Lập đề cương và kế hoạch nghiên cứu - Chương 3

Tài liệu đầy đủ môn học Phương pháp nghiên cứu kinh tế

PHƯƠNG PHÁP

NGHIÊN CỨU KINH TẾ

TS Vũ Hoàng Linh,

Khoa Kinh tế Phát triển,

Đại học Kinh tế, ĐHQG Hà Nội

Email: vhlinh@vnu.edu.vn

1

Chương 3: Lập đề cương và kế hoạch NC

2

 Đề cương nghiên cứu rất quan trọng, đóng vai trò cung cấp khung nghiên cứu và dàn ý cho báo cáo nghiên cứu.

 Cấu trúc đề cương nghiên cứu thường gồm các phần sau:

 Tên đề tài (Research title)

 Lý do chọn đề tài (Rationale) hay Bối cảnh(Background)

 Tổng quan các nghiên cứu trước (Literature Review)

 Mục tiêu nghiên cứu/ Câu hỏi nghiên cứu/Giả thuyết nghiên cứu

(Research Objectives/ Research Questions/Hypotheses)

 Phạm vi nghiên cứu (Research Scope)

 Phương pháp áp dụng/Nguồn số liệu (Methods/Data)

 Dàn ý nội dung nghiên cứu (Structure of the Research)

 Tài liệu tham khảo

Yêu cầu với đề cương

3

 Cấu trúc đề cương có thể linh hoạt, tuy nhiên cần đảm bảo trả lời được các câu hỏi cơ bản như:

 Tại sao tác giả chọn đề tài này?

 Đề tài có ý nghĩa như thế nào về lý thuyết hay thực tế;

 Đã có những nghiên cứu nào trước đây về đề tài này hay đề tài tương tự

 Mục tiêu nghiên cứu, giả thuyết nghiên cứu là gì;

 Phạm vi nghiên cứu của đề tài là gì?

 Các phương pháp tác giả định sử dụng?

 Nguồn dữ liệu hay thông tin định thu thập?

 Cấu trúc dự kiến của báo cáo như thế nào?

Các nội dung trong đề cương

4

 Tên đề tài: Rõ ràng, cụ thể, giúp người đọc

hình dung được tác giả nghiên cứu cái gì

 Lý do chọn đề tài: Trả lời câu hỏi tại sao chọn

đề tài Cần nêu được tầm quan trọng, tính

cần thiết của đề tài; những đóng góp có thể

có của tác giả khi thực hiện đề tài

 Tổng quan nghiên cứu trước đây: Làm rõ ai

đã làm gì trong lĩnh vực này, điểm mạnh và

yếu của các nghiên cứu trước đây là gì?

Các nội dung trong đề

cương

5

 Mục tiêu nghiên cứu/ Câu hỏi nghiên cứu/Giả

thuyết nghiên cứu: Phần này trả lời câu hỏi “tôi sẽ làm gì”

 Mục tiêu nghiên cứu phải được nêu rõ ràng, cụ thể

 Cụ thể hóa mục tiêu nghiên cứu dưới dạng câu hỏi nghiên cứu Có một câu hỏi nghiên cứu trọng tâm và một số câu hỏi nghiên cứu phụ

 Nêu một vài giả thuyết nghiên cứu mà tác giả muốn kiểm chứng

Các nội dung trong đề

cương

6

về mặt không gian, thời gian, và nội dung nghiên

cứu

phương pháp gì trong nghiên cứu: phân tích hay mô

tả, định tính hay định lượng; có sử dụng phương

pháp thống kê, kinh tế lượng, mô hình toán?

thập từ đâu, sử dụng dữ liệu thứ cấp hay sơ cấp

Cấu trúc của báo cáo dự kiến

7

 Cấu trúc quốc tế: phổ biến trong các

nghiên cứu trên thế giới.

 Chương Mở đầu (Introduction):

 Giới thiệu bối cảnh nghiên cứu (context)

 Nêu vấn đề nghiên cứu, lý giải tính cần thiết của đề tài

 Trình bày mục tiêu nghiên cứu, các câu hỏi nghiên cứu, giả thuyết nghiên cứu

Cấu trúc quốc tế

8

 Chương 1: Cơ sở lý thuyết của đề tài

(Conceptual/Theoretical Framework):

 Nêu cơ sở lý thuyết của đề tài

 Tóm tắt các nghiên cứu trước đây (literature review)

 Trình bày phương pháp nghiên cứu và nguồn dữ liệu,

 Trình bày mô hình nghiên cứu

Cấu trúc quốc tế

9

 Chương 2: Phân tích kết quả:

 Trình bày các kết quả nghiên cứu

 Diễn giải ý nghĩa của các kết quả nghiên cứu

 Nêu các khuyến nghị chính sách (nếu có)

 Chương Kết luận

 Tóm tắt các nội dung thực hiện

 Nêu bật các kết quả quan trọng hay thú vị

 Các hạn chế của báo cáo và hướng phát triển

Cấu trúc truyền thống

10

 Chương 1: Cơ sở lý thuyết của đề tài

 Tương tự gộp chương Giới thiệu và chương

1 của cấu trúc quốc tế

 Chương 2: Thực trạng vấn đề nghiên cứu (nếu vấn đề dài có thể tách thành vài

chương)

 Chương 3: Giải pháp và kiến nghị

 Chương 4: Kết luận

Theo tôi, nên áp dụng cấu trúc quốc tế

Mô hình Nghiên cứu

11

 Mô hình nghiên cứu là hình thức nghiên cứu được xác lập nhằm giúp người nghiên cứu thực hiện

được các mục tiêu nghiên cứu của đề tài

Phân loại mô hình nghiên cứu

12

 Mô hình NC lý thuyết: mang tính học thuật

 Mô hình NC ứng dụng: phổ biến

 Mô hình NC thăm dò: nhằm trả lời cho vấn đề chưa biết rõ

 Mô hình NC mô tả: nhằm mô tả một hiện tượng/vấn đề

 Mô hình NC tương quan: tìm hiểu mối quan hệ giữa hai hay nhiều biến

 Mô hình NC giải thích: giải thích lý do vấn đề xảy ra theo một cách thức nào đó Ví dụ tại sao 1 số công ty thành công và số khác thất bại

Lập kế hoạch nghiên cứu

13

 Sau khi xác định đề tài NC, nhà NC cần lên kế hoạch NC

 Kế hoạch NC cần xác định rõ các nội dung:

 Tên đề tài và người thực hiện

 Thời gian thực hiện

 Tình hình NC đề tài trong và ngoài nước

 Mục tiêu của đề tài

 Nội dung nghiên cứu

 Tính cần thiết của đề tài

 Phương pháp nghiên cứu áp dụng

 Nguồn tài liệu, thông tin, dữ liệu thu thập

 Dạng sản phẩm nghiên cứu cuối cùng

 Kinh phí thực hiện đề tài

 Tiến độ thực hiện cho từng công việc cụ thể

Các lưu ý khi lập kế hoạch NC

14

 Sắp xếp công việc theo trình tự hợp lý về thời gian Ví dụ đọc tài liệu trước khi bắt tay vào viết báo cáo

 Lên lịch nghiên cứu chi tiết và tuân thủ chặt chẽ Ví dụ làm luận văn trong 12 tuần: tuần 1 làm việc A, tuần 2 làm việc B…

 Trong chương trình làm việc cần có thời gian dự phòng để bù vào những lúc nghiên cứu bị gián đoạn hay gặp khó khăn.

 Nếu đề tài tập thể thì xác định rõ ràng công việc của từng

thành viên nhóm, và tiến độ cho từng thành viên Nên có lịch họp nhóm thường xuyên để đảm bảo tiến độ

 Thống nhất giữa các thành viên nhóm về phương pháp, mục tiêu đề tài, giả thuyết nghiên cứu.

Bài tập nhóm

15

và thuyết minh kế hoạch nghiên cứu;

nghiên cứu của nhóm: lý do chọn đề tài nghiên cứu, mục tiêu nghiên cứu, phương pháp nghiên cứu…

gửi cho giảng viên qua email trước tuần thứ 5, hoặc gửi trực tiếp trong tuần thứ 5 Địa chỉ email:

vhlinh@vnu.edu.vn

Báo cáo nghiên cứu

 Các nhóm nộp báo cáo nghiên cứu trước tuần thứ 12

 Cần xác định rõ vấn đề nghiên cứu, mục tiêu nghiên

cứu, nội dung nghiên cứu, thiết kế nghiên cứu, kế

hoạch nghiên cứu, bảng câu hỏi …

 Các phương pháp và kỹ thuật phân tích: có thể áp dụng một hay nhiều phương pháp phân tích đã thảo luận

trên lớp

 Sản phẩm

 bằng file Word (khoảng 15-25 trang A4) qua email

 Một bản in có chữ ký của tất cả các thành viên của nhóm (để xác nhận số người thực tế có tham gia thực hiện đề tài nhóm)

Tiêu chuẩn đánh giá báo cáo nghiên cứu

 Tính thiết thực và ý nghĩa của đề tài

 Vấn đề nghiên cứu thỏa đáng, mục tiêu nghiên cứu rõ ràng, phạm vi nghiên cứu phù hợp

 Tóm tắt lý thuyết có chiều sâu, và mức độ đầy đủ của thông tin thứ cấp

 Phương pháp nghiên cứu, và giả thuyết nghiên cứu hợp lý;

nguồn dữ liệu khả thi

 Đề cương nghiên cứu chi tiết

 Kết quả nghiên cứu tốt

 Diễn giải và trình bày kết quả nghiên cứu tốt

 Tính điểm: 30% điểm toàn bộ môn học