bài giảng thị trường tài chính quốc tế - ths. đặng lan anh

Chức năng của thị trường tài chính• Chu chuyển vốn từ nơi thừa đến nơi thiếu, luân chuyển các khoản đầu tư quốc tế, tín dụng quốc tế, các giao dịch tài chính quốc tế giữa các chủ thể của

CHƯƠNG 2

THỊ TRƯỜNG TÀI CHÍNH QUỐC TẾ

1 Các khái niệm

2 Chức năng của thị trường tài chính quốc tế

3 Đặc điểm của thị trường tài chính quốc tế

4 Các chủ thể tham gia thị trường tài chính quốc tế

5 Các công cụ tài chính quốc tế

6 Các loại thị trường tài chính quốc tế và

nghiệp vụ giao dịch

Mục lục

• Các thị trường tài chính là nơi diễn ra việc luân chuyển vốn từ người dư thừa đến người thiếu hụt (Frederic S Mishkin).

• Các thị trường tài chính là một hệ thống bao gồm các cá nhân và tổ chức, các công

cụ và cơ chế để người đi vay và người tiết kiệm gặp nhau mà không cần đề cập đến nơi chốn cụ thể (Besley và Brigham).

→Bản chất của thị trường tài chính là quá

trình luân chuyển vốn.

1 Các khái niệm

• Thị trường tài chính quốc tế là nơi diễn

ra quá trình luân chuyển vốn từ người

dư thừa vốn đến người thiếu hụt vốn thông qua các công cụ tài chính và cơ chế nhất định trên phạm vi quốc tế.

• Thị trường tài chính quốc tế là nơi mua

bán trao đổi các công cụ tài chính quốc

tế Thị trường tài chính quốc tế bao gồm người bán, người mua, hàng hoá

và cơ chế vận hành nhất định.

1 Các khái niệm (tt)

2 Chức năng của thị trường tài chính

• Chu chuyển vốn từ nơi thừa đến nơi thiếu, luân chuyển các khoản đầu tư quốc tế, tín dụng quốc tế, các giao dịch tài chính quốc tế giữa các chủ thể của các quốc gia khác nhau

• Hình thành giá của các tài sản tài chính quốc tế

• Tạo tính thanh khoản các tài sản tài chính quốc tế

• Giữ ổn định và điều hòa lưu thông vốn, là nơi để ngân hàng trung ương can thiệp ổn định thị trường

• Giúp thực hiện các giao dịch thương mại quốc tế

• Cung cấp các công cụ bảo hiểm rủi ro ti chính

• Là nơi để ngân hàng thương mại kinh doanh thu lợi nhuận

• Giảm chi phí giao dịch cho các bên tham gia

3 Đặc điểm của thị trường tài chính

• Không có địa điểm cụ thể

• Không có giờ nghỉ

• Trung tâm giao dịch là thị trường liên ngân hàng

• Giao dịch chủ yếu thơng qua hệ thống thơng tin liênlạc hiện đại như Điện thọai, telex, fax, swift, mạng

• Giá cả giao dịch thống nhất với nhau

• Gía cả sản phẩm được quy thành tiền, chủ yếu làUSD

• Thị trường rất nhạy cảm với điều kiện kinh tế, chínhtrị, xã hội trên thế giới

• Các trung tâm tài chính quan trọng: London, NewYork, Tokyo, Singapore và Franfurt, Hồng Công

 Các công ty đa quốc gia

 Các công ty kinh doanh lớn có uy tín quốc tế

4 Các chủ thể tham gia thị trường tài chính

• Nhà đầu tư – Người cĩ vốn dư thừa: Là những người cĩ vốn dư thừa cho vay hoặc mua các chứng khốn trên thị trường tài chính theo các điều kiện và cơ chế của thị trường.

 Chính phủ

 Ngân hàng thương mại và tổ chức tín dụng

 Quỹ đầu tư, quỹ hỗ trợ

 Cơng ty tài chính

 Cơng ty bảo hiểm

 Cơng ty đa quốc gia

 Cơng ty cĩ quan hệ đối ngoại

 Các tổ chức tiền tệ, tài chính quốc tế

 Thể nhân

4 Các chủ thể tham gia thị trường

tài chính (tt)

• Các tổ chức trung gian: Là các tổ chức và

trên thị trường tài chính quốc tế

 Sở giao dịch

 Các công ty chứng khoán, lưu ký chứng

khoán

 Các ngân hàng thương mại

 Các công ty đánh giá tín nhiệm và cung

cấp thông tin tài chính

 Thể nhân ( nhà môi giới chuyên nghiệp)

 Các tổ chức tiền tệ, tài chính quốc tế

4 Các chủ thể tham gia thị trường tài chính (tt)

• Nhà quản lý thị trường: Là các cơ quan quản

lý được chính phủ các nước ủy quyền thực hiện chức năng quản lý và giám sát thị trường tài chính.

Ngân hàng trung ương, Cục dự trữ quốc gia

Bộ tài chính

Các Ủy ban quản lý thị trường

Tổ chức bảo hiểm tiền gởi quốc gia

Các tổ chức tiền tệ, tài chính quốc tế

4 Các chủ thể tham gia thị trường

tài chính (tt)

Lợi ích khi tham gia thị trường tài chính quốc tế

• Nhà đầu tư vào thị trường nước ngoài:

 Điều kiện kinh tế ưu đãi;

 Điều kiện tự nhiên có nhiều lợi thế

 Thị trường rộng lớn

 Lao động rẻ

 Dự đoán đồng tiền nước ngoài sẽ lên giá; và

 Đa dạng hóa quốc tế.

4 Các chủ thể tham gia thị trường

tài chính (tt)

4 Các chủ thể tham gia thị trường

tài chính (tt)

Lợi ích khi tham gia thị trường tài chính quốc tế

– Dự đoán ngoại tệ lên giá; và

– Dự đoán ngoại tệ lên giá

Công cụ tài chính ngắn hạn

• Tiền lưu thông trên phạm vi quốc tế

• Các phương tiện thanh toán quốc tế

 Tín phiếu kho bạc

 Là các công cụ vay nợ ngắn hạn của chính phủ do kho bạc phát hành để bù đắp các thiếu hụt tạm thời của ngân sách

 Là loại chứng khoán chiết khấu, có mức lãi suất thấp với độ rủi ro thấp

5 Công cụ tài chính quốc tế

Công cụ tài chính ngắn hạn

Tín phiếu ngân hàng trung ương

Chứng chỉ tiền gởi có thể chuyển nhượng: Là

một công cụ nợ do ngân hàng phát hành, cam kếttrả lãi định kỳ cho khoản tiền gởi và sẽ hoàn trảvốn gốc cho người gởi tiền cho đến khi đến hạn

Hợp đồng REPO: Là hợp đồng trong đó ngân

hàng bán một lượng tín phiếu kho bạc hoặc tínphiếu ngân hàng trung ương mà mình đang nắmgiữ với điều kiện sẽ mua lại các tín phiếu đó trongthời gian ngắn với mức giá cao hơn

5 Công cụ tài chính quốc tế (tt)

Công cụ tài chính dài hạn

• Trái phiếu quốc tế

- Trái phiếu chính phủ (Trái phiếu kho bạc, công trái nhà nước) trái phiếu chính quyền địa phương, trái phiếu công ty.

→ Khi giao dịch trên thị trường tài chính sử dụng tiền như

là phương tiện cơ sở và khi mua bán các công cụ tài chính khác đều quy ra tiền hoặc dùng tiền làm phương tiện đo lường, thanh tóan.

5 Công cụ tài chính quốc tế (tt)

6 Các loại thị trường tài chính quốc

tế và nghiệp vụ giao dịch

(1) Thị trường ngoại hối

(2) Thị trường tiền tệ quốc tế

(3) Thị trường tín dụng quốc tế

(4)Thị trường trái phiếu quốc tế

(5) Thị trường cổ phiếu quốc tế

(1)THỊ TRƯỜNG NGOẠI HỐI

Foreign exchange market

(Forex hay FX)

Khái niệm

“Ngoại hối (the foreign exchange) bao gồm các phương tiện thanh toán được sử dụng trong thanh toán quốc tế”

Ngoại hối

• Đối với một quốc gia (Việt Nam) thì người cư trú là:

– (1) Tổ chức tín dụng được thành lập, hoạt động tại VN

– (2) Tổ chức kinh tế được thành lập, hoạt động tại VN

– (3) Cơ quan nhà nước, đơn vị vũ trang, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội…hoạt động tại VN

– (4) Văn phòng đại diện tại nước ngoài của các tổ chức

(1)(2)(3)

– (5) Cơ quan đại diện ngoại giao của VN ở nước ngoài

– (6) Công dân VN cư trú tại VN, Công dân VN cư trú ở nước ngoài dưới 12 tháng, công dân VN và gia đình làm việc tại các tổ chức (4) (5)

– (7) Công dân VN đi du lịch, học tập, chữa bệnh, thăm viếng – (8) Người nước ngoài cư trú trên 12 tháng ở VN.

Khái niệm (tt)

Interbank 85%

Non-Interbank

15%

Bank -KH 14%

KH-KH 1%

“Thị trường ngoại hối là nơi diễn ra việc mua bán các đồng tiền khác nhau”

Khái niệm (tt)

Ngân hàng giao dịch = 99%

FOREX = 100%

• Không có địa điểm cụ thể

• Không có giờ nghỉ

• Trung tâm của Forex là thị trường liên ngân hàng

• Giao dịch chủ yếu thơng qua hệ thống thơng tin lin lạc hiện đại như Điện thọai, telex, fax, swift, mạng

• Tỉ giá giao dịch thống nhất với nhau

• Đồng tiền giao dịch trung tâm là USD

• Thị trường rất nhạy cảm với điều kiện kinh tế, chính trị

• Các trung tam ngoại hối quan trọng: London, New York, Tokyo, Singapore và Franfurt, Hồng Công

Đặc điểm thị trường ngoại hối

Quy mô thị trường ngoại hối tính theo quốc

gia năm 2010 Anh

Mỹ Australlia Bỉ

Canada Đan Mạch Pháp

Đức Hồng Kông Nhật

Luxemburg Nga

Singapore Thụy Điển Thụy sỹ Các nước khác

http://www.bis.org/publ/rpfxf10t.htm

• Giúp thực hiện các giao dịch thương mại quốc tế

dụng quốc tế, các giao dịch tài chính giữa các quốcgia

• Nơi hình thành tỷ giá hối đoái

đoái: hợp đồng kỳ hạn, hoán đổi, quyền chọn,tương lai

lợi nhuận

tỉ giá hối đoái

Các chức năng của thị trường ngoại hối

-Thị trường hoán đổi

-Thị trường tương lai

-Thị trường quyền chọn

Địa điểm giao dịch -Giao dịch tập trung -Giao dịch phi tập trung (OTC)

Tình trạng pháp lý

- Thị trường chính thức

- Thị trường phi chính thức

Quy mô thị trường

-Thị trường nội địa -Thị trường quốc tế

Phương thức giao dịch -Giao dịch trực tiếp -Giao dịch qua môi giới

Phân loại FOREX

Forex

Các thành viên tham gia Forex

Ngân hàng trung ương

Ngân hàng thương mại, Quỹ đầu tư

Các nhà môi giới

47.7%

38.9%

Khách hàng lẻ Định chế phi ngân hàng Tổ chức môi giới ngoại hối

Tỷ lệ quy mô thị trường ngoại hối của các

thành viên thị trường

http://www.bis.org/publ/rpfxf10t.htm

Mối quan hệ giữa các thành viên

trong FOREX

Thị trường giao ngay

(spot market)

Tổng quan

• Phương thức giao dịch ngoại hối thông thường là

trao đổi ngay lập tức đồng tiền này lấy đồng tiền kia theo tỷ giá xác định tại thời điểm hiện tại.

• Thị trường mà nơi đó có giao dịch như trên được thực hiện gọi là thị trường giao ngay.

• Tỷ giá hối đoái mà một đồng tiền được trao đổi lấy một đồng tiền khác ở thị trường giao ngay gọi là tỷ giá giao ngay.

thường được xử lý bằng điện tử , và tỷ giá hối đoái

ở thời điểm giao dịch sẽ quyết định cần bao nhiêu một loại tiền để thực hiện trao đổi với một đồng tiền khác.

Ví dụ Tr 76-77 TCQT Jeff Madura

lúc này 1 euro = 1,08 đô la Mỹ

– Vậy Indiana cần 100.000 euro x 1,08 USD = 108.000 USD để trả tiền cho nhà cung cấp.

– Ngân hàng thực hiện giảm 108.000 USD trong TK USD của Indiana để mua 100.000 € và chuyển €100.000 bằng điện tử đến TK của Belgo, TK của Belgo tăng lên

€100.000

Ví dụ Tr 76-77 TCQT Jeff Madura (tt)

này 1 euro = 1,12 đô la Mỹ,

– Vậy Indiana cần 100.000 euro x 1,12 USD =112.000 USD để chuyển đến TK của Balgo.

– Ngân hàng thực hiện giảm 112.000 USD trong TK USD của Indiana để mua 100.000 € và chuyển €100.000 bằng điện tử đến TK của Belgo, TK của Belgo tăng lên

€100.000

• Ngân hàng không chỉ là tổ chức thực hiện giao

giới ngoại hối.

Khung thời gian của thị trường giao ngay

• Giao dịch ngoại hối chỉ được thực hiện trong giờ làm việc Nhưng với các múi giờ khác nhau của từng địa phương, bất cứ thời gian nào trong tuần, ở một nơi nào đó trên thế giới sẽ luôn có ngân hàng mở cửa và sẵn sàng đáp ứng các nhu cầu về giao dịch ngoại hối.

• Bảng niêm yết tỷ giá tại thời điểm mở cửa của các thị trường được lấy trên cơ sở tỷ giá hiện hành của các ngân hàng tại London và một số trung tâm giao dịch ngoại hối có thời điểm mở cửa sớm hơn.

• Ví dụ vào thời điểm đóng cửa thị trường ngoại hối Mỹ

tỷ giá giao ngay của đồng bảng Anh là 1,8 USD, nhưng vào thời điểm mở cửa vào sáng hôm sau, tỷ giá giao ngay lại là 1,76 USD.

Tính thanh khoản của thị trường giao ngay

• Tính thanh khoản của từng loại tiền tệ phản ánh mức độ giao dịch loại tiền tệ đó. Càng nhiều người tham gia mua bán, tính thanh khoản của thị trường càng cao.

– Các thị trường giao ngay của các loại tiền như Euro, bảng Anh, yên Nhật thường có tính thanh khoản rất cao: Nhiều người mua và người bán Tỷ giá cạnh tranh hợp lý.

– Các thị trường giao ngay của các đồng tiền của các quốc gia kém phát triển thường có tính thanh khoản rất thấp:

Ít người mua và người bán Tỷ giá có thể không hợp lý.

• Tính thanh khoản tác động đến việc đồng tiền đó có thể mua hoặc bán một cách dễ dàng hay không.

Chênh lệch giá mua và giá bán

(bid/ask spread)

nhau giữa giá mua và giá bán được niêm yết tạingân hàng, giá mua một loại ngoại tệ sẽ thấp hơn

một đồng tiền

• Bù đắp các chi phí phát sinh trong quá trình giaodịch của các nhà môi giới – bao gồm cả lợi nhuậncho hoạt động kinh doanh và bảo hiểm những rủi

ro mà họ phải gánh chịu

lệ phần trăm giá mua so với giá bán

• Bạn có 1000USD và có kế hoạch du lịch từ Mỹđến Anh Tại ngân hàng:

– Giá bán: 1GBP = 1,52 USD

– Giá mua 1GBP = 1,6 USD

– Chênh lệch giá mua và bán = 1,6 – 1,52 = 0,08

du lịch.Tuy nhiên, do bận việc đột xuất, bạnkhông đi du lịch nữa mà muốn đổi 625GBP sangUSD Nếu tỷ giá không thay đổi, số tiền USD bạnnhận về:

– 625GBP x $1.52 USD = 950 USD

(-5%)

Ví dụ Tr 79 TCQT Jeff Madura

• Mức chênh lệch giữa giá mua và giá bán ở các đồng tiền có giá trị nhỏ hơn thì nhỏ hơn.

lệch khác nhau giữa các đồng tiền khác nhau,người ta quy về sử dụng tỷ lệ phần trăm củatừng mức chênh lệch giữa giá mua và giá báncủa từng loại đồng tiền so sánh

Giá bán

Chênh lệch giá mua và giá bán (tt)

(bid/ask spread)

• Ngân hàng Charlote chào:

– Giá bán: 1 Yên = 0,0074 USD

– Giá mua 1 Yên = 0,0070 USD

• Chênh lệch giá mua và bán:

• Cách tính mức chênh lệch trong công thức

trên đây thể hiện “mức chiết khấu

-discount” (phần trăm của giá bán là mẫu số)

• Một cách khác để tính mức chênh lệch là sử dụng phần trăm với giá mua là mẫu số, thể

hiện “mức tăng giá - markup” trên giá mua.

• Đối với các đồng tiền mạnh như: bảng Anh, franc Thụy sỹ, và yên Nhật thì mức chênh lệch nhỏ hơn so với các đồng tiền ít được giao dịch.

Chênh lệch giá mua và giá bán (tt)

(bid/ask spread)

Những nhân tố ảnh hưởng đến chênh lệch giữa giá mua và giá bán

• Bảng yết giá hối đoái thể hiện giá trị của một loại ngoại tệ theo đồng USD (bao nhiêu USD đổi

lấy được một đồng tiền tệ đó) bảng yết giá trực tiếp.

vị một loại tiền tệ có thể đổi lấy 1 đồng USD là

bảng yết giá gián tiếp Bảng yết giá gián tiếp thì

ngược lại với cách yết giá trực tiếp

– Thông thường bảng yết giá hối đoái phản ánh tỷ giá cho những giao dịch lớn.

– Tỷ giá hối đoái được niêm yết trong một tờ báo chỉ mang tính thời điểm.

Giải thích bảng niêm yết tỷ giá hối đoái

(FX Quotations)

Giải thích bảng niêm yết tỷ giá hối đoái

http://online.wsj.com/mdc/public/page/2_3021-forex.html

• Tỷ giá giao ngay euro được niêm yết vào buổi sáng là 1,031USD Đây là một cách yết giá trực tiếp , nó thể hiện giá trị của một loại ngoại tệ theo đồng USD.

• Cách yết giá gián tiếp của đồng euro là

nghịch đảo của cách yết giá trực tiếp :

Ví dụ Tr.82 TCQT Jeff Madura

Bài tập

Giải thích bảng niêm yết tỷ giá hối đoái (tt)

Bảng niêm yết giá hối đoái trực tiếp và gián tiếp

Mối quan hệ giữa tỷ giá gián tiếp và tỷ giá trực tiếp theo thời gian

Giải thích bảng niêm yết tỷ giá hối đoái (tt)

• Khi euro đang tăng giá so với USD (dựa vào biến

động tăng của tỷ giá trực tiếp của đồng euro), thì tỷ

giá gián tiếp lại đang giảm Điều đó có nghĩa là khi giá trị đồng euro tăng, cần ít hơn số lượng đồng tiền này để đổi lấy 1 USD.

• Khi euro giảm giá so với USD (dựa vào biến động

giảm của tỷ giá trực tiếp), thì tỷ giá gián tiếp lại

tăng Điều đó có nghĩa khi giá trị euro giảm, cần nhiều hơn số lượng đồng tiền này để đổi lấy 1 đô

Bảng niêm yết tỷ giá hối đoái của ngân hàng TMCP ACB ngày 22/8/2012

Giải thích bảng niêm yết tỷ giá hối đoái (tt)

Bảng niêm yết tỷ giá hối đoái của các ngân hàng trong nước

• Yết giá trực tiếp: x đồng nội tệ = 1 đồng ngoại tệ

tệ

trong thị trường liên ngân hàng tương đương

“10 đô la” (tương đương 10 triệu USD)

• Yết giá giao ngay chỉ có ích trong vài giây, nếunhà kinh doanh không ngay lập tức quyết địnhmua hay bán tại mức giá này thì tỷ giá sẽ thayđổi

Giải thích bảng niêm yết tỷ giá hối đoái (tt)

• Yết giá đô la Úc so với đô la Mỹ

– 0.90 được gọi là “số lớn” (big figure)

– 2 số lẻ sau gọi là “số nhỏ” (small figure)

Anh là bao nhiêu, thì bạn sẽ nhận được câutrả lời là 62 – 82

Giải thích bảng niêm yết tỷ giá hối đoái (tt)

• Chênh lệch giá mua bán sẽ giúp các nhà giao dịchcân nhắc khi ra quyết định giữ vị thế mua hay bán.

– Ví dụ tỷ giá bảng Anh so với USD tại thời điểm hiện nay

là 1.4419 – 1.4428.

– Nếu bạn tin rằng bảng Anh sẽ lên giá so với đô la Mỹ trong ngắn hạn, bạn sẽ muốn nắm giữ vị thế mua nhiều hơn và đưa ra yết giá cao hơn nhằm thu hút các nhà giao dịch khác bán bảng Anh cho bạn, chẳng hạn bạn sẽ đưa ra yết giá là 1.4421 – 1.4426.

– Ngược lại, nếu Nếu bạn tin rằng bảng Anh sẽ giảm giá thì yết giá của bạn sẽ thấp hơn thị trường, chẳng hạn như 1.4418 – 1.4427, nhằm để thu hút người mua bảng Anh.

Giải thích bảng niêm yết tỷ giá hối đoái (tt)