Vấn đề giới trong gia đình, nghiên cứu tại xã Chuế Lưu, huyện Hạ Hòa, tỉnh Phú Thọ

Tiểu Luận: Vấn đề giới trong gia đình, nghiên cứu tại xã Chuế Lưu, huyện Hạ Hòa, tỉnh Phú Thọ

PHẦN I: MỞ ĐẦU

1.1 Tính cấp thiết

Trong những năm qua, Việt Nam đã có những cố gắng và bước đầu đã đạt được những thành tích tốt trong thúc đẩy bình đẳng giới Việt Nam đã được thế giới công nhận là nước đi đầu trong khu vực có sự quan tâm, thúc đẩy bình đẳng giới, tuy nhiên vẫn còn nhiều việc phải làm để thực sự đạt được bình đẳng giới giữa nam và nữ Mặc dù xếp hạng thứ 42 trong số 128 quốc gia về thực hiện bình đẳng giới, nhưng Việt Nam lại đứng thứ 103 về

cơ hội học tập và thứ 91 về sức khỏe và an sinh (World Economic Forum, 2008) Điều này nói lên rằng, vấn đề giới nói chung và vấn đề giới trong gia đình ở Việt Nam vẫn cần nhiều sự quan tâm cả ở khu vực thành thị và nông thôn nhưng ở khu vực nông thôn nhận thức về giới còn kém và bất bình đẳng về giới còn tồn tại nhiều hơn Ở Việt Nam, do ảnh hưởng của tư tưởng nho giáo và những định kiến giới, những hủ tục lạc hậu, những tàn dư phong kiến, thể hiện rất rõ đó là tư tưởng trọng nam khinh nữ vẫn còn rất nặng nề trong gia đình - tế bào của xã hội và trong suy nghĩ của nhiều người Phụ nữ thường thụ động trước các quyết định có liên quan vấn đề dân số: số con, khoảng cách sinh, nuôi dạy con cái; các vấn đề về học tập, về công việc, việc làm, về các hoạt động xã hội… Họ còn là nạn nhân của nạ bạo hành gia đình Phụ nữ thường bị thiệt thòi so với nam giới ngay trong chính tổ ấm của mình, đó là gia đình

Chuế Lưu là một xã miền núi của huyện Hạ Hòa, tỉnh Phú Thọ, là một

xã thuần nông, đời sống còn khó khăn, sinh hoạt còn mang nhiều nét truyền thống Do vậy, nhận thức về giới và bình đẳng giới của người dân trong xã còn hạn chế, vẫn còn tồn tại nhiều vấn đề bất bình đẳng

Xuất phát từ những vấn đề trên, chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài

“Vấn đề giới trong gia đình, nghiên cứu tại xã Chuế Lưu, huyện Hạ Hòa, tỉnh Phú Thọ”.

1.2 Mục tiêu

1.2.1 Mục tiêu chung

Tìm hiểu tình hình vấn đề giới trong gia đình tại xã Chuế Lưu huyện

Hạ Hòa tỉnh Phú Thọ

1.2.2 Mục tiêu cụ thể

Tổng quan cơ sở lý luận và thực tiễn vấn đề giới trong gia đình và một

số chủ trương chính sách của Nhà nước ta với sự phát triển của bình đẳng giới và nhận thức giới

Tìm hiểu tình hình thực tế vấn đề giới tại xã Chuế Lưu huyện Hạ Hòa tỉnh Phú Thọ

Đánh giá công tác bình đẳng giới trong gia đình ở xã Chuế Lưu huyện

Hạ Hòa tỉnh Phú Thọ

Đề xuất một số khuyến nghị cho vấn đề bình đẳng giới trong gia đình ở

xã Chuế Lưu huyện Hạ Hòa tỉnh Phú Thọ

1.3 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng của đề tài nghiên cứu là các hộ gia đình tại xã Chuế Lưu –

Hạ Hòa – Phú Thọ

1.4 Phạm vi nghiên cứu

1.4.1Phạm vi về nội dung

Tập trung phân tích vấn đề giới trong các gia đình và tìm hiểu tình hình vấn đề giới tại Chuế Lưu – Hạ Hòa – Phú Thọ

1.4.2Phạm vi về không gian

Đề tài được nghiên cứu trên địa bàn xã Chuế Lưu huyện Hạ Hòa tỉnh Phú Thọ

1.4.3 Phạm vi về thời gian

Các thông tin số liệu về tình hình của xã được thu thập trong 3 năm

2007, 2008, 2009

PHẦN II: CƠ SỞ THỰC TIỄN VÀ LÝ LUẬN

PHẦN III: ĐẶC ĐIỂM ĐỊA BÀN NGHIÊN CỨU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

3.1 Đặc điểm địa bàn nghiên cứu

3.1.1 Điều kiện tự nhiên

+ Vị trí địa lý:

+ Khí hậu, thủy văn:

+ Địa hình:

+ Tình hình sử dụng đất đai:

Bảng 3.1: Tình hình sử dụng đất đai của xã qua 3 năm

Diễn giải DT(ha) CC(%) DT(ha)2007 2008CC(%) DT(ha) CC(%)2009

A Tổng diện tích

tự nhiên

I.Đất sản xuất NN

- Lúa

- Hoa màu

- Cây trồng lâu

năm

- Nuôi trồng TS

II Đất phi NN

- Đất ở

- Đất chuyên dụng

- Đất nghĩa trang

- Mặt nước

III Đất chưa sử

dụng

(Nguồn: Ban thống kê xã)

3.1.2 Điều kiện kinh tế xã hội

+ Dân số, lao động:

Bảng 3.2: Tình hình nhân khẩu và lao động của xã qua 3 năm

SL(người) CC(%) SL(người) CC(%) SL(người) CC(%)

A.Tổng nhân

khẩu lao

động

1.Tổng nhân

khẩu

- Thuần nông

- Kiêm

- Phi nông

2.Số LĐ trong

tuổi

- Thuần nông

- Kiêm

- Phi nông

3 Tổng số hộ

- Thuần nông

- Kiêm

- Phi nông

B.Một số chỉ

tiêu BQ

-Nhân

khẩu/hộ

- Lao động/hộ

( Nguồn: Ban thống kê xã)

+ Cơ sở vật chất kỹ thuật

Bảng 3.3: Tình hình cơ sở vật chất kỹ thuật của xã qua 3 năm

Đường giao thông

Thủy lợi

Điện

HTX dịch vụ

Công trình phúc lợi

( Nguồn: Ban thống kê xã)

+ Giá trị sản xuất:

Bảng 3.4: Giá trị sản xuất của xã qua 3 năm

Chỉ tiêu

GT(triệu đồng)

CC(%) GT(triệu

đồng)

CC(%) GT(triệu

đồng)

CC(%)

Tổng GT sản xuât

1 Sản xuất NN

- Trồng trọt

- Chăn nuôi

- Thủy sản

2 Tiểu thủ công

nghiệp

3 Thương mại, dịch

vụ

(Nguồn: Ban thống kê xã)

3.2 Phương pháp thu thập thông tin

3.2.1 Phương pháp chọn điểm nghiên cứu

Chuế Lưu là một xã thuần nông, sản xuất nông nghiệp và thu nhập từ nông nghiệp là chính, đời sống cộng đồng còn nhiều khó khăn Vì vậy, còn nhiều định kiến về giới đặc biệt là về người phụ nữ

3.2.2 Phương pháp thu thập thông tin thứ cấp

thu

1 Cơ sở lý luận và thực

tiễn các thông tin đã

được đăng tải về vấn

đề giới trong cũng như

ngoài nước

Sách, báo, các báo cáo tốt nghiệp, các trang web…

Tra cứu và ghi chép

2 Đặc điểm địa bàn

nghiên cứu, các số liệ

Ban địa chính xã, ban thống kê xã, ủy ban nhân

Tổng hợp từ các báo cáo của các

về tình hình sử dụng

đất đai, dân số, lao

động, việc làm, cơ

cấu, tỷ lệ nam nữ…

dân xã phòng ban trong

xã

3.2.3 Phương pháp thu thập thông tin sơ cấp

Điều tra bằng bảng hỏi và phỏng vấn sâu Chọn 60 hộ trong xã Các

hộ được điều tra theo các chi tiêu về loại hộ( thuần nông, kiêm, phi nông),

về thời gian xây dựng gia đình(trước 1986, từ 1986 – 2000, 2001 – nay)

Số hộ được điều tra:

Chỉ tiêu Trước 1986 1986 – 2000 2000 – nay Tổng

Hộ thuần

nông

Hộ kiêm

Hộ phi

nông

3.3 Phương pháp xử lý thông tin

Số liệu thu thập về giới trong gia đình được sử dụng các thuật toán để kiểm tra tính đại diện và chính xác

Dùng máy tính tay và phần mềm Word, Excel tính toán các chỉ tiêu và xắp xếp theo bảng theo mục được diễn giải

3.4 Phương pháp phân tích thông tin

Phương pháp phân tổ thống kê

Phương pháp so sánh

Phương pháp chuyên gia chuyên khảo

Phương pháp mô tả.

PHẦN IV: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN

4.1 Tình hình chung về giới của xã và của các nhóm gia đình được điều

tra

4.1.1 Tình hình giới chung của xã

Bảng 4.1: Tình hình nhân khẩu và lao động nữ của xã qua 3 năm

Chỉ

tiêu

SL(người) CC(%) SL(người) CC(%) SL(người) CC(%) 08/07 09/08 BQ Tổng

nữ

1.Theo

độ tuổi

L Đ

Ngoài

tuổi

LĐ

Trong

tuổi

LĐ

2.Tổng

LĐ nữ

Thuần

nông

Kiêm

Phi

nông

3.PN

tham

đoàn

thể

4.PN

là chủ

hộ

5.PN

là

Đảng

viên

(Nguồn: Ban thống kê xã)

4.1.2 Tình hình giới trong các hộ được điều tra

Bảng 4.2: Tình hình chung về nữ trong các hộ được điều tra

Chỉ tiêu Trước 1986 1986 – 2000 2000 – nay

1 Tổng hộ điều tra

2 Loại hộ

a Hộ thuần nông

- Phụ nữ làm chủ hộ

b Hộ kiêm

- Phụ nữ làm chủ

c Hộ phi nông

- Phụ nữ làm chủ

4 Kiến thức người

phụ nữ

- cấp I, khác

- cấp II

- cấp III

- THCN, CĐ, ĐH

- Thành viên hội PN

( Nguồn: Tổng hợp từ số liệu điều tra)

4.1.3 Quan niệm về địa vị, quyền lực vợ chồng trong gia đình

Bảng 4.3: Quan niệm về địa vị vợ chồng trong gia đình của các hộ được

điều tra (%) Chỉ tiêu Trước 1986 1986 – 2000 2000 – nay

Vợ nhiều hơn

chồng

Chồng nhiều hơn

vợ

Bằng nhau

(Nguồn: Tổng hợp từ kết quả điều tra)

4.2 Thực tế vấn đề giới trên địa bàn xã

4.2.1 Vai trò của phụ nữ và nam giới trong công việc sản xuất

4.2.1.1 Trong sản xuất nông nghiệp

+ Trong trồng trọt

Bảng 4.4: Phân công thực hiện công việc trong trồng trọt của gia

đình(%) Chỉ

tiêu

Vợ Chồng Cả Người Vợ Chồng Cả Người Vợ Chồng Cả Người

làm làm hai khác làm làm hai khác làm làm hai khác 1.Làm

đất

2.Gieo

3 Bón

phân

4.Phun

thuốc

5.Làm

cỏ, CS

6.Thu

hoạch

7.Bán

SP

(Nguồn: Tổng hợp từ điều tra)

+ Trong chăn nuôi

Bảng 4.5: Phân công thực hiện công việc trong chăn nuôi của gia

đình(%) Chỉ

tiêu

Vợ

làm

Chồng làm

Cả hai

Người khác

Vợ làm

Chồng làm

Cả hai

Người khác

Vợ làm

Chồng làm

Cả hai

Người khác 1.Chăm

sóc

2.Mua

vật tư

3 Vệ

sinh

4.bán

SP

(Nguồn: Tổng hợp từ điều tra)

4.2.1.2 Vai trò giới trong các hoạt động thương mại, dịch vụ

Bảng 4.6: Phân công công việc trong hoạt động thương mại, dịch vụ(%)

Chỉ

tiêu

Vợ

làm

Chồng làm

Cả hai

Người khác

Vợ làm

Chồng làm

Cả hai

Người khác

Vợ làm

Chồng làm

Cả hai

Người khác 1.Mua

hàng

2.Vận

chuyển,

bốc dỡ

3 Phục

vụ bán

4.Quản

lý thu

chi

(Nguồn: Tổng hợp từ điều tra)

4.2.1.3 Trong nội trợ và chăm sóc con cái

Bảng 4.7: Phân công lao động trong công việc nội trợ và dạy bảo con

cái(%) Chỉ

tiêu

Vợ

làm

Chồng làm

Cả hai

Người khác

Vợ làm

Chồng làm

Cả hai

Người khác

Vợ làm

Chồng làm

Cả hai

Người khác 1.Dọn

nhà

2.Mua

thức ăn

3 Nấu

cơm

4.Giặt

giũ

sóc con

6.Chăm

sóc

người

thân

7.Dạy

con học

8.Họp

phụ

huynh

(Nguồn: Tổng hợp từ điều tra)

4.2.2 Vai trò giới trong ra quyết định ở gia đình

4.2.2.1 Trong sản xuất nông nghiệp

+ Trong trồng trọt

Bảng 4.8: Tỷ lệ ra quyết định trong trồng trọt(%) Chỉ

tiêu

Vợ

làm

Chồng làm

Cả hai

Người khác

Vợ làm

Chồng làm

Cả hai

Người khác

Vợ làm

Chồng làm

Cả hai

Người khác 1.Giống

cây

trồng

2.Kỹ

thuật

canh

tác

3.Bán

SP

(Nguồn: Tổng hợp từ điều tra)

+ Trong chăn nuôi:

Bảng 4.9: Tỷ lệ ra quyết định trong chăn nuôi(%)

Chỉ

tiêu

Vợ

làm

Chồng làm

Cả hai

Người khác

Vợ làm

Chồng làm

Cả hai

Người khác

Vợ làm

Chồng làm

Cả hai

Người khác 1.Giống

2.Quy

mô

nuôi

3.Mua

vật tư

4.Bán

SP

(Nguồn: Tổng hợp từ điều tra)

4.2.2.2 Trong thương mại dịch vụ

Bảng 4.10: Tỷ lệ ra quyết định trong sản xuất kinh doanh(%)

Chỉ tiêu

Vợ

làm

Chồng làm

Cả hai

Người khác

Vợ làm

Chồng làm

Cả hai

Người khác

Vợ làm

Chồng làm

Cả hai

Người khác 1.Hướng

kinh

doanh

2.Số

lượng

hàng

(Nguồn: Tổng hợp từ số liệu điều tra)

4.2.2.3 Trong quyết định chăm sóc dạy dỗ con cái

Bảng 4.11: Tỷ lệ ra quyết định trong một số công việc khác

Vợ Chồng Cả Người Vợ Chồng Cả Người Vợ Chồng Cả Người

tiêu làm làm hai khác làm làm hai khác làm làm hai khác

1.Sinh

con

2.Định

hướng

nghề

cho

con

3.Quản

lý chi

tiêu

(Nguồn: Tổng hợp từ số liệu điều tra)

4.2.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến vai trò của giới trong gia đình trên địa bàn

4.3 Đánh giá chung công tác giới và bình đẳng giới trong gia đình của xã

4.3.1 Những mặt đạt được

4.3.2 Hạn chế

4.3.3 Bài học kinh nghiệm

4.4 Định hướng và giải pháp nâng cao nhận thức giới trong gia đình trên địa bàn xã

PHẦN V: KẾT LUẬN

Yếu tố ảnh hưởng

Chủ quan

Tuyên truyền

Đời sống vật chất

Khách quan

Quan niệm

sách

- Kết luận

- Khuyến nghị

+ Với Nhà nước

+ Với cơ quan chính quyền địa phương

+ Với các tổ chức đoàn hội, các cán bộ làm công tác về giới

+ Với cộng đồng dân cư tai xã

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Giáo trình Giới trong Phát triển nông thôn

2 Phạm Thị Huệ, “Quyền lực vợ chồng trong gia đình nông thôn Việt Nam”

3 PGS.TS Trần Thị Kim Xuyến, “Gia đình và những vấn đề của gia đình hiện đại”

4 Vũ Tuấn Huy và Deborah S.Carr, “Phân công lao động nội trợ trong gia đình”

5 Lê Thị Quý, “Vấn đề giới trong các dân tộc ít người ở Sơn La – Lai Châu hiện nay”

6 Nguyễn Thị Uyên, “Vấn đề bình đẳng giới của gia đình nông thôn ven

đô Mỹ Tho – Tiền Giang trong bối cảnh CNH – HĐH”, luận văn tốt nghiệp Đại học Bình Dương

7 Th.s Nguyễn Thanh Thụy, Hội Liên hiệp PN Bình Định, “Nghiên cứu vấn đề BĐG trong tổ chức cuộc sống GĐ ở Bình Định – Thực trạng và giải pháp”

8 WB

9 FAO&UNDP

10

10 http://vietbao.vn/Trang-ban-doc/Nhan-http://vietbao.vn/Trang-ban-doc/Nhan- dinh-ve-muc-do-bat-binh-dang-gioi/10949396/478/

11

11 http://www.dostbinhdinh.org.vn/MagazineNehttp://www.dostbinhdinh.org.vn/MagazineNewsPage.asp? TinTS_ID=98&TS_ID=9