Hoàn thiện công nghệ sản xuất và ứng dụng men ủ vi sinh để xử lý phế phụ phẩm nông nghiệp làm phân bón hữu cơ tại đắk lắk

BỘ NÔNG NGHIỆP & PTNT SỞ KH &CN TỈNH ĐẮK LẮK CHƯƠNG TRÌNH CÔNG NGHỆ TRUNG TÂM ỨNG DỤNG SINH HỌC NÔNG NGHIỆP, THỦY SẢN KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ CHƯƠNG TRÌNH TRỌNG ĐIỂM PHÁT TRIỂN VÀ ỨNG DỤNG

BỘ NÔNG NGHIỆP & PTNT SỞ KH &CN TỈNH ĐẮK LẮK

CHƯƠNG TRÌNH CÔNG NGHỆ TRUNG TÂM ỨNG DỤNG SINH HỌC NÔNG NGHIỆP, THỦY SẢN KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ

CHƯƠNG TRÌNH TRỌNG ĐIỂM PHÁT TRIỂN VÀ ỨNG DỤNG CNSH TRONG LĨNH VỰC NN & PTNT ĐẾN NĂM 2020

BÁO CÁO TỔNG HỢP

KẾT QUẢ KHOA HỌC CÔNG NGHỆ DỰ ÁN:

“HOÀN THIỆN CÔNG NGHỆ SẢN XUẤT VÀ ỨNG DỤNG MEN Ủ VI SINH ĐỂ XỬ LÝ PHẾ PHỤ PHẨM NÔNG NGHIỆP

LÀM PHÂN BÓN HỮU CƠ TẠI ĐẮK LẮK”

SỞ KH&CN TỈNH ĐẮK LẮK CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TRUNG TÂM ỨNG DỤNG KH&CN Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

Buôn Ma Thuột, ngày tháng 01 năm 2010

BÁO CÁO THỐNG KÊ KẾT QUẢ THỰC HIỆN DỰ ÁN SXTN

I THÔNG TIN CHUNG

1 Tên dự án: “Hoàn thiện công nghệ sản xuất và ứng dụng men ủ vi sinh vật để xử lý phế phụ phẩm nông nghiệp làm phân bón hữu cơ tại Đăklăk.”

Mã số dự án:

Thuộc: Thuộc Chương trình trọng điểm phát triển và ứng dụng công nghệ sinh học trong lĩnh vực nông nghiệp và phát triển nông thôn đến 2020

2 Chủ nhiệm dự án:

Họ và tên: Nghiêm Thị Minh Thu

Ngày, tháng, năm sinh: 27/10/1962 ; Nam/ Nữ: Nữ

Địa chỉ: 256 Phan Chu Trinh – TP Buôn Ma Thuột

Họ và tên thủ trưởng cơ quan: Nghiêm Thị Minh Thu

Số tài khoản: 934 02.00.00162

Tại Kho bạc Nhà nước tỉnh Đăklăk

Tên cơ quan chủ quản dự án: Bộ Nông nghiệp và phát triển Nông thôn

Thời gian (Tháng, năm)

Kinh phí (Tr.đ)

Ghi chú

(Số đề nghị quyết toán)

2 01/2008-12/2008 1000 01/2008-12/2008 1450 Đã QToán

3 01/2009-12/2009 350 01/2009-12/2009 550 Đã QToán c) Kết quả sử dụng kinh phí theo các khoản chi:

3 Các văn bản hành chính trong quá trình thực hiện đề tài/dự án:

(Liệt kê các quyết định, văn bản của cơ quan quản lý từ công đoạn xác định nhiệm vụ, xét chọn, phê duyệt kinh phí, hợp đồng, điều chỉnh (thời gian, nội dung, kinh phí thực hiện nếu có); văn bản của tổ chức chủ trì đề tài, dự án (đơn, kiến nghị điều chỉnh nếu có)

Số

TT

Số, thời gian ban hành

1 2549/QĐ/BNN-KHCN

31/08/2007

Quyết định phê duyệt tổ chức,

cá nhân, mục tiêu, dự kiến kết quả, kinh phí và thời gian thực hiện dự án

2 30/HĐ/TC-KHCN

15/12/2007

Hợp đồng trách nhiệm về việc thực hiện dự án SXTN

Nội dung tham gia chủ yếu

Sản phẩm chủ yếu đạt được

1 Viện Thổ

nhưỡng

Nông hóa

Viện Thổ nhưỡng Nông hóa

Hoàn thiện công nghệ Qui trình

công nghệ

2 Công ty Cà

phê Ea Tiêu

Công ty Cà phê Ea Tiêu

Ứng dụng men ủ vi sinh BIOWA sản xuất phân HCSH

Phân HCSH

Phân HCSH

Nguyên

Ứng dụng men ủ vi sinh BIOWA sản xuất phân HCSH

Phân HCSH

Phòng Công thương, Hội nông dân các huyện

Ứng dụng men ủ vi sinh BIOWA xử lý phế phụ phẩm nông nghiệp

Cơ chất hữu cơ đã

Cơ chất hữu cơ đã

xử lý

- Lý do thay đổi (nếu có):

5 Cá nhân tham gia thực hiện đề tài, dự án:

(Người tham gia thực hiện đề tài thuộc tổ chức chủ trì và cơ quan phối hợp,

không quá 10 người kể cả chủ nhiệm)

Nội dung tham gia

chính

Sản phẩm chủ yếu đạt được

1 Nghiêm T Minh

Thu

NghiêmT Minh Thu

Chủ nhiệm DA- toàn

4 Đặng Hải Trung Đặng Hải Trung TV - Sản xuất men,

phân HCSH

Men ủ vi sinh, phân HCSH

5 Đặng Văn Hoà Đặng Văn Hòa TV- Sản xuất phân

7 Lương Hữu

Thành

Lương Hữu Thành

TV - Hoàn thiện công nghệ

02 QT công nghệ

nghệ, sản xuất men

02 QT công nghệ

10 Lê Quỳnh Anh TV - Sản xuất men Men ủ vi sinh

- Lý do thay đổi ( nếu có):

(Nội dung, thời gian, kinh

phí, địa điểm, tên tổ chức

người tham gia )

Ghi chú*

1

2

- Lý do thay đổi (nếu có):

7 Tình hình tổ chức hội thảo, hội nghị:

(Nội dung, thời gian,

kinh phí, địa điểm )

Ghi chú*

chế phẩm sinh học trong sản xuất nông nghiệp vùng Tây nguyên”

NN&PTNT, Bộ KHCN, Viện THNH, Viện MTNN, Viện BVTV,

2

- Lý do thay đổi (nếu có):

8 Tóm tắt các nội dung, công việc chủ yếu:

(Nêu tại mục 15 của thuyết minh, không bao gồm: Hội thảo khoa học, điều tra khảo sát trong nước và nước ngoài)

Người,

cơ quan thực hiện

1 Hoàn thiện quy trình sản

xuất men ủ VSV trong điều

kiện Đắk Lắk

12/2008

12/2008

9/2007 Viện TNNH

- TT ƯDKHCN Đăklăk

2 Hoàn thiện qui trình ứng

dụng men ủ vi sinh vật trong

xử lý phế phụ phẩm nông

nghiệp làm nguyên liệu và

phân bón hữu cơ

12/2008

12/2008

9/2007 Viện TNNH

- TT ƯDKHCN Đăklăk

3 Sản xuất chế phẩm men ủ vi

sinh 05 tấn 01/2008 10/2009 01/2008 12/2008 - Viện TNNH - TT ƯDKHCN

-Cty cà phê Êa Tiêu

4 Xử lý cơ chất hữu cơ và sản

xuất phân bón hữu cơ 6000

tấn

09/2010

07/2009

05/2008 TT ƯD KHCN Đăklăk

- Cty cà phê Êa Tiêu

5 Xây dựng 04 mô hình, 02 -

05 ha sử dụng phân bón hữu

cơ bón cho cây trồng

05/2008 09/2010

04/2008 12/2009

TTƯD KHCN Đăklăk

- Cty cà phê Êa Tiêu

7 Tổng kết và nghiệm thu dự

án

08/2010 09/2010

-12/2009 01/2010

- Viện TNNH

- TT ƯDKHCN Đăklăk

- Cty cà phê Êa Tiêu

III SẢN PHẨM KH&CN CỦA ĐỀ TÀI, DỰ ÁN

1 Sản phẩm KH&CN đã tạo ra:

Thực tế đạt được

1 Men ủ vi sinh

Chỉ tiêu chất lượng:

TCVN

Kg 10.440 10.000 10.440

2 Cơ chất hữu cơ đã xử lý

và phân hữu cơ sinh học

1 Quy trình sản xuất men

Số lượng, nơi công bố

1

2

- Lý do thay đổi (nếu có):

d) Kết quả đào tạo:

Số lượng

Số

TT

Cấp đào tạo, Chuyên

ngành đào tạo Theo kế

hoạch

Thực tế đạt được

Ghi chú

(Thời gian kết thúc)

1 Thạc sỹ

2 Tiến sỹ

- Lý do thay đổi (nếu có):

đ) Tình hình đăng ký bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp, quyền đối với giống cây trồng:

Ghi chú

(Thời gian kết thúc)

1 BIOWA - Chế phẩm men ủ

2

- Lý do thay đổi (nếu có):

e) Thống kê danh mục sản phẩm KHCN đã được ứng dụng vào thực tế

Số

TT

Tên kết quả

đã được ứng dụng Thời gian

Địa điểm Kết quả

sơ bộ

1 Chế phẩm men ủ vi

sinh - BIOWA

Tại 14/15 huyện, TP,TX và một số huyện ở Đăk Nông, Lâm Đồng

10.440 kg

2 Phân hữu cơ sinh học Tại các công ty cà

phê, các hộ dân

10.440 tấn

2 Đánh giá về hiệu quả do đề tài, dự án mang lại:

a) Hiệu quả về khoa học và công nghệ:

Hoàn thiện được 02 qui trình :

Quy trình sản xuất men ủ VSV trong điều kiện Đắk Lắk

Qui trình ứng dụng men ủ vi sinh vật trong xử lý phế phụ phẩm nông nghiệp làm nguyên liệu và phân bón hữu cơ

b) Hiệu quả về kinh tế xã hội:

- Hiệu quả kinh tế của dự án:

Việc sản xuất trên nền cơ chất tại địa phương giảm đựơc chi phí vận chuyển và nguyên liệu nhập khẩu, dẫn đến giảm giá thành tăng sức cạnh tranh với sản phẩm cùng loại

- Sản phẩm men ủ vi sinh BIOWA :Giá thành 35.000đồng/kg

Giá bán 45.000 - 50.000đồng/kg Các sản phẩm khác cùng loại trên thị trường với chất lượng tương đương thì giá bán: 60.000 - 70.000đồng/kg

- Phân hữu cơ sinh học

Giá thành 1.300 - 1.400 đồng/kg Giá bán 1800 - 2000 đồng/kg Các sản phẩm khác cùng loại bán trên thị trường giá:2.500 - 3.500đồng/kg

Đặc biệt hiệu quả kinh tế mang lại đối với người sản xuất, đồng bào

dân tôc thiểu số vùng sâu, vùng xa sau khi đã được hướng dẫn kỹ thuật và

trực tiếp xử lý phế phụ phẩm nông nghiệp làm phân bón để bón cho cây trồng

Chi phí xử lý 01 tấn cơ chất:

Nguyên liệu Khối lượng

(kg)

Đơn giá (đồng)

Giá thành (đồng)

Nguyên liệu hữu cơ (phân

động vật, Vỏ cà phê, rơm ra,

thân cùi bắp, vỏ đậu )

Với chi phí 454.000 đồng người dân có thể sản xuất được 01 tấn cơ

chất hữu cơ đã xử lý đạt chất lượng để bón cho cây trồng, giúp giảm đáng kể

chi phí đầu vào của quá trình sản xuất nông nghiệp, đồng thời giúp cải tạo đất lâu dài và phát triển nông nghiệp bền vững

- Hiệu quả về xã hội

- Dự án được thực hiện đã góp phần thu hút lao động, tạo thêm công việc cho một bộ phận lao động, đồng thời nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm và hiệu quả kinh tế cho người sản xuất

- Tận dụng nguồn phế thải nông nghiệp làm nguyên liệu sản xuất phân bón hữu cơ sinh học phục vụ sản xuất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh cũng như vùng phụ cận, góp phần làm phong phú sản phẩm phân bón hữu cơ sinh học trên địa bàn tỉnh Nâng cao sức cạnh tranh do sử dụng nguồn nguyên liệu rẻ tiền, sẵn có và đặc biệt chủ động nguồn men ủ vi sinh cung cấp cho địa bàn tỉnh Đăklăk và Tây Nguyên

- Tăng cường hiệu quả sử dụng đất, giảm thiểu ô nhiễm môi trường do các loại phế thải của sản xuất nông nghiệp gây nên

3 Tình hình thực hiện chế độ báo cáo, kiểm tra của đề tài, dự án:

Số

Thời gian thực hiện

III Nghiệm thu cơ sở 20/01/2010

IV Nghiệm thu cấp Nhà Nước 19/03/2010

Chủ nhiệm dự án

(Họ tên, chữ ký)

Thủ trưởng tổ chức chủ trì

(Họ tên, chữ ký và đóng dấu)

2 Bảng 2 Định tính khả năng phân giải photphat

khó tan của các vi sinh vật

21

3 Bảng 3 Định lượng khả năng phân giải photphat

khó tan của các chủng vi sinh vật

21

4 Bảng 4 Khả năng khử mùi hôi của các chủng

nấm men

22

5 Bảng 5 Ảnh hưởng của nhiệt độ tới quá trình sinh

trưởng và phát triển của VSV (sau 36 giờ)

23

6 Bảng 6 Ảnh hưởng của pH tới quá trình sinh

trưởng và phát triển của vi sinh vật (sau

36 giờ)

24

7 Bảng 7 Ảnh hưởng của O2 đến sinh trưởng và

phát triển của các chủng vi sinh vật (sau

36 giờ)

25

8 Bảng 8 Ảnh hưởng của tỷ lệ giống đến sinh

trưởng và phát triển của các chủng vi sinh vật (sau 36 giờ)

19 Bảng 19 Tính chất cảm quan của phế thải chăn

nuôi

35

20 Bảng 20 Thành phần lý, hoá học của phế thải chăn

21 Bảng 21 Quần thể vi sinh vật gây bệnh trong phế

22 Bảng 22 Kết quả kiểm tra nhiệt độ trong túi sản

25 Bảng 25 Mô hình sản xuất cơ chất hữu cơ và phân

hữu cơ sinh học qui mô nông hộ năm

2008 - 2009

42

26 Bảng 26 Mô hình sản xuất cơ chất hữu cơ và phân

hữu cơ sinh học qui mô tập trung năm 2008-2009

44

27 Bảng 27 Các chỉ tiêu chất lượng cơ chất hữu cơ 45

28 Bảng 28 Các chỉ tiêu chất lượng phân bón hữu cơ

sinh học

46

29 Bảng 29 Hiệu quả của phân hữu cơ sinh học đối

30 Bảng 30 Hiệu quả của phân hữu cơ sinh học trên

31 Bảng 31 Ảnh hưởng của phân hữu cơ sinh học tới

chiều dài quả ngô

49

32 Bảng 32 Ảnh hưởng của phân hữu cơ sinh học tới

năng suất ngô

50

33 Bảng 33 Ảnh hưởng của phân hữu cơ sinh học tới

khả năng sinh trưởng, phát triển của rau cải ngọt và cải xanh

51

34 Bảng 34 Hiệu quả của phân hữu cơ sinh học tới

năng suất rau cải ngọt và cải xanh

52

MỤC LỤC

Trang

LỜI CẢM ƠN 01

PHẦN I: MỞ ĐẦU 02

PHẦN II: KẾT QUẢ HOẠT ĐỘNG DỰ ÁN 08

I TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU TRONG VÀ NGOÀI NƯỚC 08

II LỰA CHỌN ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 11

III NHỮNG NỘI DUNG ĐÃ THỰC HIỆN 12

IV KẾT QUẢ THỰC HIỆN 16

1 Kết quả khoa học công nghệ 16

1.1 Hoàn thiện công nghệ sản xuất men ủ vi sinh vật 16

1.2 Hoàn thiện qui trình ứng dụng men ủ vi sinh vật 32

1.3 Xây dựng cơ sở và tổ chức sản xuất men ủ vi sinh vật 39

1.4 Xây dựng mô hình ứng dụng men ủ vi sinh vật 42

1.5 Tham quan học tập kinh nghiệm, đào tạo tập huấn 52

1.6 Một số kết quả khoa học khác và phát triển sản phẩm dự án 54

2 Kết quả hoạt động tài chính 54

VI KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ 57

1 Kết luận 57

2 Đề nghị 57

PHỤ LỤC HÌNH ẢNH 58

TÀI LIỆU THAM KHẢO .63

1

LỜI CẢM ƠN

Trong quá trình thực hiện dự án chúng tôi luôn nhận được sự quan tâm chỉ đạo và giúp đỡ tận tình của Bộ NN&PTNT, Ban chỉ đạo, Chương trình Công nghệ sinh học Nông nghiệp, thủy sản, Ban giám đốc Sở KH&CN Đăklăk, cùng các đồng nghiệp của Trung tâm Thay mặt tập thể cán bộ khoa học thực hiện dự án tôi xin chân thành cám ơn sự quan tâm và hỗ trợ của các

tổ chức và đơn vị nêu trên

Kết quả khoa học thể hiện trong báo cáo tổng kết này là thành quả lao động của tập thể các cán bộ khoa học tham gia thực hiện dự án, đồng thời là kết quả của sự phối hợp, cộng tác chặt chẽ, có hiệu quả của cơ quan chủ trì dự

án với Viện Thổ nhưỡng Nông hóa, Viện Môi trường Nông nghiệp, Công ty

cà phê Ea Tiêu, Công ty cà phê Việt Thắng, các phòng NN&PTNT, phòng Công Thương, hội nông dân các huyện của Tỉnh Đăk Lăk, Đăk Nông và Lâm Đồng

Với tư cách là chủ nhiệm dự án chúng tôi xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ và cộng tác của các tổ chức, tập thể và cá nhân đã có những đóng góp tích cực cho sự thành công của dự án!

Chủ nhiệm dự án sản xuất thử tại Đăklăk

Nghiêm Thị Minh Thu

2

PHẦN I: MỞ ĐẦU

Dự án SXTN: “Hoàn thiện công nghệ sản xuất và ứng dụng men ủ vi

sinh xử lý phế phụ phẩm nông nghiệp làm phân bón hữu cơ tại Đắk Lắk”được

thực hiện với mục tiêu: Hoàn thiện công nghệ sản xuất chế phẩm sinh men ủ

vi sinh và ứng dụng men ủ vi sinh trong xử lý phế phụ phẩm nông nghiệp làm phân hữu cơ sinh học qui mô hộ gia đình, hợp tác xã, công ty phục vụ chăm sóc cho một số loại cây trồng chính khu vực Tây Nguyên, tổ chức chuyển giao công nghệ, ứng dụng vào thực tế sản xuất nhằm tạo mô hình sản xuất và

sử dụng phân bón hữu cơ sinh học cho đất trồng có tác dụng nâng cao năng suất, chất lượng nông sản, giảm bón phân hoá học, đồng thời có khả năng cải tạo, giữ ẩm cho đất trồng

” Thông tin chung về dự án:

1 Tên dự án: “Hoàn thiện công nghệ sản xuất và ứng dụng men ủ vi sinh xử

lý phế phụ phẩm nông nghiệp làm phân bón hữu cơ tại Đắk Lắk”

2 Thuộc chương trình trọng điểm phát triển và ứng dụng công nghệ sinh học trong lĩnh vực nông nghiệp và phát triển nông thôn đến 2020

3 Mã số:

4 Cấp quản lý: cấp Bộ

5 Thời gian thực hiện: 27 tháng từ tháng 8/2007 đến 12/2009

6 Kinh phí thực hiện: Tổng số: 6.921,64 triệu đồng

Trong đó, từ ngân sách sự nghiệp khoa học: 2.000 triệu đồng

7 Kinh phí thu hồi:

Kinh phí thu hồi: 1.200.000.000 đồng (60% kinh phí hỗ trợ từ ngân sách) Thời gian thu hồi sau thời gian nghiệm thu:

Lần 1: sau khi nghiệm 12 tháng 600.000.000 đồng

Lần 2: sau khi nghiệm thu 18 tháng 600.000.000 đồng

8 Tổ chức đăng ký chủ trì thực hiện dự án:

Tên tổ chức: Trung tâm ứng dụng KH&CN Đắk Lắk

Địa chỉ: 256 Phan Chu Trinh - TP BMT

3

Điện thoại: 0500.3953052, Fax 0500.3955248

E-mail: cstadlvn@yahoo.com.vn

9 Chủ nhiệm dự án:

Họ và tên: Nghiêm Thị Minh Thu

Năm sinh: 27/10/1962 Nam/Nữ: Nữ

Địa chỉ nhà riêng: 96/12 Ngô Gia Tự – TP Buôn Ma Thuột

10 Cơ quan phối hợp chính:

- Viện Thổ nhưỡng Nông hóa

- Viện Môi trường Nông nghiệp

- Công ty Cà phê Ea Tiêu

- Công ty Cà phê Việt Thắng

- Hợp tác xã Hợp Nhất Ea Kar - Đắk Lắk

- Hợp tác xã Tân Định - Krông Năng

- HND các huyện của Tỉnh Đắk Lắk

- Phòng Nông nghiệp & PTNT các huyện của Tỉnh Đắk Lắk

- Phòng Công thương các huyện của Tỉnh Đắk Lắk

- Hội chăn nuôi tỉnh Đăklăk

- Trung tâm tin học và ứng dụng KHCN tỉnh ĐăkNông

- Trạm Khuyến Nông Krông Nô - Đăk Nông

- Công ty Kỷ Nguyên - Lâm Đồng

1 Nghiêm Thị Minh Thu KS Trung tâm ƯDKHCN Đắk Lắk

2 Đỗ Thị Bích Mỹ CN Trung tâm ƯDKHCN Đắk Lắk

4 Lương Hữu Thành ThS Bộ môn VSV, Viện MTNN

6 Đặng Văn Hòa CN Giám Đốc, CTy cà phê EaTiêu

7 Võ Hoàng Tùng CN Trung tâm ƯDKHCN Đắk Lắk

8 Đặng Hải Trung CN Trung tâm ƯDKHCN Đắk Lắk

9 Nguyễn Thị Thu Hà CN Trung tâm ƯDKHCN Đắk Lắk

10 Lê Quỳnh Anh CN Trung tâm ƯDKHCN Đắk Lắk

12 Xuất xứ dự án:

Xuất xứ của Dự án là kết quả nghiên cứu triển khai của đề tài

KHCN.02.06B giai đoạn 1999-2000: “Nghiên cứu ứng dụng chế phẩm phân bón vi sinh vật hỗn hợp phục vụ phát triển nông, lâm nghiệp bền vững” do

Viện KHKTNN Việt Nam chủ trì đã được nghiệm thu ngày 20/3/2001 đạt mức xuất sắc và kết quả của đề tài khoa học công nghệ cấp Nhà nước:

”Nghiên cứu công nghệ sản xuất phân bón vi sinh vật chức năng phục vụ chăm sóc cây trồng cho một số vùng sinh thái” (Mã số KC.04.04) do Viện

Khoa học Kỹ thuật Nông nghiệp Việt Nam chủ trì (2001-2004), trong đó quy

trình công nghệ: “Sản xuất và sử dụng chế phẩm vi sinh vật chuyển hoá nguyên liệu giàu hợp chất cacbon Compost Marker làm nguyên liệu sản xuất phân bón hữu cơ sinh học” đã được Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn

công nhận và cho áp dụng trong sản xuất theo quyết định số KHCN ngày 17 tháng 8 năm 2004

2421/QĐ/BNN-5

13 Nội dung chính của Dự án

13.1 Hoàn thiện công nghệ sản xuất men ủ vi sinh vật phục vụ nhu cầu

xử lý phế thải chăn nuôi, bã cà phê của tỉnh Đắk Lắk

- Tuyển chọn, đánh giá vi sinh vật có khả năng chuyển hoá cenlulose và phế thải chứa cenlulose của các chủng vi sinh vật phù hợp với nguồn nguyên liệu của tỉnh Đắk Lắk

- Tuyển chọn, đánh giá vi sinh vật có khả năng phân giải lân và chuyển hoá hợp chất phosphat khó tan trong phế thải chăn nuôi và bã cà phê của tỉnh Đắk Lắk

- Tuyển chọn, đánh giá vi sinh vật có khả năng phân giải protein và chuyển hoá protein trong phế thải chăn nuôi và bã cà phê của tỉnh Đắk Lắk

- Xác định khả năng tổ hợp của các vi sinh vật lựa chọn cho sản xuất men ủ

vi sinh phục vụ xử lý nguyên liệu hữu cơ của Đắk Lắk (phế thải chăn nuôi,

bã cà phê)

- Xác định điều kiện sinh trưởng và phát triển của các vi sinh vật lựa chọn

- Xây dựng qui trình sản xuất men ủ vi sinh vật phục vụ xử lý phế thải chăn nuôi, bã cà phê trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk

13.2 Hoàn thiện qui trình ứng dụng men ủ vi sinh vật trong xử lý các loại nguyên liệu phế làm nguyên liệu và phân bón hữu cơ

- Xác định khả năng sử dụng men ủ vi sinh vật để xử lý vỏ cà phê làm nguyên liệu và phân bón hữu cơ sinh học trong điều kiện tỉnh Đắk Lắk

- Xác định khả năng sử dụng men ủ vi sinh vật để xử lý phế thải chăn nuôi làm nguyên liệu và phân bón hữu cơ trong điều kiện tỉnh Đắk Lắk

- Xây dựng qui trình sử dụng cơ chất hữu cơ chế biến từ nguồn phế phụ phẩm nông nghiệp làm phân bón sinh học cho một số đối tượng cây trồng chính trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk: cà phê, hồ tiêu, ngô và rau

6

13.3.Xây dựng cơ sở và tổ chức sản xuất men ủ vi sinh vật

- Xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật, đào tạo nguồn nhân lực cho cơ sở sản xuất men ủ vi sinh vật tại Trung tâm ứng dụng KHCN Đắk Lắk

- Sản xuất thử nghiệm men ủ vi sinh vật

- Kiểm tra đánh giá chất lượng men ủ vi sinh vật

13.4.Xây dựng mô hình ứng dụng men ủ vi sinh vật trong xử lý phế phụ phẩm nông nghiệp làm nguyên liệu, phân bón hữu cơ và mô hình sử dụng phân bón hữu cơ sản xuất từ phế phụ phẩm nông nghiệp trên một số đối tượng cây trồng tại tỉnh Đắk Lắk

- 2-3 mô hình xử lý phế thải chăn nuôi và vỏ cà phê qui mô 10m3/mẻ

- Mô hình sử dụng phân bón hữu cơ sinh học trên cây cà phê: 05 ha tại Krông Ana

- Mô hình sử dụng phân bón hữu cơ sinh học cây hồ tiêu: 02 ha tại Cư Mgar

- Mô hình sử dụng phân bón hữu cơ sinh học trên cây ngô: 05 ha tại Krông Pach

- Mô hình sử dụng phân bón hữu cơ sinh học trên cây rau: 02 ha tại Ea kar

13.5.Tham quan học tập kinh nghiệm, đào tạo tập huấn cho công nhân

kỹ thuật, cán bộ huyện, nông trường, công ty cà phê và các hộ nông dân tại các mô hình

+ Tham quan học tập kinh nghiệp sản xuất chế phẩm sinh học và phân bón hữu cơ vi sinh tại Nhà máy sản xuất phân hữu cơ vi sinh HUMIX - Bình Duơng: 10 người; thời gian: 8 ngày - bao gồm cán bộ kỹ thuật của Trung tâm ứng dụng KHCN Đắk Lắk và đơn vị phối hợp thực hiện

+ Tập huấn kỹ thuật sản xuất và sử dụng men ủ vi sinh xử lý phế phụ phẩm nông nghiệp làm phân bón hữu cơ cho 20 công nhân kỹ thuật của TT ứng dụng KHCN Đắk Lắk và đơn vị phối hợp thực hiện là Công ty cà phê Ea Tiêu

7

+ Tập huấn kỹ thuật sử dụng men ủ vi sinh xử lý phế phụ phẩm nông nghiệp làm phân bón hữu cơ cho 300 hộ nông dân tại các huyện trên địa bàn tỉnh

+ Tổ chức hội nghị đầu bờ tổng kết mô hình: tổ chức hội nghị và giới thiệu kết quả sử dụng cơ chất hữu cơ làm phân bón tới các hộ nông dân

14 Sản phẩm của Dự án

Sản phẩm của dự án theo hợp đồng số 30HĐ/TC-KHCN ký kết giữa Bộ

NN & PTNT với Trung tâm ƯD KH&CN và chủ nhiệm dự án bao gồm:

STT Tên sản phẩm Đơn

vị tính

Số lượng

Chỉ tiêu kinh tế

- kỹ thuật

Thời gian hoàn thành

1 Cơ sở sản xuất men ủ

01 Được hội đồng

khoa học công nhận phù hợp với điều kiện Đắk Lắk

01 Được hội đồng

khoa học công nhận phù hợp với điều kiện Đắk Lắk

3000tấn/năm)

01 mô hình quy

9/2010

Từ năm 1986 ở Đài Loan đã phát triển sản xuất phân hữu cơ Hàng chục loại phân hữu cơ được tung ra thị trường phục vụ cho sản xuất thuốc lá, chè, ngô Cũng như Đài Loan, Nhật Bản, Hàn Quốc, Malaysia, Philippin, Indonesia sản xuất và sử dụng phân hữu cơ rộng rãi cho nhiều loại cây

9

trồng: cọ dầu, cao su, mía, lúa Tại Ấn Độ sản lượng phân hữu cơ từ các nguồn phế thải khác nhau là 1.750 triệu tấn đạt giá trị hàng hoá 16.614 triệu Rupi tương đương 536 triệu USD Tại Thái Lan số lượng phân hữu cơ do các

cơ sở nhà nước sản xuất là 24.000 tấn cùng với 100.000 tấn do các công ty tư nhân sản xuất Việc bổ sung các loại vi sinh vật có khả năng phân huỷ xenlulo cao cùng các nguyên tố dinh dưỡng như đạm dạng hữu cơ, lân dạng quặng photphorit và một số điều kiện môi trường khác đã giúp rút ngắn thời gian sản xuất phân hữu cơ từ 4-6 tháng xuống còn 2-4 tuần Các vi sinh vật bổ sung trong quá trình sản xuất nhanh phân hữu cơ từ nguồn phế thải giàu xenlulo là Aspergillus, Trichoderma và Penicillium Trong quá trình sản xuất Gaur và cộng sự (1984) đã đề xuất kỹ thuật bổ sung quặng photphat với liều lượng 5%

và vi sinh vật phân giải lân (Aspergillus, Penicillium, Pseudomonas, Bacillus) với mật độ 106-108 VSV/g cùng với vi sinh vật cố định nitơ tự do Azotobacter nhằm nâng cao giá trị dinh dưỡng của sản phẩm

Ở Nhật Bản hàng năm có tới 90 triệu tấn phân và chất thải hữu cơ của quá trình chăn nuôi (Theo Toshihiko Ibuki) Số lượng phân và chất thải này ở Malaysia là 15 triệu tấn (Theo Hwee Keng Ong) và ở Đài Loan là 7 triệu tấn (Theo Shao Yi Shen) Các nhà khoa học của các nước như Đài Loan cũng kết luận: sử dụng phân hữu cơ làm tăng năng suất cây trồng, chất lượng sản phẩm tốt hơn, giảm ô nhiễm của NO3-. Điều này cũng có nghĩa phân hữu cơ góp phần quan trọng cho một nền nông nghiệp hữu cơ bền vững

Xu hướng chung hiện nay trên thế giới là tạo ra sản phẩm phân hữu cơ giàu dinh dưỡng có bổ sung vi sinh vật hữu ích Để góp phần phát triển bền vững, nhiều quốc gia trên thế giới đã khuyến khích người dân sử dụng phân bón sinh học bằng cách trợ giúp giá bán cho nông dân đồng thời phát triển mạng lưới khuyến nông, trong đó đặc biệt chú trọng công tác xây dựng các

mô hình trình diễn trên đồng ruộng về việc sử dụng phân hữu cơ

10

Sản xuất và sử dụng phân hữu cơ đã phổ biến rộng rãi trên thế giới Tuy nhiên chất lượng phân ủ nhìn chung còn thấp Một số quốc gia đã có tiêu chuẩn quốc gia về chất lượng phân hữu cơ bao gồm tỷ lệ hữu cơ, hàm lượng N,P,K và cả nồng độ các kim loại nặng (Philipin: %OM> 20%, NPK<7%, Hàn Quốc: %OM>25, As < 50 ppm, Cd < 5 ppm, Hg < 2 ppm, Pb < 150 ppm ) Để tạo sản phẩm phân ủ có chất lượng cao người ta thường xuyên phải bổ sung vào khối ủ các vi sinh vật có ích với vai trò là các vi sinh vật khởi động

Ở nước ta, những quan điểm mới trong sản xuất nông nghiệp ngày càng được nhận thức sâu sắc và đề cao trong giai đoạn hiện nay là hướng tới sản xuất nông nghiệp bền vững, sinh thái, hữu cơ và an toàn, Những quan điểm này là đúng đắn và không hề mâu thuẫn với chủ trương phát triển công nghiệp hoá phục vụ nông nghiệp Theo ý kiến của một số nhà khoa học, con đường đảm bảo an ninh lương thực là sản xuất theo hướng thâm canh, trong đó, việc

sử dụng những cơ chất hữu cơ làm phân bón đóng vai trò rất quan trọng

Thời gian qua, các nhà khoa học cả nước đã nghiên cứu và sản xuất thành công một số loại cơ chất hữu cơ sử dụng làm phân bón cho cây trồng Kết quả thử nghiệm tại các vùng sản xuất cho thấy các sản phẩm phân bón hữu cơ này có tác dụng tích cực đến việc nâng cao năng suất, chất lượng nông sản, đồng thời có tác dụng bảo vệ môi trường sinh thái Một số sản phẩm như Azogin, Rhizolec, Vitaragin, Phosphobacterin, đều cho hiệu quả tốt trên cây trồng Kết quả nghiên cứu trong nước thời gian qua phải kể đến như:

- Đề tài khoa học cấp Nhà nước KC-08-02 (1991-1995): Nghiên cứu công nghệ sản xuất và ứng dụng phân bón vi sinh vật cố định Nitơ nhằm nâng cao năng suất lúa và cây trồng cạn

- Đề tài khoa học cấp Nhà nước KHCN.02.06 (1996-1998): Nghiên cứu

áp dụng các giải pháp công nghệ mới nhằm mở rộng việc sản xuất và ứng dụng phân bón vi sinh vật cố định Nitơ, phân giải lân trong nông lâm nghiệp

11

- Đề tài khoa học cấp Nhà nước KHCN.02.06B (1999-2000): Nghiên cứu công nghệ sản xuất và ứng dụng chế phẩm phân bón vi sinh vật hỗn hợp phát triển nông lâm nghiệp bền vững

- Đề tài khoa học công nghệ cấp Nhà nước: “Nghiên cứu công nghệ sản xuất phân bón vi sinh vật chức năng phục vụ chăm sóc cây trồng cho một số vùng sinh thái” (Mã số KC.04.04) do Viện Khoa học Kỹ thuật Nông nghiệp Việt Nam chủ trì (2001-2004)

- Đề tài khoa học: “Nghiên cứu ứng dụng công nghệ sinh học trong xử lý

vỏ cà phê phế thải của cộng nghệ chế biến ướt” của PGS.TS Nguyễn Anh Dũng, Nguyễn Thị Hoài, 2004

- Đề tài khoa học: “Nghiên cứu sử dụng các chủng vi sinh vật trong xử

lý vỏ cà phê phế thải thành đất sạch và phân hữu cơ vi sinh chất lượng cao tại Đắk Lắk” do PGS TS Nguyễn Anh Dũng - Trường Đại học Tây Nguyên, chủ trì (2006-2008) Kết quả của đề tài đã có tác dụng tích cực đến sản xuất nông nghiệp và bảo vệ hệ sinh thái môi trường đất

II LỰA CHỌN ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Công nghệ sản xuất và ứng dụng chế phẩm men ủ vi sinh vật trong xử

lý phế phụ phẩm nông nghiệp làm cơ chất hữu cơ và làm phân bón hữu cơ sinh học phục vụ chăm sóc cây trồng đã được triển khai rất phù hợp với thời điểm hiện tại và lâu dài Sản phẩm của dự án đã được ứng dụng đến từng nông hộ và được địa phương đánh giá cao, cơ chất hữu cơ được người dân sản xuất trực tiếp từ phế phụ phẩm nông nghiệp, giúp giảm được chi phí đáng kể cho người sản xuất, tăng lợi nhuận Từ cơ chất hữu cơ được xử lý, tại các công ty cà phê, hợp tác xã, tiến hành sản xuất phân bón hữu cơ sinh học ở qui

mô 1000-3000 tấn/năm Phân bón hữu cơ sinh học được bón cho cây cà phê,

hồ tiêu, ngô và rau cho thấy có hiệu quả tốt trong cải tạo đất trồng trọt, mang lại nhiều lợi ích kinh tế - xã hội cho người sử dụng và môi trường sinh thái Hoàn thiện qui trình công nghệ tại địa phương giúp tạo được tính ổn định

- Nghiên cứu đặc điểm chung và điều kiện sinh trưởng phát triển của VSV theo các phương pháp nghiên cứu VSV thông dụng

- Phương pháp phân tích các chỉ tiêu lý, hoá học của mẫu đất, phân bón theo 10TCN 378-99; 369-99; 370-99; 377-99; 373-99; 371-99; 375-99; 303-97; 361-99; 306-97; 307-97; 308-97; 302-97; 366-99

Kỹ thuật sử dụng để nghiên cứu và ứng dụng trong dự án:

- Xác định hoạt tính phân giải xellulo, phân giải lân của chế phẩm men ủ

vi sinh theo TCVN 6168-2002; 6167-1996; 10TCN 299-97; 298-97

- Bố trí thí nghiệm đồng ruộng diện hẹp và diện rộng theo 10TCN 216-95 (216-2003): Qui phạm khảo nghiệm đồng ruộng hiệu lực của phân bón đối với cây trồng và “Phương pháp thí nghiệm đồng ruộng”

III NHỮNG NỘI DUNG ĐÃ THỰC HIỆN

Cơ quan chủ trì và chủ nhiệm dự án căn cứ đề cương được phê duyệt ra quyết định phân công từng thành viên theo các công việc cụ thể Thư ký lập

kế hoạch chi tiết triển khai dự án như sau:

Năm 2007

TT Các nội dung, công việc cụ thể Sản phẩm phải đạt Thời gian hoàn

thành

1 Hoàn thiện quy trình sản xuất

men ủ VSV trong điều kiện Đắk

Lắk

Qui trình sản xuất men ủ VSV đảm bảo TCVN

12/2007

13

2 Chuẩn bị cơ sở vật chất và nhà

xưởng

Nhà xưởng đảm bảo yêu cầu

4 Bước đầu nghiên cứu hoàn

thiện qui trình ứng dụng men ủ

vi sinh vật trong xử lý các loại

nguyên liệu phế làm nguyên

liệu và phân bón hữu cơ

Số liệu nghiên cứu về khả năng sử dụng men

ủ vi sinh vật để xử lý

vỏ cà phê và phế thải chăn nuôi

12/2007

Năm 2008

TT Các nội dung, công việc cụ thể Sản phẩm phải đạt

Thời gian hoàn thành

1 Tiếp tục hoàn thiện quy trình

sản xuất men ủ VSV trong điều

kiện Đắk Lắk

Qui trình sản xuất men ủ VSV đảm bảo TCVN

12/2008

2 Tiếp tục hoàn thiện qui trình

ứng dụng men ủ vi sinh vật

trong xử lý các loại nguyên liệu

phế làm nguyên liệu và phân

bón hữu cơ

Quy trình ứng dụng men ủ vi sinh để xử

lý phế phụ phẩm nông nghiệp đảm bảo TCVN

12/2008

3 Sản xuất chế phẩm men ủ vi

12/2008

4 Xử lý cơ chất hữu cơ và sản

xuất phân bón hữu cơ

3000 tấn cơ chất đã

xử lý làm phân bón hữu cơ

12/2008

5 Xây dựng mô hình sử dụng

phân bón hữu cơ sản xuất từ

phế phụ phẩm nông nghiệp cho

một số loại cây trồng

04 mô hình sử dụng phân bón hữu cơ trên cây cà phê, hồ tiêu, ngô và rau với quy mô 02-05 ha/mô hình

12/2008

6 Tập huấn kỹ thuật cơ sở 04 lớp (20 người x 3

14

Năm 2009

TT Các nội dung, công việc cụ thể Sản phẩm phải đạt

Thời gian hoàn thành

1 Sản xuất chế phẩm men ủ vi

12/2009

2 Xử lý cơ chất hữu cơ và sản

xuất phân bón hữu cơ

3000 tấn cơ chất đã

xử lý làm phân bón hữu cơ

12/2009

3 Tiếp tục xây dựng mô hình sử

dụng phân bón hữu cơ sản xuất

từ phế phụ phẩm nông nghiệp

cho một số loại cây trồng

4 mô hình sử dụng phân bón hữu cơ trên cây cà phê, hồ tiêu, ngô

và rau với quy mô

Các đơn vi thực hiện chính trong dự án:

Đơn vị thực hiện Nội dung thực hiện

- Tổ chức sản xuất, ứng dụng và đánh giá khả năng

sử dụng phân hữu cơ sinh học cho cây trồng

- Tổ chức tập huấn hướng dẫn kỹ thuật cho người dân trong vùng

- Phối hợp sản xuất và đẫy mạnh ứng dụng sản phẩm vào thực tế

Viện Môi trường

Nông nghiệp - Viện

KH NN VN

Hoàn thiện công nghệ ứng dụng chế phẩm men ủ vi sinh vật xử lý phế phụ phẩm nông nghiệp làm cơ chất hữu cơ và sản xuất phân hữu cơ sinh học

- Phối hợp sản xuất và đẫy mạnh ứng dụng sản phẩm vào thực tế

Các công ty: Công

- Phối hợp sản xuất phân hữu cơ sinh học

- Phối hợp khuyến cáo phát triển chế phẩm men ủ vi sinh vào xử lý phế phụ phẩm nông nghiệp tại địa phương

- Ứng dụng quy trình công nghệ xử lý phế phụ phẩm nông nghiệp làm cơ chất hữu cơ và phân bón hữu cơ sinh học

Các Hội nông dân,

- Ứng dụng quy trình công nghệ xử lý phế phụ phẩm nông nghiệp làm cơ chất hữu cơ và phân bón hữu cơ sinh học

16

IV KẾT QUẢ THỰC HIỆN

1 Kết quả khoa học công nghệ

1.1 Hoàn thiện công nghệ sản xuất men ủ vi sinh vật phục vụ nhu cầu xử lý phế thải chăn nuôi, bã cà phê của tỉnh Đắk Lắk

Trên cơ sở lý lịch khoa học về hoạt tính sinh học của bộ giống vi sinh vật thuộc đề tài KC04-04 và Quỹ gen vi sinh vật nông nghiệp, dự án đã tiến hành tuyển chọn và đánh giá hoạt tính sinh học của một số chủng vi sinh vật

đã biết về hoạt tính phân giải xenluloza, phân giải photphat khó tan và khử mùi hôi

Phế phụ phẩm trong sản xuất nông nghiệp, chế biến nông sản phần lớn là những hợp chất hữu cơ giàu cacbon Tuyển chọn những chủng vi sinh vật có khả năng chuyển hoá các hợp chất hữu cơ để sản xuất chế phẩm men ủ vi sinh nhằm đẩy nhanh quá trình xử lý phế phụ phẩm nông nghiệp và giúp các hợp chất hữu cơ phân hủy hoàn toàn tạo cơ chất hữu cơ, sản xuất phân bón hữu cơ sinh học phục vụ chăm sóc cây trồng

1.1.1 Tuyển chọn chủng vi sinh vật chuyển hóa xenluloza trong phế thải chăn nuôi và bã cà phê của tỉnh Đăklăk

a) Chuẩn bị dụng cụ

Các dụng cụ lấy mẫu và dụng cụ dùng để xác định vi sinh vật phải khử trùng bằng một trong các phương pháp dưới đây:

- Trong tủ sấy ở nhiệt độ từ 170 oC đến 180 oC, không ít hơn 1 giờ;

- Trong nồi hấp áp lực 1 atmotphe (121 0C), không ít hơn 15 phút b) Chuẩn bị môi trường

- Môi trường dùng để đánh giá vi sinh vật chuyển hoá chất hữu cơ phụ thuộc vào chủng loại nguyên liệu sử dụng

- Môi trường được pha chế theo thứ tự các hoá chất trong thành phần đã cho Sau đó phân phối vào các dụng cụ thuỷ tinh đã chuẩn bị trước rồi khử

17

trùng ở những điều kiện được xác định trong các tiêu chuẩn phương pháp thử

Để nguội môi trường đến 45 oC ÷ 50 oC rồi phân phối vào các đĩa Petri vô trùng Thao tác này được thực hiện trong điều kiện vô trùng Kiểm tra độ tạp nhiểm của môi trường sau 2 ngày ở nhiệt độ từ 28 oC đến 30 oC Chỉ sử dụng các đĩa Petri chứa các môi trường nuôi cấy vi sinh vật mà trong đó không phát hiện thấy tạp nhiễm

- Pha loãng mẫu

+ Dùng pipet vô trùng lấy ra 10ml mẫu đưa vào 90ml dịch pha loãng đã chuẩn bị sẵn, tránh chạm pipet vào dịch pha loãng Trộn đều bằng thiết bị trộn

cơ học trong 5 phút đến 10 phút sao cho vi sinh vật trong dung dịch phân bố đồng đều Dung dịch tạo ra được gọi là dung dịch huyền phù ban đầu;

18

+ Dùng một pipet đã vô trùng lấy 1 ml dịch huyền phù ban đầu cho vào ống nghiệm chứa 9 ml dịch pha loãng đã chuẩn bị sẵn, tránh chạm pipet vào dịch pha loãng Trộn kỹ bằng cách dùng một pipet vô trùng khác hút lên xuống 10 lần hay bằng thiết bị trộn cơ học từ 5 giây đến 10 giây (nhịp quay của thiết bị này được chọn sao cho mẫu trộn như cuộn xoáy dâng lên cách mép ống chứa từ 2 cm đến 3 cm) để có dịch pha loãng mẫu có nồng độ pha loãng là 10-2 Quá trình này được lặp lại liên tục để có dịch mẫu có nồng độ pha loãng 10-6

- Cấy mẫu

+ Dùng pipet vô trùng riêng cho từng độ pha loãng, lấy ra một lượng mẫu là 1 ml từ các dịch mẫu có các nồng độ pha loãng ở trên, cấy vào 1 đĩa Petri chứa môi trường đã chuẩn bị sẵn Mỗi độ pha loãng được cấy lặp lại 2 đĩa Petri;

+ Sử dụng que gạt vô trùng dàn đều dịch mẫu trên bề mặt thạch (không

để dịch mẫu dính vào thành đĩa Petri), đợi bề mặt thạch khô, úp ngược đĩa petri, nuôi cấy trong điều kiện hiếu khí hoặc kị khí, nhiệt độ và thời gian tuỳ thuộc yêu cầu của từng loại vi sinh vật

- Phát hiện vòng phân giải

Sau khi khuẩn lạc vi sinh vật đã phát triển trên đĩa Petri chứa môi trường kiểm tra, cho vào mỗi đĩa Petri 5 ml thuốc thử lugôn, dàn đều khắp mặt thạch; để trong 15 phút rồi gạn bỏ hết thuốc thử lugôn Đánh giá mức độ hình thành vòng phân giải (vòng trong suốt) của vi sinh vật

Kết quả đánh giá chủng VSV chuyển hóa xenluloza tuyển chọn

Dựa theo lý lịch khoa học của các chủng vi khuẩn, xạ khuẩn có hoạt tính phân giải các hợp chất hữu cơ để sử dụng các chủng vi sinh vật này làm men ủ vi sinh vật, dự án tiến hành tuyển chọn ra những chủng có hoạt tính sinh học chuyển hóa xenluloza mạnh Kết quả được trình bày trong bảng 1

19

Bảng 1 Xác định, đánh giá các chủng vi sinh vật chuyển hóa xenluloza

STT Ký hiệu Chủng loại Đường kính vòng phân giải

1.1.2 Tuyển chọn chủng vi sinh vật có khả năng chuyển hoá hợp

chất phosphat khó tan trong phế thải chăn nuôi và bã cà phê của tỉnh

Đăklăk

* Xác định, định tính khả năng chuyển hoá photphat của vi sinh vật

a) Cấy mẫu và nuôi vi sinh vật

20

Nhân sinh khối thuần của chủng vi sinh vật cần nghiên cứu tiến hành cấy pha loãng vào môi trường phân giải lân rắn đã chuẩn bị hoặc pha loãng sinh khối vi sinh vật với dung dịch pha loãng sau đó cấy dịch pha loãng trên môi trường phân giải lân rắn với các thao tác tương tự như khi xác định vi sinh vật chuyển hoá hợp chất cacbon Nuôi vi sinh vật ở điều kiện 30oC trong thời gian 5-7 ngày

b) Quan sát sự hình thành vòng phân giải của vi sinh vật

Trong thời gian 5-7 ngày sau khi cấy quan sát sự hình thành vòng phân giải lân (vòng tròn trong suốt bao quanh khuẩn lạc của vi sinh vật trên môi trường phân giải lân Đường kính vòng phân giải càng to, chứng tỏ hoạt tính phân giải lân của vi sinh vật càng lớn

* Xác định định lượng hoạt tính phân giải lân của vi sinh vật

a) Chuẩn bị mẫu

Vi sinh vật được nuôi cấy trong môi trường phân giải lân lỏng trong thời gian 3-7 ngày ở điều kiện 30oC, tốc độ máy lắc150 vòng/phút Dịch nuôi cấy được ly tâm 3000v/phút trong 10 phút để loại bỏ tế bào và thu hồi dịch trong

b) Xác định hàm lượng lân tan chứa trong dịch trong

Phương pháp được tiến hành theo TCVN về phân tích hàm lượng lân hữu hiệu Mức độ phân giải lân được qui ra tỷ lệ % lân hoà tan so với lượng lân tổng số có trong môi trường nuôi cấy hoặc tính ra mg lân tan trong 100 ml

môi trường

Khả năng phân giải photphat khó tan của các chủng vi sinh vật được tổng hợp trong bảng 2 cho thấy cả 7 chủng vi sinh vật đều có khả năng phân giải photphat khó tan thành dạng hoà tan, trong đó chủng B.17 có đường kính vòng phân giải phosphat khó tan lớn nhất (20,2mm), chủng Da24 có đường kính vòng phân giải phosphat khó tan trung bình 15,5mm Thời gian hình

thành vòng phân giải đối với các chủng vi sinh vật là 3 ngày

21

Bảng 2 Định tính khả năng phân giải photphat khó tan của các vi sinh vật

Đường kính vòng phân Ca3(PO4)2 trên môi trường đặc sau thời gian nuôi cấy (D-d)mm

cho thấy mức độ hoà tan lân của các chủng vi sinh vật đạt 8-32µg/ml sau 10

ngày nuôi cấy Môi trường nuôi cấy chủng Ba17 có hàm lượng lân tan cao nhất 32µg/ml, chủng Da24 có hàm lượng lân tan trung bình 15µg/ml

Bảng 3 Định lượng khả năng phân giải photphat khó tan

Bảng 4: Khả năng khử mùi hôi của các chủng nấm men

Cảm quan về mùi

TT

Kí

hiệu

chủng 0 giờ 24 h 48 h 72h 5 ngày 7 ngày

1 Ca01 mùi hôi mùi hôi mùi ngái mùi dịu mùi dịu không

không mùi

Số liệu bảng 4 cho thấy khi có mặt các chủng nấm men, mùi hôi của phế thải chăn nuôi, phế thải sau chế biến cà phê không xuất hiện sau 3-7 ngày Kết quả đánh giá cũng cho thấy chủng YT06 có khả năng khử mùi hôi nhanh nhất, sau 1 ngày bổ sung vào đống ủ đã làm giảm mùi hôi và làm mất mùi hôi sau 3 ngày