Bài thu hoạch van hoa phát triển vấn đề phát triển văn hóa xây dựng con người việt nam

11 MỞ ĐẦU Nước ta thực hiện công cuộc đổi mới đất nước, hội nhập quốc tế Việt nam có nhiều cơ hội tiếp xúc rộng rãi hơn với văn hóa thế giới và tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại, đồng thời giới thiệ[.]

MỞ ĐẦU

Nước ta thực hiện công cuộc đổi mới đất nước, hội nhập quốc tế Việt nam có nhiều cơ hội tiếp xúc rộng rãi hơn với văn hóa thế giới và tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại, đồng thời giới thiệu với nhân dân các nước những giá trị tốt đẹp, độc đáo của văn hóa Việt nam Quá trình chuyển sang kinh tế thị trường, định hướng xã hội chủ nghĩa bên cạnh những mặt tích cực còn đầy rẫy những mặt tiêu cực cần sớm khắc phục Sau 30 năm thực hiện cơ chế thị trường ở nước ta thì những tác động tiêu cực của nó đến đời sống văn hóa đạo đức của xã hội đã bộc lộ trên nhiều mặt nhất là nguy cơ làm suy yếu quan hệ giữa cá nhân với cá nhân, cá nhân với cộng đồng Chính vì lẽ đó mà trong phát triển kinh tế xã hội hiện nay phải thường xuyên quan tâm đến giáo dục tư tưởng, đạo đức, lối sống, phải có chính sách phát triển hài hòa kinh tế và văn hóa xã hội trong từng bước đi Thế giới đa cực tạo nên cơ hội để tiếp biến văn hóa, đồng thời tạo nên thách thức đối với vấn đề bảo vệ bản sắc văn hóa, an ninh văn hóa, an ninh năng lượng, an ninh lương thực, vệ sinh an toàn thực phẩm, an toàn giao thông

PHẦN NỘI DUNG

1 Một số quan điểm mới của Đảng Cộng sản Việt Nam về phát triển văn hóa hiện nay

1.1 Điểm nổi bật là luận điểm phải làm cho nền văn hóa "biến thành nguồn lực nội sinh quan trọng nhất của phát triển"

NQTW5 khóa VIII "biến thành nguồn lực nội sinh quan trọng nhất của phát triển"

NQTW9 khóa XI "xây dựng nền văn hóa và con người Việt Nam phát

triển toàn diện, hướng đến chân, thiện, mỹ, thấm nhuần tinh thần dân tộc, nhân văn, dân chủ và khoa học Văn hóa thực sự trở thành nền tảng tinh thần

vững chắc của xã hội, là sức mạnh nội sinh quan trọng bảo đảm sự phát

triển bền vững và bảo vệ vững chắc tổ quốc vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh"

Nội hàm của luận điểm này rất rộng song có thể khái quát thành các nội dung chính

Thứ nhất, xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm

đà bản sắc dân tộc, tiếp thu văn hóa nhân loại làm cho văn hóa thấm sâu vào toàn bộ đời sống và hoạt động xã hội, vào từng người, từng gia đình, từng tập thể và cộng đồng, từng địa bàn dân cư, vào mọi lĩnh vực sinh hoạt và quan hệ con người, tạo ra trên đất nước ta đời sống tinh thần cao đẹp, trình độ dân trí cao, khoa học phát triển phục vụ đắc lực cho sự nghiệp đổi mới, đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước phấn đấu vì mục tiêu dân giàu nước mạnh dân chủ, công bằng văn minh

Thứ hai, gắn kết chặt chẽ phát triển kinh tế, xã hội với phát triển văn hóa Xây dựng và phát triển kinh tế phải nhằm mục tiêu văn hóa, vì xã hội công bằng, dân chủ, văn minh, con người phát triển toàn diện Văn hóa là kết

quả của kinh tế, động lực của phát triển kinh tế Xã hội là môi trường nuôi dưỡng, phát triển văn hóa

Thứ ba, gắn kết, thực hiện đồng bộ 3 nhiệm vụ chiến lược: phát triển kinh tế là trọng tâm, xây dựng đảng là then chốt, không ngừng nâng cao văn hóa - nền tảng tinh thần xã hội, bảo đảm sự phát triển toàn diện và bền vững của đất nước

Trong thời gian qua, nhận thức của cán bộ, đảng viên, nhân dân về vai trò, vị trí của văn hóa nói chung và về quan điểm "văn hóa là nguồn lực nội sinh của phát triển" đã được nâng lên một bước Tuy nhiên vẫn còn hạn chế,

đố là nhận thức chưa thực sự sâu sắc: Cụ thể

Phần lớn cán bộ lãnh đạo quản lý các cấp cho rằng, văn hóa là phạm trù đời sống tinh thần, bao gồm những giá trị tư tưởng, đạo đức, hoạt động văn hóa, văn nghệ, báo chí - một lĩnh vực có thể làm lâu dài, từng bước, chưa phải

là công việc cần kíp Đa số chưa hiểu sâu sắc sự cần thiết và nội dung phải làm để văn hóa thấm sâu vào mọi mặt, mọi hoạt động của đời sống xã hội, trở thành động lực bên trong của phát triển, thành nhân tố có ý nghĩa nền tảng bảo đảm phát triển bền vững Nhận thức này dẫn đến hệ lụy là nhiều cấp ủy đảng, chính quyền chưa quan tâm đúng tầm và thường xuyên đến nhiệm vụ phát triển, quản lý văn hóa

Một bộ phận cán bộ, đảng viên đồng nhất một cách giản đơn văn hóa với những lĩnh vực hoạt động văn hóa cụ thể: bảo tồn, bảo tàng, thư viện; tuyên truyền, quảng bá văn hóa, sáng tác, biểu diễn văn học nghệ thuật… Nhận thức này dẫn đến cách nhìn văn hóa là một ngành, một lĩnh vực hoạt động, trách nhiệm chính thuộc về các cơ quan chức năng, chuyên môn

Đa số nhân dân nhận thức văn hóa là những lĩnh vực, những hoạt động vui chơi, giải trí; chưa hiểu rõ tầm cao, chiều sâu, ý nghĩa quan trọng của văn

hóa đối với đời sống gia đình, cộng đồng, xã hội Chính vì vậy, chưa quan tâm đầy đủ đến việc giữ gìn, phát huy, sáng tạo các giá trị văn hóa và có phần đơn giản, dễ dãi, thậm chí tùy tiện trong ững xử văn hóa, hưởng thụ văn hóa

Cho nên cần phải nâng cao nhận thức cho cán bộ đảng viên, nhân dân

về việc coi văn hóa là nguồn lực nội sinh quan trọng nhất của sự phát triển

1.2 Đồng thời coi trọng bảo tồn và phát huy giá trị của các di sản văn hóa dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại, sáng tạo giá trị văn hóa mới

Đảng đưa ra định nghĩa về bản sắc dân tộc, đặc trưng của bản sắc dân tộc Theo đó: bản sắc dân tộc là những giá trị bền vững, tinh hoa của cộng đồng các dân tộc Việt Nam được vun đắp qua hàng nghìn năm đấu tranh dựng

và giữ nước; với các đặc trưng: lòng yêu nước, trọng đạo lý, là đức tính cần

cù, sáng tạo trong lao động snar xuất Vì vậy, đó còn là cơ sở tinh thần cho sự

ổn định xã hội và sự bền vững của chế độ ta

1.3 Điểm mới trong Nghị quyết Trung ương 9 khóa XI chính là nhấn mạnh tầm quan trọng ngang nhau của văn hóa, kinh tế, chính trị và

xã hội Văn hóa được đặt ngang hàng với kinh tế, chính trị, xã hội Quan

điểm này chủ tịch HCM đã từng khẳng định: Trong sự nghiệp kiến thiết đất nước có 4 lĩnh vực cần phải được coi trọng ngang nhau là kinh tế, chính trị, văn hóa và xã hội

Thực tế, từ trước đến nay chúng ta cũng chưa thực sự xây dựng văn hóa đúng với trách nhiệm và vai trò mà nó đảm nhận Mặc dù trong các văn kiện của Đảng cũng đã đề cập đến như Kết luận của Hội nghị TW10 khóa IX "sự phát triển của văn hóa chưa đồng bộ và tương xứng với tăng trưởng kinh tế"; văn hóa là nền tảng tinh thần, động lực cho sự phát triển kinh tế xã hội Kết hợp hài hòa giữa phát triển kinh tế với phát triển văn hóa Tuy nhiên, có lẽ do

kinh tế thì sát sườn còn văn hóa thì có vẻ xa xôi, kinh tế thì cụ thể rõ ràng còn văn hóa vừa rộng vừa trừu tượng cho nên trên thực tế Đảng vẫn coi trọng đến phát triển kinh tế hơn Trong 23 văn kiện cơ bản của Đảng tính từ cương lĩnh năm 1991 đến 2014 Trong khi từ văn hóa được sử dụng 463 lượt, chiếm 28% thì từ kinh tế được sử dụng 1171 lượt chiếm 72%, nhiều hơn văn hóa gấp 2,5 lần Hay là theo khảo sát của PGS.TS Phạm Quang Long cho biết, trong hơn

1200 người dân ở hà nội khi được hỏi về điều quan tâm nhất hiện nay thì đến 57,8% người trả lời là "giá trị thị trường" chỉ có 1,2 % người trả lời là văn hóa nghệ thuật Người ta lao vào làm ăn kinh tế để làm giàu, nhu cầu văn hóa bị

hạ thấp

Tuy nhiên chúng ta thấy rằng để khắc phục sự khủng hoảng kinh tế cần

từ 3-5 năm nhưng để cứu vãn sự sa sút về nhân cách phải cần đến cả một thế

hệ Hơn thế nữa văn hóa sẽ trở thành sức mạnh, nội lực sống cho đất nước con người Có một câu chuyện trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước như thế này mà chúng ta cũng cần suy ngẫm Câu chuyện về một chị thanh niên xung phong chân bị sưng tấy nhưng vẫn hành quân cùng đồng đội, vác nặng, đi xa trong bom đạn trong những năm tháng chiến tranh đó thực sự trở thành bài học về sức mạnh tinh thần Khi được phóng viên hỏi lấy đâu ra sức mạnh để hành quân như vậy, chị đã trả lời "em đi bằng đầu chứ có đi bằng chân đâu"

Rõ ràng câu nói đó như là một sự đùa vui nhưng thể hiện một đặc trưng về đời sống tinh thần vượt lên trên đời sống vật chất cảu con người chúng ta trong chiến tranh "tiếng hát át tiếng bom"nó trở thành nội lực sống của người việt nam

1.4 Về xây dựng phát triển văn hóa và con người

Đại hội XII khẳng định "các cấp, các ngành phải nhận thức đầy đủ, sâu sắc tầm quan trọng sâu sắc đặc biệt của văn hóa và con người" "xây dựng con

người Việt Nam phát triển toàn diện phải trở thành mục tiêu chiến lược phát triển" "phát huy nhân tố con người trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội tập trung xây dựng con người về đạo đức nhân cách, lối sống trí tuệ và năng lực làm việc, xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh

Vì sao? Trong phát triển văn hóa cần coi trọng yếu tố con người Không chỉ trong văn hóa mà trong các lĩnh vực khác yếu tố con người cần phaỉ được coi trọng đề cao như sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn coi trọng chiến lược con người là chiến lược của mọi chiến lược Muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội trước hết phải có con người xã hội chủ nghĩa Con người là động lực cũng là mục tiêu của sự phát triển Theo Người, nhân dân không chỉ hưởng thụ mà còn sáng tạo văn hóa, văn nghệ Con người là chủ thể sáng tạo văn hóa (con người nào, văn hóa đó) Con người đồng thời cũng là sản phẩm của văn hóa (văn hóa nào, con người đó) Thành công của công cuộc xây dựng văn hóa phải được về các mặt trí đức, thể, mỹ, hình thành lối sống văn minh, hiện đại mà vẫn đậm đà bản sắc dân tộc Xây dựng nông thôn mới phải gắn với xây dựng lối sống mới Xây dựng đô thị, chính quyền đô thị phải gắn chặt với xây dựng nếp sống văn minh đô thị

Hiện nay, Đảng ta xác định rõ trong xây dựng văn hóa phải lấy việc chăm lo xây dựng con người có nhân cách, lối sống tốt đẹp làm cốt lõi, trọng tâm với các đặc tính cơ bản là "trung thực, trí tuệ, nhân văn, tự chủ, sáng tạo" Hay là đề ra chuẩn mực của con người Việt Nam thời kỳ CNH, HĐH và hội nhập quốc tế là: "đẹp về nhân cách, đạo đức tâm hồn; cao về trí tuệ, năng lực,

kỹ năng sáng tạo; khỏe về thể chất; nâng cao trách nhiệm xã hội, nghĩa vụ công dân, ý thức tôn trọng pháp luật; phát huy tốt vai trò chủ thể trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc"

Song cũng phải nói rằng chức năng quan trọng nhất của văn hóa là xây dựng con người, trong trường hợp này chưa đạt được như mong muốn Đến nay, sự xuống cấp về tư tưởng, đạo đức, lối sống của một bộ phận xã hội gây ảnh hưởng rất xấu đến đời sống tinh thần, môi trường văn hóa lành mạnh Lối sống ích kỷ, lừa lọc, coi thường pháp luật, bạo hành trong gia đình, trường học…cách ứng xử thiếu văn hóa nơi công cộng; căn bệnh vô cảm đối với nỗi đau của người khác đang ngày càng lan rộng Tệ tham nhũng, hối lộ, sách nhiễu dân; nạn chạy chức chạy quyền, hình thành các nhóm lợi ích, gây mất đoàn kết nội bộ…mất niềm tin của nhân dân

1.5 Đại hội XII khẳng định cần phải xây dựng văn hóa trong chính trị và kinh tế, chăm lo xây dựng văn hóa trong Đảng.

Văn hóa trong đời sống chính trị

Từ rất sớm, Đảng ta đã nhận thức được sự cần thiết phải gắn kết phát triển văn hóa với xây dựng, chỉnh đốn Đảng, trong HTCT, trọng tâm là xây dựng tư tưởng, đạo đức, lối sống và đời sống văn hóa trong các tổ chức đảng, nhà nước, đoàn thể nhân dân, trong cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức Lấy sự gương mẫu về mọi mặt của các tổ chức và từng cán bộ, đảng viên trong bộ máy đảng, nhà nước, đoàn thể

Thực tế, Đảng ta đã phát động nhiều phong trào, nhiều cuộc vận động lớn mang ý nghĩa chính trị - văn hóa sâu sắc như: xây dựng, chỉnh đốn Đảng theo tinh thần NQ Hội nghị TW6 (lần 2) khóa VIII; thực hiện quy chế dân chủ

ở cơ sở; xây dựng chi bộ trong sạch vững mạnh; học tập và làm theo tư tưởng

và tấm gương đạo đức Hồ chí Minh nay là thực hiện chỉ thị 05 của BCT; Nghị quyết TW4 khóa XI, XII…

Nhìn chung hiện nay, văn hóa đã từng bước thâm nhập vào đời sống chính trị, hoạt động chính trị, bước đầu hình thành văn hóa chính trị, văn hóa

lãnh đạo, văn hóa quản lý, văn hóa công vụ, …Đại hội XII, nhấn mạnh văn hóa Đảng hay nói cách khác văn hóa trong Đảng cầm quyền

Tuy nhiên có một thực tế hiện nay, nguồn lực văn hóa trong HTCT chưa đủ mạnh để ngăn chặn, đẩy lùi những tiêu cực và sự tha hóa trong Đảng, trong HTCT Sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức lối sống gắn với tệ quan liêu, tham nhũng, lãng phí, mất dân chủ, vô trách nhiệm…trong một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên, công chức kể cả công chức cấp cao, dẫn đến mất niềm tin đối với quần chúng nhân dân

Văn hóa trong đời sống kinh tế: Phát triển văn hóa, khoa học - công nghệ, giáo dục đào tạo gắn với phát triển kinh tế trong đó, chúng ta đã triển khai nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất; quan tâm đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực; quan tâm xây dựng văn hóa doanh nhân, văn hóa doanh nghiệp, văn hóa kinh doanh, văn minh thương mại…Tuy nhiên văn hóa cũng chưa được thẩm thấu bao nhiêu trong đời sống và hoạt động kinh tế

Cụ thể: công nghệ còn lạc hậu, nguồn nhân lực chủ yếu vẫn là lao động thủ công; thị trường các sản phẩm và dịch vụ văn hóa còn nhỏ lẻ; văn hóa doanh nhân, văn hóa doanh nghiệp văn hóa lao động, văn hóa du lịch …phần lớn mới dừng lại ở các cuộc hội thảo, chương trình, đề án chưa thực sự đi vào đời sống tình trạng làm ăn chụp giật, móc ngoặc, lừa đảo, nạn buôn lậu, làm ăn phi pháp, trốn thuế, hàng lậu, hành giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng, hàng độc hại, tệ tham nhũng, lãng phí…đang làm tiêu phí nguồn lực phát triển kinh

tế, gây nên những bức xúc trong xã hội Chưa nói đến một số dự án kinh tế đã xâm hại đến các di sản, công trình văn hóa, phá vỡ không gian, môi trường văn hóa

1.6 Đại hội XII xác định: "Kết hợp chặt chẽ kinh tế, văn hóa, xã hội với quốc phòng an ninh, và quốc phòng an ninh với kinh tế, văn hóa, xã hội trong từng chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế xã hội.

So với các văn kiện trước đây là nội dung văn hóa chưa được đề cập trong sự kết hợp này Việc đại hội XII đưa yếu tố văn hóa vào sự kết hợp chặt chẽ với quốc phòng an ninh nhằm khắc phục tình trạng chưa coi trọng văn hóa trong chiến lược BVTQ

2 Liên hệ tỉnh Hòa Bình

Hòa Bình là quê hương của một nền văn hóa - văn hóa Hòa Bình Đây

là nền văn hóa của cư dân nông nghiệp sơ khai cách đây hàng vạn năm Hàng loạt các di chỉ khảo cổ học trên đất Hòa Bình là những minh chứng lịch sử khẳng định điều đó: di chỉ Hang Bưng (Đà Bắc - nay thuộc Tân Lạc), hang Tùng, hang Làng Gạo (Kim Bôi), hang Đồng Nội (Lạc Thủy), hang xóm Trại (Lạc Sơn)…

Đến nay, trên địa bàn tỉnh đã phát hiện nhiều trống đồng cổ, chủ yếu là hai loại: loại 1 Hêgơ (trống Đông Sơn), loại II Hêgơ (trống Mường) Ngoài ra còn tìm thấy nhiều công cụ bằng đồng: rùi lưỡi xéo, lưỡi giáo, thuổng, dao cắt, thạp, thố…thuộc văn hóa Đông Sơn Dân tộc Mường chính là người Việt

cổ Là nơi tụ hội sinh sống của nhiều dân tộc (Hòa Bình hiện nay có 6 dân tộc lớn: Mường, Kinh, Thái, Dao, Tày, Mông ), mỗi dân tộc có một sắc thái văn hóa riêng tạo nên cho Hòa Bình có nền văn hóa vốn đa dạng, rất giàu bản sắc với nhiều loại hình văn hóa lễ hội nghệ thuật dân gian, phong tục tập quán, ngành nghề truyền thống, độc đáo Đây là nguồn “tài nguyên quý giá” để Hòa Bình phát triển ngành du lịch, nhất là du lịch sinh thái, du lịch văn hóa

Đồng bào Mường có lễ hội Cồng Chiêng, trường ca Đẻ đất đẻ nước… Đồng bào Thái có chữ viết lâu đời, trường co Sống chụ sôn sao…Tiếng sáo

cùng làn điệu dân ca Mông…Trong kho tàng văn học dân gian, kho tàng dân

ca phong phú nhiều màu sắc, qua các lễ hội truyền thống, trang phục, mang đậm nét riêng của dân tộc Hòa Bình, góp phần vào sự đa dạng của nền văn hóa Việt Nam