Khái niệm Private Equity, Venture Capital , Lịch sử hình thành và phát triển tại Việt Nam Vai trò của nhà nước trong việc thúc đẩy các nguồn vốn Private Equity & Venture Capital 2... p
Trang 1PRIVATE EQUITY &
VENTURE CAPITAL hoạt động tại Việt Nam và mối liên hệ với TTCK
GV: TS Nguyễn Ngọc Huy
nnhuy@uel.edu.vn huycomts@yahoo.com
HP: 0903-663-727
1
prepared b y Ph D NGUYEN NGOC HUY
Trang 2prepared by Ph D NGUYEN NGOC HUY
TTCK Việt Nam trong nền tài chính nước
nhà có những điểm gì nổi bật ? Có những
gì khác biệt so với các thị trường chứng
khoán phát triển.
Khái niệm Private Equity, Venture Capital ,
Lịch sử hình thành và phát triển tại Việt Nam
Vai trò của nhà nước trong việc thúc đẩy các
nguồn vốn Private Equity & Venture Capital
2
Trang 3prepared by Ph D NGUYEN NGOC HUY
Các hình thức PE & VC ở Việt Nam - Quy
trình đầu tư PE&VC vào các DN Việt Nam
các trường hợp điển hình của đầu tư
PE & VC ở Việt Nam
Tiềm năng và cơ hội phát triển của PE & VC ở
Việt Nam
3
Trang 4 Nhận thức và hiểu biết về thị trường
Quy mô của thị trường, trình độ phát triển
Còn nhiều tồn tại bất cập
Chính sách chưa đáp ứng nhu cầu tồn tại và
phát triển của TTCK
prepared by Ph D NGUYEN NGOC HUY
TTCK Việt Nam trong nền tài chính nước nhà có
những điểm gì nổi bật ? Có những gì khác biệt so
với các thị trường chứng khoán phát triển
4
Trang 5 Chủ trương tái cấu trúc TTCK và triển vọng
cho sự phát triển bền vững.
Cốt lõi của vấn đề : Công ăn việc làm, bảo vệ
lợi ích của nhà đầu tư Cơ hội lớn cho sự phát triển
prepared by Ph D NGUYEN NGOC HUY
TTCK Việt Nam trong nền tài chính Việt Nam có
những điểm gì nổi bật ? Có những gì khác biệt
so với các thị trường chứng khoán phát triển
5
Trang 6prepared by Ph D NGUYEN NGOC HUY
Khái niệm Private Equity, Venture Capital ,
Lịch sử hình thành và phát triển tại Việt Nam
Private Equity (Góp vốn tư nhân) theo cách định
nghĩa phổ biến nhất Private Equity được xem
như một loại tài sản bao gồm các phần vốn góp
vào các doanh nghiệp chưa niêm yết trong
khoảng thời gian trung hạn hoặc dài hạn để giúp
doanh nghiệp đó phát triển và thành đạt
Trang 7prepared by Ph D NGUYEN NGOC HUY
Khái niệm Private Equity, Venture Capital ,
Lịch sử hình thành và phát triển tại Việt Nam
Các doanh nghiệp này thường là các doanh nghiệp chưa niêm yết, có tiềm năng lớn, năng động trong các ngành có nhiều hứa hẹn - với mục đích là kiếm lời bằng việc tham gia vào vốn của doanh nghiệp trong khoảng thời gian trung và dài hạn
Trang 8vốn này là thông thường các chủ doanh nghiệp không phải lo đến việc mất quyền làm chủ của
mình (mặc dù tham gia vào vốn chủ sở hữu và đứng vai trò như một chủ sở hữu doanh nghiệp nhưng chỉ trong một thời gian quy định bởi hợp đồng giữa chủ doanh nghiệp và nhà đầu tư
này, các chủ doanh nghiệp có quyền đặt ra các giới hạn về quyền lực trong doanh nghiệp)8
prepared b y Ph D NGUYEN NGOC HUY
Trang 9không yêu cầu trả theo kỳ hạn và quy mô thông thường là đủ mức
độ lớn theo nhu cầu của doanh nghiệp, nhằm giúp doanh nghiệp tháo gỡ khó khăn về vốn cho các
dự án đang chuẩn bị bắt đầu thực hiện hoặc các dự án tương lai
Ngoài ra doanh nghiệp còn có thể tận dụng sự hỗ trợ về các mặt
khác của bên góp vốn như quản
lý, kế toán, công nghệ mới
9
prepared b y Ph D NGUYEN NGOC HUY
Trang 10huy động vốn mới cho các DN vừa và nhỏ cũng có nghĩa là củng cố và xây dựng văn hóa tài chính trong các DN này càng
mạnh mẽ hơn -Private Equity lẽ dĩ nhiên không phải là một phương thuốc cứu chữa cho căn bệnh thiếu hụt vốn của tất cả các DN bởi nó chỉ hữu hiệu cho các DN mà bản
thân vẫn có thể có một sức đề kháng tốt.10
prepared b y Ph D NGUYEN NGOC HUY
Trang 11các tổ chức tín dụng vào rủi rocủa DN chứng tỏ từ phía bêncác ngân hàng hay các tổ chứctín dụng quan tâm đến các DNthực sự có năng lực không chỉđơn giản chỉ là các khoản vay
mà họ còn sẵn sàng sát cánhcùng các DN trong lúc cần thiết,tham gia quản lý và kiểm soát,giúp đỡ, đóng vai trò thực sự làmột người bạn đồng hành
11
prepared b y Ph D NGUYEN NGOC HUY
Trang 12Đây cũng chính là một tháchthức cho các ngân hàng tổ chứctín dụng để tự đổi mới mình chophù hợp với tình hình kinh tếmới, một bức tranh kinh tế luônluôn động, đòi hòi họ - nhữngngười bạn đồng hành, khôngthể thiếu của các DN càng phảichứng tỏ năng lực của mìnhhơn nữa.
12
prepared b y Ph D NGUYEN NGOC HUY
Trang 13Thiết nghĩ, các DN vừa vànhỏ của chúng ta nênmạnh bạo hơn trong việctiếp cận với các nguồn vốnmới để tài trợ cho các dự
án đầu tư có tính khả thicao, hiệu suất lợi nhuậnlớn với thời gian thu hồivốn ở mức trung bình
13
prepared b y Ph D NGUYEN NGOC HUY
Trang 14Việc chuẩn bị cho việc tiếp cận với các nguồn
vốn mới theo hình thức Private Equity đòi hỏi
các DN vừa và nhỏ phải luôn sẵn sàng, chuẩn
bị cho một sự giới thiệu về DN một cách minh
bạch và được trình bày một cách rõ ràng
prepared by Ph D NGUYEN NGOC HUY
VENTURE CAPITAL
14
Trang 15prepared by Ph D NGUYEN NGOC HUY
VENTURE CAPITAL
Venture capital (Vốn đầu tư mạo hiểm) là một trong những thể loại chính của đầu tư private equity , và là loại mạng tính "truyền thống" nhất của loại hình đầu
tư này Đầu tư vốn mạo hiểm là đầu tư vào private
equity của các công ty nhận vốn kể từ giai đoạn ý
tưởng, cho tới giai đoạn bành trướng mở rộng khi
công ty đã sản xuất, và bán sản phẩm, cho tới giai
đoạn chuẩn bị thoái vốn qua TTCK
15
Trang 16prepared by Ph D NGUYEN NGOC HUY
Đầu tư vốn mạo hiểm có thể chỉ qua một vài giai
đoạn trong suốt tiến trình nhưng việc thoát vốn
cuối cùng là vấn đề cân nhắc đầu tiên Với cái
bản chất như vậy, loại hình đầu tư như thế này
đòi hỏi một khung thời gian vài năm và sự bằng
lòng chấp nhận một vài thất bại với mỗi thành
công trong danh mục đầu tư vốn mạo hiểm: Lợi
nhuận có thể thu được của những dự án thành
công phải bù trừ cho nhiều dự án có thể lỗ
16
Trang 17prepared by Ph D NGUYEN NGOC HUY
Sở dĩ gọi là "nguồn vốn mạo hiểm" bởi:
Các công ty được đầu tư không cần một khoảnđặt cọc hay kí quỹ nào Việc rót vốn của các quỹđầu tư mạo hiểm dựa vào sự tin tưởng vào việc tạodựng thành công doanh nghiệp của người sáng lập
và đội ngũ giám đốc công ty
Các quỹ đầu tư tham gia vào việc kiểm soát vàđiều hành công ty Họ tư vấn ở cấp chiến lược,hướng dẫn, hỗ trợ các công ty trong quản lý, xâydựng thương hiệu, phát triển thị trường Vì vậy họ
có thể gặp rủi ro, bị mất khoản đầu tư nếu công ty
bị phá sản Tuy nhiên, điều này ít xảy ra
17
Trang 18prepared by Ph D NGUYEN NGOC HUY
Đội ngũ lãnh đạo là yếu tố quan trọng nhất
khi quỹ đầu tư mạo hiểm lựa chọn doanh
nghiệp Họ là những người nắm tỷ lệ sở
hữu lớn, có tâm huyết với sự phát triển của
công ty Họ phải là những người có năng
lực , kinh nghiệm, được chứng minh thông
qua những thành tích trong việc điều hành
công việc kinh doanh của công ty
18
Trang 19prepared by Ph D NGUYEN NGOC HUY
thành công cho doanh nghiệp
Hiện nay, có rất nhiều doanh nghiệp đang cần vốn
từ các quỹ đầu tư mạo hiểm, tuy nhiên số lượng
các quỹ này lại rất khiêm tốn Bên cạnh đó, yêu cầu của các nhà đầu tư về dự án kinh doanh khá khắt
khe khiến không ít doanh nghiệp gặp thất bại khi
mời nguồn vốn đầu tư này
Tìm hiểu về quỹ đầu tư, xây dựng hình ảnh hoàn
hảo của doanh nghiệp, quan hệ tốt với các nhà đầu tư sẽ là những gợi ý giúp DN thành công
19
Trang 20prepared by Ph D NGUYEN NGOC HUY
Tìm hiểu về quỹ đầu tư: Doanh nghiệp cần
nghiên cứu, chuẩn bị những tư liệu về quỹ đầu
tư mà mình quan tâm: các tiêu chí, mục đích
của quỹ, những quy định, thủ tục để có chiến
lược hiệu quả thu hút đầu tư thành công Tìm
hiểu thông tin qua báo chí, website của quỹ
đầu tư, tiếp cận thực tế từ kinh nghiệm của
các doanh nghiệp đã được nhận vốn đầu
tư là những việc bạn cần làm ngay từ lúc ban
đầu
20
Trang 21prepared by Ph D NGUYEN NGOC HUY
Tiếp cận và xây dựng mối quan hệ tốt với các quỹ đầu tư: Doanh nghiệp nên tổ chức các buổi trao đổi cởi mở và chia sẻ thông tin với các quỹ đầu tư mạo hiểm Tại đây, doanh nghiệp cần
trình bày kế hoạch kinh doanh của mình cũng như tham vấn kinh nghiệm từ các chuyên gia
để tìm ra cách hoàn thiện tốt hơn những ý
tưởng đó
21
Trang 22prepared by Ph D NGUYEN NGOC HUY
Private Equity, Venture Capital , Lịch sử hình thành và phát triển tại Việt Nam
Đầu những năm 1990 Việt nam có rất ít nguồn
vốn chế định cho vốn cổ phần tư nhân Chỉ có
một lượng nhỏ trong số này được cung cấp từ
quỹ mạo hiểm trong nước
Cho đến năm 1998 việc cung cấp vốn mạo
hiểm cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ vẫn là
lãnh địa của một số ít ỏi quỹ đầu tư nước
ngoài đến từ Châu âu và Mỹ được thành lập
trong những năm đầu thập niên 9022
Trang 23Mãi đến năm 1997 Việt Nam chỉ mới có 6 quỹ
đầu tư mạo hiểm nước ngoài hoạt động, một
năm sau đó còn 4 quỹ vì quỹ Lazart rút khỏi VN,
quỹ Templeton chuyển thành quỹ khu vực
Quỹ Vietnam Enterprice Investments Fund và
Vietnam Dragon Capital mới chỉ đầu tư vào 12
công ty trong nước Số còn lại chỉ đầu tư vào
các công ty có vốn nước ngoài, vốn LD với NN
prepared by Ph D NGUYEN NGOC HUY
Lịch sử hình thành và phát triển tại Việt Nam
23
Trang 24prepared by Ph D NGUYEN NGOC HUY
Lịch sử hình thành và phát triển tại Việt Nam
Trong thời kỳ này hoạt động của các quỹ đầu tư
mạo hiểm ở VN gây thất vọng vì không có quỹ nào thu hồi vốn thành công cho dù có quỹ đã tồn tại 4
năm hoặc lâu hơn Có vài dự án đầu tư bị thiệt hại
Vì lúc này VN chưa có TTCK nên các quỹ đầu tư bị hạn chế kênh thu hồi vốn đầu tư khi cần thiết
24
Trang 25prepared by Ph D NGUYEN NGOC HUY
Lịch sử hình thành và phát triển tại Việt Nam
Môi trường kinh doanh của khu vực tư nhân không
được thuận lợi , cho dù môi trường này đang từng
bước được cải thiện theo hướng tốt hơn, tự do hơn Đến cuối năm 1998 người nước ngoài vẫn chính
thức chưa được phép đầu tư bằng mua cổ phần của các DN trong nước
Hoạt động của các quỹ thời kỳ này còn bị hạn chế
bởi sự mất giá của VND
Trình độ quản lý và khả năng tiếp cận thông tin của
nhà quản lý bị hạn chế 25
Trang 26prepared by Ph D NGUYEN NGOC HUY
Vai trò của nhà nước trong việc thúc đẩy các
nguồn vốn Private Equity & Venture Capital
Luật DN ra đời năm 1999, luật đầu tư nước ngoài
tại VN năm 2000 mở đầu cho một thời kỳ phát triển
kinh tế mới của đất nước : Nhiều DN mới được hình thành, cơ hội chuyển đổi, cổ phần hóa các DN nhà
nước và thu hút dòng vốn đầu tư nước ngoài sẽ
tăng trưởng mạnh mẽ
Đi kèm theo đó là nhu cầu vốn cho đầu tư và phát
triển tăng cao
26
Trang 27prepared by Ph D NGUYEN NGOC HUY
Vai trò của nhà nước trong việc thúc đẩy các
nguồn vốn Private Equity & Venture Capital
Quá trình chuẩn bị cho ra đời TTCK VN được
chuẩn bị chu đáo từ năm 1995 và chính thức đi vào hoạt động vào năm 2000 đã thúc đẩy đầu tư vốn FII vào VN tăng trưởng mạnh
Dự kiến theo luật DN sẽ thúc đẩy phát triển và cho
ra đời đến 500 ngàn DN với nhiều hình thức sở hữu khác nhau, đó là cơ hội lớn mở ra cho sự phát triển của Private Equity & Venture Capital
27
Trang 28prepared by Ph D NGUYEN NGOC HUY
Private Equity, Venture Capital , Lịch sử hình
thành và phát triển tại Việt Nam
Các công ty của Việt nam thời kỳ này có những
lợi thế so sánh trong một số ngành do tính sẵn
có của tài nguyên thiên nhiên, nhân công giá rẻ
và có tốc độ tăng trưởng cao
Các công ty có nhu cầu vốn lớn, cần tiếp nhận
công nghệ mới, trình độ quản lý tiên tiến đáp ứng
nhu cầu hội nhập với kinh tế thế giới
Giai đoạn 2004-2007 là thời kỳ bùng nổ của đầu
tư vốn mạo hiểm vào VN
28
Trang 29vào các DN Việt Nam
Private equity, Venture Capital đầu tư vào các DN chưa niêm yết, có tiềm năng phát triển
mạnh Có lợi thế cạnh tranh tốt, đội ngũ lãnh đạo có tài năng có tham vọng, nhiệt huyết trong
kinh doanhĐầu tư thông qua các đợt cổ phần hóa Dn hoặc phát hành riêng lẻ29
prepared b y Ph D NGUYEN NGOC HUY
Trang 30Một dự án đầu tư mạo hiểm thông thường kéo dài
từ 3 đến 10 năm, được thực hiện qua ba bước: bắt đầu từ việc xem xét, thẩm định dự án, tới thực hiên việc đầu tư, rót vốn và kết thúc là việc thu hồi vốn
30
prepared b y Ph D NGUYEN NGOC HUY
Trang 31các dự án đầu tư Các quỹ đầu tư
sẽ tiến hành nhiệm vụ xem xét và thẩm định dự án đầu tư rất kỹ
trước khi quyết định đầu tư vào doanh nghiệp Đó là thẩm định tỉ lệ rủi ro, vốn rút để tái đầu tư, mức
độ lợi nhuận Trên thực tế ở Việt Nam, các quỹ đầu tư mạo hiểm chấp nhận tỉ lệ rủi ro thấp nên thường tìm đến với các doanh nghiệp đã có tên tuổi và uy tín trên thị trường
31
prepared b y Ph D NGUYEN NGOC HUY
Trang 32tiến hành đầu tư, rót vốn vào doanh nghiệp Quá trình rót vốn chia làm 5 giai đoạn, 3 giai đoạn đầu có mức độ rủi ro cao hơn 2 giai đoạn sau Không
chỉ rót vốn, quỹ còn hỗ trợ, tư vấn cho doanh nghiệp trong quá trình kinh doanh như xây dựng năng lực, mở thị trường, tạo thương hiệu
32
prepared b y Ph D NGUYEN NGOC HUY
Trang 33(seed financing): Giúp doanh nghiệp để phát triển
ý tưởng sáng tạo
•Tài trợ khởi động (start-up financing): Giúp phát triển sản phẩm và hoạt động tiếp thị khởi đầu
•Tài trợ giai đoạn đầu (first stage financing): Giúp
doanh nghiệp sản xuất hàng hoá và tung ra thị trường.33
prepared b y Ph D NGUYEN NGOC HUY
Trang 34doanh nghiệp mở rộng sản xuất, thị trường, nâng cấp sản phẩm, xây dựng cơ cấu sở hữu hợp lý
•Tài trợ tăng tốc: Giúp doanh nghiệp thâm nhập sâu vào thị trường, tăng tốc hoạt động kinh doanh, tạo sản phẩm mới
34
prepared b y Ph D NGUYEN NGOC HUY
Trang 35thu hồi vốn Các khoản đầu tư được thu hồi qua 4 kênh chính là: Chứng khoán bán cho công chúng lần đầu, bán cổ phần
cho nhà đầu tư khác, bán lại
cổ phần cho doanh nghiệp và bán doanh nghiệp cho doanh nghiệp khác
35
prepared b y Ph D NGUYEN NGOC HUY
Trang 36Dragon Capital (1994) Quỹ đầu
tư của Anh này là quỹ lớn nhất
và nhiều kinh nghiệm nhất tại Việt Nam với tổng tài sản lên tới 1,3 tỷ USD với 7 quỹ thành viên.Địa chỉ: Phòng 1901-1904, tầng
19, tòa nhà Mê Linh Point, Số 2 Ngô Đức Kế, Q.1, Tp Hồ Chí Minh (Tel: 84-8-8239355)
36
prepared b y Ph D NGUYEN NGOC HUY
Trang 37Mekong Capital: Quỹ đầu tư chủ yếu vào các công ty tư nhân và công ty ở giai đoạn đầu quá trình
cố phần hóa, trong hoạt động xuất khẩu Quỹ có 3 quỹ thành viên là: Mekong Enterprise Fund (2001), Mekong Enterprise Fund
II - vốn 50 triệu USD (2006) và Azalea Fund (VAF) - vốn 100 triệu USD (2007)
http://www.mekongcapital.com/37
prepared b y Ph D NGUYEN NGOC HUY
Trang 38IDG Venture: Tập đoàn IDG Venture - Mỹ, đầu tư vào Việt Nam từ năm 2004 IDG dự tính đầu tư mạo hiểm 80-100 triệu USD vào Việt Nam giai đoạn 2003-2010 trong lĩnh vực xuất bản ấn phẩm chuyên ngành, tổ chức các triển lãm hội nghị
trong lĩnh vực công nghệ thông tin (CNTT)
http://www.idgvv.com.vn/38
prepared b y Ph D NGUYEN NGOC HUY
Trang 39Vina Capital: Vina Capital hiện
có 4 quỹ đầu tư tại Việt Nam:
Quỹ đầu tư cơ sở hạ tầng (2007) , Vietnam Opportunity Fund
(VOF), VinaLand (2006) và DFJ Vina Capital L.P (2006) - với tổng vốn trên 1 tỷ USD Vina Capital chủ yếu đầu tư vào các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực bất động sản, công nghệ thông tin, viễn thông.39
prepared b y Ph D NGUYEN NGOC HUY
Trang 40Bankinvest Private Equity New Markets- BI PENM Tại VN công
ty có 3 quỹ đầu tư PENM I-III với số vốn huy động là 400 triệu USD-từ 2006 Các quỹ này đầu
tư vào 16 công ty của Việt Nam
từ lúc chưa niêm yếtCác chuyên gia sẽ giúp các công ty trong các lĩnh
vực quan trọng như xây dựng chiến lược kinh doanh, tiếp thị, xây dựng thương hiệu, phân phối, chiến lược CNTT, quản lý tài chính và thực hiện các tiêu chuẩn
cao về quản trị doanh nghiệp