Nghiên cứu hoạt động của đảng và nhà nước chuyển đất nước từ thời bình sang thời chiến nhằm đánh thắng chiến tranh xâm lược kiểu mới của địch

Nâng cao năng lực lãnh đạo của Đảng, chất lượng hoạt động của các cơ quan tham mưu; nâng cao năng lực quản lý, điều hành của Nhà nước; phát huy vai trò của Mặt trân Tổ quốc và các đoàn t

Học viện quốc phòng

Báo cáo tổng hợp kết quả nghiên cứu

Đề tài độc lập cấp nhà nước

Nghiên cứu hoạt động của đảng và Nhà

nước chuyển đất nước từ thời bình sang

thời chiến nhằm đánh thắng chiến tranh

xâm lược kiểu mới của địch

Mã số: ĐTĐL - 2006/07 G

Chủ nhiệm đề tài Trung tướng, TS Phạm Xuân Hùng Phó Tổng Tham mưu trưởng QĐND Việt nam

8051

Hà Nội - 2010

Mục lục

Chương 1 Cơ sở lý luận và thực tiễn về hoạt động của đảng và nhà

nước chuyển đất nước từ thời bình sang thời chiến 5

Chương 2 hoạt động của đảng và nhà nước chuyển đất nước từ thời

2.1 Hoạt động của Đảng chuyển đất nước từ thời bình sang thời chiến 32 2.2 Hoạt động của Quốc hội chuyển đất nước từ thời bình sangthời chiến 45 2.3 Hoạt động của Chủ tịch nước chuyển đất nước từ thời bình sang thời chiến 48 2.4 Hoạt động của Chính phủ chuyển đất nước từ thời bình sang thời chiến 55 2.5 Hoạt động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam chuyển đất nước từ thời

2.6 Hoạt động của Bộ Quốc phòng tham mưu cho Đảng và Nhà nước

chuyển đất nước từ thời bình sang thời chiến 93

Chương 3 một số giải pháp cơ bản nâng cao hiệu quả hoạt động của

Đảng và Nhà nước chuyển đất nước từ thời bình sang thời

3.1 Giữ vững và tăng cường sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt

của Đảng đối với sự nghiệp quốc phòng - an ninh, chuyển đất nước

3.2 Nâng cao năng lực lãnh đạo của Đảng, chất lượng hoạt động của các

cơ quan tham mưu; nâng cao năng lực quản lý, điều hành của Nhà nước; phát huy vai trò của Mặt trân Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội đối với nhiêm vụ chuyển đất nước từ thời bình sang thời chiến 1053.3 Tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả bồi dưỡng kiến thức

quốc phòng - an ninh, nhất là chuyển đất nước từ thời bình sang thời chiến cho đội ngũ cán bộ chủ chốt cao cấp của Đảng 1133.4 Nâng cao năng lực hoạt động của Chính phủ chuyển đất nước từ

3.5 Chuẩn bị chu đáo mọi mặt từ thời bình, chú trọng xây dựng các kế

hoạch chuyển hoạt động của đất nước sang thời chiến 1203.6 Hoàn thiện các văn bản luật, văn bản quy phạm chuyển đất nước từ

3.7 Giải quyết tốt mối quan hệ giữa Đảng và Nhà nước, mối quan hệ

giữa các bộ, ngành trong chuyển đất nước từ thời bình sang thời

3.8 Tổ chức luyện tập, diễn tập, sơ kết, tổng kết thực hiện chuyển hoạt

động của Đảng, Nhà nước từ thời bình sang thời chiến 128

Mở đầu

1 Tính cấp thiết

Để bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa, một trong những nhiệm vụ rất quan trọng bảo đảm sẵn sàng đánh thắng chiến tranh xâm lược của địch là chuyển đất nước từ thời bình sang thời chiến; đó là vấn đề có tính quy luật của mọi cuộc chiến tranh Đây là giai đoạn chuyển trọng tâm mọi hoạt động của toàn xã hội từ nhiệm vụ trung tâm là phát triển kinh tế-xã hội sang nhiệm vụ quốc phòng-an ninh, chuẩn bị tiến hành chiến tranh nhân dân bảo vệ Tổ quốc Để thực hiện tốt nhiệm vụ này, đòi hỏi các cơ quan Đảng và Nhà nước phải tập trung lãnh đạo, điều hành mọi mặt hoạt động của toàn xã hội, tạo sức mạnh tổng hợp để sẵn sàng đánh thắng chiến tranh xâm lược của

địch Thực tiễn trong các cuộc chiến tranh giải phóng trước đây, chúng ta đã có một số kinh nghiệm về hoạt động của Đảng và Nhà nước trong lãnh đạo, điều hành chiến tranh; nhưng chưa có nhiều kinh nghiệm về lãnh đạo, điều hành chuyển đất nước sang thời chiến trong điều kiện mới của chiến tranh nhân dân bảo vệ Tổ quốc Việt Nam Xã hội chủ nghĩa Về lý luận, vấn đề này chưa được nghiên cứu đồng bộ, toàn diện ở tầm vĩ mô để xác định rõ những nội dung lãnh

đạo của Đảng, điều hành của Nhà nước, xác định phương hướng xây dựng, hoàn thiện hệ thống văn bản pháp lý để chỉ đạo phối hợp hoạt động giữa các

Bộ, Ban, Ngành, Đoàn thể Trung ương chuyển đất nước từ thời bình sang thời chiến trong tiến hành chiến tranh nhân dân bảo vệ Tổ quốc Vì vậy đề tài:

“Nghiên cứu hoạt động của Đảng và Nhà nước chuyển đất nước từ thời bình sang thời chiến nhằm đánh thắng chiến tranh xâm lược kiểu mới của địch” là

vấn đề có ý nghĩa chiến lược, cấp thiết cho cả trước mắt và lâu dài trong sự nghiệp

xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa

2 Mục tiêu nghiên cứu

Nghiên cứu cơ sở lý luận kết hợp với tổng kết thực tiễn để cung cấp luận

cứ khoa học, đề xuất nội dung hoạt động lãnh đạo của Đảng, điều hành của Nhà nước chuyển đất nước từ thời bình sang thời chiến

3 Nhiệm vụ nghiên cứu

Nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn hoạt động của Đảng và Nhà nước chuyển đất nước từ thời bình sang thời chiến;

Bổ sung những luận cứ khoa học, luận giải nội dung lãnh đạo của Đảng

và điều hành của Nhà nước chuyển đất nước từ thời bình sang thời chiến;

Đề xuất một số giải pháp cơ bản nâng cao hiệu quả hoạt động của Đảng

và Nhà nước chuyển đất nước từ thời bình sang thời chiến

4 Phương pháp nghiên cứu

Đề tài dựa trên cơ sở của phương pháp luận duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử của Chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng quân sự Hồ Chí Minh Đồng thời sử dụng kết hợp các phương pháp: lịch sử-lô gíc, phương pháp

hệ thống-cấu trúc, phương pháp chuyên gia để xác định nội dung hoạt động và mối quan hệ của cơ quan Đảng và Nhà nước trong chuẩn bị và thực hành chuyển đất nước từ thời bình sang thời chiến

5 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu: Nghiên cứu lý luận về hoạt động của Đảng, điều

hành của Nhà nước chuyển đất nước từ thời bình sang thời chiến nhằm đánh thắng chiến tranh xâm lược kiểu mới của địch

Phạm vi nghiên cứu: Đề tài nghiên cứu hoạt động lãnh đạo của Trung

ương Đảng; điều hành của Quốc hội, Chủ tịch nước, Chính phủ và Mặt trận Tổ quốc Việt Nam ở cấp Trung ương Đồng thời nghiên cứu về hoạt động của Bộ

Quốc phòng làm tham mưu cho Đảng và Nhà nước chuyển đất nước từ thời

bình sang thời chiến, trước nguy cơ chiến tranh xâm lược quy mô lớn

6 Những đóng góp mới của đề tài

Xây dựng lý luận, cung cấp luận cứ khoa học về nội dung và các bước hoạt động lãnh đạo của trung ương Đảng, Bộ chính trị; điều hành của Quốc hội, Chủ tịch nước, Chính phủ và Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam chuyển

đất nước từ thời bình sang thời chiến

7 Cấu trúc của đề tài

Gồm mở đầu, 3 chương, kết luận, kiến nghị và các phụ lục

1.1.1 Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm của

Đảng Cộng sản Việt Nam về chuyển đất nước từ thời bình sang thời chiến

Chủ nghĩa Mác - Lênin khẳng định cuộc đấu tranh giải phóng giai cấp, giải phóng dân tộc là cuộc chiến tranh cách mạng, chính nghĩa Mục tiêu, phương thức đấu tranh cách mạng; phương thức tiến hành chiến tranh quy định các nguyên tắc chỉ đạo chiến tranh và nghệ thuật quân sự Trong chiến tranh cách mạng, nghệ thuật chỉ đạo chiến tranh, nghệ thuật quân sự phụ thuộc vào mục tiêu chính trị Phương thức tiến hành chiến tranh, các loại hình tác chiến, phương pháp tác chiến của lực lượng vũ trang phụ thuộc vào nhiều nhân tố: nhân tố con người; trình độ trang bị vũ khí kỹ thuật; tương quan so sánh lực lượng; mục tiêu chiến tranh; địa hình thời tiết, môi trường tác chiến Trong các nhân tố đó, con người là nhân tố đóng vai trò quyết định Do đó, chiến tranh cách mạng bảo vệ Tổ quốc phải mang tính nhân dân, huy động sức mạnh toàn dân tộc, thực hiện cuộc chiến tranh toàn dân, toàn diện Đảng lãnh đạo, Nhà nước chỉ đạo, điều hành công tác chuẩn bị và thực hành chiến tranh là một nguyên tắc

Lênin trực tiếp lãnh đạo khởi nghĩa vũ trang, chỉ đạo quá trình biến chiến tranh đế quốc thành nội chiến cách mạng; lãnh đạo, chỉ đạo chiến tranh bảo vệ

Tổ quốc xã hội chủ nghĩa, Người đã bổ sung và phát triển lý luận về khởi nghĩa

vũ trang, về chỉ đạo chiến tranh cách mạng trong điều kiện mới Bàn về vai trò của Nhà nước, Chính phủ chỉ đạo tổ chức chuẩn bị đất nước để đánh thắng

chiến tranh xâm lược của kẻ thù, Người viết “Trong chiến tranh kẻ nào có nhiều dự trữ hơn, có nhiều nguồn lực hơn, nhân dân có nhiều sức chịu đựng hơn thì kẻ đó sẽ chiến thắng” [61] Do đó, chuyển đất nước sang thời chiến, nhà nước công nông phải tập hợp lực lượng của mình phát huy thành sức mạnh tổng hợp để đánh thắng kẻ địch có tiềm năng kinh tế và sức mạnh quân sự hơn mình Trong những năm đầu của công cuộc bảo vệ chính quyền Xô Viết,Lênin cho rằng, Phải hết sức tranh thủ thời gian hoà bình, khẩn trương xây dựng các tiềm lực của đất nước; từng bước biến các tiềm lực thành sức mạnh hiện thực của nền quốc phòng để đất nước luôn sẵn sàng có thể đáp ứng yêu cầu bảo vệ Tổ quốc Khi tình huống xuất hiện (chiến tranh) phải kịp thời chuyển tiềm năng của

đất nước thành sức mạnh hiện thực để giành thắng lợi trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc Đảng và Nhà nước phải điều hành chuyển mọi mặt hoạt động của toàn xã hội để thích ứng với yêu cầu nhiệm vụ chiến đấu bảo vệ Tổ quốc: "Toàn bộ hoạt

động của hết thảy các cơ quan phải thích ứng với chiến tranh và tổ chức lại theo yêu cầu quân sự" [61, tr 489 – 512].

Tiếp thu lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin, học tập kinh nghiệm của phong trào cộng sản và công nhân quốc tế, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã sớm xác định mục tiêu chính trị, đường lối cách mạng Việt Nam, vạch ra mục tiêu chính trị của cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc và bảo vệ Tổ quốc Người cho rằng, để

đạt được mục tiêu của cách mạng Việt Nam phải sử dụng bạo lực cách mạng - sức mạnh tổng hợp của toàn dân tộc dưới sự lãnh đạo của Đảng để giải phóng

đất nước và bảo vệ thành quả cách mạng đã giành được Trong suốt tiến trình cách mạng Việt Nam nói chung, chỉ đạo chiến tranh giải phóng dân tộc nói riêng, quan điểm sức mạnh tổng hợp, tự lực, tự cường, dựa vào sức mình là chính là tư tưởng xuyên suốt của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Toàn quốc đồng bào hãy đứng dậy đem sức ta mà tự giải phóng cho ta” [55, tr 532] Trên cương vị là người đứng đầu cơ quan lãnh đạo Đảng, Chủ tịch Chính phủ kiêm Thủ tướng trong những ngày đầu toàn quốc kháng chiến, Tư tưởng Hồ Chí Minh về chuyển

đất nước sang thời chiến được thể hiện;

- Phát huy sức mạnh của toàn dân tộc, chuyển toàn diện, đồng bộ các

mặt, các lĩnh vực đời sống xã hội của đất nước sang thời chiến: "Khi có chiến tranh thì phải huy động và tổ chức tất cả các lực lượng trong nước để chống giặc" [ 56, tr 215]

“Phải có kế hoạch sẵn sàng khi cần thì tản cư có trật tự, không

lộn xộn Phải có kế hoạch rộng để tăng gia sản xuất, một mặt kháng chiến, một mặt làm ăn " [56, tr 240]

- áp dụng các biện pháp để bảo toàn lực lượng và động viên thời chiến, Người chỉ thị : "Mỗi nhà, mỗi làng phải làm ngay những việc sau đây: “1 Đào hầm để trú ẩn tránh tầu bay; 2 Của cải và lương thực thì cất giấu cẩn thận, phòng địch đốt phá” [ 56, tr 240]

- Kiện toàn bộ máy hành chính nhà nước, cải tiến lề lối, tác phong công tác trong cơ quan Chính phủ, ủy ban hành chính kháng chiến, cán bộ các cấp, các ngành, mọi đoàn thể và nhân dân

- củng cố mặt trận đại đoàn kết toàn dân tộc, đoàn kết quốc tế vì mục tiêu

độc lập dân tộc, thống nhất Tổ quốc

Trong kháng chiến chống Pháp, thực tế là ta chuyển đất nước sang thời chiến trong hoàn cảnh chưa có hòa bình thực sự Ta vừa củng cố chính quyền non trẻ vừa chuyển đất nước sang thời chiến (chuyển trong chiến tranh)

Cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước diễn ra trong bối cảnh quốc tế, khu vực và trong nước đã có bước phát triển Đất nước tạm chia làm hai miền với hai trọng tâm chiến lược khác nhau: miền Bắc, bắt tay vào xây dựng chủ nghĩa xã hội; miền Nam tiếp tục cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc thống nhất

đất nước Cả nước tiến hành song song hai nhiệm vụ chiến lược là cách mạng dân chủ nhân dân ở miền Nam và cách mạng xã hội nghĩa ở miền Bắc.Tại Hội nghị BCHTƯ 15 (Khoá III), Hội nghị có ý nghĩa quyết định đến đường lối cách mạng miền Nam, người khẳng định "Nhiệm vụ cứu nước là của toàn Đảng, toàn dân, phải đặt miền Nam Việt Nam trong cách mạng chung của cả nước”

Tư tưởng Hồ Chí Minh về chuẩn bị đất nước và chuyển đất nước từ thời bình

sang thời chiến là sự thống nhất tư tưởng nhân văn, nhân đạo và hoà bình

Quan điểm của Đảng cộng sản Việt Nam về nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong giai đoạn cách mạng mới

Bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa là yêu cầu tất yếu

đối với sự tồn tại và phát triển của dân tộc ta Mục tiêu: “Bảo vệ vững chắc

độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ, bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế độ xã hội chủ nghĩa; bảo vệ sự nghiệp đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa; bảo vệ lợi ích quốc gia dân tộc; bảo vệ an ninh chính trị - trật

tự an toàn xã hội và nền văn hoá; giữ vững ổn định chính trị và môi trường hoà bình, phát triển đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa” Mục tiêu bảo vệ

Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong giai đoạn hiện nay thể hiện ý chí quyết tâm cao, sự gắn bó chặt chẽ giữa mục tiêu bảo vệ nền độc lập dân tộc với bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa, là sự thống nhất giữa độc lập dân tộc, thống nhất toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc, chủ nghĩa xã hội và xu thế phát triển của xã hội loài người Bảo vệ Tổ quốc là nghĩa vụ thiêng liêng, là trách nhiệm của các cấp, các ngành, mọi tổ chức và là trách nhiệm của mỗi người dân Việt Nam yêu nước

Trên quan điểm đó, xuất phát từ nhiệm vụ cơ bản của sự nghiệp bảo vệ

Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong giai đoạn cách mạng mới, Đảng và Nhà nướcphải lãnh đạo, chỉ đạo điều hành gồm:

"Một là, giữ vững môi trường quốc tế thuận lợi duy trì hoà bình, ổn định

chính trị lâu dài

Hai là, xây dựng Đảng là nhiệm vụ then chốt, kết hợp với bảo vệ Đảng,

bảo vệ an ninh nội bộ

Ba là, nỗ lực phát triển kinh tế - xã hội, đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện

đại hoá

Bốn là, phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc, tăng cường

quốc phòng giữ vững an ninh quốc gia

Năm là, đẩy mạnh hoạt động đối ngoại, mở rộng hợp tác quốc tế [19]

Để thực hiện mục tiêu, nhiệm vụ nêu trên, toàn Đảng, toàn quân toàn dân phải luôn kiên định lập trường độc lập dân tộc gắn với chủ nghĩa xã hội;

thường xuyên nắm vững hai nhiệm vụ chiến lược; kiên định mục tiêu chính trị, kết hợp chặt chẽ hai nhiệm vụ chiến lược trong quá trình xây dựng đất nước Sức mạnh bảo vệ Tổ quốc của đất nước ta là sức mạnh tổng hợp Đó là sức mạnh của toàn dân, của cả nước, của truyền thống và hiện đại, sức mạnh của dân tộc và sức mạnh của thời đại Phát huy nội lực là chính, đồng thời tranh thủ tối đa mọi thuận lợi từ bên ngoài Để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, Đảng và Nhà nước phải triển khai chương trình, kế hoạch xây dựng nền quốc phòng toàn dân, xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân vững mạnh; kết hợp xây dựng chủ nghĩa xã hội với bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa; quán triệt tư tưởng cách mạng tiến công, luôn luôn cảnh giác, nhận thức đúng kẻ thù, đánh giá đúng tình hình, tương quan so sánh lực lượng, chủ động chuẩn bị cho đất nước; sẵn sàng về mọi mặt để tiến hành chiến tranh nhân dân bảo vệ Tổ quốc Nếu chiến tranh xảy ra

“Chủ động phòng ngừa, tránh bị động, đối đầu, cô lập, kiên quyết không để xảy

ra diễn biến xấu Trong bất cứ tình huống nào cũng không để lâm vào thế bị

động, bảo đảm đủ sức đối phó thắng lợi” [19] Nếu tình huống xấu xảy ra, phải nắm vững quan điểm sức mạnh tổng hợp, vận dụng tổng hợp nhiều biện pháp, kết hợp chặt chẽ biện pháp vũ trang và phi vũ trang để bảo vệ Tổ quốc

1.1.2 Một sô lý luận về chiến tranh xâm lược kiểu mới của địch và chuyển đất nước từ thời bình sang thời chiến ở Việt Nam

- Một số lý luận về chiến tranh xâm lược kiểu mới của địch

Theo đề tài cấp Nhà nước KX.06-01-02 của Tổng cục 2: Dự báo chiến

tranh kiểu mới địch có thể sử dụng chống phá Việt Nam trong tương lai:

Chiến tranh kiểu mới của địch chống nước Cộng hoà XHCN Việt Nam là hiện tượng chính trị - xã hội có tính lịch sử, là sự tiếp tục của các mâu thuẫn chính trị, kinh tế - xã hội bằng thủ đoạn bạo lực và phi bạo lực giữa các thế lực thù địch với Nhà nước Cộng hoà XHCN Việt Nam; nhằm loại bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản và chế độ XHCN ở Việt Nam Đặc trưng của chiến tranh kiểu mới đó là

đấu tranh có tổ chức, theo những quy tắc nhất định, sử dụng tối đa các phương tiện

đấu tranh tinh vi, hiện đại trên cơ sở thành tựu khoa học công nghệ tiên tiến, có sự kết hợp nhiều hình thức đấu tranh khác nhau Trong đó, chiến tranh xâm lược bằng vũ khí và phương tiện công nghệ cao là chính

Nói cách khác, chiến tranh xâm lược kiểu mới của địch đối với Việt Nam là sự kế tục kết quả của chiến lược diễn biến hoà bình, bạo loạn lật đổ bằng chiến tranh cục bộ, quy mô lớn, cường độ cao, sử dụng tối đa vũ khí và phương tiện chiến tranh công nghệ cao kết hợp với chiến tranh kinh tế, ngoại giao, tình báo, thông tin và tâm lý

Chiến tranh kiểu mới cũng như các loại chiến tranh khác, vừa vận động theo quy luật chung vừa theo quy luật riêng, có những nét đặc thù và có mối quan hệ đan xen chuyển hoá lẫn nhau, thể hiện ở một số vấn đề sau:

Một là, chiến tranh là sự đối đầu toàn diện, trên mọi lĩnh vực giữa 2 lực

lượng đối chọi nhau Mục tiêu của chiến tranh là giành thắng lợi về chính trị, kinh tế; là khuất phục, lật đổ chính quyền của đối phương Sự phát triển chiến tranh tùy thuộc vào mục đích chính trị và tính chất của cuộc chiến tranh Mục

đích chính trị càng triệt để, hành động quân sự càng quyết liệt Tuy nhiên, khái niệm chiến tranh cho ta thấy, chiến tranh - đặc trưng là đấu tranh vũ trang Diễn biến chiến tranh trước hết phụ thuộc vào nền kinh tế và tiềm lực khoa học công nghệ, vào đối tượng tác chiến, cục diện chiến lược quốc tế

Hai là, để đạt được mục tiêu của chiến tranh, các bên sử dụng tổng thể

mọi biện pháp theo các phương thức khác nhau Có nghĩa là tiến hành một cuộc chiến tranh toàn diện, trong đó phụ thuộc vào từng giai đoạn nhất định có thể -

ưu tiên hơn việc sử dụng các biện pháp quân sự, hay phi quân sự Tuy nhiên, trong một cuộc chiến tranh không có sự phân biệt rạch ròi giữa biện pháp quân

sự và phi quân sự thuần túy Chúng đan xen nhau, kết hợp nhau, thúc đẩy mạnh, dựa vào kết quả của nhau

Ba là, chiến tranh kiểu mới là một cuộc chiến tranh được tiến hành bằng

những phương thức khác những phương thức truyền thống trước đây Nếu gọi tên: "cuộc chiến tranh kiểu mới" tức là đã thừa nhận một cuộc chiến tranh trong tương lai có kiểu (dạng, loại) khác với những gì đã diễn ra trước đây Một trong những điểm nổi bật mà cuộc chiến tranh kiểu mới đem lại là tạo ra sự đảo lộn sâu sắc về biên chế tổ chức của các lực lượng quân sự hiện hành tại nhiều nước

Bốn là, sự phát triển của khoa học công nghệ, đặc biệt là công nghệ

thông tin càng ngày càng có vai trò rất quan trọng trong hoạt động quân sự và các lĩnh vực khác của đời sống xã hội Thành tựu của công nghệ thông tin đã tạo ra hệ thống chỉ huy, kiểm soát, truyền thông, tình báo hiện đại, tạo ra những hệ thống vũ khí mới Sự phát triển của khoa học công nghệ đã tạo điều kiện biến đổi về chất trong phương thức tiến hành chiến tranh và tạo nên khả năng lớn cho việc vận dụng các cách đánh khác nhau

Năm là, việc phân biệt giữa chiến tranh phi vũ lực với chiến tranh bằng

vũ lực hay kiểu kết hợp hai loại hình trên thường không rõ rệt Mà chiến tranh

là sự đối đầu quyết liệt, toàn diện, bằng mọi biện pháp, trên mọi lĩnh vực Để xác định một cuộc chiến tranh cần phải dựa vào các tiêu chí: Mục đích tiến hành chiến tranh, nguyên nhân phát động, phương thức tiến hành, lực lượng và phương tiện, quy mô về thời gian và không gian… Đã gọi là "chiến tranh kiểu mới" thì nhất định cuộc chiến tranh đó phải dựa trên phương thức tiến hành mới, mà vai trò then chốt là vũ khí, phương tiện mới cùng với cách đánh mới Nội dung của phạm trù "chiến tranh" về cơ bản không thay đổi, song hình thức biểu hiện càng ngày càng phong phú Có nghĩa là, về bản chất, tính chất chính trị của chiến tranh không thay đổi Chiến tranh dù núp dưới chiêu bài gì vẫn chỉ

là sự tiếp tục của chính trị

Mục tiêu chiến tranh: các thế lực thù địch phản động gây chiến tranh

chủ yếu là nhằm khuất phục, lật đổ, xoá bỏ sự lãnh đạo của Đảng, chế độ XHCN ở Việt Nam, thiết lập chính quyền tay sai, chịu sự chi phối của Mỹ Có thể chúng sẽ chiếm giữ đất đai, chiếm đóng lãnh thổ, nhưng chỉ là để tạo dựng chính quyền mới tuân theo quỹ đạo của chúng Vậy, vấn đề đặt ra là: Chiến tranh kiểu mới có phương thức tiến hành mới; đối với Việt nam, Mỹ và các thế lực thù địch hiếu chiến có thể tạo cớ, gây chiến tranh xâm lược với nhiều dạng khác nhau Song, Việt Nam sẽ phải đối phó với chiến tranh kiểu mới của địch

ở các dạng: bạo loạn, ly khai, lật đổ bằng quân sự; chiến tranh xung đột biên

giới, biển đảo; chiến tranh xâm lược bằng tiến công hoả lực từ xa; chiến tranh

xâm lược bằng tiến công trên bộ với vũ khí công nghệ cao… Các dạng của

chiến tranh kiểu mới đó có điều kiện, thời cơ, phương thức và thời gian tiến

hành khác nhau; song có đặc trưng cơ bản là: Có sự tham gia của một số nước trong khối NATO và các nước trong khu vực thân Mỹ Chiến tranh có sự kết hợp các phương thức đấu tranh bằng quân sự, kinh tế, chính trị, ngoại giao, song bằng quân sự là chủ yếu Quân xâm lược thường phải tạo được cớ hoặc tạo dựng ngọn cờ Chiến tranh sử dụng vũ khí công nghệ cao, mức độ tàn phá, huỷ diệt lớn và rất quyết liệt

Điểm mới trong chiến tranh của địch xâm lược Việt Nam là: Mục đích

các cuộc chiến tranh trước đây là xâm chiếm đất đai, lãnh thổ, lập chính quyền tay sai sau khi kết thúc chiến tranh Nhưng chiến tranh xâm lược kiểu mới trong tương lai là lừa bịp thế giới về nhân quyền, có thể phát động chiến tranh khi đã tạo dựng được ngọn cờ của lực lượng đối lập làm tay sai cho Đế quốc Lực lượng quân sự tham gia chiến tranh xâm lược Việt Nam sẽ là của nhiều quốc gia, trong đó có thể có các quốc gia gần và lân cận ta Như vậy, khi chống xâm lược, Việt Nam sẽ phải đối phó với lực lượng liên minh quân sự của nhiều nước theo Đế quốc vì quyền lợi dân tộc hẹp hòi, hoặc vì bị ép buộc bởi một ràng buộc nào đó về kinh tế Cùng với đưa quân xâm lược, địch sẽ tiến hành tổng hợp các biện pháp trên nhiều lĩnh vực: tâm lý, ngoại giao cô lập, phân hoá nội bộ, chia rẽ các nước có quan hệ ngoại giao tốt đã ủng hộ ta trên nhiều phương diện để cô lập ta Vũ khí công nghệ cao được sử dụng phổ biến, nhất là các loại vũ khí tiến công từ xa, điều khiển bằng hệ thống GPS

Phương pháp tác chiến và các hình thức chiến thuật có nhiều phát triển mới phù hợp với vũ khí trang bị mới Cấp độ chiến tranh (quy mô sử dụng lực lượng) có thể là các chiến dịch tiến công hoả lực, chiến tranh xâm lược cục bộ bằng cả tiến công hoả lực và tiến công trên bộ bằng binh lực Thời gian chuẩn

bị chiến tranh tương đối dài, nhưng thời gian thực hành tiến công lại rất ngắn, không gian tiến hành chiến tranh được mở rộng cả trên bộ, trên không, trên biển và trên tầng cao vũ trụ, thời gian hậu chiến tranh kéo dài Có lực lượng phản động trong nội địa và từ nước ngoài về giúp, phụ họa cho Đế quốc trong các hành động tạo cớ phát động chiến tranh, trực tiếp tham gia chiến tranh, thiết lập chính quyền thân Đế quốc sau chiến tranh Đánh phá các mục tiêu có

lựa chọn, tập trung chủ yếu vào việc tiêu diệt các cơ quan lãnh đạo của Đảng, Nhà nước, phá huỷ tiềm lực quân sự và mục tiêu trọng điểm quốc gia Các đợt

đánh phá trong tiến công hoả lực, không những tập trung nhiều số lượng máy bay, mà còn tập trung chất lượng phương tiện để đạt hiệu quả rất cao

Tóm lại, cuộc chiến tranh xâm lược kiểu mới đó có thể được thế lực thù

địch phát động khi: “diễn biến hòa bình”, bạo loạn lật đổ và đã đạt được một số kết quả nhất định, hoặc bị phá sản Khi kẻ địch tính toán sai lầm, đánh giá sai sức mạnh của ta; hoặc ta có sai lầm về chiến lược

Bản chất cuộc chiến tranh kiểu mới của địch chống nước Cộng hoà XHCN Việt Nam được xác định là kiểu chiến tranh xâm lược nhằm khuất phục và lật đổ chính quyền, thay đổi chế độ XHCN ở Việt Nam; buộc Việt Nam đi theo con đường phát triển Tư bản chủ nghĩa Được tiến hành trong bối cảnh quốc tế mới, với những đặc điểm mới, một sự tiếp tục của chính trị cường quyền, bá chủ thế giới do Đế quốc khởi xướng và thực hiện Cuộc chiến tranh kiểu mới của địch luôn là sự gắn kết của nhiều dạng chiến tranh Trong từng thời điểm khác nhau mà dạng chiến tranh nào đó nổi lên chiếm vị trí chủ đạo, các dạng khác là bổ trợ Các phương thức tiến hành trong từng dạng chiến tranh

được sử dụng trong thể thống nhất, phụ thuộc nhau và thúc đẩy lẫn nhau Các phương thức, các dạng chiến tranh - dù Đế quốc và các thế lực thù địch che đậy bằng cách nào thì vẫn là chiến tranh xâm lược.[ 7]

Từ nghiên cứu về chiến tranh xâm lược kiểu mới của địch như vậy để khẳng định rằng: Hoạt động của Đảng và Nhà nước chuyển đất nước từ thời bình sang thời chiến nhằm đánh thắng chiến tranh xâm lược kiểu mới của địch thì phải là những hoạt động tiên quyết nhất, kiên cường nhất, chuẩn bị sẵn sàng

để đất nước không bị bất ngờ, vững vàng bước vào thời kỳ chống chiến tranh xâm lược rất ác liệt, gian khổ và có thể phải lâu dài

- Một số lý luận về chuyển đất nước từ thời bình sang thời chiến

“Chuyển đất nước từ thời bình sang thời chiến, động viên thời chiến là quá trình chuyển trọng tâm từ nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội sang nhiệm

vụ bảo vệ Tổ quốc; là chuyển từ hoạt động xã hội thời bình sang hoạt động xã

hội trong hoàn cảnh chiến tranh; là chuyển phương thức hoạt động từ đấu tranh quốc phòng là chủ yếu, sang đấu tranh vũ trang là chủ yếu và tiến hành tổng thể các biện pháp chuyển lực lượng vũ trang, nền kinh tế quốc dân, mọi mặt đời sống xã hội thời bình sang thời chiến, do toàn Đảng, toàn dân, toàn quân, mọi lực lượng, mọi cấp, mọi ngành tiến hành nhằm giành thế chủ động chiến lược, bảo đảm và phát huy tiềm lực mọi mặt của đất nước sẵn sàng đánh thắng chiến tranh xâm lược của địch” [44]

Khi chuyển đất nước từ thời bình sang thời chiến đánh thắng chiến tranh xâm lược kiểu mới của địch có thể có những đặc điểm:

Thứ nhất: Tình hình thế giới, khu vực diễn biến phức tạp khó lường; mọi

mặt đời sống xã hội của đất nước sẽ gặp nhiều khó khăn

Âm mưu thủ tiêu vai trò lãnh đạo của Đảng cộng sản; xoá bỏ chủ nghĩa xã hội trên phạm vi toàn cầu của chủ nghĩa đế quốc không hề thay đổi, đang

được diễn ra bằng các thủ đoạn tinh vi và nham hiểm hơn "Diễn biến hoà bình", hoạt động can thiệp, bạo loạn lật đổ, khủng bố quốc tế, gây xung đột vũ trang và chiến tranh khu vực là những thủ đoạn mà các thế lực thù địch đã,

đang và tiếp tục tiến hành trên đất nước ta Mặc dù "Hoà bình, hợp tác và phát triển vẫn là xu thế chủ đạo; toàn cầu hoá và hội nhập kinh tế quốc tế đang được

đẩy nhanh; đầu tư lưu chuyển hàng hoá, dịch vụ, lao động và vốn ngày càng

mở rộng Cuộc cách mạng khoa học và công nghệ, nhất là công nghệ thông tin

và công nghệ sinh học tiếp tục phát triển mạnh theo chiều sâu tác động đến cơ cấu phát triển của nền kinh tế thế giới" Nhưng, "Các tranh chấp, xung đột cục

bộ, cùng với hoạt động khủng bố quốc tế có thể gây mất ổn định ở khu vực và nhiều nơi trên thế giới"[19].

Thành tựu sau hơn 20 năm đổi mới và những bài học quí giá về kết hợp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc của đất nước ta đã khẳng định vị thế và uy tín của

đất nước ta với cộng đồng nhân loại Song, quá trình phát triển đi lên từng địa phương và trong cả nước còn bộc lộ những yếu kém, khuyết điểm cả trên lĩnh vực sản xuất vật chất, lĩnh vực quản lý, điều hành xã hội Những mặt yếu kém khuyết điểm chủ quan của ta nếu không kịp thời khắc phục, sửa chữa sẽ bị các

thế lực thù địch tận dụng thúc đẩy tiến trình thực hiện âm mưu chiến lược của chúng Do đó, khi kẻ địch phát động chiến tranh xâm lược, đất nước ta phải chuyển sang thời chiến trong điều kiện khó khăn; mọi mặt đời sống xã hội của

đất nước sẽ rất phức tạp khó lường trước Những vấn đề trên đặt cho Đảng và Nhà nước phải có chủ trương, chính sách và biện pháp lãnh đạo, chỉ đạo, điều

hành các lĩnh vực, mọi mặt đời sống xã hội một cách khoa học và nhạy bén

Thứ hai: Chuyển đất nước từ thời bình sang thời chiến diễn ra rất khẩn

trương, khối lượng công việc lớn

Đối tượng tác chiến của quân và dân ta trong cuộc chiến tranh bảo vệ Tổ quốc là kẻ địch có tiềm lực kinh tế và sức mạnh quân sự Địch có khả năng giành chủ động về thời gian, không gian, làm chủ trên không, trên biển Địch có vũ khí công nghệ cao, trang bị của quân đội hiện đại, sức cơ động cao, thời gian chiến tranh diễn ra thường ngắn, không gian rộng, tính bất ngờ rất cao Trong khi đó tiềm lực mọi mặt và sức mạnh quân sự của ta còn hạn chế Ta nhất quán chủ trương tiến hành chiến tranh nhân dân, toàn dân, toàn diện để bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa Do vậy, khi chuyển đất nước sang thời chiến, động viên thời chiến tình hình sẽ rất khẩn trương, cả nước, các địa phương, từng ngành, mọi lĩnh vực đồng thời phải triển khai khối lượng công việc lớn

Thứ ba: Nền kinh tế thị trường, cơ cấu kinh tế nhiều thành phần chi phối

Nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần định hướng xã hội chủ nghĩa đã

đem lại những thành tựu to lớn trong công cuộc xây dựng đất nước Để bảo

đảm cho nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần tồn tại và phát triển, hệ thống pháp luật, cơ cấu tổ chức bộ máy hành chính nhà nước, cơ chế quản lý phải từng bước bổ sung điều chỉnh cho phù hợp Do vậy, chuyển đất nước từ thời bình sang thời chiến đánh thắng chiến tranh kiểu mới của địch so với những lần

ta đã chuyển đất nước sang thời chiến trước đây, không những chỉ thay đổi về nội dung, phương thức, mà nó thay đổi một cách sâu sắc cả về chính sách và pháp luật, cơ chế vận hành và quy chế hoạt động của các tổ chức trong hệ thống chính trị để chuyển đất nước từ thời bình sang thời chiến

Quyết định thời cơ chuyển đất nước sang thời chiến là nghệ thuật chỉ đạo

và tiến hành chiến tranh của mỗi quốc gia Từ kinh nghiệm cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ; nghiên cứu kinh nghiệm của một số nước trong chiến tranh vệ quốc thấy rằng: Tốt nhất là ta chủ động chuyển đất nước sang thời chiến trước khi chiến tranh xảy ra Tuy nhiên, không phải bao giờ đất nước bị xâm lược cũng chọn được thời cơ lý tưởng đó, sẽ xuất hiện hai trường hợp:

Một là: Chủ động chuyển đất nước từ thời bình sang thời chiến và động

viên thời chiến trước khi chiến tranh nổ ra

Hai là: Vừa chuyển đất nước từ thời bình sang thời chiến, vừa thực

hành chiến đấu bảo vệ Tổ quốc (chuyển trong chiến tranh)

Khi chuyển đất nước từ thời bình sang thời chiến phải quán triệt phương châm tư tưởng chỉ đạo, hệ thống chính sách, pháp luật của Nhà nước nhưng cần quán triệt và thực hiện tốt ba yêu cầu:

Thứ nhất: Nêu cao cảnh giác, sẵn sàng chủ động trong mọi tình huống Thứ hai: Đề cao ý thức độc lập, tự chủ, tự lực tự cường; phát huy tính ưu

việt của chế độ xã hội chủ nghĩa; truyền thống anh dũng quật cường của dân tộc tạo sức mạnh tổng hợp của đất nước chuyển nhanh, gọn, đồng bộ, sẵn sàng chiến đấu cao

Thứ ba: Lãnh đạo, điều hành, chỉ huy tập trung thống nhất

chuyển đất nước từ thời bình sang thời chiến phải thực hiện toàn diện,

đồng bộ nhiều mặt công tác, nhiều lĩnh vực hoạt động của toàn xã hội nhằm chuyển một trạng thái xã hội của đất nước, cần tập trung vào:

Chuyển trọng tâm, phương thức hoạt động lãnh đạo của Đảng, sự điều hành của Nhà nước từ trung ương đến cơ sở

Chuyển nền kinh tế sang thời chiến

Chuyển lực lượng vũ trang và mọi mặt đời sống xã hội sang thời chiến;

động viên nền kinh tế quốc dân bảo đảm nhu cầu chiến tranh

Căn cứ vào nguy cơ chiến tranh, mục tiêu, yêu cầu, phương thức đối phó với các kiểu chiến tranh để lựa chọn phương pháp chuyển đất nước sang thời chiến Thường vận dụng hai phương pháp: Chuyển dần từng bộ phận, từng khu vực sang thời chiến và chuyển ngay, chuyển toàn diện, toàn bộ đất nước sang thời chiến

đang tới gần Nền công nghiệp quốc phòng được xây dựng nhằm bảo đảm cơ sở

kỹ thuật quân sự hiện đại cho lực lượng vũ trang Nền nông nghiệp giữ vai trò quan trọng trong cơ cấu kinh tế của Liên Xô Nhà nước Xô Viết đã tổ chức lại

hệ thống cung cấp lương thực, thực phẩm cho quân đội và đáp ứng cho nhân dân những nhu cầu sinh hoạt cần thiết Ngành giao thông vận tải đặc biệt là giao thông đường bộ và đường biển đã hoàn thành những công việc to lớn Hồng quân Liên Xô không ngừng được được hoàn thiện trên cơ sở cải cách kỹ thuật của nền kinh tế quốc dân

Chỉ đạo chuyển đất nước từ thời bình sang thời chiến: đến năm 1939 Nhà nước Liên Xô phải áp dụng hàng loạt các biện pháp nhằm tăng nhanh hơn nữa sức mạnh chiến đấu của Hồng quân: trang bị lại cho Hồng quân những kỹ thuật mới; cải tiến thiết bị các sân bay; thực hiện động viên thời chiến trên toàn lãnh thổ Liên bang Xô Viết Tháng 4/1941, Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Liên Xô đã ra những nghị quyết về động viên các đảng viên, đoàn viên thanh niên cộng sản; điều động những cán bộ ưu tú của Đảng vào các lĩnh vực công tác quân sự; điều chỉnh thế bố trí lực lượng thường trực quân đội Tháng 6/1941, thành lập Hội đồng Quốc phòng do Chủ tịch Xta - lin đứng đầu Tháng 9/1941, Xô Viết Tối cao Liên Xô, Hội đồng Xô Viết nhân dân Liên Xô quyết định cải tổ “Đại bản doanh của Bộ Tổng Tư lệnh” thành “Đại bản doanh

Bộ Tổng Tư lệnh tối cao” Hội đồng Quốc phòng nắm toàn bộ quyền lực trong lực lượng vũ trang; trực tiếp chỉ đạo việc tổ chức lại nền kinh tế quốc dân; triển khai “Kế hoạch kinh tế quốc dân và động viên thời chiến cho quý III năm 1941”; chỉ đạo di chuyển các xí nghiệp ở các vùng bị uy hiếp về miền Đông của đất nước Chính phủ Liên Xô đã áp dụng các biện pháp để điều hành mọi mặt hoạt động của đất nước đáp ứng yêu cầu của chiến tranh

Như vậy, trong chiến tranh giữ nước vĩ đại(1941 - 1945), Chính phủ và nhân dân Liên Xô đã chủ động chuẩn bị đất nước từ trong thời bình Khi chiến tranh xảy ra Chính phủ Liên Xô đã chỉ đạo chuyển dần, chuyển từng khu vực của đất nước sang thời chiến Trong quá trình chuyển đất nước từ thời bình sang thời chiến, Chính phủ Liên Xô chú trọng chuyển đồng bộ cả quốc phòng, kinh

tế, và mọi mặt đời sống xã hội và rất chú ý công tác tổ chức bộ máy điều hành chiến tranh, tổ chức quân đội và điều chỉnh hệ thống chính sách xã hội thời chiến bảo đảm cho đất nước bước vào chiến tranh Đảng cộng sản Liên Xô và Xô Viết tối cao Liên Xô trao quyền hạn đặc biệt cho Hội đồng Quốc phòng

Song, trong lịch sử chiến tranh vệ quốc vĩ đại của nhân dân Liên Xô cũng

có kiểm điểm những thiếu sót về chuyển đất nước sang thời chiến của Đảng và nhà nước tại thời điểm cần chuyển Đó là không đánh giá hết âm mưu thủ đọan của địch, quá tin vào một hiệp ước đã ký kết; không nghe những báo cáo của tình báo cấp chiến lược và bỏ qua những báo cáo của một số đơn vị chiến thuật phát hiện địch tập trung quân ở biên giới; không kịp thời chuyển đất nước sang thời chiến; nên đã bị bất ngờ những ngày đầu chiến tranh Mặc dù Đảng và Nhà nước đã quan tâm xây dựng lực lượng; chuẩn bị mọi điều kiện để sẵn sàng đối phó với một cuộc chiến tranh xâm lược quy mô lớn; nhưng thời điểm chuyển bị muộn, không kịp thời, đã gây thiệt hại nghiêm trọng cho đất nước

- Cộng hòa Liên bang Nam Tư chuyển đất nước từ thời bình sang thời chiến trong cuộc chiến tranh 1999

Cộng hòa Liên bang Nam Tư nằm ở Đông Nam Châu Âu, là một trong những quốc gia theo chủ nghĩa xã hội trước đây Dưới con mắt của Mỹ, Nam Tư là “Mắt xích cuối cùng của Nga ở khu vực này” Khi Nam Tư lâm vào

khủng hoảng chính trị - xã hội, Mỹ và NATO bất chấp luật pháp và dư luận quốc tế, đơn phương phát động chiến tranh xâm lược Nam Tư Xác định cuộc chiến tranh xâm lược của Mỹ và NATO là khó tránh khỏi, Chính phủ Nam Tư dưới sự lãnh đạo của Liên minh Cánh Tả do ông Mi - lô - xê - vích đứng đầu đã chủ động chuẩn bị đất nước sẵn sàng chuyển sang thời chiến Trên lĩnh vực chính trị đối ngoại: Nam Tư chú trọng công tác giáo dục chính trị - tinh thần; xây dựng lòng yêu nước, ý thức đoàn kết dân tộc Tổ chức và thực hiện công tác tuyên truyền làm cho mọi tầng lớp nhân dân hiểu rõ bản chất của kẻ thù, khơi dậy lòng căm thù giặc trong các tầng lớp nhân dân Trên lĩnh vực ngoại giao, Chính phủ Nam Tư luôn đề cao tinh thần độc lập dân tộc và chủ quyền lãnh thổ, đã khôn khéo, mềm dẻo, chủ động điều chỉnh một số chính sách: đơn phương ngừng bắn; kêu gọi người tỵ nạn trở về (trong cuộc không kích lần thứ nhất) để làm dịu tình hình căng thẳng ở trong nước Nhưng, không khoan nhượng trước kẻ thù Trong cuộc không kích lần thứ hai Nam Tư cắt quan hệ ngoại giao với 4 nước trong khối NATO (Mỹ, Anh, Đức, Pháp ) và An- ba- ni

Trên lĩnh vực quân sự: Nam Tư chủ động mua sắm vũ khí trang bị, xây dựng các công trình kiên cố, công trình ngầm, công trình trong núi để sơ tán lực lượng, cất giữ các phương tiện chiến đấu; xây dựng nền công nghiệp quốc phòng có khả năng khai thác các vũ khí hiện đại nhập từ nước ngoài phù hợp với nghệ thuật tác chiến của Nam Tư Chỉ đạo các đơn vị vũ trang phân tán lực lượng, làm tốt công tác ngụy trang, giữ bí mật những vị trí mục tiêu quan trọng Nghiên cứu kinh nghiệm từ cuộc chiến tranh Vùng Vịnh, cuộc xung đột do Mỹ

và NATO tiến hành tại Bô-xni-a Héc-xê-gô-vi-na, Nam Tư phát triển nghệ thuật quân sự của mình: chỉ đạo quân đội sử dụng lực lượng tác chiến đúng thời cơ; có trọng điểm Cùng với công tác quân sự, Nam Tư tích cựu tiêu diệt bọn phản động nội địa Đồng thời, ngăn chặn và đánh trả có hiệu quả các đợt tiến công của Mỹ và NATO

Tóm lại: để đối phó với cuộc tiến công xâm lược của Mỹ và NATO Chính phủ Nam Tư luôn nắm chắc tình hình, chủ động chuẩn bị đất nước từ trong thời bình Nắm thời cơ chuyển đất nước từ thời bình sang thời chiến Quá

trình chuyển đất nước từ thời bình sang thời chiến, Nam Tư đã chú trọng chuyển toàn diện, đồng bộ mọi mặt đời sống xã hội; trong đó chuyển đất nước

về chính trị, tinh thần là lĩnh vực được ưu tiên số một; chuyển về lĩnh vực quân

sự - an ninh là trọng tâm trong suốt quá trình Chính phủ là người trực tiếp tổ chức, chỉ đạo, điều hành mọi mặt hoạt động của toàn xã hội chuyển đất nước từ thời bình sang thời chiến

1.2.2 Kinh nghiệm chuẩn bị và chuyển đất nước vào tình trạng chiến tranh của nhà nước Việt Nam trước khi Đảng ta ra đời

Trong suốt 22 thế kỷ (từ thế kỷ thứ III trước công nguyên đến thế kỷ XX) dân tộc ta đã tiến hành 15 cuộc chiến tranh chống ngoại xâm để bảo vệ Tổ quốc với tư cách một Nhà nước và hàng nghìn cuộc khởi nghĩa lớn nhỏ khác Nội dung, phương thức tiến hành các bước công tác chuẩn bị và điều hành chuyển đất nước sang thời chiến mỗi thời có khác Nhưng, những nội dung chủ yếu có tính phổ biến đó là:

Trong thời bình, tầng lớp lãnh đạo xã hội đều chăm lo chấn hưng kinh tế,

ổn định xã hội, xây dựng quân đội, tích trữ lương thực, vũ khí, tổ chức theo dõi nắm chắc tình hình địch

Khi có nguy cơ nổ ra chiến tranh, Nhà nước và người đứng đầu nhà nước một mặt tăng cường hoạt động đối ngoại; chủ động kiện toàn quân đội, triển khai thế trận; động viên tinh thần, khơi dậy truyền thống yêu nước, xây dựng ý chí quyết đánh, quyết thắng giặc ngoại xâm của toàn dân tộc

Điều chỉnh cơ cấu tổ chức bộ máy, bổ sung các chế tài pháp luật, thực hiện các chính sách để chuyển mọi mặt đời sống xã hội sang thời chiến; động viên thời chiến; củng cố, tăng cường tiềm lực quốc phòng nhà nước

1.2.3 Đảng và Nhà nước l∙nh đạo, chỉ đạo, điều hành công tác chuẩn

bị kháng chiến và chuyển đất nước sang thời chiến trong chiến tranh giải phóng

- Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp (1945 – 1954)

Với đặc điểm lịch sử đất nước ta giai đoạn từ tháng 9/1945 đến thu đông năm 1954, Chính phủ đã bốn lần thay đổi tên gọi, điều chỉnh cơ cấu tổ chức và

nhân sự Tuy thay đổi về cơ cấu tổ chức, điều chỉnh nhân sự trong bộ máy nhưng hoạt động điều hành đất nước của Chính phủ vẫn được tiến hành khẩn trương, nhịp nhàng với hai trọng tâm chiến lược "kháng chiến" và "kiến quốc"

Trong bối cảnh đất nước vừa giành được độc lập, trước trăm công nghìn việc vừa củng cố chính quyền non trẻ, vừa đấu tranh chống "giặc đói, giặc dốt, giặc ngoại xâm"; khi đó Đảng chưa ra hoạt động công khai mọi chủ trương Nghị quyết của Đảng mà thường xuyên trực tiếp là Thường vụ Trung ương

Đảng được Chính phủ triển khai thực hiện qua các bài nói, bài viết của các

đồng chí lãnh đạo đứng đầu là Chủ tịch Chính phủ Hồ Chí Minh và các Sắc lệnh của Chủ tịch Chính phủ Những hoạt động điều hành đất nước chủ yếu của Chính phủ Việt Nam dân chủ cộng hòa trong kháng chiến gồm:

Thứ nhất: cải tổ bộ máy hành chính Nhà nước, từ "Chính phủ lâm thời"

(9/1945) đổi thành "Chính phủ liên hiệp lâm thời" (01/01/1946); đổi thành

"Chính phủ liên hiệp kháng chiến" (02/3/1946) và "Chính phủ mới" (03/11/1946)

Đổi tên và bổ sung chức năng, nhiệm vụ cho tổ chức hành chính địa phương, cơ sở thành "Uỷ ban hành chính kháng chiến các cấp" Phân công các

đồng chí lãnh đạo của Đảng và thành viên Chính phủ chỉ đạo từng mặt công tác chuẩn bị kháng chiến “16/7/1946 Chủ tịch Chính phủ ký Sắc lệnh cử ông Nguyễn Sơn giữ chức Chủ tịch Uỷ ban kháng chiến miền Nam 07/10/1946, cử Phó Thủ tướng Phạm Văn Đồng làm đặc phái viên Chính phủ tại miền Nam [91] Chính phủ raquyết định thành lập các cơ quan chuyên môn như Bộ Tổng tham mưu, Cục Chính trị, Phòng Quân giới, Ban Quân nhu thuộc Quân giải phóng (1945); một số cơ quan tư vấn như "Ban Tản cư", "Ban Vận động" (1946)

Thứ hai: đổi mới nội dung, phương pháp, tác phong công tác: Chính phủ

làm việc hầu như không kể ngày đêm, nội dung họp bàn của từng cuộc họp có trọng tâm trọng điểm “Chương trình nghị sự phiên họp Hội đồng Chính phủ lúc

16 giờ, ngày 25 tháng 9 năm1945 gồm: việc người Pháp; việc cứu tế; việc Nam Bộ; những cuộc mít tinh; việc người Mỹ” Phiên họp Chính phủ lúc 17 giờ, ngày

26 tháng 9 năm1945: “Bàn việc kinh tế, việc tài chính; việc tư pháp; việc Nam

Bộ" Phiên họp ngày 03 tháng 10 năm1945: "Bàn việc cử cán bộ quân chính vào Nam" Phiên họp ngày 07 tháng 1 năm 1946:"Bàn việc tiếp viện Nam Bộ"[91]

Thứ ba: ổn định đời sống nhân dân, Chính phủ kêu gọi toàn dân ra sức

tăng gia sản xuất, khắc phục hậu quả nạn đói năm 1945; thực hành tiết kiệm Ban hành những chính sách kinh tế - xã hội thời chiến như: phát động tuần lễ vàng" (tháng 9 năm1945) Thành lập các quỹ "Quỹ độc lập" (1945); "Quỹ đảm phụ quốc phòng" (tháng 4 năm1946)

Thứ tư: tổ chức chiến trường, triển khai thế trận toàn dân, toàn diện

chuẩn bị kháng chiến lâu dài: “Tháng 10 năm 1945 Chủ tịch Chính phủ ban

hành Chỉ thị thành lập 6 chiến khu mới (ở Bắc Bộ và Trung Bộ, riêng Nam Bộ thành lập 3 chiến khu nữa vào những năm sau), cả nước hình thành 12 chiến khu hành chính quân sự” Tháng 9 năm1945 Chủ tịch Chính phủ ban hành Sắc lệnh thành lập "Ban Căn cứ địa Việt Bắc trực thuộc Phủ Chủ tịch” Tháng 10 năm1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh giao nhiệm vụ cho đồng chí Nguyên Lương Bằng: "Lên Việt Bắc chuẩn bị việc di chuyển cơ quan lãnh đạo của Đảng và Nhà Nước"… Tháng 5 năm1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh trực tiếp chỉ thị cho

đồng chí Đặng Văn Cấp: "Về Cao Bằng chuẩn bị mở công binh xưởng chế tạo

vũ khí chuẩn bị cho kháng chiến”

Thứ năm: củng cố mặt trận đại đoàn kết toàn dân tộc, động viên lòng yêu

nước, truyền thống dựng nước đi đôi với giữ nước của toàn dân tộc, thực hiện

động viên kinh tế, kiện toàn lực lượng vũ trang nhân dân, phát triển nghệ thuật

quân sự trong chiến tranh vệ quốc Thông qua lời hiệu triệu của Chủ tịch Chính

phủ: “Thư của Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi các cụ phụ lão” ngày 21 tháng 9 năm1945, “Gửi đồng bào Nam Bộ” ngày 29 tháng 9 năm1945; “Lời kêu gọi đồng bào Nam Bộ” ngày 29 tháng 10 năm1945; “Lời kêu gọi thanh niên Nam Bộ” ngày

30 tháng 10 năm1945 [56] và các mặt hoạt động khác của Nhà nước và các đoàn thể, các phong trào được phát động rộng rãi trên phạm vi cả nước Chính phủ đã thực hiện thắng lợi công tác củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, động viên chính trị tinh thần trong mọi tầng lớp nhân dân tạo ra ưu thế vượt trội với thực dân Pháp Chủ tịch Hồ Chí Minh và các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước trực tiếp

viết bài và phân công chỉ đạo nghiên cứu phát triển nghệ thuật quân sự Việt Nam trong chiến tranh bảo vệ Tổ quốc

Thứ sáu: đẩy mạnh hoạt động đối ngoại: biết rõ âm mưu của thực dân

Pháp quyết tái chiếm Việt Nam, Chính phủ đã chủ động mở rộng hoạt động đối ngoại; Hiệp định sơ bộ (ngày 06 tháng 3 năm1946); Tạm ước (ngày 14 tháng 9 năm 1946) vừa trì hoãn thời khắc nổ ra chiến tranh vừa quảng bá hình ảnh của

đất nước, tuyên truyền tính hợp pháp, chính nghĩa của cuộc chiến tranh vệ quốc của dân tộc Việt Nam trước nhân dân và dư luận tiến bộ trên thế giới, đặt nền

tảng cho mặt trận đấu tranh ngoại giao sau này

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ (1954 – 1975)

Sau Hiệp nghị Giơ -ne- vơ (1954), đất nước tạm chia làm hai miền cả nước thực hiện đồng thời hai nhiệm vụ chiến lược Tại Hội nghị Trung ương lần thứ 13 (12/1957) Chủ tịch Hồ Chí Minh nói: “Ta đồng thời tiến hành hai chiến lược cách mạng: Cách mạng dân chủ nhân dân và cách mạng xã hội chủ nghĩa Hai nhiệm vụ cách mạng nói trên đều quan trọng, coi trọng nhiệm vụ nào cũng

là sai lầm Tuy vậy, nhiệm vụ củng cố miền Bắc, tiến dần lên chủ nghĩa xã hội

có tính chất quyết định cho toàn bộ thắng lợi của cách mạng trong giai đoạn mới Lực lượng cách mạng ở miền Nam ta duy trì và phát triển thì đó là nhân tố trực tiếp quyết định thắng lợi của cuộc đấu tranh cách mạng ở miền Nam” Đối với miền Bắc, Nghị quyết Trung ương 13 khẳng định “Nhiệm vụ cấp bách lúc này là nhanh chóng ổn định và củng cố miền Bắc thật vững chắc thành căn cứ

địa cách mạng của cả nước” Nghị quyết hội nghị Ban Chấp hành Trung ương

Đảng lần thứ 15 (1/1959) xác định rõ con đường tiến lên của cách mạng miền Nam Nghị quyết vạch rõ mục tiêu, phương pháp cách mạng miền Nam, mối quan hệ giữa hai chiến lược cách mạng ở hai miền Nam - Bắc Nghị quyết khẳng

định: “Nhiệm vụ cơ bản của cách mạng miền Nam là giải phóng miền Nam.”

Như vậy, việc chuẩn bị đất nước và chuyển đất nước sang thời chiến trong kháng chiến chống Mỹ là cả quá trình, nhưng trong từng giai đoạn có xác định trọng điểm Quá trình chỉ đạo chuẩn bị và thực hành chuyển đất nước sang thời chiến hoạt động của Đảng và Nhà nước được thực hiện trên một số lĩnh vực sau:

Hoạt động chính trị - ngoại giao: quán triệt quan điểm độc lập, tự chủ đoàn kết quốc tế trong sáng của Đảng, quan điểm đúng đắn về tình hình thế giới, trách nhiệm của nước ta - một nước thành viên của phe xã hội chủ nghĩa, phong trào cộng sản và công nhân quốc tế Lập trường thẳng thắn, thái độ chân tình của Đảng

và Nhà nước ta đã góp phần bảo vệ sự trong sáng của chủ nghĩa Mác - Lênin; hướng mọi sự hoạt động quốc tế của toàn Đảng, toàn dân vào việc kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh của thời đại để đánh Mỹ và thắng Mỹ Quan hệ Việt Nam - Liên Xô, Việt Nam - Trung Quốc vẫn bền chặt

Đảng và Nhà nước chỉ đạo cơ quan chức năng tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục, hướng hoạt động của toàn xã hội vào cuộc đấu tranh thống nhất

đất nước; ra sức khôi phục phát triển kinh tế ở miền Bắc; chống địch tàn sát đồng bào ta đã từng tham gia kháng chiến, bảo vệ cơ sở cách mạng ở miền Nam (giai

đoạn 1954 - 1956) Đẩy mạnh phong trào thi đua xây dựng miền Bắc xã hội chủ nghĩa; củng cố, phát triển cơ sở cách mạng đánh thắng “chiến tranh đơn phương” của Mỹ ở miền Nam (giai đoạn 1957-1960) Động viên các tầng lớp nhân dân cả hai miền Nam - Bắc thi đua lao động sản xuất giỏi, nâng cao cảnh giác sẵn sàng chiến đấu sát cánh cùng đồng bào miền Nam thực hiện cuộc chiến đấu đánh thắng chiến lược “Chiến tranh đặc biệt” ở miền Nam, “Chiến tranh phá hoại” ở miền Bắc (từ năm 1960 -1965) Bước sangnăm 1966, chiến tranh đã lan rộng trên phạm

vi cả nước, hình thức tiến hành chiến tranh, đối tượng tác chiến của từng chiến trường không giống nhau, Đảng ta nhận định tình hình, thể hiện trong Nghị quyết Trung ương 12 (12/1965): “Quân viễn chinh Mỹ trực tiếp xâm lược miền Nam, không quân, hải quân Mỹ đánh phá miền Bắc, nhưng tính chất cơ bản chiến tranh của Mỹ vẫn là chiến tranh xâm lược thực dân mới” Với tinh thần “ Không có gì quý hơn độc lập tự do”, “Mỗi người phải làm việc bằng hai” là nhiệm vụ trung tâm của nhân dân cả nước, là mục tiêu của công tác chính trị, Chính phủ chỉ đạo

Bộ Văn hóa tin phối hợp chặt chẽ cùng Ban Tuyên giáo Trung ương, ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các đoàn thể nhân dân ở Trung ương và các địa phương tuyên truyền, giáo dục, hướng dẫn các tổ chức đoàn thể và các tầng lớp nhân dân dấy lên cao trào thi đua yêu nước sôi nổi, rộng khắp, có chiều sâu chưa từng có trong lịch sử dân tộc Việt Nam

Trên lĩnh vực kinh tế xã hội: triển khai chủ trương “ổn định và củng cố miền Bắc” Chính phủ triển khai kế hoạch 5 năm lần thứ nhất (1955 - 1960); kế hoạch 5 năm lần thứ 2 (1960 - 1965), thực hiện cải tạo xã hội chủ nghĩa, tiến hành đồng thời ba cuộc cách mạng, cách mạng quan hệ sản xuất, cách mạng khoa học - kỹ thuật và cách mạng tư tưởng - văn hóa, lấy cách mạng khoa học -

kỹ thuật làm then chốt Nhằm, đưa miền Bắc từng bước tiến lên chủ nghĩa xã hội làm căn cứ vững chắc cho cuộc đấu tranh thống nhất đất nước Trước diễn biến phức tạp của tình hình, triển khai thực hiện Nghị quyết Trung ương lần thứ

11, Khóa III (3/1965), “Chuyển nền kinh tế miền Bắc từ sản xuất thời bình sang sản xuất thời chiến”, Chính phủ chỉ đạo ủy ban kế hoạch Nhà nước (nay

là Bộ Kế hoạch và Đầu tư), Bộ Nông nghiệp, Bộ Giao thông vận tải, Bộ Côngnghiệp nặng, Bộ Công nghiệp nhẹ, Bộ Thương nghiệp kịp thời điều chỉnh kế hoạch 5 năm lần thứ hai; thực hiện nhiệm vụ động viên cục bộ theo lệnh của Chủ tịch nước Trong những năm kháng chiến chống Mỹ cứu nước, dưới mưa bom, bão đạn và trăm mưu ngàn kế chống phá của kẻ thù, nhân dân hai miền Bắc - Nam đã lập những thành tựu kỳ diệu trên lĩnh vực sản xuất, lưu thông, phân phối và quản lý xã hội

Trên lĩnh vực quốc phòng, an ninh: hoạt động của Đảng và Nhà nước được thực hiện bằng các chương trình, đề án, kế hoạch của Chính phủ và các đề án của các bộ, ngành Thực tiễn cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Chính phủ thông qua Bộ Quốc phòng mà thường xuyên trực tiếp là Bộ Tổng tham mưu Quân đội nhân dân Việt Nam và Bộ Công an, tham mưu cho Đảng và Nhà nước về: Đánh giá kết luận tình hình, xác định đối tượng tác chiến, nội dung trọng tâm

đấu tranh Đề xuất phương hướng nhiệm vụ, nội dung biện pháp triển khai tổ chức thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh trong từng giai đoạn, từng chiến trường cụ thể để: Xây dựng thế trận chiến tranh nhân dân Xây dựng lực lượng

vũ trang nhân dân Xây dựng, bảo vệ hậu phương chiến lược Động viên sức người, sức của cho chiến trường miền Nam với khẩu hiệu "Tất cả cho tiền tuyến, tất cả để đánh thắng giặc Mỹ xâm lược" Đề xuất chỉ tiêu, biện pháp và tổ chức thực hiện lệnh động viên Mục tiêu, phương hướng và biện pháp đấu tranh trên

các lĩnh vực phi quân sự Đề xuất và chỉ đạo nghệ thuật quân sự Việt Nam trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước

Tóm lại, từ 1945 đến 1975 dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự điều hành của Nhà nước, nhân dân ta đã chiến đấu và đánh thắng hai đế quốc to là thực dân Pháp và đế quốc Mỹ Bối cảnh lịch sử và điều kiện tiến hành của mỗi cuộc chiến tranh không giống nhau Hoạt động lãnh đạo, điều hành của

Đảng và Nhà nước chuyển đất nước từ thời bình sang thời chiến gồm các mặt công tác chủ yếu:

Thứ nhất: nghiên cứu nắm tình hình, đánh giá tình hình; dự báo đối

tượng tác chiến; âm mưu, lực lượng và các biện pháp tiến hành chiến tranh của địch; thời điểm nổ ra chiến tranh

Thứ hai: thực hiện các biện pháp tăng cường tiềm lực mọi mặt của

đất nước, sẵn sàng chủ động chuyển đất nước sang thời chiến, động viên thời chiến; xây dựng thế trận chiến tranh nhân dân toàn dân, toàn diện ngày càng vững chắc

Thứ ba: bổ sung sửa đổi những chế tài pháp luật cho phù hợp với công

tác quản lý, điều hành đất nước trong thời chiến; thực hiện cải cách tổ chức bộ máy hành chính nhà nước, điều chỉnh hệ thống chính sách

Thứ tư: chỉ đạo hoạt động đấu tranh chính trị, ngoại giao, thực hiện

đường lối quốc phòng toàn dân, chiến tranh nhân dân, kết hợp ngoại giao nhà nước, ngoại giao nhân dân; tận dụng các tổ chức quốc tế, diễn đàn khu vực, các

đoàn công tác và bộ phận kiều bào ta đang sinh sống ở nước ngoài; củng cố,

mở rộng khối đại đoàn kết toàn dân tộc hướng về mục tiêu giải phóng dân tộc, thống nhất Tổ quốc

1.2.4 Thực tiễn các cuộc diễn tập tác chiến phòng thủ quân khu, diễn tập khu vực phòng thủ tỉnh, thành phố

Nhằm nghiên cứu lý luận, đề xuất với Đảng, Nhà nước về chủ trương chính sách và cụ thể hóa quy trình công tác, quy chế hoạt động của mọi tổ chức, các cấp, các ngành khi chuyển đất nước từ thời bình sang thời chiến Những năm qua, dưới sự chỉ đạo của Bộ Quốc phòng các tỉnh, thành phố trong

cả nước, một số quân khu, nhà trường, học viện đã nghiên cứu tổ chức diễn tập chuyển địa phương từ thời bình sang thời chiến Qua các cuộc diễn tập: Tác chiến phòng thủ chiến lược MB - 04; diễn tập khu vực phòng thủ tỉnh, thành phố đã nghiên cứu thời cơ, nội dung, biện pháp chuyển trọng tâm nhiệm vụ chính trị của đất nước, địa phương; nghiên cứu sự chỉ đạo của Chính phủ, các

bộ, ngành Trung ương điều chỉnh chỉ tiêu kinh tế - xã hội, triển khai thế trận chiến tranh nhân dân và động viên quốc phòng Qua đó, đề xuất hệ thống chính sách xã hội trong thời kỳ đầu chiến tranh; thống nhất mẫu văn kiện, quy chế hoạt động của các tổ chức trong hệ thống chính trị khi chuyển đất nước từ thời bình sang thời chiến Từ các cuộc diễn tập đã rút ra một số vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu:

Một là: hành lang pháp lý bảo đảm cho hoạt động của các tổ chức, chức

vụ, chức danh trong hệ thống chính trị khi chuyển đất nước từ thời bình sang thời chiến

Hai là: nhiệm vụ quyền hạn, quy chế làm việc của Hội đồng nhân dân,

Uỷ ban nhân dân, giám đốc các sở, trưởng ban Đảng, người đứng đầu các tổ chức, đoàn thể nhân dân khi chuyển địa phương từ thời bình sang thời chiến

đánh thắng chiến tranh kiểu mới của địch

Ba là: cơ sở khoa học để dự báo các tình huống chiến tranh; tính toán

nhu cầu và biện pháp bảo đảm vật chất trong năm đầu chiến tranh

1.2.5 Một số vấn đề rút ra

Một là: luôn nắm chắc âm mưu, thủ đoạn của địch, chủ động chuẩn bị kế

hoạch chuyển đất nước sang thời chiến ngay từ thời bình

Chuyển đất nước sang thời chiến nhằm giành thế chủ động chiến lược đối phó với chiến tranh xâm lược Chủ động chuẩn bị chu đáo, luôn nắm chắc âm mưu, thủ đoạn của địch, tình hình các mặt trong nước, quốc tế và khu vực có ý nghĩa quan trọng về quyết định thời cơ, nội dung, phương pháp chuyển đất nước

từ thời bình sang thời chiến Công tác nắm tình hình trong nhiệm vụ chuyển đất nước từ thời bình sang thời chiến phải được triển khai một cách toàn diện, đồng bộ trên các mặt các lĩnh vực chính trị, kinh tế, quốc phòng, an ninh và đối ngoại Nắm chắc cả tình hình về địch, về ta, ở trong nước, khu vực và thế giới

Trong điều kiện mới, mục đích chiến tranh, lực lượng tiến hành chiến tranh, các biện pháp tác chiến chiến lược của địch đã có bước phát triển Nhiệm

vụ thu thập thông tin, phân tích đánh giá tình hình, chủ động chuẩn bị đất nước

và xác định thời cơ chuyển đất nước sang thời chiến đặt ra cho Đảng và Nhà nước và cả dân tộc ta những nội dung mới cần tiếp tục nghiên cứu phát triển lý luận, chủ động tổ chức lực lượng và đổi mới nội dung biện pháp nắm, phân

tích, tổng hợp tình hình

Hai là: tích cực xây dựng tiềm lực mọi mặt của đất nước, kết hợp kinh tế

với quốc phòng, an ninh

Nhân tố đảm bảo thắng lợi của các cuộc chiến tranh bảo vệ Tổ quốc của dân tộc ta từ xưa tới nay đó là truyền thống đoàn kết, anh dũng của một dân tộc thượng võ dựa trên nền tảng của khối đại đoàn kết toàn dân Yếu tố chính trị tinh thần là nhân tố cốt lõi, đứng vị trí hàng đầu trong mọi nhân tố Do vậy, trong thời bình Đảng và Nhà nước phải tích cực chủ động xây dựng tiềm lực mọi mặt của quốc gia; kết hợp phát triển kinh tế - xã hội với tăng cường quốc phòng, an ninh; có cơ chế chính sách phù hợp để chuyển tiềm lực quốc gia thành tiềm lực quốc phòng nhà nước khi chiến tranh xảy ra

Trong điều kiện ngày nay, vấn đề tranh thủ thời cơ, vượt trên thách thức xây dựng đất nước “Dân giầu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ và văn minh”; “Chủ động ngăn ngừa, đẩy lùi mọi nguy cơ dẫn đến mất ổn định chính trị, chiến sự và chiến tranh, tạo điều kiện thuận lợi để phát triển kinh tế - xã hội” là mục tiêu phấn đấu, đồng thời là nghĩa vụ, trách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân

Ba là: chăm lo xây dựng nền quốc phòng toàn dân, xây dựng thế trận

quốc phòng toàn dân kết hợp với thế trận an ninh nhân dân, xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân vững mạnh

Cuộc chiến tranh bảo vệ Tổ quốc của nhân dân ta là cuộc chiến tranh nhân dân, toàn dân, toàn diện, trên nền thế trận quốc phòng toàn dân được chủ

động xây dựng từ thời bình, trong đó lực lượng vũ trang nhân dân là lực lượng nòng cốt Bài học từ các cuộc chiến tranh bảo vệ Tổ quốc của dân tộc ta suốt

mấy chục thế kỷ qua đã khẳng định điều đó Để chủ động chuyển nhanh, chuyển đồng bộ, toàn diện đất nước sang thời chiến; trong thời bình, Đảng, Nhà nước, các tổ chức trong hệ thống chính trị và toàn thể nhân dân phải chăm

lo xây dựng nền quốc phòng toàn dân, xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân kết hợp với thế trận an ninh nhân dân vững chắc; xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân vững mạnh, luôn trung thành với Tổ quốc, có trình độ sẵn sàng chiến

đấu và sức chiến đấu cao; chủ động chuẩn bị mọi điều kiện để chuyển thế trận quốc phòng toàn dân kết hợp với thế trận an ninh nhân dân thành thế trận chiến tranh nhân dân; có kế hoạch khôi phục biên chế thời chiến cho các đơn vị lực lượng vũ trang nhân dân; sẵn sàng đánh thắng mọi kiểu chiến tranh xâm lược của kẻ thù

Bốn là: nắm chắc thời cơ, kịp thời chuyển đất nước sang thời chiến và

động viên thời chiến trước khi chiến tranh xảy ra

Nắm chắc thời cơ chuyển đất nước sang thời chiến là nghệ thuật lãnh

đạo, điều hành của Đảng và Nhà nước Nếu chuyển sớm sẽ ảnh hưởng trực tiếp mọi mặt đời sống xã hội của đất nước; trực tiếp phương hại đến sức mạnh quốc phòng nhà nước Ngược lại, chuyển muộn (chiến tranh đã xảy ra) sẽ bị mất chủ

động chiến lược, không phát huy đầy đủ tiềm lực của đất nước Thời cơ chuyển

đất nước sang thời chiến tùy thuộc vào kết quả chuẩn bị đất nước từ thời bình và

khả năng phán đoán về địch của ta

Năm là: chuyển đất nước sang thời chiến phải tiến hành khẩn trương,

đồng bộ, toàn diện, lấy yêu cầu đánh thắng chiến tranh xâm lược làm mục tiêu

Chuyển đất nước sang thời chiến là quá trình chuyển trạng thái xã hội, là quá trình chuyến đổi trọng tâm nhiệm vụ chính trị; chuyển đổi cơ cấu tổ chức bộ máy; sửa đổi, bổ sung một số chế tài pháp luật, cơ chế quản lý xã hội Là quá trình làm thay đổi toàn diện, mọi mặt đời sống xã hội của đất nước nó ảnh hưởng trực tiếp đến tâm tư, tình cảm, thói quen của mỗi người dân Do đó, phải tiến hành khẩn trương, đồng bộ lấy mục tiêu huy động mọi tiềm năng của đất nước, mọi nguồn lực của toàn xã hội phát huy thành sức mạnh tổng hợp của quốc gia

để đánh thắng chiến tranh xâm lược của địch, bảo vệ Tổ quốc

Sáu là: bảo đảm sự lãnh đạo, chỉ đạo, chỉ huy thống nhất của Đảng và

Nhà nước

Bất kỳ chế độ xã hội nào công tác quản lý điều hành xã hội đều phải dựa vào nền tảng pháp luật; hệ thống luật pháp được cơ quan quyền lực nhà nước ban hành Để chuyển toàn bộ đất nước từ trạng thái thời bình sang trạng thái chiến tranh có nhiều công việc phải làm, diễn ra trên mọi mặt đời sống xã hội, mọi thành phần kinh tế, các vùng, các miền của đất nước Trong khi đó hệ thống pháp luật duy trì trong thời bình sẽ không thể đáp ứng những yêu cầu đặc thù của chiến tranh Bởi vậy, khi chuyển đất nước sang thời chiến phải bảo đảm

sự lãnh đạo, điều hành tập trung thống nhất của Đảng và Nhà nước Để đạt

được yêu cầu trên, trong thời bình phải chỉ đạo các cơ quan bộ, ngành nghiên cứu, dự báo khoa học khi chiến tranh xảy ra như: Đối tượng tác chiến, âm mưu thủ đoạn; kế hoạch tác chiến chiến lược; nhu cầu bảo đảm mọi mặt cho chiến tranh từ đó dự kiến những chế tài pháp luật cần bổ sung, sửa đổi khi chiến tranh xảy ra Mặt khác, cần làm tốt công tác tuyên truyền giáo dục nhân dân để mọi người nhận thức đúng nội dung, yêu cầu và các bước tiến hành để chuyển

đất nước sang thời chiến khi chiến tranh nổ ra

Chuyển đất nước từ thời bình sang thời chiến là giai đoạn gay go, phức tạp; là quá trình đấu tranh giành giật quyết liệt giữa ta và địch, nhằm giành thế chủ động chiến lược trước khi bước vào chiến tranh Chuyển đất nước từ thời bình sang thời chiến chịu sự chi phối của nhiều yếu tố và luôn vận động phát triển

Lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc ta mấy chục thế kỷ qua cho thấy, trước mỗi cuộc chiến tranh xâm lược của kẻ thù Nhà nước và nhân dân

ta đều có sự chuẩn bị tốt mọi mặt để chuyển đất nước từ thời bình sang thời chiến, chủ động đối phó với các kiểu chiến tranh xâm lược của các thế lực thù

địch bảo vệ nền độc lập và thành quả xây dựng đất nước mà nhân dân ta đã giành được

Bước vào giai đoạn cách mạng mới, khi nguy cơ xảy ra chiến tranh chưa được loại bỏ Nếu một lần nữa đất nước ta, dân tộc ta phải thực hành chuyển đất nước từ thời bình sang thời chiến để đánh thắng chiến tranh xâm lược kiểu mới của địch bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa, hoạt

động lãnh đạo của Đảng, điều hành của Nhà nước sẽ được nghiên cứu và giải quyết cụ thể ở chương 2

Chương 2 hoạt động của Đảng và nhà nước chuyển đất nước

từ thời bình sang thời chiến 2.1 Hoạt động của Đảng chuyển đất nước từ thời bình sang thời chiến

2.1.1 Nội dung l∙nh đạo của Đảng chuyển đất nước từ thời bình sang thời chiến

Theo Hiến pháp của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo toàn bộ mọi hoạt động trên mọi lĩnh vực đời sống xã hội; xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam Xã hội chủ nghĩa Đây là một nguyên tắc bất di bất dịch và cũng là xứ mệnh lịch sử mà dân tộc Việt Nam trao cho Đảng Cộng sản Việt Nam Do đó việc hệ trọng nhất của đất nước trước nguy cơ chiến tranh là chuyển đất nước từ thời bình sang thời chiến thì việc đầu tiên: phải có sự lãnh đạo của Đảng Đảng lãnh đạo gồm các nội dung sau đây:

- Lãnh đạo định hướng chính trị, tư tưởng đúng đắn, đáp ứng yêu cầu sẵn sàng đánh bại chiến tranh xâm lược kiểu mới của địch, bảo vệ vững chắc

Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa

Đó là sự lãnh đạo của Đảng làm cho toàn Đảng, toàn quân, toàn dân quán triệt sâu sắc tình hình nhiệm vụ, âm mưu thủ đoạn của kẻ thù, những thuận lợi và khó khăn của ta; trên cơ sở đó đề cao tinh thần cảnh giác cách mạng, thấy rõ trách nhiệm, đoàn kết một lòng quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ chuyển đất nước từ thời bình sang thời chiến,

Đây là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, trực tiếp quyết định đến thành công hay thất bại của cuộc chiến tranh bảo vệ Tổ quốc Lãnh đạo chuyển nhận thức tư tưởng của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân sang thời chiến kịp thời

sẽ giúp chúng ta giành được thế chủ động chiến lược ngay từ đầu; chuẩn bị tốt

về mọi mặt, trước hết là chính trị - tinh thần cho các lực lượng trong xã hội, tránh được hoang mang, dao động, bảo đảm quyết tâm cao sẵn sàng bước vào cuộc chiến tranh; nhanh chóng huy động được sức mạnh tổng hợp nội lực của

đất nước và nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác chuẩn bị của cả hệ thống chính trị các cấp, đáp ứng tốt nhất mọi yêu cầu thời chiến

- Lãnh đạo chuyển nền kinh tế của đất nước từ thời bình sang thời chiến, vừa bảo đảm đáp ứng nhu cầu chiến tranh, vừa duy trì phát triển sản xuất, bảo

đảm đời sống của nhân dân

Đây là khâu then chốt quyết định bảo đảm thành công chuyển đất nước

từ thời bình sang thời chiến Chuyển nền kinh tế sang thời chiến nhằm huy

động mọi tiềm năng, nguồn lực của đất nước cho nhu cầu chiến tranh và chủ

động kế hoạch xây dựng đất nước sau chiến tranh

Lãnh đạo chuyển dịch cơ cấu kinh tế phù hợp với điều kiện thời chiến;

điều chỉnh, bổ sung các qui hoạch, kế hoạch của các ngành kinh tế, nhất là các ngành công nghiệp, giao thông vận tải, bưu chính viễn thông, nông nghiệp, dịch vụ; điều chỉnh, tổ chức lực lượng sản xuất hợp lý nhằm phát huy sức mạnh của các thành phần kinh tế đáp ứng tốt nhất nhu cầu đời sống xã hội và phục vụ chiến tranh Đồng thời lãnh đạo bổ sung, sửa đổi, ban hành hệ thống cơ chế, chính sách mới phù hợp điều kiện thời chiến, nhất là năm đầu chiến tranh để duy trì phát triển của các thành phần kinh tế Lãnh đạo điều chỉnh cơ cấu kinh

tế của đất nước, của các ngành trọng điểm nhằm đối phó thắng lợi với chiến tranh xâm lược kiểu mới của địch; lãnh đạo định hướng phát triển các cơ sở kinh tế lưỡng dụng phục vụ nhu cầu chiến tranh và bảo đảm đời sống nhân dân

- Lãnh đạo chuyển mọi hoạt động của đời sống xã hội từ thời bình sang thời chiến, bảo đảm an toàn tính mạng và tài sản của nhân dân, đồng thời bảo đảm sự phát triển toàn diện của nguồn lực con người trong điều kiện chiến tranh

Đây là nội dung lãnh đạo cơ bản chủ yếu, giữ vị trí then chốt quyết định trong quá trình chuyển đất nước từ thời bình sang thời chiến Bao gồm: Lãnh

đạo từng cấp, từng ngành có kế hoạch cụ thể nhằm duy trì hoạt động xã hội phù hợp với điều kiện thời chiến Lãnh đạo tổ chức triển khai thực hiện tốt kế hoạch sơ tán, phòng tránh, bảo đảm an toàn tại chỗ về người và tài sản, phương tiện vật chất, hạn chế đến mức thấp nhất thiệt hại do địch tập trung đánh phá bằng hỏa lực gây ra Lãnh đạo tổ chức di chuyển các cơ sở sản xuất cần thiết đến khu vực

đã được chuẩn bị từ trước để duy trì sản xuất, bảo đảm nhu cầu quốc phòng và dân sinh Bổ sung, sửa đổi và ban hành hệ thống chính sách xã hội; điều chỉnh hệ

thống pháp luật; ban hành qui chế sinh hoạt xã hội, cộng đồng, phòng gian giữ

bí mật, hoạt động phòng thủ dân sự thời chiến tại các khu dân cư, các tổ chức chính trị - xã hội, các cơ sở sản xuất kinh doanh, các địa phương và các đơn vị hành chính sự nghiệp

Đồng thời phải đổi mới phương pháp, tác phong công tác trong các cơ quan Đảng, Nhà nước, đội ngũ cán bộ, công chức; chuyển mọi chế độ, nền nếp sinh hoạt của toàn xã hội sang thời chiến, điều chỉnh thời gian làm việc, hội họp của các cơ quan công quyền, tăng cường bám dân, bám cơ sở; thực hành tiết kiệm, cắt giảm các khoản chi tiêu thường xuyên từ nguồn ngân sách; động viên mọi tầng lớp nhân dân hăng hái thi đua đẩy mạnh tăng gia sản xuất, thực hành tiết kiệm, phục vụ chiến đấu

- Lãnh đạo mở rộng lực lượng vũ trang, làm tốt công tác động viên quốc phòng, bảo đảm đánh thắng trận đầu và sẵn sàng đánh thắng địch trong trường hợp chiến tranh kéo dài

Lãnh đạo lực lượng vũ trang nhanh chóng củng cố, kiện toàn tổ chức biên chế của bộ đội chủ lực, bộ đội địa phương, công tác động viên quân dự bị

và mở rộng lực lượng dân quân tự vệ đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ thời chiến; chuyển thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân sang thế trận chiến tranh nhân dân trên phạm vi cả nước; triển khai công tác phòng thủ dân sự, phòng không nhân dân

Đây là nhiệm vụ cơ bản, đặc biệt quan trọng nhằm kiện toàn lực lượng, tăng cường sức mạnh chiến đấu và hoàn thiện thế bố trí chiến lược của lực lượng vũ trang trong thời gian ngắn nhất

Trước hết, lãnh đạo làm tốt công tác động viên quân đội, mở rộng lực lượng vũ trang và chuyển biên chế tổ chức, trang bị vũ khí của lực lượng vũ trang sang thời chiến Lãnh đạo chuyển thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận

an ninh nhân dân sang thế trận chiến tranh nhân dân trên phạm vi cả nước, điều chỉnh thế bố trí chiến lược của bộ đội chủ lực và thế trận các khu vực phòng thủ sẵn sàng đối phó có hiệu quả mọi tình huống chiến tranh Lãnh đạo triển khai công tác phòng thủ dân sự, phòng không nhân dân, bảo đảm an toàn tính mạng,

tài sản của nhân dân, các cơ quan đoàn thể, bảo vệ nền kinh tế, duy trì sản xuất

và mọi mặt đời sống xã hội thời chiến

- Lãnh đạo duy trì an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, sẵn sàng dập tắt các cuộc bạo loạn, giữ vững ổn định chính trị, không để địch tạo cớ can thiệp

và phát động chiến tranh xâm lược

Lãnh đạo triển khai các biện pháp phòng ngừa, làm sạch địa bàn; kiên quyết giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội Rà soát, điều chỉnh lực lượng, thế trận và phương án bảo vệ mục tiêu trọng yếu về chính trị, kinh tế, văn hóa, Quốc phòng-An ninh Lãnh đạo phát động phong trào toàn dân tham gia giữ gìn an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, quản lý chặt chẽ các đối tượng hình sự, bọn tội phạm, phần tử xấu, thoái hóa biến chất Lãnh đạo phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng, kịp thời phát hiện, ngăn chặn, loại trừ hành

động chống phá, nhất là âm mưu gây bạo loạn, ly khai của các thế lực thù địch

- Lãnh đạo củng cố, kiện toàn các tổ chức, trước hết là tổ chức bộ máy các cơ quan đảng và chính quyền nhà nước các cấp đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ thời chiến

Với tổ chức bộ máy cơ quan đảng các cấp, phải củng cố, kiện toàn toàn diện, trước hết phải đổi mới chức năng, nhiệm vụ, phương thức, bộ máy lãnh

đạo cho phù hợp với tình hình và yêu cầu nhiệm vụ thời chiến

Với chính quyền nhà nước các cấp, là chủ thể quản lý, trực tiếp điều hành mọi hoạt động của đất nước từ trung ương đến địa phương, cơ sở Khi chuyển từ thời bình sang thời chiến cần nhanh chóng chuyển đổi cơ chế quản

lý, điều hành mọi mặt công tác theo phong cách thời chiến, thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ từng cơ quan, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ thời chiến

- Lãnh đạo đổi mới phương thức và nội dung hoạt động của Mặt trận Tổ

quốc và các đoàn thể quần chúng nhân dân

Đảng lãnh đạo vấn đề này nhằm tăng cường khả năng vận động, tuyên

truyền giáo dục, tập hợp quần chúng, phát huy sức mạnh tổng hợp của khối đại

đoàn kết toàn dân tộc, thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chuyển đất nước từ thời bình sang thời chiến Đảng lãnh đạo Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhân dân trong

hệ thống chính trị khi chuyển đất nước sang thời chiến là nhằm tạo điều kiện thuận lợi để Mặt trận và các đoàn thể phát huy cao độ quyền và trách nhiệm trong tập hợp, động viên, qui tụ mọi lực lượng xã hội, tạo sức mạnh tổng hợp của chiến tranh nhân dân đánh thắng chiến tranh xâm lược kiểu mới của địch

Lãnh đạo củng cố, mở rộng tổ chức và đổi mới nội dung, phương thức hoạt

động của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể phù hợp với điều kiện chuyển đất nước từ thời bình sang thời chiến Khắc phục tình trạng hành chính hóa, quan liêu hóa, bệnh hình thức, xa rời thực tiễn trong điều kiện chuyển đất nước từ thời bình sang thời chiến

- Lãnh đạo chuyển đổi phong cách lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ thời chiến

Trên cơ sở chấp hành nguyên tắc tập trung dân chủ, tập thể lãnh đạo, phân công cá nhân phụ trách, hoạt động lãnh đạo, chỉ đạo của tổ chức đảng từ Ban chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư đến các cơ quan chức năng của Đảng ở Trung ương và cấp ủy, tổ chức đảng các cấp phải chuyển đổi phong cách lãnh đạo, chỉ đạo theo hướng trực tiếp, cụ thể, sát cơ sở, bám dân, bám đất, bám địa bàn, phát huy dân chủ, đề cao trách nhiệm cá nhân trong chỉ

đạo, tổ chức thực hiện theo chức trách nhiệm vụ; đồng thời tăng cường kỷ cương, kỷ luật, bảo đảm lãnh đạo, chỉ đạo tập trung thống nhất cao từ trung

ương đến cơ sở

- Lãnh đạo tăng cường công tác đối ngoại; tạo dựng thế trận đối ngoại - quốc phòng - an ninh, đáp ứng yêu cầu chuyển đất nước từ thời bình sang thời chiến, đối phó thắng lợi với mọi tình huống chiến tranh xâm lược kiểu mới của địch

Nắm vững đường lối, quan điểm của Đảng trong xu thế hội nhập, làm rõ cuộc chiến tranh cách mạng chính nghĩa của nhân dân ta, vạch trần bản chất phản cách mạng hiếu chiến của các thế lực thù địch; tạo sự đồng tình ủng hộ cao của nhân dân thế giới đối với cuộc kháng chiến chống xâm lược của nhân dân ta

Lãnh đạo phối hợp chặt chẽ hoạt động đối ngoại với Quốc phòng-An ninh trong tổng thể chiến lược bảo vệ độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ và

đấu tranh chống lại âm mưu và hành động “Diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch, nhất là âm mưu lợi dụng vấn đề “dân chủ”, “nhân quyền”, tôn giáo, dân tộc hòng can thiệp, gây mất ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội, tạo cớ can thiệp, phát động chiến tranh xâm lược bằng quân sự

- Giữ vững sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng đối với Quân đội nhân dân và Công an nhân dân, bảo đảm thực sự vai trò làm nòng cốt trong thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chuyển đất nước từ thời bình sang thời chiến

Quân đội nhân dân và Công an nhân dân là lực lượng nòng cốt trong thực hiện các nhiệm vụ Quốc phòng-An ninh Sự tồn tại và lớn mạnh không ngừng của Quân đội nhân dân và Công an nhân dân là một bảo đảm vững chắc cho nền quốc phòng toàn dân và an ninh nhân dân của đất nước Vì vậy, lãnh đạo hai lực lượng nòng cốt này làm tốt chức năng, nhiệm vụ trước thời khắc chiến tranh nổ ra là nội dung cơ bản, có ý nghĩa trực tiếp quyết định thành bại hoạt động lãnh đạo chuyển

đất nước từ thời bình sang thời chiến

Tập trung sức xây dựng Quân đội và Công an luôn luôn có bản lĩnh chính trị vững vàng, trung thành tuyệt đối với Đảng, Tổ quốc và nhân dân; giữ vững và tăng cường bản chất giai cấp công nhân, tính nhân dân và tính dân tộc sâu sắc; coi trọng xây dựng vững mạnh về chính trị; có tổ chức, biên chế đủ sức hoàn thành nhiệm vụ trực tiếp chiến đấu bảo vệ Tổ quốc, giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trong mọi tình huống chiến tranh

Thường xuyên chủ động nắm chắc tình hình, nhất là mọi động thái về

âm mưu, thủ đoạn của địch; trên cơ sở đó tham mưu đề xuất cho Bộ Chính trị, Ban chấp hành Trung ương Đảng nhận định, đánh giá đúng tình hình, xác định chính xác các chủ trương biện pháp lãnh đạo, đối phó kịp thời với mọi tình huống có thể xẩy ra, không để bị động, bất ngờ về chiến lược, nhất là khi chúng thực hành tiến công xâm lược nước ta

2.1.2 Hoạt động cụ thể của Trung ương Đảng chuyển đất nước từ thời bình sang thời chiến

- Hoạt động ra nghị quyết của Ban chấp hành Trung ương

+ Những hoạt động chủ yếu

Sau khi nghe Bộ Quốc phòng báo cáo tình hình địch chuẩn bị chiến tranh xâm lược Việt Nam, thường trực Ban Bí thư giao cho Văn phòng Trung

ương Đảng phát thư mời đột xuất, mời đại diện Thường vụ Đảng uỷ Quân sự Trung ương, Thường vụ Đảng uỷ Công an Trung ương, Ban đối ngoại Trung

ương Đảng, Đảng đoàn Quốc hội và Ban cán sự Đảng Chính phủ để hội ý Yêu cầu của cuộc họp này là xác định ban đầu về đối tượng, đối tác, nội dung, quy mô chiến tranh, thời điểm xảy ra chiến tranh, địa bàn xung yếu, tương quan lực lượng để xác định tính chất cấp bách, phức tạp và cực kỳ quan trọng về an ninh Tổ quốc để đề xuất Bộ Chính trị phải có Nghị quyết của Hội nghị Ban chấp hành Trung ương Đảng, quyết định chuyển toàn bộ đất nước từ thời bình sang thời chiến Tại cuộc họp này, phân công Đảng uỷ Quân sự Trung ương chủ trì dự thảo Nghị quyết, có phối hợp với Đảng uỷ Công an Trung ương, Văn phòng Trung ương, các ban bộ ngành Trung ương

Tiếp đó, Ban Bí thư ra điện mật gửi đến các ban ngành, Ban cán sự,

đảng đoàn các cơ quan trực thuộc Trung ương và các tỉnh, thành uỷ báo cáo nhanh về Ban Bí thư tình hình diễn biến gần đây ở các cơ quan Trung ương và

địa phương, những kiến nghị, đề xuất và giao cho Văn phòng Trung ương Đảng tổng hợp báo cáo

Sau khi Đảng uỷ Quân sự Trung ương dự thảo xong Nghị quyết của Ban chấp hành Trung ương Đảng( dự thảo 1), Ban Bí thư triệu tập cuộc họp để đóng góp ý kiến, thành phần dự họp gồm có đại diện: Đảng uỷ Quân sự Trung ương,

Đảng uỷ Công an Trung ương, Ban cán sự Đảng Chính phủ, Đảng đoàn Quốc hội, Ban đối ngoại Trung ương, Ban tuyên giáo, Dân vận, Tổ chức Trung ương

Sau cuộc họp, Văn phòng Trung ương Đảng chủ trì cùng Đảng uỷ Quân

sự Trung ương tu chỉnh dự thảo lần 2 để trình Bộ Chính trị

Trong khi chờ dự thảo Nghị quyết lần 2 được hoàn thành, Ban Bí thư nghe Văn phòng Trung ương Đảng tổng hợp báo cáo tình hình các địa phương và ban bộ ngành Trung ương, phân loại nội dung công việc để trình Ban Bí thư hoặc

Bộ Chính trị Thường trực Ban Bí thư trực tiếp trao đổi với các đồng chí lão thành cách mạng nguyên là lãnh đạo Đảng, Nhà nước và lực lương vũ trang

Thường trực Bộ chính trị, Ban Bí thư triệu tập cuộc họp Bộ Chính trị để thông qua dự thảo lần 2 của Nghị quyết, cuộc họp có mời thêm một số đồng chí có liên quan trực tiếp ở Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Bộ Ngoại giao

Bộ chính trị thảo luận và quyết định triệu tập Hội nghị toàn thể Ban chấp hành Trung ương Đảng để trình dự thảo lần 3 của nghị quyết Văn phòng Trung ương Đảng tiếp tục tu chỉnh dự thảo nghị quyết Trong trường hợp chiến tranh đã đến gần, khẩn cấp, chưa thể triệu tập Hội nghị toàn thể Ban chấp hành Trung ương Đảng, Bộ Chính trị quyết định lấy những điểm chính của Nghị quyết đã dự thảo đó thành Nghị quyết của Bộ Chính trị để lãnh đạo chuyển đất nước sang thời chiến Trong quá trình chuyển đất nước sang thời chiến sẽ triệu tập Hội nghị Ban chấp hành Trung ương

Tại hội nghị toàn thể Ban chấp hành Trung ương Đảng, Bộ Chính trị trình bày dự thảo Nghị quyết; Đảng uỷ Quân sự Trung ương, Đảng uỷ Công an Trung ương, Ban cán sự Đảng Chính phủ, Bộ Ngoại giao và một số ban, bộ, ngành có liên quan báo cáo làm rõ thêm tình hình

Ban chấp hành Trung ương thảo luận và thống nhất biểu quyết ra Nghị quyết chuyển toàn bộ đất nước từ thời bình sang thời chiến Văn phòng Trung

ương tu chỉnh Nghị quyết để trình Bộ Chính trị và Tổng Bí thư ký ban hành

Ban Bí thư ra Thông tri về tổ chức quán triệt Nghị quyết Ban Tuyên giáo Trung ương có kế hoạch cụ thể triển khai, trong đó chú ý yêu cầu, mục tiêu, nội dung, đối tượng các lớp tiếp thu Nghị quyết, tài liệu liên quan, quy

định thời gian tiến hành và báo cáo kết quả Ban Bí thư cũng thông báo phân công các đồng chí trong Bộ Chính trị, Ban Bí thư đi chỉ đạo ngành và địa phương trong triển khai Nghị quyết

Tiếp theo, Bộ Chính trị, Ban Bí thư tiến hành nhiều cuộc họp để cho ý kiến về công tác đối nội, đối ngoại công tác cán bộ; xử lý những kiến nghị của Thủ tướng Chính phủ, của Đảng uỷ Quân sự Trung ương, Công an Trung ương, chỉ đạo Đảng, Đoàn, Quốc hội và các cơ quan tham mưu của Đảng Bộ Chính trị thông qua "quyết tâm" do Bộ Quốc phòng trình, thông qua nội dung cuộc họp Hội đồng Quốc phòng và an ninh Ban Bí thư tiếp và làm việc với các đoàn

đại biểu Đảng Cộng sản anh em, đại sứ một số nước

+ Nội dung cơ bản của Nghị quyết Ban chấp hành Trung ương Đảng

chuyển toàn bộ đất nước từ thời bình sang thời chiến

Đánh giá tình hình trong và ngoài nước; xác định đối tượng, đối tác, tương quan lực lượng; xu thế tới Dự báo thời điểm, thời cơ chiến tranh, lực lượng, địa bàn, quy mô, hậu quả…

Quan điểm, mục tiêu, yêu cầu, phương châm hành động và những nhiệm vụ chủ yếu, trong đó nhấn mạnh chủ trương tuyên bố tình trạng chiến tranh, tổng động viên, chuẩn bị chu đáo về tư tưởng cho toàn Đảng, quân, dân

đoàn kết thống nhất quyết tâm đánh thắng quân xâm lược

Nhiệm vụ và giải pháp cụ thể: (Nêu nhiệm vụ và giải pháp cụ thể trong cả giai đoạn chuẩn bị chiến tranh, đang chiến tranh và kết thúc chiến tranh): Nhiệm vụ giải pháp trên lĩnh vực chính trị, tư tưởng, văn hóa xã hội, quốc phòng,

an ninh, đối ngoại, vận động quần chúng, công tác dân tộc, tôn giáo, xây dựng Nhà nước, xây dựng Đảng, tổ chức bộ máy và cán bộ Về chủ trương động viên quân đội, chủ trương động viên kinh tế, động viên công nghiệp, giao thông vận tải, bưu chính viễn thông, giáo dục, y tế, lao động thương binh xã hội… Về phòng thủ dân sự Về đổi mới phương thức lãnh đạo điều hành trong cả hệ thống chính trị Về nhiệm vụ của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị…

Phần chỉ đạo tổ chức thực hiện: Phương pháp tổ chức thực hiện Nghị quyết, trong đó quy định thời gian triển khai, nêu nhiệm vụ cụ thể của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, từng uỷ viên Trung ương của Đảng, Đảng đoàn Quốc hội, Chủ tịch nước, Hội đồng Quốc phòng và An ninh, Ban cán sự Đảng Chính phủ, các Bộ, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể, các cơ quan tham mưu của Đảng, các cấp uỷ địa phương Quy định chế độ báo cáo, thỉnh thị, khen thưởng, kỷ luật kịp thời Phần cuối Nghị quyết đưa ra lời kêu gọi động viên toàn Đảng, toàn quân, toàn dân siết tay nhau thực hiện thắng lợi nghị quyết

Kèm theo toàn văn nghị quyết có bài phát biểu khai mạc, bế mạc hội nghị của đồng chí Tổng Bí thư; kèm theo một số tư liệu về đối tượng, tình hình thế giới để tham khảo…