Một số biện pháp luyện đọc đúng nhằm nâng cao chất lượng giờ tập đọc lớp1

Luận Văn: Một số biện pháp luyện đọc đúng nhằm nâng cao chất lượng giờ tập đọc lớp1

Phòng giáo dục Quận HAi Bà Trng Trờng tiểu học trung hiền

-& -

Một số biện pháp REN đọc đúng trong phân môn Tập đọc cho

Mụn Tiếng Việt ở trường tiểu học cú nhiệm vụ vụ vựng quan trọng đú là

hỡnh thành 4 kỹ năng: Nghe – núi - đọc – viết cho học sinh Tập đọc là một phõn

mụn của chương trỡnh Tiếng Việt bậc tiểu học Đõy là phõn mụn cú vị trớ đặcbiệt trong chương trỡnh vỡ nú đảm nhiệm việc hỡnh thành và phỏt triển kỹ năngđọc, một kỹ năng quan trọng hàng đầu của học sinh ở bậc tiểu học đầu tiờn Kỹnăng đọc cú nhiều mức độ: đọc đỳng, đọc nhanh (lưu loỏt, trụi chảy), đọc cú ý

thức (thông hiểu được nội dung những điều mình đọc hay còn gọi là đọc hiểu)

và đọc diễn cảm Khi học sinh đọc tốt viết tốt thì các em mới có thể tiếp thu cácmôn học khác một cách chắc chắn Từ đó học sinh mới hoàn thành được nănglực giao tiếp của mình Những kỹ năng này không phải tự nhiên mà có Nhàtrường phải từng bước hình thành và trường tiểu học nhận nhiệm vụ đặt viên gạchđầu tiên Nên việc dạy học phải có định hướng, có kế hoạch từ lớp 1 đến lớp 5

Đặc biệt đối với học sinh lớp 1 - lớp đầu cấp - việc dạy đọc cho các emthật vô cùng quan trọng bởi các em có đọc tốt được ở lớp 1 thì khi học các lớptiếp theo các em mới nắm bắt được những yêu cầu cao hơn của môn Tiếng Việt.Việc dạy đọc ở lớp 1 cũng quan trọng bởi từ chỗ các em còn phải đọc đánh vầntừng tiếng đến việc đọc thông thạo được một văn bản là việc tương đối khó vớicác em mà mục tiêu của giờ dạy Tiếng Việt là phải hướng đến giáo dục học sinhyêu tiếng Việt bằng cách nêu bật sức mạnh biểu đạt của Tiếng Việt, sự giàu đẹpcủa âm thanh, sự phong phú của ngữ điệu trong việc biểu đạt nội dung Thếnhưng hiện nay, ở trường tiểu học, mặt âm thanh của ngôn ngữ, đặc biệt ngữđiệu chưa được chú ý đúng mức Đó là một trong những lý do cho học sinh củachúng ta đọc và nói chưa tốt Đó cũng là ý do khiến cho trong nhiều trường hợp,học sinh không hiểu đúng văn bản được đọc

Cũng như nhiều giáo viên lớp 1 khác, tôi suy nghĩ rất nhiều về cách dạytập đọc ở lớp 1 Đặc biệt là rèn cho học sinh không những chỉ đọc thông đượcvăn bản mà còn phải đọc đúng văn bản được đọc Vấn đề đặt ra là làm thế nào

để giúp các em đọc đúng tiếng, đọc liền tiếng trong từ, trong câu, đọc đúng ngữđiệu, biết cách ngắt nghỉ hơn trong văn bản thơ, cũng như văn bản văn xuôi

Những băn khoăn này chính là lý do tôi chọn đề tài: “Một số biện pháp luyện

đọc đúng nhằm nâng cao chất lượng giờ tập đọc lớp1”

II-/ MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

- Nhận biết vai trò của phân môn Tập đọc trong trường tiểu học

- Tìm ra một số biện pháp để giúp học sinh đọc đúng nhằm nâng cao chấtlượng của 1 giờ dạy tập đọc ở lớp 1

III-/ KHÁCH THỂ NGHIÊN CỨU

Học sinh lớp 1- Trường tiểu học Trung Hiền – Quận Hai Bà Trưng – HàNội

IV/ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Để thực hiện đề tài này tôi đã sử dụng những phương pháp sau :

- Phương pháp thu nhận tài liệu

- Phương pháp thực nghiệm;

- Phương pháp tổng hợp kinh nghiệm

PHẦN NỘI DUNG

I ) CƠ SỞ LÍ LUẬN

Đọc giúp trẻ em chiếm lĩnh được một ngôn ngữ để dùng trong giao tiếp vàhọc tập Nó là công cụ để học tập các môn học khác Nó tạo ra hứng thú vàđộng cơ học tập Nó tạo điều kiện để học sinh có khả năng tự học và tinh thầnhọc tập cả đời Nó là một khả năng không thể thiếu được của con người vănminh

Đọc một cách có ý thức cũng sẽ tác động tích cực tới trình độ ngôn ngữcũng như tư duy của người đọc, việc dạy đọc sẽ giúp học sinh hiểu biết hơn, bồidưỡng ở các em lòng yêu cái thiện và cái đẹp, dạy cho các em biết suy nghĩ mộtcách logic cũng như biết tư duy có hình ảnh Như vậy đọc có một ý nghĩa to lớncòn vì nó bao gồm các nhiệm vụ giáo dưỡng, giáo dục và phát triển.

Những điều vừa nêu trên khẳng định sự cần thiết của việc hình thành vàphát triển một cách có hệ thống và có kế hoạch năng lực đọc cho học sinh Tậpđọc với tư cách là một phân môn của Tiếng Việt ở tiểu học có nhiệm vụ đáp ứng

yê cầu này – hình thành và phát triển năng lực đọc cho học sinh

Phân môn học vần cũng thực hiện nhiệm vụ dạy đọc nhưng mới dạy đọc ởmức độ sơ bộ nhằm giúp học sinh sử dụng bộ mã chữ âm Việc thông hiểu vănbản chỉ đặt ra ở mức độ thấp và chưa có hình thức chuyển thẳng từ chữ sangnghĩa (đọc thầm) Như vậy, tập đọc với tư cách là một phân môn tiếng Việt tiếptục những thành tựu dạy học mà học cần đạt được, nâng lên một mức đầy đủhoàn chỉnh hơn

Tập đọc là một phân môn thực hành nhiệm vụ quan trọng nhất của nó làhình thành năng lực đọc cho học sinh Năng lực đọc được tạo nên từ bốn kỹ

năng cũng là bốn yêu cầu về chất lượng của “đọc”: đọc đúng, đọc nhanh (đọc

lưu loát, trôi chảy), đọc có ý thức (thông hiểu được nội dung những điều mìnhđọc hay còn gọi là đọc hiểu) và đọc diễn cảm Bốn kỹ năng này được hình thànhtrong 2 hình thức đọc: đọc thành tiếng và đọc thầm Chúng được rèn luyện đồngthời và hỗ trợ lẫn nhau

Để có giờ tập đọc đạt kết quả tốt người giáo viên phải nắm được đặc điểmtâm sinh lý của học sinh mình nắm được đặc điểm yêu cầu, bản chất kỹ năng cơchế đích cần đạt được của tiết dạy tập đọc Trên cơ sở đó sử dụng phương phápcho phù hợp

II) THỰC TRẠNG DẠY HỌC

- Cấu trúc chung: Phân môn tập đọc gồm bài được bắt đầu từ tuần 25 của

học kỳ II (có 10 tuần dạy tập đọc, mỗi tuần có 3 bài, mỗi bài dạy trong 2 tiết)

- Nội dung: Các bài tập đọc xoay quanh 3 chủ đề: Nhà trường, gia đình,

thiên nhiên đất nước…

+ Câu hỏi tìm hiểu nội dung bài

+ Luyện nói: nói về một vấn đề hoặc nhìn tranh để diễn đạt

Qua nhiều năm giảng dạy ở trường tiểu học Trung Hiền và trao đổi vớiđồng nghiệp tôi đã có những nhận xét chung về thực trạng dạy học trong giờ tậpđọc như sau:

A- Đối với giáo viên

1 Quan điểm của giáo viên về giờ tập đọc

Nhìn chung giáo viên tiểu học đều rất coi trọng giờ tập đọc Giáo viên ởcác lớp đầu cấp cho rằng phần luyện đọc từ, đọc câu là quan trọng hơn còn ở cáclớp cuối cấp thì cho rằng phần luyện đọc và phần tìm hiểu bài quan trong nhưnhau Trong tiết Tập đọc phần lớn giáo viên đều chú ý sửa lỗi phát âm cho họcsinh song do thời gian bị hạn chế nên việc sửa lỗi do chỉ được thực hiện lướt quakhi luyện đọc từ hoặc câu giáo viên thường chỉ cho học sinh luyện những từ vàcâu mà sách giáo khoa yêu cầu chứ chưa chọn lọc ra những từ hoặc câu mà họcsinh của mình hay nhầm lẫn

2 Những phương pháp giáo viên thường sử dụng trong phần rèn đọc

Hiện nay ở tiểu học, về vấn đề rèn đọc cho học sinh, giáo viên sử dụngphương pháp dạy học cụ thể là: phương pháp làm mẫu, phương pháp luyện đọctheo mẫu, phương pháp luyện tập củng cố, phương pháp hỏi đáp (đặt câu hỏi đểhọc sinh tự tìm và phát hiện từ khó, cách ngắt nhịp câu dài…) và phương phápđóng vai (đối với văn kể chuyện)

3 Thực trạng phần rèn đọc ở lớp 1

Được trực tiếp giảng dạy Phân môn Tập đọc lớp 1 và được dự giờ đồngnghiệp, tôi thấy nhận thấy :

- Giờ tập đọc có vị trí quan trọng ở tiểu học

- Giáo viên nhận thức được ý nghĩa của việc tập đọc và nhiệm vụ chínhcủa dạy đọc

- Trong giờ tập đọc giáo viên còn làm mẫu nhiều mà chưa để các em tựphát hiện ra cách đọc Giáo viên còn lúng túng trong việc hướng dẫn học sinhsửa phát âm sai do học sinh nói ngọng hoặc do tiếng địa phương

- Trong giờ tập đọc nhất là khi có người dự giờ thì giáo viên còn ít chú ýđến học sinh yếu vì đối tượng này thường đọc chậm, làm mất thời gian, làmgiảm tiến độ của tiết dạy

B Đối với học sinh

Qua nhiều năm dạy học, tôi nhận thấy ở tiểu học các em thường coi nhẹmôn tập đọc vì các em cho rằng môn tập đọc là môn dễ không phải suy nghĩ nhưmôn toán mà chỉ cần đọc trôi chảy, lưu loát là được Các em cũng chưa để ý đếnviệc đọc của mình như thế nào Một số ít học sinh phát âm sai do thói quen đã

có từ trước hoặc do tiếng địa phương Khi đọc các em còn hay mắc lỗi ngắtgiọng, các em còn ngắt giọng để lấy hơi một cách tuỳ tiện (còn gọi là ngắt giọngsinh lý) Học sinh tiểu học nói chung và học sinh lớp 1 nói riêng phần lớn các

em chỉ biết bắt chước cô một cách tự nhiên

III) MỘT SỐ BIỆN PHÁP RÈN ĐỌC ĐÚNG CHO HỌC SINH LỚP 1 TRONG GIỜ TẬP ĐỌC

Từ việc nghiên cứu cơ sở thực tiễn và cơ sở lý luận của việc dạy đọc lànhận thấy nếu dạy như đại trà hiện nay thì chưa đáp ứng được đầy đủ yêu cầudạy đọc ở tiểu học Do vậy dể khắc phục những hạn chế, phát huy những ưuđiểm hiện có ở thực tế Tôi xin mạnh dạn đưa ra một số biện pháp hướng dẫnhọc sinh rèn đọc đúng để nâng cao hiệu quả của giờ tập đọc ở lớp 1 nói riêng và

ở tiểu học nói chung Đó là:

1.Biện pháp 1: Đọc mẫu:

Đối với học sinh lớp 1, các em bắt đầu chuyển từ giai đoạn học vần sangtập đọc vì vậy giờ tập đọc ở lớp 1 vận dụng cả phương pháp học vần, cả phươngpháp tập đọc Yêu cầu của giờ tập đọc lớp 1 là củng cố hệ thống âm vần đã học(nhất là các vần khó), đọc đúng và trơn tiếng, đọc liền từ, đọc cụm từ và câu: tậpngắt nghỉ (hơi) đúng chỗ trong câu Hiểu các từ thông thường, hiểu được ý diễnđạt đã đọc (độ dài câu khoảng 10 tiếng) Bên cạnh nhiệm vụ ôn vần cũ, học vầnmới học sinh còn được phát triển vốn từ, tập nói câu đơn giản

- Bài đọc mẫu của giáo viên chính là cái đích mẫu hình thành kỹ năng đọccủa giáo viên phải đảm bảo chất lượng đọc chuẩn, đọc đúng rõ ràng, trôi chảy vàdiễn cảm Giáo viên yêu cầu lớp ổn định trật tự tạo cho học sinh tâm lý ngheđọc, hứng thú nghe đọc và yêu cầu học sinh đọc thầm theo Khi đọc giáo viênđứng ở vị trí bao quát lớp, không đi lại, cầm sách mở rộng, thỉnh thoảng mắtphải dừng sách nhìn lên học sinh nhưng không để bài đọc bị gián đoạn

- Đối với học sinh lớp 1 giai đoạn đầu (khoảng 2  3 bài đầu) giáo viênchép bài đọc lên bảng rồi học sinh theo dõi cô đọc ở trên bảng, nhưng ở giai

đoạn sau giáo viên nêu yêu cầu học sinh theo dõi bài ở sách giáo khoa để tạocho các em có thói quen làm việc với sách.

2 Hướng dẫn đọc

Sách giáo khoa tập đọc lớp 1 chủ yếu có 2 dạng bài:

- Dạng thơ, chủ yếu là thể thơ 4 – 5 tiếng, thơ lục bát

- Dạng văn xuôi

Cụ thể là trong bài đọc thì có:

- bài dạng văn xuôi

- bài dạng thơViệc hướng dẫn đọc đúng được thể hiện trong tiết 1

a Chuẩn bị cho việc đọc

Giáo viên hướng dẫn học sinh chuẩn bị tâm thế để đọc Khi ngồi đọc cầnphải ngồi ngay ngắn, khoảng cách từ mắt đến sách nên nằm trong khoảng 30-35

cm, cổ và đầu thẳng Giáo viên cần cho các em hiểu rằng các em đọc không phảichỉ cho mình cô giáo mà để cho tất cả các bạn cùng nghe nên cần đọc đủ lớn đểcho tất cả những người này nghe rõ Để luyện cho học sinh đọc quá nhỏ "lí nhí",giáo viên cần tập cho các em đọc to chừng nào bạn ở xa nhất trong lớp nghethấy mới thôi Giáo viên nên cho học sinh đứng trên bảng để đối diện với nhữngngười nghe Tư thế đứng đọc phải vừa đàng hoàng, vừa thoải mái, sách phảiđược mở rộng và cầm bằng hai tay

- Đọc đúng là sự tái hiện mặt âm thanh của bài đọc một cách chính xác,không có lỗi Đọc đúng là đọc không thừa, không sót từng âm, vần, tiếng Đọcđúng phải thể hiện đúng ngữ âm chuẩn, tức là đọc đúng chính âm Nói cách khác làkhông đọc theo cách phát âm địa phương lệch chuẩn Đọc đúng bao gồm việc đọcđúng các âm thanh (đúng các âm vị) ngắt nghỉ hơi đúng chỗ (đọc đúng ngữ điệu)

b Luyện đọc đúng phải rèn cho học sinh thể hiện chính xác các âm vịtiếng Việt

- Đọc đúng bao gồm cả đọc tiết tấu, ngắt hơi, nghỉ hơi, ngữ điều câu Ngữđiệu là hiện tượng phức tạp, có thể tách ra thành các yếu tố cơ bản có quan hệvới nhau: chỗ nghỉ (ngưng giọng hay ngắt giọng), trọng âm, âm điệu, âm nhịp

và âm sắc Dạy đọc đúng ngữ điệu là dạy cho học sinh làm chủ những yếu tố này.Đọc đúng ngữ điệu nói chung, ngắt giọng đúng nói riêng vừa là mục đích của dạyđọc thành tiếng, vừa là phương tiện giúp học sinh chiếm lĩnh nội dung bài đọc

- Khi dạy đọc đúng giáo viên cần phải dựa vào nghĩa, vào quan hệ ngữpháp giữa các tiếng, từ để ngắt hơi cho đúng Khi đọc không được tách một từ ralàm hai

Việc ngắt hơi phải phù hợp với các dấu câu: nghỉ ít ở dấu phẩy, nghỉ lâuhơn ở dấu chấm, đọc đúng các ngữ điệu câu: lên giọng ở cuối câu hỏi, hạ giọng

ở cuối câu kể, thay đổi giọng cho phù hợp với tình cảm cần diễn đạt trong câucảm Với câu cầu khiến cần nhấn giọng phù hợp để thấy rõ giọng khi đọc bộphận giải thích của câu

Như vậy đọc đúng đã bao gồm một số tiêu chuẩn của đọc diễn cảm

a Luyện đọc từ ngữ

Đối với lớp 1 dù ở bất kỳ dạng bài nào văn xuôi hay thơ thì trước khiluyện đọc đúng toàn bài bao giờ học sinh cũng được ôn luyện âm vần Trongphần này các em ôn luyện vần trên cơ sở luyện đọc những từ khó, hay nhầm lẫnkhi đọc có ở trong bài Để thực hiện được tốt phần này, ngoài việc cần lựa chọnthêm những từ ngữ khác mà học sinh trong lớp mình hay nhầm lẫn hoặc phát âmsai để cho các em luyện đọc Trong thực tế, hàng ngày lên lớp tôi vẫn thực hiệnđiều này

Thí dụ: Bài “Hoa Ngọc Lan”

Sách giáo khoa chỉ yêu cầu luyện đọc các từ sau

“ Hoa lan, lá dày, lấp ló”

Khi dạy, dựa vào tình hình đọc của lớp ngoài những từ trên tôi đã tìm

thêm một số từ ngữ khác cần luyện đọc đúng đó là các từ ngữ: “xanh thẫm, nụ hoa,, ngan ngát, toả khắp vườn, khắp nhà…” Sở dĩ tôi đã lựa chọn thêm những từ

ngữ này bởi vì thực tế ở lớp tôi dạy vần còn một số ít em đọc chưa tốt, các em haynhầm lẫn vần, phụ âm đầu và dấu thanh Cụ thể như:

Toả khắp vườn, khắp nhà Toả khắc vườn, khắc nhà

Giáo viên cũng nên để cho học sinh tự nêu những từ mà các em cảm thấykhó đọc trong khi phát âm

Thí dụ: Bài “Chú công”

SGK chỉ yêu cầu luyện đọc từ “nâu gạch, rẻ quạt, rực rỡ, lóng lánh”

nhưng các em học sinh lớp tôi đã nêu ra được 2 từ mà các em cho là khó đọc đó

là: “màu sắc, xoè tròn” vì khi đọc dễ bị lẫn “màu sắc” với “mầu sắc”, “xoè tròn” với “xèo tròn”

Khi cho các em luyện đọc từ ngữ, giáo viên nên kết hợp phân tích tiếng đểgiúp học sinh nhớ lại những âm vần đã học Tuy nhiên chúng ta cần tập trunggọi những học sinh đọc còn yếu, song để giúp những em này đọc được đúng thìviệc gọi một số em giỏi đọc thật to, thật chính xác là một việc làm không thểthiếu bởi vì các êm yếu sẽ bắt chước các bạn để đọc và như vậy các em sẽ có ýthức tự sửa hơn Sau đó cả lớp sẽ đồng thanh những từ ngữ này Cần tăng cườngcho các em nhận xét nhau đọc, đúng hay say, nếu sai thì ở đâu, các em có thể tựsửa lại cho bạn Nếu học sinh không làm được việc đó, giáo viên phải kịp thờiuốn nắn sửa sai ngay cho các em Nhất thiết phải có khen chê kịp thời.

- Không chỉ luyện đọc đúng từ trong giờ tập đọc mà trong các tiết tăngcường Tiếng Việt tôi cũng luôn đưa ra những bài tập phân biệt phụ âm đầu vàvấn đề giúp các em phát âm tốt hơn

Thí dụ: Dạng bài tập điền vần hoặc điền phụ âm đầu

+ Bài tập 1: Điền l hay n

….o… ắng , …o…ê , ….í….ẽ , ….áo…ức

+ Bài tập 4: Điền vần ăc, ắt hay ăp

m… trời , m… áo , đôi m……

b Đọc đúng: dạng thơ

Thơ là tiếng nói của tình cảm, là sự phản ánh con người và thời đại mộtcách cao đẹp, thơ rất giàu chất trữ tình Vì vậy khi đọc thơ cần thể hiện đượctình cảm của tác giả gửi gắm trong từ, từng dòng thơ, nhịp thơ để truyền cảmxúc đến người nghe Vì vậy đọc thơ phải đọc đúng dòng thơ, vần thơ, thể thơ đểthể hiện sắc thái, tình cảm Khi dạy bài tập đọc là thơ thì một công việc không

thể thiếu được đối với giáo viên và học sinh đó là ngắt nhịp câu thơ Thực tế chothấy học sinh mắc lỗi ngắt nhịp là do không tính đến nghĩa chỉ đọc theo áp lựccủa nhạc thơ Học sinh tìm được trong bài có những dấu câu thì ngắt nhịp ra sao.

Do vậy khi dạy những bài đọc thơ ở giai đoạn đầu tôi thường chép lên bảng cáccâu thơ cần chú ý ngắt giọng rồi hướng dẫn

Thí dụ: Bài “Tặng Cháu”

Vở này / ta tặng cháu yêu ta

Tỏ chút lòng yêu cháu / gọi là Mong cháu / ra công mà học tập Mai sau / cháu giúp nước non nhà

Học sinh sẽ được luyện đọc từng câu rồi đọc nối tiếp nhau cho đến hếtbài Giáo viên có thể cho các em dùng ký hiệu đánh dấu vào sách để khi đọckhông bị quên

Đến giai đoạn sau (khoảng từ giữa học kỳ II trở đi) tôi đã để học sinh nhìnvào sách và nêu cách ngắt giọng của mình ở từng câu thơ (vì những bài thơ củalớp 1 thường là ngắn nên công viẹc này cũng không chiếm quá nhiều thời giantrong tiết dạy) Nếu học sinh nói đúng giáo viên công nhân ngay và cho các emđánh dấu luôn vào sách Nếu học sinh nói sai giáo viên sửa lại cho học sinh

Bên cạnh việc rèn đọc đúng trong các giờ tập đọc ở trên lớp thì trong cáctiết tăng cường tiếng Việt tôi cũng thường đưa ra những câu thơ hoặc bài thơngắn để giúp học sinh luyện đọc và ngắt giọng, cũng có thể đó là những câu ứngdụng hay bài ứng dụng đã có ở phần học vần

Thí dụ 1: Bài “Mẹ và cô” ( có trong SGK TV 1 song nằm ngoài chương

trình học )

Học sinh thường ngắt nhịp như sau:

Buổi sáng / bé chào mẹ Chạy tới ôm / cổ cô Buổi chiều / bé / chào cô Rồi sào / vào lòng mẹ Mặt trời / mọc / rồi lặn Trên đôi chân / lon ton Hai chân trời / của con

Là mẹ / và cô giáo

Tôi đã sửa lại những câu học sinh sai và nêu cho các em thấy tại sao ngắtnhịp như vậy lại là sai.

Thí dụ: Câu “chạy tới ôm cổ cô” ngắt nhịp như trên là sai vì “ôm cổ cô”là một cụm từ liền nhau, nếu ngắt giọng ở sau chữ “cổ” thì cụm từ đó sẽ bị tách ra

và nghĩa của nó sẽ không rõ ràng Hay câu “Buổi chiều bé chào cô” cũng tương

tự tôi đã sửa cách đọc bài thơ trên như sau:

Thí dụ 2: Bài “Kể cho bé nghe”

Khi đọc học sinh thường ngắt mỗi dòng thơ một lần là do thói quen

nhưng tôi đã sửa lại và hướng dẫn cho các em cách đọc vắt dòng: cuối dòng 1 đọc vắt luôn sang dòng 2, cuối dùng 3 đọc vắt luôn sang dòng 4 Cứ như thế cho

đến hết bài

c Đọc đúng: dạng văn xuôi

Tương tự như ở thơ, giáo viên cần chú trong rèn cho các em biết ngắt,nghỉ hơi cho đúng Cần phải dựa vào nghĩa và các dấu câu để ngắt hơi cho đúng.Khi đọc không được tách một từ ra làm hai, tức là không ngắt hơi trong một từ.Việc ngắt hơi phải phù hợp với các dấu câu, nghĩ ít ở dấu phẩy, nghỉ lâu hơn ởdấu chấm Đối với những câu văn dài cần hướng dẫn học sinh ngắt hơi cho phùhợp Cụ thể tôi cho học sinh tự tìm những câu văn dài đó hoặc do chính giáoviên đưa ra Sau đó yêu cầu học sinh xác định cách ngắt giọng, gọi học sinhnhận xét đúng sai Đối với học sinh lớp 1 giáo viên cũng chưa nên hỏi nhiều quá

về việc tại sao các em lại ngắt giọng như vậy mà nếu thấy đúng thì giáo viêncông nhận ngay, còn nếu sai thì sửa cho các em và giải thích để các em thấy rõhơn Sau khi xác định ngắt giọng ở mỗi câu văn dài bao giờ giáo viên cũng phảinhấn mạnh cho các em thấy tầm quan trọng trong việc ngắt, nghỉ đúng ở các câuvăn, đoạn văn Muốn xác định cách ngắt giọng đúng thì phải dựa vào nghĩa vàocác tiếng, từ, dấu câu

Thí dụ: Bài “Trường em”

Câu dài trong bài cần hướng dẫn cách ngắt nghỉ hơi là:

“Ở trường / có cô giáo hiền như mẹ / có nhiều bè bạn thân thiết như anh em /”

Tôi đã chiếu câu dài lên bảng và hướng dẫn cách ngắt hơi như trên (vì đây

là bài đầu tiên trong chương trình tập đọc nên tôi hướng dẫn luôn cách đọc)

Thí dụ 2: Bài “Đầm sen”

Học sinh đã phát hiện ra câu dài trong bài là ngắt giọng như sau:

“Suốt mùa sen / sáng sáng lại có những người ngồi trên thuyền nan / rẽ

lá / hái hoa”

Tôi đã bổ sung thêm cách nghỉ hơi cho các em như sau: