bài giảng khủng hoảng tín dụng dưới chuẩn hay thị trường các công cụ thu nhập cố định mới hình thành

KHỦNG HOẢNG TÍN DỤNG DƯỚI CHUẨN HAY THỊ TRƯỜNG CÁC CÔNG CỤ THU NHẬP CỐ ĐỊNH MỚI HÌNH THÀNH... Vi phạm trên thị trường thế chấp Cấp tín dụng cho những người không xứng đáng nhận tín dụng

V KHỦNG HOẢNG TÍN DỤNG DƯỚI CHUẨN

HAY THỊ TRƯỜNG CÁC CÔNG CỤ THU NHẬP CỐ ĐỊNH MỚI

HÌNH THÀNH

NỘI DUNG

1 Thị trường tín dụng thế chấp

2 Nguyên nhân khủng hoảng

2.1 Bùng nổ và suy thoái của thị trường nhà

2.2 Hành vi của định chế tín dụng & tâm lý đầu cơ của người mua nhà 2.3 Thực tiễn tín dụng rủi ro cao trong thế chấp : chứng khoán hóa 2.4 Vi phạm về thế chấp – tín dụng ninja

2.5 Định mức tín nhiệm không chính xác

2.6 Chính sách chính phủ & ngân hàng trung ương

2.8 Tỷ lệ nợ cao trong các định chế tài chính và nguyên do

2.9 Toàn cầu hóa công nghệ và thâm hụt thương mại

2.10 Bùng nổ và đổ vỡ của hệ thống ngân hàng đầu tư

Một số khái niệm

 Khủng hoảng tín dụng dưới chuẩn – Subprime Mortgage Crisis

 Chứng khoán dựa trên thế chấp tài sản – Asset-Backed Securities – ABS (nhà, ô tô, thẻ tín dụng, tín dụng sinh viên, và cả máy bay, thiết bị, dòng

tiền )

Chứng khoán dựa trên thế chấp – Mortgage-Backed Securities – MBS

 Chứng khoán dựa trên thế chấp nhà ở – Residental Mortgage-Backed Securities – RMBS

 Chứng khoán dựa trên thế chấp nhà thương mại – Commercial Backed Securities – CMBS

Mortgage-Chứng khoán nợ phái sinh có đảm bảo – Collateralized Debt Obligation – CDO

 Chứng khoán thế chấp có đảm bảo – Collateralized Mortgage Obligation – CMO

 Chứng khoán hóa – Securitization

 Lãi suất thế chấp có điều chỉnh - Adjustable-Rate Mortgage - ARM

1 Bùng nổ của thị trường nhà ở Hoa Kỳ

2 Hành vi tổ chức tín dụng

và

Tâm lý người mua nhà

3 chứng khoán hóa các khoản thế chấp

3 chứng khoán hóa các khoản thế chấp

3 chứng khoán hóa các khoản thế chấp

3 chứng khoán hóa các khoản thế chấp

Phát hành chứng khoán dựa trên thế chấp 1990 – 2009

(ĐVT: 1000 tỷ USD)

Bùng nổ tín dụng dưới chuẩn

Chuẩn mực tín dụng theo FICO

FICO chấm điểm tín dụng cá nhân : 300 – 850 với các tiêu chí 1) thanh toán đúng hạn; 2) sử dụng tín dụng; 3) thời gian vay; 4) hình thức tín dụng đã dùng; 5) đề nghị vay gần đây

 Prime – A : > 620

 Altenative-A: dưới một chút hoặc xấp xỉ 620

 Subprime: < 600 hoặc < 540

Lãi suất biến đổi 2-28 và 3-27 và các rủi ro

4 Vi phạm trên thị trường thế chấp

Cấp tín dụng cho những người không xứng đáng nhận tín dụng

• tín dụng dưới chuẩn

• mức thanh toán tín dụng cao hơn thu nhập bình quân/năm

• tín dụng không hồ sơ (tín dụng Ninja – No Income, No Asset)

 Vòng luẩn quẩn giữa mất khả năng thanh toán

và bất ổn ngân hàng

 Số lượng nhà bị đe dọa phát mãi

5 Sai lầm của các tổ chức định mức tín nhiệm  hạ bậc định mức

Chính sách của ngân hàng trung ương - giảm lãi suất

Tăng tỷ lệ nợ / vốn chủ sở hữu của các ngân hàng

Thâm hụt ngân sách của Hoa Kỳ

VI ĐỊNH MỨC TÍN NHIỆM TỔ CHỨC PHÁT HÀNH

Hạng Fitch Moody’s S&P Diễn giải

Cao AAA Aaa AAA Khả năng thanh toán lãi và vốn gốc cực kỳ

cao

AA Aa AA Khả năng thanh toán lãi và vốn gốc cao

TB A A A Đầu tư thuận lợi, lo ngại rủi ro thanh toán

khi kinh tế đổi chiều BBB Baa BBB Khả năng thanh toán chừng mực, khi điều

kiện kinh tế thay đổi -> khả năng thanh toán yếu

Đầu

cơ

BB Ba BB Khả năng thanh toán khiêm tốn cả khi kinh

tế thuận lợi và khó khăn

B B B Đầu tư không thuận lợi Trong dài hạn chỉ

thanh toán phần nhỏ Phá

Các nhân tố rủi ro trong hệ thống ngân hàng Việt Nam

Source: S&P (2012), Asia-Pacific Markets Outlook 2012, p.44

Rủi ro hệ thống ngân hàng trong

khu vực

Định mức tín nhiệm một số ngân hàng Việt Nam

ĐỊNH MỨC TÍN NHIỆM TỔ CHỨC PHÁT HÀNH

Hạng Fitch Moody’s S&P Diễn giải

Cao AAA Aaa AAA Khả năng thanh toán lãi và vốn gốc cực kỳ

cao

AA Aa AA Khả năng thanh toán lãi và vốn gốc cao

TB A A A Đầu tư thuận lợi, lo ngại rủi ro thanh toán

khi kinh tế đổi chiều BBB Baa BBB Khả năng thanh toán chừng mực, khi điều

kiện kinh tế thay đổi -> khả năng thanh toán yếu

Đầu

cơ

BB Ba BB Khả năng thanh toán khiêm tốn cả khi kinh

tế thuận lợi và khó khăn

B B B Đầu tư không thuận lợi Trong dài hạn chỉ

thanh toán phần nhỏ Phá

• Quan niệm của Vanguard : phân chia kỳ đáo hạn bình quân (duration) thành ngắn hạn (khoảng 3 năm), trung hạn (khoảng

6 năm) và dài hạn (khoảng 11 năm)

• Trong khi đó, Morningstar chia rủi ro lãi suất trái phiếu theo duration : thấp (<3,5 năm), trung bình (3,5-6 năm) và cao (>6 năm) theo bảng sau:

Rủi ro thấp

AAA-AA

Rủi ro trung bình AAA-AA

Rủi ro cao AAA-AA Rủi ro thấp

A-BBB

Rủi ro trung bình A-BBB

Rủi ro cao A-BBB

Rủi ro thấp

BB-B

Rủi ro trung bình BB-B

Rủi ro cao BB-B

Kỳ đáo hạn bình quân (duration):

trung bình có trọng số dòng tiền – bao gồm cả lãi và vốn

Công thức :

n n

n n

n

r

Capital r

r coupon

r

n capital r

n coupon

r

coupon r

coupon r

coupon

D

) 1 (

) 1 (

1

) 1 (

) 1 (

) 1 (

3 )

1 (

2 1

1

3

3 2

2 1

1 )

1 [(

{

) (

) 1

( 1

r r

cr

r cr

n r

Ex :

Một trái phiếu có mệnh giá là 1000 USD và lãi suất danh nghĩa

là 12% sẽ đáo hạn trong 4 năm Nếu lãi suất thị trường là 14% thì kỳ đáo hạn bình quân của trái phiếu sẽ là bao nhiêu ?

) 14 , 0 1

(

1000 14

, 0

) 14 , 0 1

(

1 120

) 14 , 0 1

(

) 4 )(

1000 120

( )

14 , 0 1

(

) 3 )(

120 (

) 14 , 0 1

(

) 2 )(

120 (

) 14 , 0 1

(

) 1 )(

120 (

4 4

4 3

2 1