Biện pháp rèn đọc cho học sinh chưa đạt chuẩn ở lớp một (sách chân trời sáng tạo)

UBND QUẬN TRƯỜNG TIỂU HỌC SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM BIỆN PHÁP RÈN ĐỌC CHO HỌC SINH CHƯA ĐẠT CHUẨN Ở LỚP 1 BỘ SÁCH CHÂN TRỜI SÁNG TẠO GIÁO VIÊN THỰC HIỆN: TRÌNH ĐỘ: ĐƠN VỊ CÔNG TÁC: NĂM 20

UBND QUẬN TRƯỜNG TIỂU HỌC

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

BIỆN PHÁP RÈN ĐỌC CHO HỌC SINH

CHƯA ĐẠT CHUẨN Ở LỚP 1 (BỘ SÁCH CHÂN TRỜI SÁNG TẠO)

GIÁO VIÊN THỰC HIỆN:

TRÌNH ĐỘ:

ĐƠN VỊ CÔNG TÁC:

NĂM 2022

2/16

MỤC LỤC

5.1 Tính mới của sáng kiến 3

5.2 Nội dung sáng kiến: 4

5.2.1.Thực trạng 4

5.2.2 Biện pháp thực hiện 5

5.2.2.1 Kết hợp với phụ huynh: 5

5.2.2.2 Đối với giáo viên chủ nhiệm: 6

5.2.2.3 Chú trọng việc xác định mục tiêu: 7

5.2.2.4 Xác định và nắm vững nội dung: 7

5.2.2.5 Tổ chức tốt đôi bạn cùng tiến: 14

5.2.2.6 Khuyến khích tinh thần tự học và khơi gợi sự hứng thú của học sinh: 15

5.2.3 Khả năng áp dụng của sáng kiến: 15

6 Những thông tin cần được bảo mật: Không có 15

7.Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến: 15

8 Đánh giá lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được do áp dụng sáng kiến theo ý kiến của tác giả: 15

3/16

CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN

Kính gửi: Hội đồng Sáng kiến Ngành Giáo dục thị xã Bình Long Tôi ghi tên dưới đây:

Số

TT

Họ và tên

Ngày tháng năm sinh

Nơi công tác

Chức danh

Trình

độ chuyên môn

Tỷ lệ (%) đóng góp vào việc tạo ra sáng kiến

1 Là tác giả đề nghị xét công nhận sáng kiến: “Biện pháp rèn đọc cho học

sinh chưa đạt chuẩn ở lớp Một”

2 Chủ đầu tư tạo ra sáng: Tác giả đồng thời là chủ đầu tư tạo ra sáng kiến

3 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Giáo dục ( môn Tiếng Việt)

4 Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu: Ngày tháng năm 20

5 Mô tả bản chất của sáng kiến:

5.1 Tính mới của sáng kiến

Môn Tiếng Việt nó có vị trí đặc biệt quan trọng trong việc hình thành nhân

cách tốt đẹp cho con người trong thời đại mới

Môn Tiếng Việt ở trường Tiểu học là một môn chiếm phần lớn thời gian

trong chương trình học của trẻ Việc đọc thông, viết thạo rất cần thiết đối với học sinh

Tiểu học vì nó phát triển năng lực sử dụng ngôn ngữ và hoạt động giao tiếp của các

em Muốn đọc thông thì các em phải học tốt phần âm, vần Để nâng cao chất lượng

Giáo dục trong nhà trường Tiểu học, chúng ta phải không ngừng đổi mới phương

pháp dạy học theo định hướng phát triển năng lực của học sinh, lấy học sinh làm trung

tâm Tổ chức giờ dạy một cách linh hoạt, sang tạo Vận dụng các trò chơi học tập để

kích thích sự hứng thú của học sinh Việc đổi mới phương pháp, hình thức tổ chức

4/16

dạy học kết hợp dạy học cá nhân với dạy học theo nhóm làm cho học sinh tích cực trong học tập Trong đó việc hỗ trợ học sinh chưa đạt chuẩn là mục tiêu cơ bản hàng đầu, là mối quan tâm lớn nhất đối với sự nghiệp Giáo dục hiện nay, đặc biệt là ở lớp một Để khắc phục tình trạng trên giáo viên cần phải phối kết hợp cùng Ban giám hiệu nhà trường và phụ huynh học sinh đề ra kế hoạch cụ thể để giúp các em học tập tốt

5.2 Nội dung sáng kiến:

5.2.1.Thực trạng

Trong quá trình thực hiện : “Hỗ trợ học sinh chưa đạt chuẩn môn Tiếng Việt” tôi gặp một số thuận lợi và khó khăn sau:

a Thuận lợi

- Bản thân tôi đã qua nhiều năm giảng dạy lớp một

- Được sự quan tâm, động viên giúp đỡ về chuyên môn của Ban giám hiệu nhà trường và bạn bè đồng nghiệp

- Bản thân luôn khắc phục mọi khó khăn trong cuộc sống, luôn tìm tòi và học hỏi ở đồng nghiệp để nâng cao nghiệp vụ chuyên môn và luôn đổi mới phương pháp, hình thức tổ chức dạy phù hợp với học sinh để giúp các em chủ động, tích cực tham gia vào hoạt động học tập

- Đa số học sinh đã nỗ lực vượt khó vươn lên trong học tập

b Khó khăn

* Về phía giáo viên: Năm học 2020 – 2021 là năm đầu tiên áp dụng Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, giáo viên còn khá nhiều lung túng khi giảng dạy, đặc biệt là làm thế nào để dạy theo hướng phát huy phẩm chất, năng lực cho học sinh theo định hướng của chương trình Giáo dục phổ thông 2018

*Về phía học sinh: Trường TH-THCS Thanh Phú thuộc thị xã Bình Long là một trong các trường có nhiều học sinh dân tộc Cho nên hàng năm lớp tôi chủ nhiệm có học sinh là con em đồng bào dân tộc STiêng cụ thể như sau:

Năm học Tổng số học sinh Tổng số học sinh dân

tộc

2020 -

2021

Tuy nhiên cái khó khăn lớn nhất của tôi trong suốt các năm chủ nhiệm lớp Một

là đa số học sinh của lớp là con của các gia đình có hoàn cảnh kinh tế còn khó khăn, các em không được qua lớp mẫu giáo Năm học 2020 - 2021 do dịch bệnh Covid- 19 các em học sinh dân tộc không được học qua lớp ( Chuẩn bị Tiếng Việt cho trẻ em dân tộc thiểu số trước khi vào lớp một) vì thế một số em chưa nói sõi Tiếng Việt

5/16

Trong lớp hơn 40% các em chưa nhận biết được các chữ cái Bên cạnh đó đa số là con em gia đình lao động nghèo, lại đông con nên kinh tế càng khó khăn, bố mẹ các

em là những người chuyên làm thuê kiếm sống hoặc làm rẫy xa nhà nên ít có thời gian dạy bảo con cái học hành cũng như quan tâm đến việc học tập của con mình Đặc biệt học sinh lớp tôi chủ nhiệm năm học này nhiều em bố mẹ đã li dị: Điểu Minh Thiên, Vũ Hoàng Long, Lê Tiến Vũ, Nguyễn Gia Bảo, Nguyễn Minh Hoàng, Đặng

Vũ Ngọc Giàu Vì vậy các em phải ở với ông bà đã lớn tuổi nên việc dạy bảo các em học tập cũng gặp không ít khó khăn

- Là học sinh tiếp thu bài chậm các em thường có tâm lý tự ti, mặc cảm Hiểu cái mới chậm, quên nhanh cái vừa tiếp thu được Quá trình ghi nhớ chậm chạp, không đầy đủ và thiếu chính xác Dễ quên với cái gì không liên quan, không phù hợp với nhu cầu mong đợi của trẻ, khó nhớ những kiến thức có tính khái quát và thường nản lòng Sự chú ý của các em còn hạn chế, các em còn lơ đãng không tập trung khi cô giảng bài

* Về phía phụ huynh

Qua buổi họp phụ huynh đầu năm, tôi nhận thấy đa số PHHS chưa nắm vững cách dạy cho con học ở nhà Phụ huynh chưa nắm rõ cấu trúc của nội dung các bài học trong SGK mới ( bộ sách Chân trời sang tạo) và cách dạy con đánh vần, ghép chữ theo chương trình học hiện nay, có phụ huynh còn hướng dẫn con cách ghép chữ theo lối học trước đây mà phụ huynh đã học.( âm x phụ huynh hướng dẫn các em đọc

là ích xì, s đọc là ét sờ, ch đọc là xê hát…) Một số phụ huynh nhận thức còn hạn chế, chưa hiểu rõ tầm quan trọng việc học tập của con em mình và cũng do tâm lý của phụ huynh còn phó mặc con em cho nhà trường nên chưa có sự quan tâm đúng mức, điều này ít nhiều dẫn đến việc học sinh học chưa hoàn thành môn Tiếng Việt và gây trở ngại trong công tác giảng dạy của tôi

Từ những thực trạng nêu ở trên đã làm tôi suy nghĩ, tìm hiểu cũng như đề ra một

số biện pháp cụ thể để thay đổi thực trạng nói trên

5.2.2 Biện pháp thực hiện

5.2.2.1 Kết hợp với phụ huynh:

Trong buổi họp phụ huynh học sinh đầu năm ngoài những trao đổi chung về đặc điểm tình hình của lớp, các quy định của lớp, của trường tôi còn dành một khoảng thời gian giới thiệu bộ SGK ( Chân trời sang tạo) lớp một chương trình Giáo dục phổ thông 2018 để giúp phụ huynh nắm được:

- Những điểm đổi mới và điểm trọng tâm của chương trình và SGK bộ sách ( Chân trời sáng tạo) lớp 1 nhất là môn Tiếng Việt

- Cấu trúc và trình tự các bài học âm, vần, tập đọc trong SGK( Chân trời sáng tạo) lớp một

7/16

thật, mô hình, tranh ảnh, hình vẽ để giúp học sinh tăng vốn từ và luyện phát âm cho học sinh mọi lúc, mọi nơi

- Trong quá trình học tập luôn luôn chú ý theo dõi, phát hiện những cố gắng tiến bộ để tuyên dương, khen thưởng các em trước lớp nhằm động viên tinh thần học tập và khuyến khích các bạn khác cố gắng noi theo

- Giáo dục học sinh lòng ham đọc sách, hình thành phương pháp và thói quen làm việc với sách cho học sinh Thông qua việc đọc phải làm cho các em thích đọc

và thấy được khả năng đọc là có ích cho các em trong cả cuộc đời Phải làm cho các

em học sinh thấy đó là một trong những con đường đặc biệt để tạo cho mình một cuộc sống trí tuệ đầy đủ và phát triển

5.2.2.3 Chú trọng việc xác định mục tiêu:

- Bước đầu là tôi xác định mục tiêu của môn học: môn Tiếng Việt lớp 1 chương trình Giáo dục phổ thông 2018 là

+ Hình thành, phát triển các phẩm chất chủ yếu năng lực chung và những năng lực đặc thù của môn học: Như năng lực ngôn ngữ và năng lực văn học; rèn luyện các

kĩ năng: đọc, viết, nói, nghe

+ Cung cấp cho học sinh những kiến thức về ngôn ngữ nói và ngôn ngữ viết, chú ý hơn đó là ngôn ngữ đọc

5.2.2.4 Xác định và nắm vững nội dung:

Sau khi đã xác định được mục tiêu tôi đi vào phần nội dung:

a Phần âm:

Giai đoạn học chữ cái là giai đoạn vô cùng quan trọng Trẻ có nắm chắc từng chữ cái thì mới ghép được các chữ vào với nhau để thành tiếng, các tiếng đơn ghép lại với nhau tạo thành từ và thành câu

Giai đoạn này tôi dạy cho trẻ phân tích từng nét chữ cơ bản trong từng chữ cái

và nếu chữ cái đó có cùng một tên gọi song có nhiều kiểu viết khác nhau hay gặp trong sách báo như: chữ a, chữ g thì tôi phân tích cho học sinh hiểu và nhận biết đó là: chữ a, chữ g để khi gặp kiểu chữ đó trong sách báo trẻ dễ hiểu và không bị lúng túng

Ví dụ:

Âm: a - a , g - g

+ Âm a gồm hai nét: nét tròn nằm bên trái và nét sổ thẳng nằm bên phải; a cũng gồm nét tròn và nét móc trên

+ Âm g gồm : nét kín và nét móc dưới; g gồm nét cong kín nối với nét cong phải

8/16

Từ việc học kỹ cấu tạo âm tạo bởi các nét chữ cơ bản thật kỹ và tỉ mỉ sẽ giúp trẻ phân biệt được sự khác nhau cả về cấu tạo và tên gọi của bốn âm sau: d; b; p; q

Ví dụ:

+ Âm d gồm hai nét: nét cong kín nằm ở bên trái và nét sổ thảng nằm bên phải đọc là: “ dờ “

+ Âm b gồm hai nét: nét cong phải nằm ở bên phải và nét sổ thẳng nằm ở bên trái đọc là: “ bờ “

Sang phần âm ghép nghĩa là âm gồm hai âm đơn ghép lại với nhau Tôi cũng dạy thật kĩ và cho học sinh sắp xếp các âm có âm h đứng sau thành một nhóm để nói lên được sự giống nhau và khác nhau của các âm đó

+ Ví dụ cụ thể:

Dạy âm: ch- kh ( Bài 4 trang 36) chủ đề: Đi chợ

(TIẾT 1)

Muốn học sinh đọc được, viết được chữ ghi âm ch thì ở các bài âm c và h học sinh phải nắm vững Tiến trình lên lớp:( ch )

*Bài mới

1 Khởi động

- GV giới thiệu tranh SGK/36

- YCHS quan sát tranh và trả lời câu

hỏi theo gợi ý:

+ Nêu những gì em thấy trong tranh?

- GV ghi nhanh lên bảng các tiếng:

(chậu, chổi, chuối…)

+ Em hãy nêu những điểm giống nhau

của các tiếng : chậu, chổi, chuối - GV

nhận xét, tuyên dương

- GV giới thiệu tên bài, ghi tựa

2.Nhận diện âm chữ mới, tiếng có âm chữ

mới

*: Nhận diện âm chữ ch

- GV giới thiệu chữ ch

- Âm ch có mấy âm ghép lại?

- HS mở SGK/36

HS nêu CN

- HS nêu: đều có âm ch

- HS quan sát

- Có 2 âm: (âm c và âm h ghép lại)

- HS lắng nghe

9/16

- GV đọc mẫu

- YCHS đọc

3 Đánh vần tiếng khóa, đọc trơn từ khóa

- Bước 1: Đánh vần, đọc trơn tiếng

chợ - GV giới thiệu tranh cuối bên trái

SGK/36 - YCHS nêu tranh vẽ gì?

- GV nhận xét rút ra tiếng : chợ

- GV giới thiệu tiếng chợ trong mô

hình tiếng

ch ơ chợ

- YCHS phân tích tiếng chợ

- YCHS đánh vần chợ

- YCHS đọc trơn chợ

- YCHS đọc mô hình tiếng chợ

- Nêu âm mới vừa học trong tiếng chợ?

- Nhận xét, tuyên dương

* Giới thiệu chữ kh( tương tự chữ ch

* Yêu cầu HS so sánh: ch- kh

4 Tập viết

Bước 1: Tập viết vào bảng con

- GV giới thiệu chữ mẫu ch, kh, chợ,

khế

- GV viết mẫu nêu quy trình viết

- Theo dõi, HDHS

Bước 2: Viết vở tập viết

- GV giới thiệu bài viết trong VTV

- GV nêu YC tập viết

- Nhắc nhở HS tư thế ngồi viết

- HS đọc (CN-ĐT)

- HS quan sát

- HS nêu CN

- HS quan sát

- HS phân tích CN

- HS đọc CN-ĐT

- HS đọc CN- ĐT

- HS đọc CN-ĐT

- Âm ch

- Giống nhau âm h đứng cuối, khác âm c,k đứng đầu

- HS quan sát

- HS viết BC -HS mở vở, quan sát

- HS lắng nghe

- HS viết vở

10/16

- YCHS viết VTV

- Thu một số vở kiểm tra, nhận xét,

tuyên dương

5 Củng cố : Yêu cầu HS tìm thêm tiếng, từ

có chứa âm ch, kh - Nhận xét, tuyên dương

- Nhận xét tiết 1

HS tìm, nêu CN

(TIẾT 2) Chủ yếu rèn kĩ năng đọc của tiết 1

Luyện đọc từ, câu: rèn thêm về cách ngắt, nghỉ hơi trong câu Tìm tiếng ứng dụng có trong câu