Rau sạch, cảnh quan nhà ở và môi trường xanh ở địa phương

MỤC TIÊU GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG Vận dụng các kiến thức liên môn để áp dụng vào trồng rau quả sạch trong hộ gia đình giúp người dân bảo vệ sức khỏe, trang trí nhà ở, giảm ô nhiễm môi trườn

SỞ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO QUẬN 11 TRƯỜNG THCS LÊ ANH XUÂN

VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN ĐỂ GIẢI QUYẾT

TÌNH HUỐNG THỰC TIỄN

ĐỀ TÀI:

RAU SẠCH, CẢNH QUAN NHÀ Ở

VÀ MÔI TRƯỜNG XANH Ở ĐỊA PHƯƠNG

Tác giả

1 Trần Mỹ Linh

Ngày sinh: 11/01/2003 Lớp: 7/5

2 Trần Văn Cường

Ngày sinh: 14/04/2003 Lớp: 7/5

NĂM HỌC 2015 - 2016

I.TÊN TÌNH HUỐNG

“Rau sạch, cảnh quan nhà ở và môi trường xanh ở địa phương”

II MỤC TIÊU GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG

Vận dụng các kiến thức liên môn để áp dụng vào trồng rau quả sạch trong hộ gia đình giúp người dân bảo vệ sức khỏe, trang trí nhà ở, giảm ô nhiễm môi trường và nâng cao chất lượng cuộc sống

III TỔNG QUAN VỀ CÁC NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG:

Để đạt được kết quả tốt nhất chúng ta cần áp dụng kiến thức của một số môn học sau:

* Về bộ môn công nghệ:

- Khái niệm về đất trồng và thành phần của đất trồng (Bài 2/Công nghệ 7)

- Một số tính chất chính của đất trồng (Bài 3/Công nghệ 7)

- Cách sử dụng và bảo quản các loại phân bón thông thường (Bài 9/ công nghệ 7)

- Sâu bệnh hại cây trồng (Bài 12/ Công nghệ 7)

- Trang trí nhà ở bằng cây cảnh và hoa (Bài 12/Công nghệ 6)

* Về bộ môn sinh học:

- Những điều kiện cần cho hạt nảy mầm (Bài 35/Sinh học 6)

- Quang hợp (Bài 21/ Sinh học 6)

- Phần lớn nước vào cây đi đâu? (Bài 24/ Sinh học 6)

- Thân dài ra do đâu? (Bài 14/Sinh học 6)

- Thực vật góp phần điều hòa khí hậu (Bài 46/Sinh học 6)

- Vai trò của thực vật đối với động vật và đối với đờ sống con người (Bài 48/Sinh học 6)

* Về bộ môn Giaó Dục Công Dân:

- Bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên

- Yêu thiên nhiên, sống hòa hợp với thiên nhiên

IV GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG

Rau là nguồn thực phẩm không thể thiếu trong nguồn thức ăn của con người Rau không những cung cấp nguồn dinh dưỡng, chất khoáng cần thiết mà còn có tác dụng phòng chống và chữa bệnh tật Tuy nhiên rau chỉ đảm nhận vai trò trên khi rau có đủ an toàn vệ sinh thực phẩm

Trong những năm gần đây, do sự gia tăng nhanh chóng ở các khu đô thị, khu công nghiệp đã thải ra một lượng lớn các chất độc hại và một số chất bẩn gây ô nhiễm môi trường ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp ở các vùng lân cận, trong đó có vùng sản xuất rau Ngoài ra, người sản xuất không sử dụng đúng cách các biện pháp kỹ thuật như

sử dụng một lượng lớn và không hợp lý một số phân bón, hóa chất Bảo Vệ Thực Vật, vi sinh vật có hại quá mức cho phép theo quy định của FAO, WHO và của Việt Nam làm ảnh hưởng không nhỏ đến sức khỏe cộng đồng

Vừa qua thông tin về rau nhiễm chì, kim loại nặng, sán, nấm không rõ nguồn gốc…đã làm xôn xao dư luận, khiến người tiêu dùng lo lắng, hoang mang về chất lượng nhiều rau quả khác Trên thị trường rau quả hiện nay thì để mua được rau sạch quả là một công việc rất khó khăn bởi nơi nào cũng quảng cáo là bán rau an toàn, rau sạch nhưng sự thật đôi khi ngược lại Ngay cả trong siêu thị - nơi tưởng như an toàn nhất, lý tưởng nhất để các bà nội trợ yên tâm lựa chọn nhưng cũng không có một đơn vị chức năng nào đứng ra đảm bảo 100% về chất lượng Đặc biệt trong thời gian gần đây, các phương tiện truyền thông đại chúng cũng không ít lần cảnh báo về các loại rau sạch có sử dụng thuốc kích thích tăng trưởng, rau sạch được trồng bằng nước thải công nghiệp, nước cống rãnh…gây nên

sự hoang mang cho người tiêu dùng

Hiện nay rau sạch đang là vấn đề được quan tâm hàng đầu khi trên thị trường rau quả, người tiêu dùng luôn phải đối mặt với các loại rau củ quả có sử dụng dư lượng thuốc trừ sâu, thuốc kích thích, vi khuẩn, hóa chất gây bệnh…bởi lẽ đằng sau đó là sự lo lắng về chất lượng, về sức khoẻ cho bản thân và gia đình

* Rau độc hại là có nguyên nhân của nó và một số hình ảnh rau quả bị nhiễm độc do lạm dụng thuốc kích thích, tăng trưởng và nước bẩn:

Hình 1: Rau xà lách xoong bị nhiễm giun sán Hình 2: Cà chua được làm chín bằng chất kích thích

Hình 3,4: Sử dụng chất kích thích và phân bón hóa học với liều lượng rất cao trong sản

xuất nông nghiệp

Hình 5: Rửa rau bằng nguồn nước bị ô nhiễm, nước cống rãnh trước khi đưa ra thị

trường tiêu thụ

Ăn thường xuyên các loại rau quả có sử dụng một lượng lớn và không hợp lý các

loại phân bón, hóa chất Bảo Vệ Thực Vật, vi sinh vật có hại, dư lượng thuốc trừ sâu, thuốc kích thích, vi khuẩn, hóa chất… sẽ dẫn đến một số bệnh nguy hiểm đến sức khỏe con người như:

* Bệnh Ung thư

Nhiều nghiên cứu cho thấy, dư lượng thuốc trừ sâu tích lũy trong cơ thể người thông qua việc tiêu thụ thực phẩm có liên quan đến hàng loạt những căn bệnh ung thư như : ung thư máu, u tủy, ung thư não, ung thư gan, ung thư vú, ung thư buồng trứng, ung thư tuyến tiền liệt, tinh hoàn… Đặc biệt, trẻ em chính là đối tượng dễ chịu tác động từ hóa chất còn tồn đọng trong rau quả

Các nhà khoa học tại Trường đại học California (Mỹ) cũng cảnh báo rằng thuốc trừ sâu và hóa chất độc hại khác tồn đọng trong rau quả có thể làm tăng nguy cơ phát triển ung thư trong cuộc sống sau này ở trẻ em

Hình 6: Bệnh Ung thư có thể xảy ra ở trẻ em

* Ngộ độc cấp tính

Dư lượng thuốc trừ sâu quá mức cho phép trong thực phẩm là một trong những nguyên nhân quan trọng gây ra tình trạng ngộ độc cấp tính Biểu hiện của ngộ độc thực phẩm cấp tính thường là đau bụng, tiêu chảy, có thể có máu, nôn mửa, nhức đầu và sốt nhẹ Các triệu chứng này có thể xảy ra nhanh trong vòng vài giờ sau khi ăn uống, hoặc có thể kéo dài hơn sau nhiều giờ hoặc nhiều ngày thậm chí có thể sau 1 - 2 tuần lễ tùy vào loại và mức độ ngộ độc Ngộ độc thực phẩm hết sức nguy hại cho sức khỏe của người bệnh nó có thể dẫn đến tử vong nếu phát hiện muộn xử trí không kịp thời

Hình 7: Ngộ độc cấp tính có thể dẫn tới tử vong

*Tổn thương hệ thần kinh

Thịt cá, rau quả chứa dư lượng thuốc bảo vệ thực vật và thuốc trừ sâu quá mức cho phép chính là kẻ thù của não bộ Viện Hàn lâm Khoa học quốc gia Mỹ cảnh báo, sự phơi nhiễm với các hợp chất độc hại cho hệ thần kinh, tiêu biểu là thuốc trừ sâu, có thể dẫn đến hậu quả làm mất chức năng của não bộ Đặc biệt, hệ thần kinh sẽ phải chịu những tổn thương nghiêm trọng hơn nếu sự phơi nhiễm diễn ra trong thời gian mang thai và thời kỳ niên thiếu

Hình 8:Ảnh hưởng đến hệ thần kinh

*Chứng rối loạn tăng động giảm chú ý

Một trong những loại thuốc trừ sâu phổ biến nhất được sử dụng trong ngành nông nghiệp là Organophosphate Hóa chất này có trong các loại rau quả và có thể gây nguy hiểm cho sức khỏe trẻ em

Một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Pediatrics vào năm 2010 cho thấy, mối liên quan giữa nồng độ chất chuyển hóa trong nước tiểu dialkyl phosphate của organophosphate và chứng rối loạn tăng động giảm chú ý (ADHD) ở trẻ 8 - 15 tuổi Cụ thể là việc phơi nhiễm organophosphate vào cơ thể ở mức độ bình thường làm tăng tỷ lệ ADHD ở trẻ em Trẻ em mắc bệnh này thường không thể tập trung chú ý, không thể ngồi yên một chỗ trong thời gian dài và thường xuyên hành động một cách bộc phát

Hình 9:Dư lượng thuốc trừ sâu trong rau quả gây chứng tăng động ở trẻ

Ngoài ra, sử dụng quá nhiều thực phẩm chứa thuốc trừ sâu còn là căn nguyên của hàng loạt các vấn đề về sức khỏe khác như gây khiếm khuyết về sinh sản, tổn hại đến hệ

di truyền, tiêu hóa, nội tiết hoặc các hệ thống miễn dịch của cơ thể

Song song đó Thành Phố Hồ Chí Minh nằm trong danh sách các thành phố ô nhiễm không khí nghiêm trọng nhất thế giới Với tốc độ tăng trưởng GDP hàng năm đạt trên 8%, Việt Nam đang đối mặt với một hiểm hoạ ô nhiễm ngày càng trầm trọng Do tốc độ công nghiệp hoá và đô thị hoá nhanh chóng, ô nhiễm môi trường tại Hà Nội và Thành Phố Hồ Chí Minh đã trở thành một vấn đề trọng điểm của quốc gia

Hình 10: Ô nhiễm môi trường không khí do khói bụi Hình 11: Những cột xả chất thải của một nhà máy

Hình 12: Bãi rác khổng lồ ở vùng ngoại thành

Hình 13:Một khu rừng bị khai thác trắng.

Để đảm bảo chất lượng rau sạch và an toàn cho sức khỏe con người Với kiến thức hiểu biết của bản thân, chúng em xin giới thiệu một cách trồng rau tại nhà để cung cấp cho gia đình nguồn rau sạch là nguồn thực phẩm chủ yếu và quan trọng, nhằm bảo vệ sức khỏe gia đình, tạo cảnh quan nhà ở và giảm thiểu sự ô nhiễm môi trường địa phương nơi ở

V GIẢI PHÁP GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG VÀ THUYẾT MINH TIẾN TRÌNH GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG:

Đối với những ngôi nhà có diện tích nhỏ ở các thành phố lớn như: Thành phố Hồ Chí Minh hoặc Hà Nội chúng ta có thể áp dụng cách trồng treo ngược cây rau, quả Đối với phương pháp này vừa tiết kiệm diện tích vừa tạo cảnh quan cho nhà ở

5.1 Chuẩn bị vật liệu: Chuẩn bị chậu treo, đất trồng và cây giống:

1 Thùng nhựa: có thể dùng thùng sơn làm chậu trồng cây hoặc chai nước suối lớn, nhỏ

để tự làm chậu trồng và tiết kiệm chi phí. Tùy vào độ phát triển của cây hay khả năng chịu lực nơi treo mà bạn chọn loại thùng cho phù hợp

2 Đất trồng: có thể sử dụng đất chuyên trồng rau sạch để cây sạch bệnh, giàu dinh dưỡng

và không cần thêm phân bón Có thể trộn thêm đất phân trùng quế

3 Cây giống: Dùng loại cây giống 1 tháng tuổi.

Hình 14: Chuẩn bị nguyên vật liệu

5.2 Các bước thực hiện:

Bước 1: Có thể chọn những thùng sơn nước, chai từng sử dụng qua như bình nước suối 5l

hoặc 1,5l hay những chai nước trái cây, chai nhựa lớn hoặc rổ nhựa Khi đã có chai nhựa chúng ta nên làm sạch chúng và cắt ra làm đôi đồng thời sẽ chọn phần trên của chai nhựa

và tháo bỏ nắp chai Với những thùng nhựa, cần tạo 1 lỗ hổng ở dưới đáy chậu để trồng cây, đường kính lỗ khoảng 5cm (nếu to hơn thì cần lót lưới hoặc chắn bằng que/nan gỗ để đất khỏi rơi ra ngoài)

Hình 15: Vẽ và khoan lỗ đường kính 5cm

Bước 2: Lót lỗ trồng đã đục ở đáy chậu bằng lưới hoặc giấy bìa, túi nilông và bắt đầu cho

đất trồng vào chậu Đất cần xới cho tơi xốp trước khi cho vào chậu để cây dễ hấp thụ dinh dưỡng Tiếp theo, hãy lấy miếng lót ở lỗ đã đục ra, nếu đất còn vơi thì cho thêm đất trồng vào thùng

Bước 3: Trồng cà chua vào chậu.

Lưu ý: Nên trồng cây vào buổi chiều râm mát, tránh trồng vào buổi trưa nắng gắt nhằm

hạn chế sự thoát hơi nước qua lá

Hình 16: Trồng cà chua vào chậu

Bước 4: Treo ngược chiếc thùng này lên giá Hãy đảm bảo rằng những chiếc móc, giá

treo đã được gia cố chắc chắn để chịu được sức nặng của thùng đất. 

Thiết lập các móc treo: Chọn những nơi đầy nắng trong nhà để treo những thùng cây

như: ban công hay sân thượng Nhớ khoan hoặc bắt móc treo một cách chắc chắn, nếu không toàn bộ sẽ ngã hết xuống

Hình 17: Cây cà chua được treo ban công sau khi trồng xong

Trồng cà chua theo phương pháp treo ngược giúp tiết kiệm không gian cũng như diện tích trồng cây và làm cho không gian sống ngôi nhà thêm đẹp

Chăm sóc cây trồng:

- Tưới nước cho cây thường xuyên mỗi ngày 2 lần vào lúc sáng sớm và chiều tối.

- Quan sát theo dõi chúng qua từng ngày, nếu có sâu bệnh phải kịp thời phun thuốc, giúp chúng phát triển một cách tốt nhất

Khi cây đã trồng ổn định, để tiết kiệm diện tích, chúng ta tiến hành trồng thêm các loài rau ăn lá khác như: cải ngọt, cải xanh, mồng tơi, rau dền, xà lách,dâu tây… Hoặc có thể trồng thêm một số loài hoa để trang trí như: mười giờ, dạ yến thảo,….hoặc thậm chí là rau thơm sử dụng cho các món ăn hàng ngày tùy theo khẩu vị của từng gia đình ở phần mặt trên của chiếc thùng. Tuy nhiên khi trồng hai loại cây cùng một chậu, chúng ta nhớ tưới nước thường xuyên hơn cũng như bón phân định kì để cung cấp đủ chất, tránh các loại cây tranh chất dinh dưỡng của nhau

Hình 18: Chúng ta có thể trang trí bên ngoài để chậu cây đẹp và bắt mắt hơn

- Bón phân theo từng giai đoạn sinh trưởng của cây trồng (đối với đất trồng không trộn với đất phân trùng quế):

+ Bón lót: Trộn cùng giá thể trước khi trồng

+ Bón thúc chia làm 2 lần:

 Lần 1: Sau khi trồng 7-10ngày Dùng Dynamic bón khoảng 50g/chậu

 Lần 2: Sau khi trồng 20-25ngày (cây chuẩn bị ra hoa), bón khoảng 50g Dynamic/chậu, kết hợp bổ sung đất trồng nếu thấy đất vơi xuống

 Khi cây ra hoa, đậu quả, tùy thuộc tốc độ phát triển của cây có thể bổ sung thêm dinh dưỡng bằng cách phun qua lá 7 – 14 ngày/lần.Giai đoạn này nên bón phân có hàm lượng Kali cao để tăng khả năng đậu quả và chất lượng trái

- Tỉa nhánh, cành: Tùy thuộc vào giống cây mà để lại số nhánh khác nhau, nói chung nên để khoảng 2 thân nhánh chính còn các nhánh khác nên tỉa bỏ

- Thường xuyên tỉa bỏ các lá già, lá sâu bệnh giúp cây thông thoáng, giảm sâu bệnh

*Sau một thời gian khoảng 60 ngày cây cà chua bắt đầu cho ra hoa và quả:

Hình 19: Cây cà chua sai trĩu quả khi chăm sóc theo đúng kỹ thuật

*Một số kiểu chậu trồng rau khác:

Hình 20: Một số chậu khác có thể áp dụng cho lạ mắt và phá cách.

*Một số không gian trồng rau sạch có thể áp dụng:

Trồng rau sạch trong nhà:

Ngoài ra, chúng ta cũng có thể trồng rau tại lan can các bậc cầu thang đối với những nơi có sử dụng cầu thang xoắn ngoài trời

Hình 21: trồng rau ở lan can của cầu thang ngoài trời để tiết kiệm diện tích

Thiên nhiên rất cần thiết cho cuộc sống của con người Con người cần phải bảo vệ thiên nhiên, sống gần gũi và phải hòa hợp với thiên nhiên tại mỗi gia đình và nơi công cộng Bảo vệ thiên nhiên, chăm sóc thiên nhiên cũng chính là chăm sóc sức khỏe, chăm sóc lá phổi và nâng cao chất lượng cuộc sống Đó cũng chính là trách nhiệm của mỗi công dân và của cả cộng đồng

VI Ý NGHĨA CỦA VIỆC GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG:

Việc kết hợp kiến thức liên môn để giải quyết tình huống cung cấp rau sạch cho gia đình đã giúp cho chúng em hiểu rõ hơn về tác hại của việc sử dụng các loại hóa chất, thuốc bảo vệ thực vật, thuốc kích thích rau quả và các nguồn nước ô nhiễm… đối với nguồn thực phẩm hàng ngày và nó để lại một hậu quả rất nghiệm trọng cho bản thân và cho thế hệ mai sau Qua đó, chúng em nhận thức được rằng mình cần làm một việc gì đó

có ích cho gia đình và xã hội

Các cách thực hiện trên đều được lấy từ những kinh nghiệm đời sống và dựa vào các kiến thức đã học Ví dụ như việc trồng ngược cây cà chua hoặc cây ớt, cây dưa leo, cây cà tím,… chúng ta đều biết cà chua là loại quả được sử dụng rất phổ biến trong cuộc sống hàng ngày và chúng cũng giúp cho không gian, cảnh quan nhà ở của chúng ta rất đẹp mắt Ngoài ra, việc trồng rau trong nhà cũng giúp chúng ta yêu lao động, yêu thiên nhiên, phát huy khả năng tìm tòi sáng tạo

Cho nên mỗi người chúng ta hãy cùng nhau chung tay tham gia hoạt động bảo vệ sức khỏe bằng những việc làm cụ thể Chúng ta hãy cùng nhau làm cho thế giới sạch hơn

để bảo vệ sự sống cho chúng ta, sự phát triển bền vững của đất nước và sự sống còn của toàn nhân loại