TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG VIỆN KINH TẾ VÀ KINH DOANH QUỐC TẾ o0o TIỂU LUẬN MÔN GIAO DỊCH THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ ĐỀ TÀI Hợp đồng đại lý và một số ví dụ thực tiễn về việc ký kết thực hiện hợp đồng đại lý.
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG VIỆN KINH TẾ VÀ KINH DOANH QUỐC TẾ
-o0o -
TIỂU LUẬN MÔN GIAO DỊCH THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ
ĐỀ TÀI Hợp đồng đại lý và một số ví dụ thực tiễn về việc ký kết thực hiện
hợp đồng đại lý tại Việt Nam
GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN ThS.Trần Bích Ngọc
NHÓM 2 TMA302(GD2-HK1-2021).8 Nhóm trưởng Trần Thị Phương Anh
Thành viên Lê Hương Giang
Ngô Thị Minh Hạnh
Hà Nội – 11/2021
Trang 2BẢN PHÂN CÔNG VÀ ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ BÀI TẬP NHÓM
Nhóm 2 – Lớp TMA302(GD2-HK1-2021).8 Trưởng nhóm: Trần Thị Phương Anh – SĐT: 0888592389
- Tổng hợp và làm mục lục
- Sưu tầm hợp đồng, bộ chứng từ
- Làm PPT
100%
Trang 3MỤC LỤC
MỤC LỤC 3
LỜI MỞ ĐẦU 5
NỘI DUNG 6
Chương I: Tổng quan về hợp đồng đại lý 6
I Hợp đồng đại lý 6
1 Khái niệm: 6
2 Đặc điểm của hợp đồng đại lý: 6
3 Phân loại hợp đồng đại lý: 7
II Nội dung của hợp đồng đại lý 7
1 Các điều khoản chủ yếu 7
2 Quyền và nghĩa vụ của các bên 8
III KÝ KẾT HỢP ĐỒNG ĐẠI LÝ 9
1 Nguyên tắc ký kết hợp đồng đại lý 10
2 Trình tự ký kết hợp đồng đại lý 11
3 Điều kiện hiệu lực của hợp đồng đại lý 12
IV Quy trình thực hiện hợp đồng đại lý 13
1 Các nguyên tắc thực hiện một HĐĐL: 13
2 Những cam kết thực hiện HĐĐL: 14
3 Quy trình thực hiện HĐĐL: 14
Chương II: Một số ví dụ thực tiễn về việc ký kết và thực hiện hợp đồng đại lý ở Việt Nam ………15
I Một số ví dụ thực tiễn về quy trình trở thành đại lý tại Việt Nam 15
1 Công ty Unilever Việt Nam kí kết và thực hiện hợp đồng đại lý 15
2 Quy trình mở đại lý xe máy Honda tại Việt Nam 16
II MỘT SỐ VỤ TRANH CHẤP HỢP ĐỒNG ĐẠI LÝ 18
1 Tranh chấp Hợp đồng đại lý giữa Chủ hộ kinh doanh cá thể Đạt Phú và Công ty Cổ phần Thực phẩm Dinh Dưỡng Nương Minh 18
Trang 42 Tranh chấp hợp đồng phân phối sản phẩm giữa công ty Công ty Cổ phần Sinh Minh và Công ty Cổ phần Phúc Dân 20
3 Tranh chấp hợp đồng đại lý giữa Công ty TNHH Lan Anh và Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Kỹ thuật A&H 21
KẾT LUẬN 24 TÀI LIỆU THAM KHẢO 25
Trang 5LỜI MỞ ĐẦU
Xã hội ngày càng phát triển, thương mại hàng hoá và dịch vụ vì thế cũng ngày càng phát triển, vai trò của trung gian thương mại theo đó cũng ngày càng nhận được nhiều sự quan tâm hơn bởi nó giúp kết nối giữa thương nhân với khách hàng Hoạt động trung gian thương mại với các đặc tính ưu việt như khâu phân phối và tiêu thụ sản phẩm nhanh chóng, ít rủi ro, chi phí thấp, dễ dàng gia nhập cũng như rút khỏi thị trường là lý
do khiến cho hình thức đại diện thương mại này ngày càng được coi trọng và được các thương nhân ưu tiên chọn lựa
Cùng với sự phát triển của nền kinh tế thị trường, các hoạt động đại lý mua bán hàng hoá phát triển với tốc độ chóng mặt Từ trong nước đến ngoài nước, từ thành thị đến nông thôn, không khó để bắt gặp các đại lý mua bán hàng hoá với sự đa dạng về loại hình và ngành nghề Với tốc độ nhanh chóng và phạm vi phát triển rộng lớn như vậy, việc thực hiện hoạt động đại lý thương mại ngày càng được chú trọng Chính vì
vậy nhóm em chọn đề tài: “Hợp đồng đại lý và một số ví dụ thực tiễn về việc ký kết thực
hiện hợp đồng đại lý tại Việt Nam” cho bài tiểu luận lần này nhằm tìm hiểu kỹ hơn về
hình thức thương mại này, qua đó có thêm kiến thức trong việc ký kết thực hiện hợp đồng đại lý thương mại ở Việt Nam sau này
Tiểu luận được nghiên cứu nhằm làm sáng tỏ những vấn đề lý luận cơ bản về hợp đồng đại lý cũng như vai trò, ý nghĩa của hợp đồng đại lý trong hoạt động kinh doanh, thương mại và sự phát triển của nền kinh tế Đồng thời áp dụng, phân tích thực tiễn các quy trình ký kết hợp đồng đại lý ở Việt Nam Tiểu luận gồm hai phần chính giải quyết các vấn đề liên quan đến hợp đồng đại lý:
- Chương I: Tổng quan về hợp đồng đại lý
- Chương II: Một số ví dụ thực tiễn về việc ký kết và thực hiện hợp đồng đại lý ở Việt Nam
Trang 6NỘI DUNG
Chương I: Tổng quan về hợp đồng đại lý
I Hợp đồng đại lý
1 Khái niệm:
Hợp đồng đại lý là sự thoả thuận giữa các bên, theo đó, một bên (bên đại lý) được
sự ủy quyền của bên kia (bên giao đại lý) cam kết nhân danh bên giao đại lý thực hiện một hoặc nhiều giao dịch theo sự ủy quyền và vì lợi ích của bên kia để được nhận một khoản tiền thù lao do các bên thỏa thuận về số lượng và thời hạn thanh toán
Quan hệ giữa bên giao đại lý và bên nhận đại lý là quan hệ Hợp đồng đại lý
2 Đặc điểm của hợp đồng đại lý:
Chủ thể của hợp đồng đại lý mua bán hàng hóa là các thương nhân Bên đại lý phải dùng chính danh nghĩa của mình để thực hiện việc mua bán hàng hóa cho bên giao đại lý Trong quan hệ hợp đồng đại lý, chủ sở hữu hàng hóa là bên giao đại lý, bên đại
lý chỉ là người được bên giao đại lý giao việc định đoạt hàng hóa
Hợp đồng đại lý là một dạng của hợp đồng dịch vụ Để thực hiện hợp đồng đại
lý, bên đại lý phải thực hiện hành vi thực tế
Hợp đồng đại lý là một loại hợp đồng song vụ (tức là các bên chủ thể đều có nghĩa vụ phải hoàn thành), có đền bù, chủ thể của hợp đồng có thể là công dân hoặc các
tổ chức
Bên nhận đại lý là bên nhận một hay nhiều giao dịch bằng chi phí và lợi ích của bên kia Bên giao đại lý là bên công dân hoặc pháp nhân, là bên ủy quyền cho bên kia thực hiện một hay nhiều giao dich Trong nhiều trường hợp, bên đại lý phải là các tổ chức do pháp luật quy định và hoạt động đại lý phải phù hợp với năng lực pháp luật của
tổ chức đó Pháp luật nước ta thừa nhận một số hoạt động đại lý của công dân như đại
lý xổ số, đại lý sách báo, nhưng có những trường hợp đại lý do Nhà nước độc quyền như đại lý tàu biển
Trong hợp đồng đại lý, bên nhận đại lý tham gia vào hai quan hệ pháp luật khác nhau: Quan hệ bên trong là quan hệ giữa bên giao đại lý và bên đại lý; quan hệ bên ngoài
là quan hệ giữa bên đại lý và bên thứ ba để trao đổi, giao dịch Vì vậy, mọi quyền và
Trang 7nghĩa vụ dân sự phát sinh từ giao dịch, ký kết giữa bên đại lý và người thứ ba đều do người đại lý chịu trách nhiệm
Giao dịch mà người đại lý thực hiện với người thứ ba được áp dụng theo những quy định của các loại hợp đồng cụ thể như: Hợp đồng mua bán, hợp đồng vận chuyển, hợp đồng khoán việc, …
Hợp đồng đại lý luôn được giao kết bằng hình thức văn bản
3 Phân loại hợp đồng đại lý:
- Hợp đồng đại lý bao tiêu: phải thể hiện được quyền và nghĩa vụ của các bên theo
đó bên đại lý thực hiện việc mua - bán trọn vẹn một khối lượng hàng hóa hoặc cung ứng đầy đủ một dịch vụ cho bên giao đại lý
- Hợp đồng đại lý độc quyền: bên giao đại lý chỉ giao cho một đại lý mua - bán một hoặc một số mặt hàng nhất định tại một khu vực địa lý nhất định
- Hợp đồng tổng đại lý mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ: phải thể hiện quyền
và nghĩa vụ của các bên khi mà bên đại lý tổ chức một hệ thống đại lý trực thuộc
để thực hiện việc mua - bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ cho bên giao đại lý Tổng đại lý là đối tác trực tiếp của bên giao đại lý Các đại lý trực thuộc hoạt động dưới
sự quản lý của tổng đại lý và với danh nghĩa của tổng đại lý
II Nội dung của hợp đồng đại lý
1 Các điều khoản chủ yếu
Hợp đồng đại lý thường có những nội dung sau:
- Thời điểm giao kết
- Thông tin của hai bên giao kết
- Bồi thường thiệt hại, phạt vi phạm
- Cơ quan giải quyết tranh chấp khi xảy ra tranh chấp phát sinh
Trang 8Ngoài những nội dung cơ bản trên hai bên có thể thỏa thuận các nội dung khác để đảm bảo quyền lợi của mình sao cho nhưng thỏa thuận đó không trái với quy định pháp luật và đạo đức xã hội
2 Quyền và nghĩa vụ của các bên
2.1 Quyền và nghĩa vụ của bên giao đại lý
2.1.1 Quyền của bên giao đại lý
Nếu các bên không có thỏa thuận khác thì bên giao đại lý có các quyền cơ bản sau:
- Sở hữu đối với hàng hoá hoặc tiền giao cho bên đại lý;
- Ấn định giá mua, giá bán hàng hoá, giá cung ứng dịch vụ đại lý cho khách hàng;
- Ấn định giá giao đại lý;
- Yêu cầu bên đại lý thực hiện biện pháp bảo đảm theo quy định của pháp luật;
- Yêu cầu bên đại lý thanh toán tiền hoặc giao hàng theo hợp đồng đại lý;
- Kiểm tra, giám sát việc thực hiện hợp đồng của bên đại lý
2.1.2 Nghĩa vụ của bên giao đại lý
Trừ trường hợp có thỏa thuận khác, bên giao đại lý có các nghĩa vụ sau đây:
- Hướng dẫn, cung cấp thông tin, tạo điều kiện cho bên đại lý thực hiện hợp đồng đại lý;
- Chịu trách nhiệm về chất lượng hàng hóa của đại lý mua bán hàng hóa, chất lượng dịch vụ của đại lý cung ứng dịch vụ;
- Trả thù lao và các chi phí hợp lý khác cho bên đại lý;
- Hoàn trả cho bên đại lý tài sản của bên đại lý dùng để bảo đảm (nếu có) khi kết thúc hợp đồng đại lý;
- Liên đới chịu trách nhiệm về hành vi vi phạm pháp luật của bên đại lý, nếu nguyên nhân của hành vi vi phạm pháp luật đó có một phần do lỗi của mình gây
ra
2.2 Quyền và nghĩa vụ của bên đại lý
2.2.1 Quyền của bên đại lý
Nếu các bên không có thỏa thuận khác thì bên đại lý có các quyền cơ bản sau:
- Giao kết hợp đồng đại lý với một hoặc nhiều bên giao đại lý, trừ trường hợp pháp luật có quy định cụ thể về việc bên đại lý chỉ được giao kết hợp đồng đại lý với
Trang 9một bên giao đại lý đối với một loại hàng hóa hoặc dịch vụ nhất định thì phải tuân thủ quy định của pháp luật đó
- Yêu cầu bên giao đại lý giao hàng hoặc tiền theo hợp đồng đại lý; nhận lại tài sản dùng để bảo đảm (nếu có) khi kết thúc hợp đồng đại lý;
- Yêu cầu bên giao đại lý hướng dẫn, cung cấp thông tin và các điều kiện khác có liên quan để thực hiện hợp đồng đại lý;
- Quyết định giá bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ cho khách hàng đối với đại lý bao tiêu;
- Hưởng thù lao, các quyền và lợi ích hợp pháp khác do hoạt động đại lý mang lại
2.2.2 Nghĩa vụ của bên đại lý
Trừ trường hợp có thỏa thuận khác, bên đại lý có các nghĩa vụ sau đây:
- Mua, bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ cho khách hàng theo giá hàng hóa, giá cung ứng dịch vụ do bên giao đại lý ấn định;
- Thực hiện đúng các thỏa thuận về giao nhận tiền, hàng với bên giao đại lý;
- Thực hiện các biện pháp bảo đảm thực hiện nghĩa vụ dân sự theo quy định của pháp luật;
- Thanh toán cho bên giao đại lý tiền bán hàng đối với đại lý bán; giao hàng mua đối với đại lý mua; tiền cung ứng dịch vụ đối với đại lý cung ứng dịch vụ;
- Bảo quản hàng hoá sau khi nhận đối với đại lý bán hoặc trước khi giao đối với đại lý mua; liên đới chịu trách nhiệm về chất lượng hàng hóa của đại lý mua bán hàng hóa, chất lượng dịch vụ của đại lý cung ứng dịch vụ trong trường hợp có lỗi
do mình gây ra;
- Chịu sự kiểm tra, giám sát của bên giao đại lý và báo cáo tình hình hoạt động đại
lý với bên giao đại lý
Ký kết hợp đồng đại lý là việc các bên xác nhận kết quả xác lập các nội dung thỏa thuận trong hợp đồng đại lý và lãnh trách nhiệm thực hiện hợp đồng Đây là yếu tố ràng buộc các bên thực hiện hợp đồng đại lý và là cơ sở pháp lý để thực hiện việc phạt hợp đồng khi có vi phạm Người ký hợp đồng đại lý phải có đủ năng lực pháp luật và được pháp nhân cử làm đại diện hợp pháp hay đại diện theo uỷ quyền
Trang 101 Nguyên tắc ký kết hợp đồng đại lý
Trước hết, việc ký kết hợp đồng đại lý cũng tuân thủ một số nguyên tắc chung như khi kết các hợp đồng kinh tế, hợp đồng thương mại khác, đó là:
- Nguyên tắc tự nguyện: Ý chí của các bên trong hợp đồng là ý chí thực, ý
chí tự nguyện Nếu một bên của hợp đồng bị ép buộc, bị đe dọa, bị lừa dối hay vì một lý do nào đó mà phải ký hợp đồng với những điều khoản bất lợi cho mình thì về nguyên tắc, họ có thể chứng minh và xin Toà án hoặc Trọng tài tuyên bố hợp đồng vô hiệu Như vậy, ý chí thực, ý chí tự nguyện của các bên trong hợp đồng đại lý thể hiện trên các văn bản giao dịch và hợp đồng cụ thể
- Nguyên tắc bình đẳng cùng có lợi: Theo nguyên tắc này, các bên đã tự
nguyện cùng nhau xác lập quan hệ hợp đồng đại lý phải đảm bảo nội dung của quan hệ đó thể hiện được sự tương ứng về quyền và nghĩa vụ, đảm bảo lợi ích kinh tế cho các bên
- Nguyên tắc trực tiếp chịu trách nhiệm tài sản và không trái pháp luật:
Trực tiếp chịu trách nhiệm tài sản nghĩa là các bên tham gia quan hệ hợp đồng đại lý phải tự mình gánh vác trách nhiệm tài sản, bao gồm phạt hợp đồng và bồi thường thiệt hại khi có hành vi vi phạm hợp đồng đại lý Các
cơ quan cấp trên, các tổ chức kinh tế khác không thể đứng ra chịu trách nhiệm thay cho các bên vi phạm Nguyên tắc không trái pháp luật đòi hỏi
ký kết hợp đồng đại lý phải hợp pháp Điều này nghĩa là mọi thỏa thuận trong hợp đồng phải hoàn toàn phù hợp những quy định của pháp luật, không được lợi dụng ký kết hợp đồng đại lý để hành động trái pháp luật Đây là điều có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo vệ trật tự, kỷ cương của Nhà nước trong lĩnh vực hợp đồng đại lý
Riêng với các hợp đồng đại lý có yếu tố nước ngoài hay hợp đồng đại lý quốc tế thì còn phải tuân thủ luật pháp và thông lệ quốc tế
Hợp đồng đại lý phải được ký kết dưới hình thức văn bản: Đây là yêu cầu bắt buộc đối với các đơn vị kinh doanh khi tham gia vào quan hệ hợp đồng đại lý - là hình thức tốt nhất trong việc bảo vệ quyền lợi của hai bên
Trang 11Một nguyên tắc nữa khi ký kết hợp đồng đại lý là các bên cần có sự thỏa thuận thống nhất với nhau tất cả các điều khoản cần thiết trước khi ký kết Thực hiện điều này
sẽ giúp cho các bên tránh được những tranh chấp có thể xảy ra sau này
Ngôn ngữ dùng trong hợp đồng đại lý phải là ngôn ngữ cả hai bên đều thông thạo cũng là một nguyên tắc các bên cần quan tâm khi ký kết hợp đồng Điều này đặc biệt quan trọng trong hợp đồng đại lý quốc tế, bởi vì trong hợp đồng này, ngôn ngữ sử dụng thường là ngoại ngữ đối với ít nhất một trong các bên Ngoài ra cũng cần giải thích các
từ ngữ, khái niệm, định nghĩa sử dụng trong hợp đồng
Bằng cách ký kết trực tiếp này các bên có điều kiện đàm phán và nhanh chóng đi đến nhất trí với nhau về các điều khoản trong hợp đồng cũng như thuật ngữ sử dụng trong hợp đồng Vì thế, hợp đồng được hình thành một cách nhanh chóng Thông thường hợp đồng đại lý được ký kết bằng cách trực tiếp
- Cách thứ hai - Ký kết hợp đồng đại lý gián tiếp:
Trong những trường hợp các bên không thể ký kết hợp đồng đại lý một cách trực tiếp, các bên có thể ký kết hợp đồng bằng cách gián tiếp
Ký kết hợp đồng đại lý một cách gián tiếp là cách thức ký kết mà trong đó các bên gửi cho nhau các tài liệu giao dịch như công văn điện báo chứa nội dung của công việc giao dịch ký kết hợp đồng đại lý bằng hình thức gián tiếp thường được áp dụng với các đơn vị kinh tế ở xa, việc đi lại giao dịch gây tốn kém và lãng phí thời gian không cần thiết nên người ta áp dụng ký kết hợp đồng đại lý bằng cách này Ký kết hợp đồng đại lý bằng hình thức gián tiếp yêu cầu phải tuân theo trình tự nhất định, thông thường
có hai bước:
Bước 1: Bên đề nghị thông báo ý định đến bên được mời ký kết Trong lời
đề nghị phải đưa ra được những yêu cầu về nội dung giao dịch như tên đối
Trang 12tượng làm đại lý, hình thức đại lý, thời gian, địa điểm, hình thức thanh toán Lưu ý rằng lời đề nghị phải rõ ràng và có tính xác định
Bước 2: Bên nhận được đề nghị ký kết hợp đồng có nghĩa vụ trả lời bằng văn bản và gửi cho bên đề nghị hợp đồng, trong đó ghi rõ nội dung chấp nhận và những điểm bổ sung Bên kia cũng phải trả lời về việc có đồng ý phần bổ sung hay không Hợp đồng được coi là hình thành và có giá trị pháp lý kể từ khi các bên nhận được tài liệu giao dịch thể hiện sự thỏa thuận về tất cả các điều khoản chủ yếu của hợp đồng
Dù ký kết bằng cách trực tiếp hay gián tiếp, hợp đồng đại lý đều có hiệu lực pháp
lý như nhau và mỗi bên đều phải thực hiện nghiêm chỉnh các điều khoản đã cam kết
3 Điều kiện hiệu lực của hợp đồng đại lý
3.1 Chủ thể ký kết hợp đồng phải có đủ tư cách pháp lý
Chủ thể của hợp đồng đại lý là các bên tham gia quan hệ hợp đồng đại lý và bình đẳng, tự nguyện thỏa thuận để xác định quyền và nghĩa vụ đối với nhau Họ phải đảm bảo được hai điều:
- Thứ nhất: các bên ký kết hợp đồng đại lý phải có đủ các điều kiện đặt ra đối với chủ thể của hợp đồng đại lý (phải là pháp nhân, cá nhân có đăng ký kinh doanh )
- Thứ hai, người ký kết hợp đồng đại lý phải là người có thẩm quyền (có năng lực
ký kết)
3.2 Đối tượng của hợp đồng đại lý phải hợp pháp
Đối tượng của hợp đồng đại lý có thể là hàng hóa hoặc dịch vụ nhưng đều phải được pháp luật cho phép
Ví dụ: Nếu đối tượng của hợp đồng đại lý là hàng hoá, tại Điều 111 Mục 6 Chương II Luật Thương mại năm 1997 quy định: “Hàng hoá của đại lý mua bán phải phù hợp với giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh của các bên”
3.3 Nội dung của hợp đồng đại lý phải hợp pháp
Nội dung của hợp đồng đại lý mua bán hàng hoá được quy định tại Khoản 2 Điều
119 Mục 6 Chương II Luật Thương mại năm 1997 như sau: “Hợp đồng đại lý phải được
lập thành văn bản với những nội dung chủ yếu sau đây:
a) Tên, địa chi của các bên