Tiểu Luận Công tác xã hội với người cao tuổi

Luận Văn: Tiểu Luận Công tác xã hội với người cao tuổi

MỤC LỤC

Trang

I. Mở đầu 2

II. Tính cấp thiết của vấn đề 2

III.Mô tả về căn bệnh loãng xương 3

1. Một số đặc điểm về xương và bệnh loãng xương 4

2. Triệu chứng 5

3. Nguyên nhân gây bệnh loãng xương và hậu quả 6

4. Cách phòng và điều trị bệnh loãng xương 7

4.1 Phòng bệnh loãng xương 7

4.2 Cách điều trị bệnh loãng xương 8

IV. Tư vấn phòng tránh bệnh loãng xương của người làm Công tác xã hội với người cao tuổi 9

1 Vai trò của người làm Công tác xã hội 9

2 Tư vấn, trợ giúp người cao tuổi phòng và 10

điều trị bệnh loãng xương 2.1 Tư vấn phòng tránh bệnh 11

2.2 Tư vấn điều trị bệnh 13

2.3 Tư vấn hỗ trợ tâm lý cho người mắc bệnh loãng xương 17

V Kết luận 18

I Mở đầu:

Với sự gia tăng của tuổi thọ và sự phát triển của xã hội, mỗi chúng ta đều được tận hưởng một cuộc sống lâu dài hơn, đầy đủ hơn, hạnh phúc hơn Tuy nhiên, chúng ta cũng phải đương đầu với không ít khó khăn của cuộc sống hiện đại, trong đó bệnh lý của con người khi có tuổi là các bệnh tim mạch, xương khớp và chuyển hóa Tuổi già đang là một thách thức lớn của nhân loại, cải thiện chất lượng cuộc sống cho những người có tuổi là yêu cầu rất chính đáng của xã hội Riêng đối với ngành thấp khớp học, loãng xương hiện đang là vấn

đề mang tính toàn cầu, rất cần được quan tâm để góp phần cải thiện chất lượng cuộc sống, nâng cao tuổi thọ cho người có tuổi và giảm bớt các chi phí về y tế

xã hội cho việc điều trị các biến chứng mà bệnh có thể gây nên như: gãy lún cột sống, gãy cổ xương đùi

Điều trị loãng xương thường khá tốn kém, đặc biệt khi đã có các biến chứng nặng nề như gãy xương, gãy lún cột sống Hiệu quả nhất, kinh tế nhất là phòng bệnh, phòng bệnh từ khi còn nhỏ, từ khi còn trẻ, từ các thế hệ trước để khối lượng khoáng chất đỉnh của bộ xương đạt con số cao nhất lúc tuổi trưởng thành, đồng thời duy trì một nếp sống và sinh hoạt lành mạnh, giảm tối đa các yếu tố nguy cơ của bệnh

Bệnh loãng xương có thể được cải thiện nhờ một chế độ ăn uống sinh hoạt

và thuốc men hợp lý Các nghiên cứu theo dõi dài hạn cho thấy việc điều trị đã làm tăng được khối lượng khoáng chất của xương, giảm đau đớn, phòng ngừa được gãy xương, giảm các nguy cơ gãy xương cải thiện chất lượng cuộc sống cho người có tuổi Để giúp người cao tuổi phòng tránh và chữa trị được bệnh loãng xương thì nhân viên CTXH đóng vai trò quan trọng trong việc tư vấn và

hỗ trợ điều trị cho người cao tuổi nhằm giúp người cao tuổi hạn chế được những khó khăn về tinh thần và vật chất trong quá trình điều trị bệnh

II Tính cấp thiết của vấn đề:

Theo báo cáo do Quỹ Loãng xương Quốc tế (IOF) công bố, có tới gần 2,8

triệu người Việt Nam bị ảnh hưởng bởi bệnh loãng xương Báo cáo này do bà

Vũ Thị Thanh Thủy và bà Lâm Thị Phan đến từ Hội Thấp khớp học Việt Nam

thực hiện với sự phối hợp của quỹ hỗ trợ giáo dục không giới hạn của Fonterra

- công ty mẹ của Anlene Báo cáo cũng dự đoán số ca bị loãng xương hông đến

năm 2050 có thể sẽ lên tới gần 48.000 ca

Trong Hội nghị Quốc tế về Loãng xương vừa tổ chức tại Bắc Kinh, Trung Quốc, ông Leon Clement, Tổng Giám đốc Fonterra Việt Nam, cho biết:

“Fonterra đã tiến hành kiểm tra xương miễn phí cho 250.000 người tại Việt Nam và đưa ra được một bức tranh toàn cảnh về sức khỏe hệ xương của người Việt Nam Kết quả cho thấy 48% người tham gia kiểm tra thuộc nhóm có nguy

cơ trung hình thành bệnh loãng xương”

Nguy cơ mắc bệnh loãng xương còn cao hơn đối với những người trên 50 tuổi khi có đến 60% nằm trong nhóm phát triển bệnh loãng xương nguy cơ trung và nguy cơ cao Hầu hết mọi người đều không nhận ra rằng loãng xương

là một căn bệnh hết sức nguy hiểm, đặc biệt có khả năng gây tử vong cho nhiều bệnh nhân rạn xương hông ngay trong năm đầu tiên mắc loãng xương

III. Mô tả về căn bệnh loãng xương:

1. Một số đặc điểm về xương và bệnh loãng xương:

Bộ xương của chúng ta có 206 xương Bộ xương làm giá đỡ cho cơ thể, làm nền cho các cơ bám lên và bảo vệ các cơ quan nội tạng Bộ xương là nơi dự trữ 99% canxi của cơ thể Dù có bề ngoài cứng, nhưng xương là mô sống trải qua vòng tuần hoàn của sự thoái hóa và phục hồi (còn được gọi là sự hủy xương và tạo xương)

Một trong những bệnh phổ biến nhất của xương đó là loãng xương Loãng xương có nghĩa "xương xốp" xuất hiện, khi lớp vỏ ngoài xương bị mỏng đi và giòn, lớp bè xương bị thương tổn "Loãng xương diễn biến từ từ và thầm lặng Người bị loãng xương thường không biết mình bị bệnh Thông thường, manh mối đầu tiên dẫn tới loãng xương là khi xuất hiện gãy xương Gãy xương chính

là "đột quỵ" của loãng xương Người ta mệnh danh loãng xương là kẻ cắp thầm lặng, từng chút một, đánh cắp đi các khoáng chất trong ngân hàng xương của cơ thể,"

Cấu trúc xương ở người bình thường và người bị chứng loãng xương

Xương bao gồm: 10% protein, 65% muối không hòa tan của canxi và phốt pho, 25% nước, một lượng nhỏ các muối khoáng khác như magiê, natri và axit cacbonat Loãng xương đang tác động vào 1/3 nữ giới và 1/5 nam giới trên 50 tuổi Đây là một trong những căn bệnh phát triển nhanh nhất trên thế giới, chỉ đứng sau các bệnh về tim

Đến năm 2050, toàn thế giới sẽ có tới 6,3 triệu trường hợp gãy cổ xương đùi

do loãng xương, và 51% số này sẽ ở các nước châu Á Trong khi đó, Việt Nam

Xương của chúng ta bao gồm hai lớp Lớp xương vỏ được biết đến như phần xương rắn chắc nhất vì nó tạo nên một lớp bảo vệ bên ngoài tất cả xương trong

cơ thể cũng như là trục cho những xương dài Lớp này có cấu trúc đặc và rắn chắc, chiếm gần 80% khối lượng của bộ khung xương Tốc độ tái tạo xương chậm và khả năng chống uốn và chống xoắn cao

Lớp thứ hai gọi là xương bè (xương xốp hoặc lưới xốp), cấu thành nên phần lớn xương của hộp sọ, xương sườn, xương chậu và cột sống Lớp trong của xương này ít đặc hơn, đàn hồi cao hơn và có tỉ lệ tái tạo cao hơn so với lớp vỏ xương Độ xốp của xương bè rất cao từ 50% - 90%

mỗi năm ước tính có 2,5 triệu người bị loãng xương và có trên 150.000 trường hợp bị gãy xương do loãng xương

Gãy xương đùi là biến chứng nặng nhất của bệnh loãng xương 10 - 20% tử vong trong vòng 1 năm 20% phải có người trợ giúp 30% có thể sẽ trở thành tàn phế 30% bệnh nhân bị gãy xương đùi sẽ phục hồi, nhưng luôn có nguy cơ

bị tái gãy xương

2. Triệu chứng:

Dấu hiệu sớm nhất là đau lưng nhẹ, âm ỉ, dấu hiệu này thường bị bỏ qua Nếu không điều trị loãng xương có thể gây ra gãy xương Bất cứ xương nào trên cơ thể cũng có thể gãy, nhưng thông thường nhất là xương hông, xương sống, Xương cổ tay, xương sườn, xương chậu và xương cánh tay

Phụ nữ càng lớn tuổi, nguy cơ loãng xương càng cao

Hàm lượng chất khoáng trong xương cao ở tuổi 25 sau đó giảm xuống ở nữ

độ tuổi mãn kinh và nam khoảng 55 tuổi Tỷ lệ khối lượng xương giảm đi hàng năm thay đổi từ 0,5 - 2% tùy theo từng người Những người khi còn trẻ có độ đặc xương thấp thì khi về già dễ bị loãng xương Các yếu tố ảnh hưởng tới độ đặc của xương bao gồm: thiếu oestrogen, thiếu hoạt động, hút thuốc lá, uống rượu và dùng nhiều thuốc, chế độ dinh dưỡng thiếu canxi Thể phổ biến nhất của loãng xương được cho là nồng độ estrogen (nội tiết tố sinh dục nữ) thấp sau mãn kinh Vì vậy, phụ nữ sau mãn kinh thường bị loãng xương Ở nam giới thì dấu hiệu của loãng xương xuất hiện chậm hơn

Có thể kiểm tra loãng xương bằng chụp Xquang và đo độ dày của xương bằng máy siêu âm

3. Nguyên nhân dẫn đến bệnh loãng xương và hậu quả:

Loãng xương do các yếu tố dẫn đến:

Có 7 yếu tố, đó là:

1 Giới tính : Phụ nữ thường bị nhiều hơn nam giới.

2 Di truyền: Các đối tượng có cha, mẹ đã từng bị gãy xương, ví dụ gãy cổ

xương đùi, thường có nguy cơ bị loãng xương nhiều hơn

3 Tuổi tác: Nguy cơ gãy xương xuất hiện sau tuổi 50 và sẽ tăng gấp đôi ở 10

năm sau: ở những phụ nữ mãn kinh sớm

4 Cân nhẹ: Bệnh thường có ở những người thuộc hạng cân dưới 50kg hoặc

có chỉ số khối lượng cơ thể đo bằng tỉ số: Ic = Trọng lượng cơ thể (tính bằng kg)/chiều cao2 (tính bằng mét) <19 (đây là thông số sinh học đối với người Âu

- Mỹ, còn đối với Việt Nam và Đông Nam Á thì thấp hơn)

5 Hút thuốc: Kể cả hút thường xuyên hoặc mới hút.

6 Dùng các dược phẩm có corticoid kéo dài quá 3 tháng trở lên.

7 Có một số bệnh về nội tiết, về tiêu hóa, thận và hô hấp.

Sự suy giảm mật độ xương là việc rất hệ trọng, thường đi kèm với sự rối loạn về chất lượng xương, khiến bộ xương trở nên mỏng mảnh, rồi thì xuất hiện

sự gãy xương đầu tiên Nếu không được chữa trị kịp thời bệnh tiến triển và làm tăng thêm nguy cơ gãy xương tiếp

Trong những thể nặng hơn, có thể phát hiện tới 3, 4 chỗ gãy Gãy xương sống, gãy cổ xương đùi là trường hợp nghiêm trọng hơn cả, thường gặp ở những người cao tuổi, sức khỏe kém Một năm tại Pháp có tới 50 nghìn đến 60 nghìn ca lắp háng giả vì gãy cổ xương đùi

Bệnh loãng xương thường tiến triển qua 3 giai đoạn:

Giai đoạn 1: Mật độ xương không đủ Đó mới chỉ là một sự cảnh báo, chưa là

bệnh

Giai đoạn 2: Mật độ xương thấp, nhưng chưa có gãy xương.

Giai đoạn 3: Loãng xương nặng, gây ra một hoặc nhiều vụ gãy xương.

4. Cách phòng và điều trị bệnh loãng xương:

4.1 Phòng bệnh loãng xương:

Có thể phòng ngừa bệnh loãng xương, nhưng cần được tiến hành sớm, ngay

từ tuổi trưởng thành để có được “vốn” cứng cáp Ở giai đoạn này của cuộc đời,

có 3 nguyên tắc quan trọng là:

1 Tiêu thụ (qua đường ăn, uống, tiêm truyền ) các sản phẩm giàu canxi, để bổ

sung canxi cho cơ thể, trong đó quan trọng nhất là sữa

2 Tập thể dục hoặc thể chất ít nhất 3 lần/tuần.

3 Không hút thuốc lá.

Với các phụ nữ có mật độ xương không quá thấp, chỉ cần ngừng hút thuốc

lá, tập thể dục và tập đều đặn, tiêu thụ 3 sản phẩm sữa mỗi ngày, các loại nước khoáng giàu canxi, uống sinh tố D với liều lượng 400-800 đơn vị/ngày, tắm nắng cũng là điều cần làm trong tất cả các giai đoạn của chứng loãng xương Với những phụ nữ mà mật độ xương thấp, lại có rối loạn của thời kỳ mãn kinh, bác sĩ có thể chỉ định từng thời kỳ, một phương thức chữa trị nội tiết hỗ trợ, có tác dụng bảo vệ hệ xương, nhưng chống chỉ định đối với các ca đã, đang điều trị ung thư vú

Tuy nhiên, thuốc phòng tốt nhất: Đủ dưỡng chất tuổi thanh thiếu niên

Loãng xương là một trong những bệnh mãn tính tiêu tốn nhiều tiền nhất Chi phí điều trị loãng xương tương đương với điều trị bệnh tiểu đường, và cao hơn

nhiều so với 2 căn bệnh ung thư ở phụ nữ là ung thư vú và ung thư cổ tử cung Điều trị loãng xương không biến chứng chiếm hơn 50% thu nhập bình thường của người Việt Nam, nên hầu như người Việt Nam không có khả năng theo đuổi quá trình điều trị lâu dài, hết năm này qua tháng nọ

Theo các chuyên gia về bệnh loãng xương, những yếu tố nguy cơ gây ra bệnh có thể chia làm hai nhóm Nhóm một là những yếu tố không thay đổi được như: Giới tính 80% phụ nữ bị chứng loãng xương (xương giòn), đặc biệt là sau mãn kinh Phụ nữ có thể mất đến 20% khối lượng xương trong 5 - 7 năm sau khi mãn kinh Một yếu tố không thể thay đổi khác là di truyền: gia đình có tiền sử bị loãng xương hay giòn xương, những người gầy ốm và có khung xương nhỏ

Tuy không có phương pháp điều trị nào đối với bệnh loãng xương, nhưng khoa học đã chứng minh rằng nếu ăn đầy đủ những dưỡng chất cần thiết (canxi, vitamin D, magiê, kẽm ) cho xương trong độ tuổi thanh thiếu niên, sẽ giúp xương có khối lượng đủ để chịu đựng khả năng xương bị yếu trong những năm sau này

"Khối lượng xương đỉnh đạt tối đa vào những năm 25 - 35 tuổi Nếu chúng

ta tăng được 10% khối lượng xương đỉnh, sẽ giảm 50% nguy cơ gãy xương về sau Duy trì xương chắc khoẻ đơn giản chỉ cần 4 bước: ăn đủ dưỡng chất cần thiết cho xương hàng ngày; thường xuyên vận động, tập thể dục 3 lần trong tuần (đi bộ, khiêu vũ, aerobics ); không hút thuốc, tránh sử dụng quá nhiều chất có cồn và cafeine; đo mật độ xương định kỳ để kiểm tra sức khỏe của xương" Đồng thời, người bệnh cần phải đi kiểm tra xương ngay khi có các triệu chứng như: đau mỏi mơ hồ ở cột cống, đau dọc xương dài, đau mỏi cơ bắp, ớn lạnh, vọp bẻ các cơ, đau khi ngồi lâu hay thay đổi tư thế, đầy bụng chậm tiêu hay nặng ngực khó thở

Nhiều người vẫn quan niệm muốn hết loãng xương chỉ cần uống sữa Không sai vì sữa là một trong các loại thực phẩm cung cấp canxi Nhưng nếu chỉ trông cậy vào ly sữa thì chưa đủ

4.2 Cách điều trị bệnh loãng xương:

Các phương thức điều trị và dược phẩm đã và đang được sử dụng: ở các giai đoạn cuối của bệnh loãng xương, việc sử dụng thuốc để chữa trị là điều bắt buộc Tùy theo các hãng bào chế, thuốc chữa loãng xương có nhiều tên gọi khác nhau nhưng về cơ bản, thuộc các nhóm chính sau đây:

1 BI-PHÔTSPHÔNAT: dạng viên uống hàng tuần hoặc hàng tháng, sử dụng

trước và sau khi có gãy xương

2 RALÔCXIFEN và TÊRIPARATIT: dạng tiêm dưới da hàng ngày, trong

vòng 18 tháng, có tác dụng lên nguồn tiếp nhận hoócmôn, chỉ định cho các phụ

nữ loãng xương, gãy rạn ở cột sống (rachis); cần thận trọng trong việc sử dụng thuốc này với các ca đã mổ ung thư vú

3 RÊNALAT STRÔNG CHIUM: Dạng gói nhỏ như gói trà hòa tan (sachets),

dùng hàng ngày, có thể dùng trong mọi giai đoạn của bệnh Dược phẩm và phương thức điều trị mới, sắp được ra đời, bằng đường tiêm truyền hằng năm, một lần duy nhất:

Đó là ZÔLÊĐRÔNAT: Có đặc điểm chỉ dùng duy nhất một năm một lần, ở dạng tiêm truyền tĩnh mạch, ngắn, trong vòng 15 phút

IV. Tư vấn phòng tránh bệnh loãng xương của người làm Công

tác xã hội với người cao tuổi:

1. Vai trò của người làm Công tác xã hội:

Trong điều kiện các bệnh viện luôn ở tình trạng quá tải, trong khi số lượng bệnh nhân mắc bệnh ngày càng nhiều thì Nhân viên CTXH là lực lượng đóng vai trò quan trọng trong việc tư vấn phòng tránh và hỗ trợ điều trị cho người cao tuổi khi có nguy cơ hoặc mắc bệnh loãng xương, tích cực giúp đỡ các y bác sĩ, bệnh viện giảm tải được lượng bệnh nhân đến khám và điều trị Đây là lực lượng nhân viên được cung cấp những kiến thức và kỹ năng cần thiết để trợ giúp những đối tượng gặp vấn đề trong xã hội, đặc biệt những vấn đề liên quan đến sức khoẻ và y tế

Nhân viên CTXH tư vấn cho người cao tuổi

Nhân viên CTXH tư vấn cung cấp những kiến thức liên quan đến bệnh loãng xương, giúp người bệnh hiểu biết thêm về căn bệnh này Trong đó với những đối tượng là người cao tuổi có nguy cơ mắc nhân viên CTXH sẽ tư vấn về cách phòng tránh, có các chế độ sinh hoạt hợp lý để tránh mắc bệnh

Bên cạnh đó, với những thân chủ đã mắc bệnh nhân viên CTXH cũng cần

tư vấn nhằm trấn an tâm lý cho thân chủ, động viên và tham vấn để đưa ra cách điều trị sao cho phù hợp nhất với điều kiện và hoàn cảnh của thân chủ, cũng như hỗ trợ y bác sỹ trong quá trình điều trị cho bệnh nhân và hướng dẫn thân chủ điều trị đúng cách, giúp quá trình điều trị được hiệu quả, giảm bớt thời gia, khó khăn trong quá trình điều trị cho thân chủ

Một nhiệm vụ rất quan trọng của nhân viên CTXH là cần phải trau rồi, thu thập thêm những kiến thức, kinh nghiễm cũng như bồi dưỡng những kỹ năng để

có thể trả lời những câu hỏi của thân chủ liên quan đến vấn đề sức khoẻ và y tế, đặc biệt là những câu hỏi của thân chủ về bệnh loãng xương

2. Tư vấn, trợ giúp người cao tuổi phòng và điều trị bệnh loãng xương:

Nhân viên CTXH cần nắm vững kiến thức về bệnh lý, để có thể trả lời những câu hỏi từ phía thân chủ cũng như tư vấn về phương pháp phòng tránh và