Trường ĐHSP TDTT TP Hồ Chí Minh Họ và tên Vũ Mai Cẩm Tú Lớp Cao học khoá 5 BÀI TIỂU LUẬN Môn LÝ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP GIÁO DỤC THỂ CHẤT Đề Để thực hiện có hiệu quả nguyên tắc giữ gìn và nâng cao sức kho[.]
Trang 1Trường ĐHSP TDTT TP Hồ Chí Minh
Họ và tên: Vũ Mai Cẩm Tú
Lớp: Cao học khoá 5
BÀI TIỂU LUẬN Môn: LÝ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP GIÁO DỤC THỂ CHẤT
Đề: Để thực hiện có hiệu quả nguyên tắc giữ gìn và nâng cao sức khoẻ cho người học thì người Giáo viên thể dục cần phải làm gì?
Theo tổ chức Y tế thế giới: “Sức khoẻ là một trạng thái thoải mái đầy đủ về thể chất, tâm hồn và xã hội, không chỉ bó hẹp vào nghĩa không
có bệnh tật….” Sức khoẻ là quyền cơ bản của con người, khả năng vươn
lên để có sức khoẻ cao nhất có thể đạt được là một mục tiêu rất quan trọng, liên quan đến thế giới và đòi hỏi sự tham gia của nhiều khu vực xã hội, kinh tế… Trong lời kêu gọi toàn dân tập thể dục tháng 3 năm 1946,
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói: “Mỗi một người dân yếu ớt tức là làm cho
cả nước yếu ớt một phần, mỗi một người dân khoẻ mạnh, tức là góp phần cho cả nước khoẻ mạnh…” Ngoài ra, hoàn thiện thể chất là: “Cơ thể phát triển một cách toàn diện, nhịp nhàng, hài hoà kể cả hình thái và chức năng Thể lực cường tráng, có khả năng thích ứng tốt với điều kiện sản xuất và chiến đấu Các phẩm chất trí tuệ và tinh thần phát triển tốt, thích nghi dễ dàng với môi trường sống luôn biến động” Thấm nhuần
Trang 2sâu sắc chủ nghĩa duy vật biện chứng và y học dân tộc, Bác Hồ coi sức khoẻ con người là sự thống nhất giữa hai yếu tố thể chất và tinh thần Thể chất lành mạnh thì tinh thần sung mãn Tinh thần hang hái, năng động thể hiện thể chất tốt lành mạnh Như vậy, sự toàn vẹn của cơ thể, phát triển cân đối giữa chiều cao và cân nặng, không có bệnh tật hoặc dị tật.Cơ thể phải thích ứng tốt với mọi biến đổi của môi trường Để làm rõ vấn đề trên, tôi xin phân tích như sau:
Cái quý nhất của mỗi con người là sức khỏe và trí tuệ Có sức khỏe tốt sẽ tạo điều kiện cho trí tuệ phát triển được tốt hơn và ngược lại TDTT giúp cho ta có được sức khỏe tốt, từ đó, có thể học tập tốt và tham gia các hoạt động ở nhà trường đạt hiệu quả cao hơn TDTT góp phần nâng cao chất lượng giáo dục giúp các em trở thành con người có ích cho
xã hội Trong chế độ xã hội chủ nghĩa, sức khoẻ của mỗi người không phải chỉ là vần đề riêng của từng người, mà còn là tài sản chung của xã hội Toàn xã hội cũng có trách nhiệm đối với sức khoẻ của từng người Những nhân tố ảnh hưởng đến sức khoẻ, tầm vóc và thể lực con người thì theo chuyên gia người Nhật Bản: Dinh dưỡng chiếm 31%, di truyền chiếm 23%, TDTT chiếm 20% và các yếu tố khác như môi trường sống
chiếm 26% Theo Paplop thì “Con người, một hệ thống tự điều hoà, tự duy trì, tự hồi phục, tự tu chỉnh, tự cải tiến hoàn thiện ở một mức độ cực
kỳ tinh vi” Vì thế, mỗi người tự đánh giá, gìn giữ sức khoẻ của mình vì
ta hiểu ta hơn ai hết để tự điều hoà, tự tu bổ, tự điều chỉnh, tự cải tiến rèn luyện, tự thay đổi lối sống… cho có thể lực tốt, thần kinh tốt và tinh thần
tốt Theo đó “Phát triển thể lực tầm vóc người Việt Nam trong 20 năm
Trang 3tới để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước; từng bước nâng cao chất lượng giống nòi và tăng cường tuổi thọ của người Việt Nam”; “Tăng cường công tác chăm sóc sức khỏe sinh sản, sức khỏe bà mẹ và trẻ sơ sinh, giảm mạnh tỷ lệ suy dinh dưỡng để cải thiện các chỉ số cơ bản của trẻ
em 5 tuổi và đảm bảo các tiêu chí đánh giá thể lực, tầm vóc thân thể của thanh niên Việt Nam lứa tuổi trưởng thành” được trích dẫn từ Quyết
định về việc phê duyệt Đề án tổng thể phát triển thể lực, tầm vóc người Việt Nam giai đoạn 2011-2030 số 641/QĐ-TTg ngày 28/04/2011 do Phó
Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân ký và“Giáo dục thể chất trong nhà trường là nội dung giáo dục, môn học bắt buộc, thuộc chương trình giáo dục của các cấp học và trình độ đào tạo, nhằm trang bị cho trẻ em, học sinh, sinh viên các kiến thức, kỹ năng vận động cơ bản, hình thành thói quen luyện tập thể dục, thể thao để nâng cao sức khỏe, phát triển thể lực, tầm vóc, góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện” được trích từ:
Điều 2 Vị trí, mục tiêu giáo dục thể chất và hoạt động thể thao trong nhà trường của Nghị định Quy định về giáo dục thể chất và hoạt động thể thao trong nhà trường số 11/2015/NĐ-CP ngày 31/10/2015 của Chính phủ do Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng ký đã khẳng định, trong quá trình giảng dạy và giáo dục người thầy luôn luôn giữ vai trò chủ đạo, mong muốn kết quả của dạy học đạt chất lượng cao thì thầy giáo phải biết động viên và khêu gợi tính tích cực và tự giác của học sinh Chúng ta cần biết trong buổi học gây được hứng thú cho người học thì kết quả bao giờ cũng tốt hơn một buổi học khô khan, nặng nề và bắt buộc Vì thế, người
Trang 4giáo viên cần phải hiểu thật rõ về đối tượng, trình độ, đặc điểm sinh lý, hoàn cảnh gia đình, thể lực, trạng thái sức khoẻ, khả năng quan sát biểu hiện tâm sinh lý của người học…Trên cơ sở đó, khi thiết kế giáo án thì người thầy phải đặt mình vào vị trí của người học để xác định xem khối lượng vận động như vậy có phù hợp với người học không đảm bảo nguyên tắc vừa sức để người học dễ dàng tiếp thu và thực hiện Ngoài ra, người thầy còn phải có khả năng dự đoán được những thuận lợi, khó khăn, những sai lầm mắc phải trong quá trình thực hiện các bài tập TDTT để có thể xử lý một cách chủ động, bổ xung các bài tập bổ trợ từ đơn giản đến phức tạp cho người học không bị chấn thương trong giờ tập Muốn vậy, người giáo viên phải có tri thức và tầm hiểu biết sâu rộng
là hành trang và vốn liếng vô cùng quan trọng cho việc thực hiện tốt chức năng và nhiệm vụ của mình Có năng lực làm mẫu (làm mẫu động tác phải hoàn chỉnh, làm từng phần riêng lẻ và chuẩn), lời nói rõ ràng, phát âm chuẩn phải phù hợp với bài học và lứa tuổi Không ngừng học hỏi, nâng cao nghiệp vụ chuyên môn cho bản thân, tiếp thu và ứng dụng những thành tựu khoa học vào trong dạy học Tuy cùng chịu sự chi phối của những quy luật và yếu tố như ở các giai đoạn phát triển khác nhau, nhưng mỗi một giai đoạn lứa tuổi trong quá trình phát triển tâm lí của cá thể nói chung và trẻ em nói riêng là một khoảng thời gian nhất định với những đặc trưng riêng của một trình độ phát triển Lứa tuổi học sinh tiểu học là một giai đoạn phát triển với các đặc trưng sau: Học sinh tiểu học thường là những trẻ có tuổi từ 6 – 11, 12 tuổi Đây là lứa tuổi đầu tiên đến trường, trở thành học sinh và có hoạt động chủ đạo Trẻ em lứa tuổi
Trang 5học sinh tiểu học thực hiện bước chuyển từ hoạt động vui chơi là hoạt động chủ đạo sang học tập là hoạt động chủ đạo Là hoạt động lần đầu tiên xuất hiện với tư cách là chính nó, hoạt động học tập có vai trò và ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển tâm lí của học sinh tiểu học.Cùng với cuộc sống nhà trường, hoạt động học tập đem đến cho trẻ nhiều điều mà trước đây trẻ chưa bao giờ có được hoặc không thể tiếp cận được Từ đó, cùng với sự phát triển về thể chất và dựa trên những thành tựu phát triển tâm lí đã đạt được của giai đoạn trước, trẻ sẽ tạo lập nên những cái mới trong đời sống tâm lí của mình, mà trước hết là tính chủ định, kĩ năng làm việc trí óc, sự phản tỉnh, những cấu tạo tâm lí mới đặc trưng cho lứa tuổi này Trẻ chẳng những phải ý thức và có thái độ trách nhiệm trong việc thực hiện các nhiệm vụ của mình, đặc biệt là nhiệm vụ học tập và biết điều khiển hành vi của mình một cách có chủ định, đồng thời phải có khả năng thiết lập, vận hành cùng một lúc các mối quan hệ với các đối tượng khác nhau và mang các tính chất khác nhau Trước những thách thức này, trẻ dù muốn hay không cũng phải lĩnh hội các cách thức, phương thức phức tạp hơn của hành vi và hoạt động để thỏa mãn những yêu cầu và đòi hỏi của cuộc sống nhà trường và
nhờ vậy “đẩy” được sự phát triển của mình lên một mức cao hơn.Tuổi
tiểu học là tuổi của sự phát triển hồn nhiên bằng phương thức lĩnh hội Cùng với việc lĩnh hội, tiếp thu một hệ thống tri thức về các môn học, trẻ
em học cách học, học kĩ năng sống trong môi trường trường học và môi trường xã hội Cùng với sự ảnh hưởng khá lớn của môi trường giáo dục gia đình và quan hệ bạn bè cùng tuổi, cùng lớp và trường học, học sinh
Trang 6tiểu học lĩnh hội các chuẩn mực quy tắc đạo đức của hành vi Sự lĩnh hội trên tạo ra những biến đổi cơ bản trong sự phát triển tâm lí của học sinh tiểu học Chúng không chỉ đảm bảo cho các em thích ứng với cuộc sống nhà trường và hoạt động học, mà còn chuẩn bị cho các em những bước ngoặt quan trọng trong cuộc sống ở tuổi thiếu niên, lứa tuổi có xu thế vươn lên làm người lớn Có những thay đổi cơ bản về những đặc điểm giải phẫu tâm lý cụ thể như: Bộ xương phát triển, đặt biệt là cột sống Các dây chằng, cơ bắp được tăng cường Sự cốt hóa ở các ngón tay hoàn thiện Cơ tim phát triển mạnh ở tuổi 10 – 11 Trọng lượng não phát triển bằng người lớn, đặt biệt thùy trán phát triển mạnh Có sự cân bằng hơn trong hoạt động của 2 quá trình hưng phấn và ức chế Ngoài ra, các tố chất vận động cũng là mặt chất lượng về khả năng vận động của con người, bao gồm các tố chất nhanh, mạnh, bền, khéo léo và mềm dẻo cũng cần cho sự phát triển toàn diện của các em lúc này Sự phát triển đó tồn tại song song trong quá trình học tập và rèn luyện giúp các em tích lỹ nhiều kinh nghiệm cho sự phát triển sau này Tóm lại, lứa ở lứa tuổi này đang có sự hoàn thiện về cơ thể Đây là tiền đề vật chất quan trọng cho
những hoạt động mới ở trẻ Về việc này, N.X.Leytex đã khắc họa: “Tuổi tiểu học là thời kì của sự nhập tâm và tích lũy tri thức, thời kì mà sự lĩnh hội chiếm ưu thế Chức năng trên được thực hiện thắng lợi nhờ các đặc điểm đặc trưng của lứa tuổi này – sự tuân thủ tuyệt đối vào những người
có uy tín với các em (đặc biệt là thầy, cô giáo), sự mẫn cảm, sự lưu tâm,
đặc biệt là thái độ vui chơi ngây thơ đối với các đối tượng mà các em được tiếp xúc Trong đó, tố chất vận động ngoài việc thể hiện đặc điểm
Trang 7của các tố chất còn phụ thuộc vào trạng thái của người tập và điều kiện thực hiện… rèn luyện tố chất phải thông qua quá trình tập luyện bằng một phương pháp chuyên môn Hệ phương pháp ấy phải xây dựng trên
cơ sở hiểu biết về phản ứng của cơ thể đối với lượng vận động, hiểu biết
về sự phục hồi
“Nâng cao chất lượng hiệu quả giáo dục thể chất, thể thao trong trường học nhằm tăng cường sức khỏe, phát triển thể lực toàn diện, trang bị kiến thức, kỹ năng vận động cơ bản và hình thành thói quen tập luyện thể dục, thể thao thường xuyên cho trẻ em, học sinh, sinh viên; gắn giáo dục thể chất, thể thao trường học với giáo dục ý chí, đạo đức, lối sống, kỹ năng sống; đáp ứng như cầu vui chơi giải trí, lành mạnh cho trẻ
em, học sinh sinh viên, đồng thời góp phần phát hiện, đào tạo năng khiếu và tài năng thể thao cho đất nước” được trích từ Quyết định phê
duyệt Đề án tổng thể phát triển giáo dục thể chất và thể thao trường học giai đoạn 2016-2020, định hướng đến năm 2025 số 1076/QĐ-TTg ngày 17/06/2016 của Thủ tướng Chính phủ do Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam
ký Vì vậy, để học sinh có sức khỏe tốt cần phải phát triển tốt nhất về các
tố chất thể lực, điều thiết yếu là các em phải học đầy đủ các tiết học trong chương trình, bên cạnh đó tích cực tham gia hoạt động khóa, phong trào thể dục thể thao tại trường và tham gia tốt các hội thi hội khỏe phù đổng (vô địch học sinh) hàng năm Song song đó, nhà trường quan tâm sâu sắc hơn, tạo diều kiện nhiều hơn nữa về giáo dục thể chất cho các em, nhằm tạo động lực để các em rèn luyện sức khỏe, nâng cao thể lực, chống bệnh tật… từ đó làm động lực thúc đẩy cho việc học tập đạt kết quả cao hơn
Trang 8Tiếp thu những tinh hoa văn hóa của thế giới, đưa khoa học kỹ thuật vào trong học tập biến nó thành của mình trong khả năng cho phép Điều đó
chứng minh rằng: “Đánh giá kết quả rèn luyện thể lực toàn diện của người học trong nhà trường”;“Điều chỉnh nội dung, phương pháp giáo dục thể chất phù hợp với các trường ở các cấp học và trình độ đào tạo”
và “Đẩy mạnh việc thường xuyên rèn luyện thân thể, nâng cao sức khỏe
để học tập, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc cho học sinh, sinh viên trong quá trình hội nhập quốc tế” được trích từ guồn tài liệu Quy định về việc
đánh giá, xếp loại thể lực học sinh, sinh viên (ban hành kèm theo Quyết định số 53/2008/QĐ-BGD&ĐT ngày 18/09/2008 của Bộ trưởng BGD&ĐT do Thứ trưởng Phạm Vũ Luận ký) Nếu con người có đủ tiêu chuẩn trên sẽ là con người chẳng những có sức khỏe tốt mà còn có cuộc sống vui tươi và hạnh phúc Sự vẹn toàn của cơ thể, phát triển cân đối giữa chiều cao và cân nặng, không có bệnh tật hoặc dị tật thúc đẩy các
em có cuộc sống lành mạnh, từng bước hội nhập theo xu thế phát triển để trở thành con người xã hội chủ nghĩa, giúp ích cho bản thân và xây dựng đất nước sau này Sức khỏe có vai trò vô cùng quan trọng đối với chúng
ta Để có được một sức khỏe tốt không phải là điều khó khăn mà nó nằm trong sự lựa chọn của mỗi người Hãy tập luyện thể thao ngay từ bây giờ, bạn sẽ cảm thấy thay đối từng ngày; sẽ có một sức khỏe tốt, một tinh thần thoái mái hơn và khi có sức khỏe và tinh thần thoái mái bạn sẽ làm được nhiều điều mà mình mong muốn