tư tưởng hồ chí minh về xây dựng nhà nước của dân, do dân,vì dân

cơ bản trong Tư tưởng Hồ Chí Minh về Nhà nước kiểu mới ở Việt Nam 2 Thấy được sự cống hiến to lớn của Chủ tịch Hồ Chí Minh về lý luận và thực tiễn trong việc xây dựng nhà nước kiểu mới

Giảng viên: ThS Phạm Văn Minh

cơ bản trong Tư tưởng Hồ

Chí Minh về Nhà nước kiểu

mới ở Việt Nam

2

Thấy được sự cống hiến to lớn của Chủ tịch Hồ Chí Minh về lý luận và thực tiễn trong việc xây dựng nhà nước kiểu mới ở Việt Nam

Giúp học viên biết vận dụng những quan điểm cơ bản của Hồ Chí Minh về nhà nước kiểu mới vào xây dựng nhà nước

trong sạch vững mạnh trong giai đoạn cách mạng mới

Giúp học viên biết vận dụng những quan điểm cơ bản của Hồ Chí Minh về nhà nước kiểu mới vào xây dựng nhà nước

trong sạch vững mạnh trong giai đoạn cách mạng mới

Yêu cầu

Học tập nghiêm túc,

bảo đảm tác

phong, chấp

hành tốt kỷ luật học tập

Học viên

Đọc trước giáo trình, nghe, ghi chép nội dung

cơ bản, tích cực thảo luận xây dựng bài

Nội dung

Những quan điểm cơ bản của

Hồ Chí Minh về nhà nước kiểu mới ở Việt Nam

II

I

II

Cơ sở hình thành tư tưởng

Hồ Chí Minh về nhà nước kiểu mới ở Việt Nam

Một số vấn đề xây dựng nhà nước hiện nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh I

Giáo trình, tài liệu

 Giáo trình:

Giáo trình, tài liệu

 Tài liệu tham khảo:

Giáo trình, tài liệu

Tổng cục Chính Trị, Giáo trình tư tưởng Hồ Chí Minh,

Nxb QĐND, H, 2006.

Song Thành (Chủ biên), Hồ Chí Minh nhà tư tưởng lỗi lạc,

Nxb CTQG, H, 2010

 Hồ Chí Minh, Toàn tập, Nxb CTQG, H, 2011, tập 1 - 15

Khái niệm Nhà nước

 Theo Từ điển Bách khoa Quân sự Việt Nam, Nxb QĐND, H,

2004:

“Nhà nước, tổ chức quyền lực chính trị trong xã hội có giai cấp; bộ máy để quản lý xã hội và duy trì sự thống trị của giai cấp cầm quyền

Nhà nước xuất hiện khi có sự phân chia xã hội thành giai cấp và mất đi khi xã hội không còn giai cấp

Chức năng cơ bản của nhà nước: tổ chức xây dựng, quản lý

xã hội, đồng thời trấn áp sự phản kháng của các giai cấp khác nhằm củng cố địa vị của giai cấp thống trị” Tr.737

Khái niệm nhà nước theo Hồ Chí Minh

X ã hội cộng sản nguyên thuỷ không có chế độ tư hữu, không có sự bóc lột, không có giai cấp, thì không có nhà nước.

Từ khi có chế độ tư hữu, người giàu thành giai cấp bóc lột Họ xây dựng bộ máy thống trị gồm có chính phủ, quân đội, toà

án, cảnh sát, vv… Bộ máy ấy gọi là nhà nước để thống trị giai cấp

bị bóc lột Nhà nước phong kiến là công cụ của địa chủ để thống trị nông dân Nhà nước tư bản là công cụ của giai cấp tư sản để thống trị giai cấp công nhân.

Cách mạng Nga thành công, một xã hội mới ra đời, nhà nước đã trở nên công cụ thống trị của nhân dân lao động.

Nhà nước ta cũng là nhà nước của đại da số nhân dân, để thống trị thiểu số phản động, để giữ gìn lợi ích của nhân dân

T7, tr.216

I Cơ sở hình thành tư tưởng

Hồ Chí Minh về nhà nước kiểu mới ở Việt Nam

 Cơ sở lý luận:

 Truyền thống tốt đẹp của dân tộc.

 Tư tưởng dân chủ tiến bộ của nhân loại.

 Lý luận chủ nghĩa Mác – Lênin về nhà nước.

 Cơ sở thực tiễn:

 Nhà nước thực dân phong kiến.

 Nhà nước tư sản.

 Nhà nước xã hội chủ nghĩa.

 Nhân tố chủ quan của Hồ Chí Minh:

 Lòng yêu nước thương dân vô hạn.

 Lý tưởng suốt đời vì nước, vì dân…

Nhà nước Công nông

Binh

Nhà nước Dân chủ Cộng hòa

Nhà nước

Xã hội chủ nghĩa

II Những quan điểm cơ bản của

Hồ Chí Minh về nhà nước kiểu mới ở Việt Nam

Xây dựng nhà nước thể hiện quyền làm chủ của nhân dân lao động

Xây dựng nhà nước thể hiện quyền làm chủ của nhân dân lao động 2.1.

Quan điểm về sự thống nhất giữa bản chất giai cấp công nhân với tính nhân dân và tính dân tộc của nhà nước

Quan điểm về sự thống nhất giữa bản chất giai cấp công nhân với tính nhân dân và tính dân tộc của nhà nước 2.2.

2.1 Xây dựng nhà nước thể hiện quyền làm chủ của nhân dân lao động

“Chúng ta đã hy sinh làm cách mệnh, thì nên làm cho đến nơi, nghĩa là làm sao cách mệnh rồi thì quyền giao cho dân chúng số nhiều, chớ để trong tay một bọn

ít người Thế mới khỏi hy sinh nhiều lần, thế dân chúng mới hạnh phúc” (T2, tr.270)

Dân là chủ và làm chủ

Tất cả mọi quyền lực nhà nước đều của dân.

Nhân dân là người chủ nắm chính quyền.

Những vấn đề hệ trọng của Quốc gia đều do nhân dân quyết định.

2.1.1 Nhà nước của dân

2.1.1 Nhà nước của dân

“NƯỚC TA LÀ NƯỚC DÂN CHỦ.

Bao nhiêu lợi ích đều vì dân.

Bao nhiêu quyền hạn đều của dân

Chính quyền từ xã đến Chính phủ trung ương do dân cử ra.

Đoàn thể từ Trung ương đến xã do dân tổ chức nên Nói tóm lại, quyền hành và lực lượng đều ở nơi dân”

(T5, tr.698). (Hå ChÝ Minh) (Hå ChÝ Minh)

2.1.1 Nhà nước của dân

“Trong nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa của chúng ta, tất cả mọi quyền lực đều là của nhân dân… Nhân dân là ông chủ nắm chính quyền” (T7, tr 218).

Tác phẩm Thưởng thức chính trị

(1953)

giai cấp, tôn giáo”.

Điều 32

“Những việc quan hệ đến vận mệnh quốc gia sẽ đưa ra nhân dân phúc quyết”.

Nhà nước do nhân dân kiểm tra, giám sát.

biểu Hội đồng nhân dân nếu họ không xứng đáng với sự tín nhiệm của nhân dân.

2.1.1 Nhà nước của dân

 Nhân dân có quyền và nghĩa vụ tuân theo pháp luật.

 Nhân dân có quyền làm bất cứ việc gì mà pháp luật không cấm.

 Nhân dân phải chấp hành nghiêm chỉnh pháp luật.

 Nhà nước phải nỗ lực hình thành các thiết chế dân chủ để thực thi quyền làm chủ của nhân dân.

 Đại biểu do dân cử ra chỉ là thừa ủy quyền của dân, là công bộc của dân.

2.1.1 Nhà nước của dân

Nhà nước do nhân dân xây dựng nên

Nhân dân lập ra Bộ máy nhà nước.

Nhân dân quyền bãi miễn cán bộ các cấp của nhà nước.

2.1.2 Nhà nước do dân

“Chính quyền từ xã đến Chính phủ trung ương

do nhân dân bầu ra” (T5, tr.698)

“Nếu Chính phủ làm hại dân thì dân có quyền đuổi Chính phủ” (T5, tr.60)

Tác phẩm Dân vận

(1949)

2.1.2 Nhà nước do dân

“Chúng ta phải có một Hiến pháp dân chủ Tôi đề nghị Chính phủ tổ chức càng sớm càng hay cuộc Tổng tuyển cử với chế độ phổ thông đầu

phiếu”

(T4, tr.8)

Phiên họp đầu tiên của Chính phủ 3/9/1945

Nhân dân tham gia bầu cử Quốc hội khóa I ngày 6/1/1946

Nhân dân tham gia bầu cử Quốc hội khóa XIII ngày 22/5/2011

Nhà nước do nhân dân ủng hộ và giúp đỡ.

“Tuần lễ Vàng” của Chính phủ (30/9/1945)

Cả nước quyên góp được:

370 kg vàng và 40 triệu đồng

cho Quỹ Quốc phòng.

20 triệu đồng cho Quỹ Độc lập.

Nhà nước đem lại lợi ích thực sự cho nhân dân.

nhân dân không thể lý luận suông, chính trị suông”

 Nhà nước toàn tâm toàn ý phục vụ lợi ích và nguyện vọng của nhân dân

 “Các cơ quan của Chính phủ từ toàn quốc cho đến các làng, đều

là công bộc của dân…chứ không phải để đè đầu dân” (T4, tr.56)

 “Việc gì có lợi cho dân ta phải hết sức làm Việc gì có hại cho dân

ta phải hết sức tránh” (T4, tr.56-57)

2.1.3 Nhà nước vì dân

 “Tất cả các cán bộ, từ Trung ương đến khu, đến tỉnh, đến huyện, đến xã, bất kỳ ở cấp nào và ngành nào – đều phải là đầy tớ trung thành của nhân dân” (T10, tr 323).

2.1.3 Nhà nước vì dân

Bác Hồ - Người công bộc của nhân dân

2.2 Quan điểm về sự thống nhất giữa bản chất giai cấp công nhân với tính nhân dân và tính dân tộc của nhà nước

2.2.2.

Bản chất giai cấp công nhân của nhà nước

Bản chất giai cấp công nhân thống nhất với tính nhân dân và tính dân tộc của nhà nước ta

2.2.1.

2.2.1 Bản chất giai cấp công nhân của nhà nước

 Nhà nước do Đảng của giai cấp công nhân lãnh đạo.

Thể hiện ở tính định hướng đưa đất

nước quá độ lên chủ nghĩa xã hội.

Qu á đ

ộ

2.2.1 Bản chất giai cấp công nhân của nhà nước

 Thể hiện ở nguyên tắc tổ chức cơ bản của nó là nguyên tắc tập trung dân chủ.

là nền tảng của Nhà nước Việt Nam Dân chủ cộng hoà”

(T9, tr 586)

“Chính phủ này là Chính phủ toàn quốc, có

đủ nhân tài Trung, Nam, Bắc tham gia” (T4, tr 430).

- Mở rộng Chính phủ lâm thời thành Chính phủ liên hiệp lâm thời

- Dung nạp nhiều nhân sỹ, trí thức, quan lại cao cấp của chế độ cũ tham gia Chính phủ

HUỲNH THÚC KHÁNG BẢO ĐẠI

Vị vua cuối cùng của triều Nguyễn, được Hồ Chí Minh mời ra làm cố vấn tối cao cho Chính phủ.

PHAN KẾ TOẠI

Nguyên là Khâm Sai Bắc bộ Phủ của chính phủ Trần Trọng Kim,

được Hồ Chí Minh mời ra làm Phó Thủ tướng Chính phủ

BÙI BẰNG ĐOÀN

Nguyên là Thượng thư Bộ Hình của triều đình Nguyễn,

được Hồ Chí Minh mời làm Trưởng ban thường trực Quốc Hội

và chú trọng đưa pháp luật vào cuộc sống

2.3.1 Xây dựng nhà nước hợp pháp, hợp hiến

Nhà nước ra đời phù hợp với luật pháp quốc tế và hiến pháp trong nước.

tuyên ngôn độc lập (2/9/1945) tuyên bố với quốc dân đồng bào và toàn thế giới về sự ra đời của Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà.

“Chúng tôi, chính phủ lâm thời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, trịnh trọng tuyên bố với thế giới rằng: Nước Việt Nam có quyền hưởng tự do và độc lập, và sự thật đã thành một nước tự do độc lập Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần và lực lượng, tính mạng và của cải để giữ vững quyền tự do, độc lập ấy” (T4, tr.4)

2.3.1 Xây dựng nhà nước hợp pháp, hợp hiến

qua và ban hành Hiến pháp:

•3/9/1945: Đề xuất nhiệm vụ cấp bách là Tổng tuyển cử.

•17/9/1945, Người ký Sắc lệnh ấn định Thể lệ Tổng tuyển cử

•20/9/1945, Người ký Sắc lệnh số 34 thành lập Ủy ban dự thảo Hiến

pháp.

•6/1/1946, cuộc Tổng tuyển cử trong cả nước đã được tiến hành.

•2/3/1946, Quốc hội mới họp phiên đầu tiên đã chuẩn y đề nghị của

Hồ Chí Minh mở rộng thêm 70 ghê cho Việt quốc, Việt cách.

• 9/11/46 thông qua Hiến pháp.

2.3.2 Quản lý nhà nước bằng pháp luật

và chú trọng đưa pháp luật vào cuộc sống

 Nhà nước phải dùng pháp luật để quản lý các lĩnh vực của đời sống xã hội.

 Người đã hai lần đứng đầu Ủy ban soạn thảo Hiến pháp (1946, 1959).

 Đã ký Lệnh công bố 16 đạo luật, 613 sắc lệnh và nhiều văn bản dưới luật khác…

B¸c Hå ký s¾c lÖnh c«ng bè HiÕn ph¸p míi, 31-12-1959

Chñ tÞch Hå ChÝ Minh t¹i kú häp thø 4, Quèc héi khãa III (20-5-1968) Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn quan tâm

xây dựng Quốc hội và Hiến pháp của Nhà nước

Một số hình ảnh vi phạm pháp luật

Một số hình ảnh vi phạm pháp luật

2.3.2 Quản lý nhà nước bằng pháp luật

và chú trọng đưa pháp luật vào cuộc sống

 Chú trọng đưa pháp luật vào cuộc sống.

 Tạo ra cơ chế đảm bảo cho pháp luật được thực thi

 Coi trọng việc nâng cao dân trí, bồi dưỡng ý thức làm chủ, phát triển văn hóa chính trị

2.3.2 Quản lý nhà nước bằng pháp luật

và chú trọng đưa pháp luật vào cuộc sống

 Khuyến khích nhân dân tham gia vào công việc của nhà nước.

2.3.2 Quản lý nhà nước bằng pháp luật

và chú trọng đưa pháp luật vào cuộc sống

 Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn gương mẫu và không ngừng nhắc nhở cán bộ các cấp phải gương mẫu trong việc tuân thủ pháp luật.

Tăng cường pháp luật đi đôi với đẩy mạnh giáo dục đạo đức cách mạng 2.4.2

cán bộ, công chức nhà nước

2.4.1 Xây dựng đội ngũ cán bộ công chức nhà nước

 Cán bộ công chức nhà nước phải biết quản lý nhà nước:

 Đẩy mạnh đào tạo cán bộ.

 Sử dụng nhân sĩ, trí thức của chế độ cũ.

 Tuyển dụng và trọng dụng người tài đức để giúp nước.

“Nước nhà cần phải kiến thiết, kiến thiết cần phải có nhân tài Trong số 20 triệu đồng bào chắc không thiếu người có tài đức Nay muốn sửa đổi điều đó và trọng dụng những kẻ hiền năng, các địa phương phải lập tức điều tra nơi nào có người tài đức, có thể làm được những việc ích nước lợi dân, thì phải báo cáo ngay cho Chính phủ biết”(T4, tr.451).

Người đã ký Sắc lệnh 76, ban hành Quy chế công chức Nội dung tuyển chọn công chức khá toàn diện: Chính trị, Kinh tế, Pháp luật, Địa lý, Lịch sử, Ngoại ngữ.

2.4.1 Xây dựng đội ngũ cán bộ công chức nhà nước

 Cán bộ, công chức nhà nước phải có phẩm chất đạo đức.

2.4.1 Xây dựng đội ngũ cán bộ công chức nhà nước

Tóm lại

1) Tuyệt đối trung thành với cách mạng.

2) Hăng hái, thành thạo công việc, giỏi chuyên môn nghiệp vụ.

3) Phải có mối liên hệ mật thiết với nhân dân.

4) Quyết đoán, dám chịu trách nhiệm

5) Phải thường xuyên tự phê bình và phê bình

2.4.2 Đề phòng và khắc phục những tiêu cực trong hoạt động của nhà nước

1.4.1

Trái phép Cậy thế

Hủ hóa

Tư túng Chia rẽ Kiêu ngạo

2.4.2 Đề phòng và khắc phục những tiêu cực trong hoạt động của nhà nước

 Pháp trị là trị nước bằng các đạo luật Pháp trị bắt người ta tránh những việc nên tránh

 Kết hợp chặt chẽ giữa đức trị với pháp trị để quản lý đất nước.

Quốc lệnh (26/1/1946)

10 điểm thưởng :

1 Nhà nào có 3 con tòng quân sẽ được thưởng

2 Ai lập được quân công sẽ được thưởng

3 Ai vì nước hy sinh sẽ được thưởng

4 Ai ra trận can đảm phi thường sẽ được thưởng

5 Ai làm việc công một cách trong sạch ngay thẳng sẽ được thưởng

6 Ai làm việc gì đó có lợi cho nước nhà, dân tộc sẽ được thưởng

7 Ai bỏ tiền ra xây đắp cầu cống, dò đường sẽ được thưởng

8 Ai bắt được kẻ phản quốc sẽ được thưởng

9 Ai liều mình về việc công sẽ được thưởng

10 Ai cứu được người bị nạn sẽ được thưởng

6 Để cho bộ đội hại dân sẽ bị xử tử

7 Vô cớ sát hại kiều dân ngoại quốc sẽ bị xử tử

8 Trộm cắp của công sẽ bị xử tử

9 Hãm hiếp, cướp bóc sẽ bị xử tử

10 Can tội bắt cóc, ám sát sẽ bị xử tử

III Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh xây dựng

nhà nước trong sạch vững mạnh trong giai đoạn mới

bộ máy hành chính nhà nước, xây dựng một nền hành chính dân chủ, trong sạch vững mạnh

Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức nhà nước có phẩm chất

và năng lực ngang tầm nhiệm vụ

Tăng cường

sự lãnh đạo của Đảng đối với nhà nước;

gắn xây dựng chỉnh đốn Đảng với cải cách bộ máy hành chính 1.

4.

Câu hỏi ôn tập

1 Nêu những quan điểm của Hồ Chí Minh về nhà nước kiểu mới ở Việt Nam? Phân tích quan điểm nhà nước của dân, do dân, vì dân?

2 Nêu những quan điểm của Hồ Chí Minh về nhà nước kiểu mới ở Việt Nam? Phân tích quan điểm nhà nước có hiệu lực pháp lý mạnh mẽ?

LOGO