, một số lễ hội mặc dù tên gọi hoàn toàn không có sự xuất hiện của cụm từ lễ tri ân song ý nghĩa vẫn hướng tới điều này như Ngày của Cha, Ngày của
Trang 66/57
Mẹ, Ngày nhà giáo Việt Nam, Ngày Quốc tế hạnh phúc, Ngày thương binh liệt sỹ, Giỗ tổ Hùng Vương…
Như vậy, ta dễ nhận thấy trong các lễ hội, lễ tục luôn hàm chứa thành tố nhân bản, đó là sự biết ơn Chính nhờ sự biết ơn mà các thế hệ loài người đã biết lĩnh hội, học hỏi các kinh nghiệm, tri thức, kĩ năng của các lớp người đi trước, để rồi phát triển, sáng tạo lên giúp xã hội loài người ngày càng tốt đẹp hơn Gọi là "trưởng thành" vì các em nhìn chung bước vào tuổi 18- tuổi thành niên Kết thúc cấp THPT, tuỳ hoàn cảnh cụ thể, các em sẽ thi đại học, cao đẳng, đi du học hoặc chuyển sang học nghề Một số khá lớn các em cũng có thể vào đời với những công việc khác nhau Cần ghi nhận sự trưởng thành đó và tạo cơ sở để các em có thể tự hào là thành niên thời đại mới- thời đại Hồ Chí Minh
Nhấn mạnh từ "tri ân" cốt nhằm mục đích ở tuổi người lớn ấy, các em được Tạo điều kiện để:
-Tri ân công sức nuôi nấng chăm sóc của cha mẹ, ông bà đằng đẵng trong nhiều năm
-Tri ân thầy cô đã hết lòng giảng dạy, giáo dục các em về tri thức khoa học, tư tưởng đạo đức tình cảm
- Khắc sâu tình bạn trong sáng của những năm cùng chung sống dưới mái trường THPT
Cuộc họp mặt này, nếu tổ chức chu đáo, sẽ là một kỷ niệm đẹp đẽ, sâu sắc cho mỗi em; tạo sự tự tin, tự hào cho các em trước khi bước vào hai kỳ thi lớn trong đời
đi học- thi tốt nghiệp THPT và thi Đại học, Cao đẳng
1.2 Khái niệm về trưởng thành, tuổi trưởng thành và lễ trưởng thành
Trưởng thành là khả năng thích ứng được với môi trường xã hội, nhận thức được thời gian và địa điểm chính xác để có những cư xử đúng mực và biết được khi nào nên làm gì, tùy theo hoàn cảnh và phụ thuộc vào nền văn hóa xã hội mà ta đang sống
Tiêu chí xác định một người trưởng thành khi cá nhân đó có khả năng chịu trách nhiệm với bản thân tự suy nghĩ, hành vi và cảm xúc Là khi mọi suy nghĩ, hành động lời nói không gây ảnh hưởng làm tổn thương người khác và bản thân
Trong cuộc đời con người có những thời điểm vô cùng quan trọng, đánh dấu một sự kiện trong đời như: lúc chào đời, lúc lập gia đình, lúc có con, Tuy nhiên có một thời điểm quan trọng không kém chính là thời điểm trưởng thành của một con người Để đánh giá một con người và xem họ đã trưởng thành chưa thật là khó khăn,
mơ hồ Có người thì xem tuổi 18 là trưởng thành, đánh đồng với tuổi thành niên (tương đương đến tuổi được pháp luật công nhận và công nhận là công dân với đầy
đủ các quyền lợi và nghĩa vụ (theo Từ điển tiếng Việt – Hoàng Phê))
Trang 77/57
Người thì lại nghĩ lập gia đình mới xem là trưởng thành Có người còn cầu toàn hơn nữa, trưởng thành là khi họ đạt được một địa vị nhất định nào đó…
Các quốc gia quan niệm về tuổi trưởng thành cũng có sự khác nhau Chẳng hạn một số quốc gia ở Châu Phi và Nam Mỹ thì thường công nhận tuổi trưởng thành là
14 đến 16 tuổi Ở Hàn Quốc hay Nhật Bản thì xem tuổi này là 20 Còn đa số các quốc gia khác, tuổi trưởng thành thường lấy là 18 Việt Nam cũng vậy Bộ luật Dân
sự 2005 (Điều 18), quy định: “Người chưa đủ 18 tuổi là người chưa thành niên”
18 được coi là tuổi trưởng thành bắt nguồn từ luận điểm của lý thuyết về tâm lý học phát triển Các nhà tâm lý cho rằng ở tuổi 18 các cơ quan trong cơ thể đã gần như phát triển toàn diện Sự tăng tiết các hormone đã giúp cho sự phát triển cơ thể
và não bộ, giúp sự nhận thức phát triển ở mức cao bằng như người lớn
Các nhà tâm lý cho rằng giai đoạn tuổi 18 là thời gian thử những giới hạn bản thân, phá vỡ những mối quan hệ lệ thuộc, thiết lập căn tính mới
Ở tuổi này, các bạn cũng đang khủng hoảng dậy thì Mâu thuẫn chính giai đoạn này xoay quanh việc xác định rõ căn tính, thiết lập cái tôi, xác định rõ mục tiêu và ý nghĩa của cuộc đời Đồng thời, đây cũng là thời điểm các bạn khẳng định bản thân - tìm chân dung chính mình và tiềm năng, sứ mạng, ý nghĩa cuộc đời
Tuy nhiên tuổi 18 chỉ là cột mốc đầu tiên của giai đoạn đầu thời kỳ trưởng thành Thực tế các em vẫn chưa thực sự trưởng thành, chưa đủ chín chắn trong suy nghĩ, chưa đủ trải nghiệm, chưa có nhiều cơ hội để tự mình giải quyết vấn đề cho đời sống của chính con
Theo phân chia về sự phát triển lứa tuổi của Freud - trường phái phân tâm học, giai đoạn 18-35 tuổi gọi là thời kỳ trưởng thành Theo sự phân chia trên, thời kỳ trưởng thành sẽ có các đặc điểm sau: tự do "yêu và làm việc", không còn lệ thuộc vào cha mẹ, có khả năng quan tâm đến người khác, nhiệm vụ chính là thiết lập mối tương quan mật thiết (với người khác phái - lấy vợ lấy chồng)
Mặc dù quan niệm về tuổi trưởng thành có sự khác nhau, nhiều quốc gia hay bộ tộc trên thế giới vẫn thường tổ chức lễ trưởng thành để ghi nhớ thời khắc trọng đại
đó đối với mỗi con người
Lễ tri ân và trưởng thành được các trường THPT trên toàn quốc tổ chức hiện nay cũng có một lịch sử ra đời rất thú vị Hoạt động ý nghĩa này được tổ chức lần đầu tại một số trường tư thục trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh, như trường THPT Trương Vĩnh Ký, trường THPT Thái Bình vào khoảng những năm 2000, xuất phát
từ việc những người đứng đầu của trường đã học tập mô hình ở những nước có nền giáo dục phát triển Phong trào đã lan tỏa mạnh mẽ Bắt đầu từ năm học 2008 –
2009, quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc tổ chức lễ trưởng thành và tri ân gắn liền với phong trào “xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” Lễ tri
ân và trưởng thành từ đó thường do các nhà trường tự tổ chức cho học sinh THPT
Trang 88/57
vào dịp cuối năm với sự tham gia của bạn bè, thầy cô và phụ huynh Trang phục trong lễ trưởng thành thường là đồng phục áo trường hoặc áo mũ tốt nghiệp Đây là dịp để các học sinh chia sẻ suy nghĩ, dự định tương lai, đồng thời bày tỏ lòng biết
ơn, tri ân đến thầy cô và cha mẹ khi bước vào tuổi trưởng thành
1.3 Các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn thực hiện “ Lễ tri ân và trưởng thành” Thực hiện phong trào “xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” Sở giáo dục và đào tạo Nghệ An mấy năm gần đây có ra văn bản đề nghị các đơn vị chủ động sắp xếp thời gian tổ chức chương trình lễ tri ân và trưởng thành cho học sinh lớp 12 vào cuối năm học phù hợp với điều kiện thực tế tại các trường học
Sau phần chương trình lễ tổng kết năm học, tùy theo điều kiện thực tế tại đơn
vị, nhà trường tổ chức các hoạt động vui chơi lành mạnh, phù hợp với lứa tuổi của học sinh
Sở gáo dục đặc biệt lưu ý, người đứng đầu các cơ sở GD phải xây dựng kế hoạch tổ chức và phân công trách nhiệm cụ thể từng thành viên trong ban tổ chức Chương trình phải đảm bảo tạo được không khí vui tươi, hân hoan, phấn khởi và đạt được mục tiêu giáo dục nhận thức cho học sinh khi tham gia;
Phối hợp với ban đại diện cha mẹ học sinh trường, ban đại diện cha mẹ học sinh lớp cùng chuẩn bị cho công tác tổ chức; Nhà trường tạo điều kiện thuận lợi cho việc
tổ chức các hoạt động vui chơi lành mạnh của học sinh trong điều kiện cơ sở vật chất tại đơn vị Tuy nhiên việc tổ chức các hoạt động vui chơi phải đảm bảo an ninh trật
tự, an toàn, đảm bảo sức khỏe học sinh và bảo quản, giữ gìn cơ sở vật chất tại đơn vị;
Chương trình lễ tri ân và trưởng thành được thông tin rộng rãi đến cha mẹ học sinh, để mời gọi cha mẹ học sinh cùng tham gia với hoạt động chung của nhà trường
và ghi nhận sự trưởng thành của các em;
Nhà trường tổ chức chương trình bằng nhiều hình thức vui tươi, sinh động nhưng không phô trương hình thức gây tốn kém cho cha mẹ học sinh và học sinh
2 Cơ sở thực tiễn
2.1 Sơ lược về tình hình kinh tế - xã hội ở địa bàn nhà trường tuyển sinh Huyện Đô Lương nằm ở phía Tây Nghệ an Phía bắc giáp huyện Yên Thành; phía đông nam giáp huyện Nam Đàn, Nghi Lộc; phía tây bắc giáp huyện Tân Kỳ, Anh Sơn; phía nam giáp huyện Thanh Chương
Cư dân Đô Lương hình thành từ lâu đời và phát triển ngày càng đông đúc Từ
xa xưa Đô lương đã nổi tiếng là mảnh đất hiếu học, nhân dân luôn coi trọng việc học hành, khoa cử
Trang 99/57
Nền kinh tế của Huyện Đô Lương khá ổn định ở một số địa bàn Cộng thêm tính cần cù chịu khó của nhân dân với mong mỏi thoát nghèo, làm giàu Trên địa bàn
có nhiều doanh nghiệp, chợ Trung tâm,… Bên cạnh đó còn có nhiều xã khó khăn, kinh tế chậm phát triển, thường xuyên phải hứng chịu những tác động khắc nghiệt của thiên nhiên như bão, lụt, hạn hán, … Ngoài ra Đô Lương còn có những khó khăn riêng, xa trung tâm tỉnh, xa các trục đường giao thông lớn về đường bộ, đường sắt
và đường biển, đường hàng không, …
Hơn nữa, trước diễn biến phức tạp của dịch Covid -19, hàng chục địa phương trên cả nước trong đó có cả tỉnh Nghệ an đã buộc phải cho học sinh dừng đến trường, chuyển sang học online đã kéo theo sự lo lắng của nhà trường, phụ huynh và đặc biệt
là tâm trạng của nhiều học sinh
Do những yếu tố trên đã kéo theo hệ lụy là các em kém về kĩ năng sống, đặc biệt là kĩ năng giao tiếp, kĩ năng thích ứng hoàn cảnh và điều kiện mới, kĩ năng tự nhận thức, kĩ năng xác định giá trị, kỹ năng quản lý thời gian, kỹ năng hợp tác, tài chính, kỹ năng thể hiện tình yêu thương, kỹ năng bày tỏ suy nghĩ tích cực trước cuộc sống, kỹ năng truyền thông, …
Thấu hiểu được hoàn cảnh, văn hóa vùng miền, tính cách con người, đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi là một trong những yếu tố then chốt để nâng cao tính hiệu quả trong quá trình giáo dục của giáo viên Khi tổ chức các hoạt động đòi hỏi giáo viên phải thực sự tâm huyết và chân thành
2.2 Thực tiễn về việc tổ chức hoạt động tri ân và trưởng thành hiện nay
Lễ tri ân và trưởng thành là lễ đánh dấu bước ngoặt của tuổi 18, độ tuổi của sự trưởng thành khi chuẩn bị rời xa mái trường, bước vào ngưỡng cửa cuộc đời Nhưng
ở đó chất chứa bao kỷ niệm thân thương và sẽ là hành trang theo mỗi người trên đường đời Tôi chưa đến tuổi 18, chỉ tròn 17 tuổi thôi nhưng 17 quá gần 18 rồi nhỉ!
Lễ tri ân và trưởng thành là dịp để học sinh bày tỏ lòng biết ơn, tri ân đến cha mẹ, thầy cô luôn đồng hành cùng các em trong cuộc sống, tri ân đến những người bạn đã giúp đỡ mình trong quá trình học tập và luôn đồng hành cùng các em trong cuộc sống, tôi luyện cho các em đôi chân thật cứng để đứng vững trên mọi hoàn cảnh Và phải sống thật tử tế, sống đúng với bài học làm Người mà thầy cô, gia đình và bạn
bè luôn nhắc nhở : “Sống chân thành, lương thiện, sống biết chia sẻ, yêu thương cho
đi là còn mãi!” Khi rời xa mái trường THPT, phía trước các em là đường đời muôn ngả Mỗi em sẽ chọn một ngã rẽ và đích đến cho riêng mình
Như vậy, tổ chức tốt Lễ tri ân và trưởng thành chính là một hoạt động trải nghiệm bổ ích để rèn luyện phẩm chất, thái độ và kĩ năng sống cho học sinh Kết quả tốt đẹp của buổi lễ nhân văn này sẽ là cầu nối gắn kết tình cảm con cái và cha
mẹ, học trò và thầy cô giáo, nhà trường và gia đình, xã hội Cha mẹ và thầy cô cũng hiểu được con cái, học trò hơn Kết quả tốt đẹp của buỗi lễ này chính là liều thuốc
Trang 1010/57
tinh thần quan trọng giúp các em tăng sự quyết tâm và đạt được kết quả cao trong các kì thi sắp tới
Tuy nhiên, để tổ chức được lễ tri ân và trưởng thành trọn vẹn và thành công vẫn còn gặp một số khó khăn dẫn đến kết quả chưa được như mong muốn Khó khăn trong việc tổ chức hoạt động này có cả nguyên nhân khách quan và chủ quan - Nguyên nhân khách quan:
+ Mặc dù có sự chỉ đạo của cấp Bộ, Sở về hoạt động này trong Chương trình giáo dục phổ thông mới nhưng cách thức tổ chức như thế nào thì các Nhà trường phải tự lên kịch bản, nội dung chương trình
+ Điều kiện thời tiết của miền Trung trong thời gian này rất khắc nghiệt (nắng nóng oi bức) nên sẽ ảnh hưởng đến chất lượng buổi lễ
- Nguyên nhân chủ quan:
+ Tính nhân văn, tính thiết thực của chương trình là rất cao nên đòi hỏi phải có quá trình chuẩn bị lâu dài, huy động số lượng người tham gia rất lớn Khâu chuẩn bị phải thực sự chi tiết và công phu Hoạt động lại diễn ra vào thời gian các em phải tập trung ôn thi cho các kỳ thi quan trọng nên đã gây ra không ít khó khăn
+ Còn nhiều lúng túng khi tổ chức buổi lễ bởi đây là đề tài mới Không có kịch bản sẵn
+ Nhận thức về Lễ tri ân và trưởng thành của học sinh và thậm chí của một số giáo viên còn mơ hồ
+ Ban tổ chức có khi là Đoàn trường hoặc do nhóm học sinh khối 12 đảm nhận nên việc phân công, chịu trách nhiệm cho buổi lễ còn lúng túng
II Thực trạng giáo dục kỹ năng sống cho học sinh thông qua việc tổ chức
Lễ tri ân và trưởng thành ở trường THPT một số năm trước khi áp dụng đề tài
1 Điều tra, khảo sát thực trạng giáo dục kỹ năng sống cho học sinh thông qua việc tổ chức Lễ tri ân và trưởng thành
1.1 Nội dung khảo sát
PHIẾU ĐIỀU TRA
PHIẾU KHẢO SÁT VỀ CHƯƠNG TRÌNH LỄ TRI ÂN VÀ TRƯỞNG THÀNH ĐƯỢC TỔ CHỨC TỪ NĂM 2018 TRỞ VỀ TRƯỚC
Kính thưa thầy cô giáo, quý vị phụ huynh và các em học sinh hiện tại bản thân tôi đang làm đề tài nghiên cứu “Giáo dục kỹ năng sống cho học sinh thông qua hoạt động “ Lễ tri ân và trưởng thành” ở trường THPT”, để có những đánh gía khách quan về vấn đề này kính mong thầy cô giáo, phụ huynh và các em học sinh giúp đỡ hoàn thành phiếu khảo sát dưới đây, mọi câu trả lời cũng như thông tin của người