Luận Văn: Hiện trạng quản lý thu gom và xử lý rác thải ở khu vực chợ Đông Ba
Trang 1HIỆN TRẠNG QUẢN LÝ THU GOM VÀ XỬ LÝ
RÁC THẢI Ở KHU VỰC CHỢ ĐÔNG BA
K41 KT TN_MT
Người trình bày: Nguyễn Thị Mỹ Duyên
GVHD: Bùi Dũng Thể
Trang 2PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
ĐẶT VẤN ĐỀ
TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
CẤU TRÚC BÁO CÁO
KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
Trang 3 Rác thải là sản phẩm tất yếu của cuộc sống.Cùng với mức sống của nhân dân ngày càng cao và công cuộc công nghiệp hóa ngày càng phát triển sâu rộng rác thải cũng được thải ra ngày càng nhiều với những thành phần ngày càng phức tạp và đa dạng.Tác động tiêu cực của rác thải nói chung là rất rõ ràng nếu như những chất thải này không được quản lý thu gom và xử lý đúng kỹ thuật môi trường
Ở Việt Nam thực tế việc quản lý và xử lý rác thải mặc
dù đã có nhiều tiến bộ cố gắng nhưng chưa ngang tầm với nhu cầu đòi hỏi Đặc biệt đối với những nơi phát triển
về du lịch dịch vụ thì càng phải chú trọng giữ gìn và quan tâm tới vấn đề môi trường
Trang 4 Thành phố Huế là trung tâm chính trị, xã hội và văn hóa
du lịch của tỉnh TT – Huế, với dòng sông Hương thơ mộng, non nước hữu tình Người dân tỉnh nhà đang ra sức tái tạo bức tranh cảnh sắc ở hai bên sông Hương thật quyến rũ, với một nét Huế đặc trưng, song chợ Đông
Ba hiện tại đã và đang làm cho bức tranh đó xấu đi Hoạt động kinh doanh của chợ đã có tác động lớn đến kinh tế
xã hội và hệ sinh thái
Trang 5 Là chợ đầu mối lớn nhất trên địa bàn tỉnh TT – Huế,
hàng ngày chợ Đông Ba thải một lượng lớn nước thải chưa qua xử lý xuống sông Hương
Đây là một trong những cơ sở gây ô nhiễm nghiêm trọng trên địa bàn tỉnh TT – Huế vẫn chưa được xử lý triệt
để Tình trạng ô nhiễm môi trường ở chợ Đông Ba hàng chục năm nay đang là nổi nhức nhối của các cơ quan chức năng và người dân nơi đây
Xuất phát từ tình trạng trên chúng tôi quyết định
ở chợ Đông Ba – Thành phố Huế”
Trang 6
Với lý do trên chúng tôi có các nội dung và mục tiêu nghiên cứu sau:
Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn của việc quản
lý thu gom và xử lý rác thải ở chợ Đông Ba thành phố Huế
Nghiên cứu đánh giá cách thức tổ chức, hiệu quả kinh
tế của công tác thu gom và xử lý rác thải ở chợ Đông Ba
Trên cơ sở phân tích thực trạng quản lý thu gom và
xử lý rác ở chợ Đông Ba, đưa ra một số phương hướng
và giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả trong công tác
II MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
Trang 7Để thực hiện được những nội dung trên chúng tôi sử dụng một số phương pháp sau:
Phương pháp nghiên cứu tài liệu được sử dụng để
thu thập các tài liệu liên quan đến chợ Đông Ba, cũng như các đề tài nghiên cứu liên quan
liệu, chọn mẫu điều tra
Phương pháp nghiên cứu trường hợp: Dùng để
nghiên cứu các đối tượng tạo rác nhiều và đối tượng tạo rác ít
Phương pháp so sánh: Được dùng đánh giá mức độ
ô nhiễm với các tiêu chuẩn ô nhiễm môi trường Việt Nam
PHẦN II PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Trang 8 Những khái niệm liên quan đến đề tài nghiên cứu.
PHẦN III TỔNG QUAN VẤN ĐỀ
NGHIÊN CỨU
Trang 9PHẦN IV KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
I ĐẶC ĐIỂM ĐỊA BÀN NGHIÊN CỨU
II THỰC TRẠNG QUẢN LÝ THU GOM VÀ
XỬ LÝ RÁC THẢI Ở KHU VỰC CHỢ ĐÔNG BA
III ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG
Trang 10 Chợ Đông Ba nằm ven bờ sông Hương, có độ cao cột nền thấp, chịu ảnh hưởng trực tiếp của sông Hương,
do vậy vào mùa mưa có nguy cơ ngập lụt cao (bình quân 1-2 năm/lần)
thải của chợ nếu không được xử lý sẽ tạo khả năng phát tán trên diện rộng, ảnh đến môi trường nước ở vùng hạ lưu sông Hương
hạ thấp thì sự ô nhiễm nước càng lớn quanh khu vực chợ
I ĐẶC ĐIỂM ĐỊA BÀN NGHIÊN CỨU
Trang 11II.1 Nguồn phát sinh, khối lương và thành phần rác thải của chợ
Nguồn phát sinh:
mua bán và vận chuyển hàng hóa của các tiểu thương và khách hàng
Khối lượng và thành phần rác thải của chợ:
Theo thống kê của công ty MT&CTĐT Huế năm 2008 khối lượng rác của chợ Đông Ba là 3.650 tấn, khối lượng rác thải phát sinh bình quân trên đầu người là 1,11 kg/người/ngày
kg/người/ngày
II THỰC TRẠNG QUẢN LÝ THU GOM VÀ XỬ LÝ RÁC THẢI
Ở KHU VỰC CHỢ ĐÔNG BA
Trang 12 Lượng chất thải rắn sinh hoạt trung bình phát sinh trên địa bàn chợ Đông Ba tăng nhanh năm 2006 từ 30 m3/ngày tăng lên 40m3/ngày năm 2008 Năm 2009 qua 8 tháng đã tăng lên 41.33 m3/ngày ( nguồn: Công ty MT&CTĐT Huế)
tháng 1, 2 và tháng 11, 12 do đây là những tháng tết nên hoạt động mua bán, tiêu thụ sản phẩm tăng cao kéo theo lượng chất thải phát sinh nhiều
Trang 13
sản phẩm bao bì, sắt, giấy, lá cây, nhựa, xốp, các sản phẩm bị hư hỏng, thối rửa của rau quả, cá, thịt, chén bát,
áo quần, vãi vóc…
Đồ nhựa, sành sứ
Biểu đồ : Thành phần rác thải chợ Đông Ba
Trang 14 Đặc trưng của rác này là phức tạp: Gồm đủ các loại rác, có loại phân huỷ nhanh (rau quả, thực phẩm dư thừa), có loại phân huỷ chậm( giấy, xốp…) hoặc khó phân huỷ như bao nilon Có loại đốt được nhưng có loại không cháy…
Trang 15II.2 Sơ đồ và cơ cấu tổ chức quản lý rác thải ở
chợ Đông Ba
UBND Thành Phố Huế
Công Ty Môi Trường Và Công Trình Đô Thị Huế
Ban Quản Lý Chợ Đông Ba
Đội Vệ Sinh Môi Trường
Trang 16II.3 Thực trạng quản lý
quản lý và đội VSMT quản lý Nhưng chỉ có một cán bộ ( đội trưởng đội VSMT ) chịu trách nhiệm giải quyết những vấn đề nỗi trội về VSMT
phục vụ thu gom ở khu vực chợ thường bị bỏ sót hoặc điều chỉnh rất chậm
Trang 17Bảng 1 : Điều tra chất lượng thu gom rác thải
SST Chỉ tiêu Số hộ kinh doanhTỷ lệ
1 Thu gom không đúng quy cách 5 12.5%2
Rác rơi vãi trên đường hay nước rỉ khi vận chuyển21 52.5%
4 Không đưa ra ý kiến 3 7.5%
Nguồn: Số liệu điều tra năm 2009
Trang 18Kết quả khảo sát thực tế khi điều tra 40 hộ kinh doanh về những vấn đề gây go nhất liên quan tới quản lý thu gom rác thải trong khu vực chợ Đông Ba :
Đa số hộ kinh doanh cho rằng rác rơi vãi trên đường hay nước rỉ khi vận chuyển (52.5%) là vấn đế lớn nhất;
Những hộ còn lại cho rằng (27.5%) là mùi hôi thối bốc
lên từ bãi chứa rác;
Trang 19II.4 Công tác thu gom rác thải ở khu vực chợ Đông Ba.
Công ty MT&CTĐT Huế thu gom và vận chuyển
đến bãi rác xã Thủy Phương
Sơ đồ : Mô hình thu gom rác thải tại chợ Đông Ba.
Trang 20Theo ban quản lý cho biết, chợ được phân thành hai khu vực ( khu A và khu B):
Khu A có diện tích 16.522 m2 bao gồm: mặt tiền chợ Đông
Ba và các dãy nhà trệt, nhà tầng Đây là khu vực được bố trí thùng đựng rác dùng để cho các hộ kinh doanh và khách hàng
bỏ rác vào
Khu B có diện tích 6227 m2 là khu vực đường Chương
Dương, ở đây không có thùng đựng rác, các hộ kinh doanh được phép xả rác tại chổ rồi sau đó công nhân vệ sinh của chợ
sẽ đến thu gom
Trang 21Thời gian thu gom: Đội VSMT được tổ chức thành 2 ca
thu gom rác thải
Ca ngày
Buổi sáng Từ 7h đến 11hBuổi chiều Từ 13h đến 17h
Nguồn: Số liệu điều tra năm 2009
Trang 22Thực trạng thu gom rác thải ở chợ.
Theo quan sát và điều tra công nhân thu gom thì khu B ( chợ cá + hoa quả ) là khu vực
có số lượng rác thải ra nhiều nhất và khó thu gom nhất Ở đây rác thải chủ yếu là hoa quả hỏng, thối không sử dụng được nên các hộ kinh doanh vứt bừa bãi ra đường để cho công nhân thu gom.
Các hàng chuối, hàng rong bạ đã chiếm gần một phần hai bãi chứa rác của cả chợ, và đường đi vào bãi gây khó khăn trong việc tập
Trang 23Bảng 2: Cơ sở vật chất thu gom và vận chuyển rác thải
STT Chỉ tiêu Đơn vị
tính
Năm 2006
Năm 2007
Năm 2008
2007/2006 2008/2007
1 Công nhân Người 29 25 23 -4 -13.79 -2 -8.00
3 gom nhỏXe thu Chiếc 14 12 12 -2 -14.29 0 0.00
Nguồn: số liệu điều tra năm 2009
Trang 24Bảng 3 : Trang phục lao động phục vụ thu gom rác thải
STT Chỉ tiêu Số lượng/người/năm
1 Quần áo bảo hộ lao động 1 bộ
2 Áo phản quang 0 chiếc
3 Áo mưa + quần mưa 1 bộ
Trang 25III.1 Đánh giá chung
III ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG
ba năm ( 2006 – 2008) và sáu tháng đầu năm Việc thu gom bằng các xe cải tiến và tập kết tại bãi rác trung chuyển đường Chương Dương như hiện nay khá phù hợp
chẽ và hợp lý
Trang 26Chỉ tiêu Năm 2006 Năm 2007 Năm 2008 Năm 2009
Tỷ lệ
thu gom 70% 75% 85% 85%
Nguồn: công ty MT&ĐT TP Huế
Bảng 4: Tỷ lệ thu gom trong ba năm (2006 -2008) và sáu tháng
đầu năm 2009
Trang 27III.2 Đánh giá của các hộ kinh doanh đối với mức thu
phí vệ sinh môi trường
Bảng 5: Đánh giá của các hộ kinh doanh về mức phí môi
Nguồn: số liệu điều tra năm 2009
Bảng 5: Đánh giá của các hộ kinh doanh về mức phí môi
Trang 28 Hầu như các hộ kinh doanh đều thấy mức phí môi trường mà mình nộp hàng tháng là phù hợp
Nhưng tỷ lệ ở KV A còn nhỏ hơn KV B một lượng không nhỏ ( 15%), và các hộ kinh doanh KV A có tới 25%
ý kiến cho rằng mức phí cao trong khi đó ở KV B chỉ có 5% Điều này cũng phản ánh lên rằng sự chênh lệch giữa lượng rác thải ra trong hai khu vực này
Thống kê cả chợ cho thấy có tới 82,5% đánh giá sự phù hợp của mức phí này là thỏa đáng
Như vậy mức phí này có thể duy trì và áp dụng.
Trang 29III.3 Ý kiến đánh giá hiệu qua thu gom
những người khách hàng và những hộ kinh doanh ở đây đánh giá là một trong những căn cứ để các tổ chức, quản
lý rút kinh nghiệm và sữa chữa bổ sung
Trang 30III.3.1 Đánh giá về hiệu quả thu gom của chủ hộ kinh doanh
Trang 31III.3.2 Đánh giá về hiệu quả thu gom của khách hàng sử
dụng thường xuyên của chợ
Mật độ/
khu vực
Chưa sạch Sạch Không có ý kiến
Số KH Tỷ lệ Số KH Tỷ lệ Số KH Tỷ lệKhu vực A 3 15% 17 85% 0 0%Khu vực B 5 25% 13 65% 2 10%
Trang 32Nhiều Vừa đủ, hợp lý Ít, hợp lý Quá ít,
Trang 33 Đa số các chủ hộ kinh doanh đều cho rằng số lượng thùng rác như hiện nay là quá ít so với nhu cầu cần thiết
và cách phân bố chưa hợp lý
Những vị khách hàng cũng thấy rằng số thùng rác ít và
số thùng đảm bảo yêu cầu sạch sẽ, hợp vệ sinh còn hạn chế Nên hiệu quả thu gom tại chổ của hộ kinh doanh còn thấp
Trang 34III.3.4 Ý kiến hộ kinh doanh và khách hàng về việc sử
dụng thùng rác:
cách phân bổ chúng tôi cũng thu thập được kết quả về việc sử dụng thùng rác của các hộ kinh doanh và khách hàng như sau:
Trang 35Bảng 9: Ý kiến hộ kinh doanh và khách hàng về việc sử
dụng thùng rác
Sử dụngthường xuyên Thỉnh thoảng Không bao giờ
Trang 36 Chúng tôi cũng điều tra và lấy ý kiến của các đối tượng
này về việc họ sẽ tham gia sử dụng thùng rác thường xuyên nếu thùng rác hợp vệ sinh hơn và được phân bổ hợp lý hơn như sau:
Trang 37Bảng 10
Sử dụng thường xuyên Thỉnh thoảng Không bao giờ
Số hộ Tỷ lệ Số hộ Tỷ lệ Số hộ Tỷ lệHộ
kinh doanh 35 87.5% 5 12.5% 0 0%Khách hàng 32 80% 7 17.5% 1 2.5%
Nguồn: số liệu điều tra năm 2009
phân bổ hợp lý và hợp vệ sinh thì tỷ lệ bỏ rác vào thùng rác
sẽ cao hơn nhiều
Nguồn: số liệu điều tra năm 2009
Trang 38III.3.5 Đánh giá về hiệu quả thu chi và cân đối ngân sách
mà các hộ kinh doanh nộp mỗi tháng
Chưa có mức xử phạt hành chính nào đối với các cá
thể nào vứt rác bừa bãi và cũng không có nguồn thu khác nào từ các rác thải bằng cách phân loại thu gom rác tái chế được
Trang 39Bảng 11 : Thu ngân sách
KHU VỰC Số gian hàng (lô)
Mức phí ( nghìn đồng/lô)
2006 2007 2008Lầu chuông trên 389 180 240 360Lầu chuông dưới 479 180 240 360
Trang 41 Thông qua bảng thu chi mà chúng tôi thu thập được thì chênh lệch giữa phần thu và chi là khá lớn
Nguồn thu rất hạn hẹp nên ta thấy nhà nước phải chi một khoản tiền không nhỏ để giải quyết vấn đề môi trường nơi đây
Trang 42III.4 Những vấn đề đặt ra cho công tác quản lý
Rác ở chợ chưa được phân loại tại nguồn mà được thu gom lẫn lộn và chuyển tới bãi chôn lấp.
Tỷ lệ thu gom đạt được bình quân khoảng 85% Như vậy số lượng hộ kinh doanh nhiều, lượng khách hàng ra vào chợ trong một ngày rất đông, cứ như vậy qua nhiều năm dẫn tới một tồn đọng lớn
và nước mưa sẽ cuốn đi gây ô nhiễm nơi khác.
Bãi rác trung chuyển nằm sát với sông Hương nên khả năng nước từ rác thải và một phần rác thải đổ ra sông Hương là rất cao.
Ý thức BVMT của các hộ kinh doanh và khách hàng chưa cao Cũng chưa có quyết định nào về xử phạt những người vứt rác bừa bãi, xã thải quá mức gây ô nhiễm.
Hiện tượng lấn đất buôn bán của hộ kinh doanh khá phổ biến làm cho công tác VSMT trở nên khó khăn hơn dặc biệt là khu vực gần bãi rác trung chuyển ở đường Chương Dương
Trang 43IV GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ
GIẢI PHÁP CỦA NHÀ NƯỚC
Các giải pháp
về mặt tài chính
Trang 44Duy trì và nâng cao hiệu quả hoạt động
của tổ vệ sinh môi trường
Áp dụng các chế tài phải hiệu quả chế tài xử phạt hành chính và người
Trang 45PHẦN V
KẾT LUẬN
VÀ
ĐỀ NGHỊ
Trang 46Dân số ngày càng tăng, điều kiện kinh tế, xã hội ngày càng phát triển, vì thế nhu cầu tiêu dùng của người dân trong các chợ, khu dân cư nói riêng cũng ngày càng phong phú và đa dạng.
được hết tầm quan trọng của việc phân loại rác thải tại nguồn, mặc dù đã có khá nhiều dự án, chương trình tuyên truyền giáo dục, nâng cao ý thức cho người dân, nhưng có lẽ quy mô, thời gian chưa đủ lớn, lại mang nhiều tính lý thuyết và đặc biệt là chưa có được phương
V.1 KẾT LUẬN
Trang 47Để công tác quản lý thu gom và xử lý rác thải ở chợ Đông Ba ngày một hoàn thiện hơn, chúng tôi đề xuất các biện pháp sau:
gia tăng, thì cần có một giải pháp mang tính toàn diện về vấn đề quản lý thu gom và xử lý rác thải.
thải của các cơ quan có chức năng liên quan.
thải của các cơ quan có chức năng liên quan
nâng cao nhận thức của người dân về giữ gìn môi trường xanh - sạch - đẹp, về phân loại rác tại nguồn theo phương thức 3R.
V.2 ĐỀ NGHỊ
Trang 48Một số hình ảnh
file:///D:/CUA D/dong ba/P1090605.JPG
Trang 52file:///D:/CUA D/dong ba/P1090603.JPG
Trang 53Đường vào bãi rác cuối đường Chương Dương
Trang 55
1 Nguyễn Thị Mỹ Duyên
2 Nguyễn Hữu Thanh Trà
3 Cao Bùi Thùy Trinh
4 Võ Tá Hùng
5 Phan Hoài An