Tiết 13 ÔN TẬP I Mục tiêu bài học Sau bài học, học sinh cần Củng cố các kiến thức trong phần một THÀNH PHẦN NHÂN VĂN CỦA MÔI TRƯỜNG HOẠT ĐỘNG KINH TẾ CỦA CON NGƯỜI Ở ĐỚI NÓNG Rèn luyện các kĩ năng về[.]
Trang 1Tiết 13. ÔN TẬP
I Mục tiêu bài học:
- Sau bài học, học sinh cần
- Củng cố các kiến thức trong phần một: THÀNH PHẦN NHÂN VĂN CỦA MÔI TRƯỜNG
HOẠT ĐỘNG KINH TẾ CỦA CON NGƯỜI Ở ĐỚI NÓNG
- Rèn luyện các kĩ năng về biểu đồ, bản đồ, sơ đồ, đọc và phân tích bảng só liệu
- Thông qua tranh ảnh địa lí nhận biết được các đặc điểm tự nhiên của môi trường đới nóng
-Biết vận dụng kiến thức vào sản xuất đời sống
II Chuẩn bị:
GV: - Lược đồ, biểu đồ, bản đồ, sơ đồ phù hợp với nội dung từng bài
- Tranh ảnh về cảnh quan tự nhiên của các kiểu môi trường ở đới nóng HS: Sgk, tập bản đồ, chuẩn bị bài
III Tiến trình bài dạy:
1.Ổn định tổ chức:
2 Kiểm tra bài cũ:
- Kết hợp trong giờ ôn tập
3 Nội dung ôn tập:
Phần:1 THÀNH PHẦN NHÂN VĂN CỦA MÔI TRƯỜNG 1.
Dân số:
- Tháp tuổi: Cho biết kết cấu theo độ tuổi, giới tính của dân số.( Số người ở từng độ tuổi, nhóm tuổi Tổng số nam, nữ ở từng độ tuổi, nhóm tuổi)
- Bùng nổ dân số: Sảy ra khi tỉ lệ gia tăng dân số tự nhiên đạt hoặc vượt 2,1%
Nguyên nhân; Đời sống người dân được nâng cao, y tế tiến bộ, tỉ lệ
tử giảm nhanh, tỉ lệ sinh vẫn cao như cũ…… tỉ lệ gia tăng dân số tự nhiên cao
Hậu quả; Vượt quá khả năng giải quyết các vấn đề xã hội Đời sống người dân chậm cải thiện
Hướng khắc phục; Giảm tỉ lệ sinh, phát triển giáo dục, thúc đẩy kinh
tế phát triển
2 Sự phân bố dân cư các chủng tộc trên thế giới:
- Phân bố dân cư: Dân cư trên thế giới phân bố không đồng đều, tập trung ở một số khu vực
(Học sinh lên xác định trên bản đồ treo tường các khu vực tập trung đông dân cư trên thế giới)
Nguyên nhân dẫn đến tình trạng đó là do điều kiện tự nhiên, giao thông thuận lợi……
Trang 2- Các chủng tộc:
3.Quần cư, đô thị hoá:
- Các hình thức quần cư:
Quần cư nông thôn
Mật độ dân số
thấp, phân tán Hoạt
động kinh tế chủ yếu là
sản xuất nông, lâm,
ngư nghiệp
Quần cư đô thị Mật độ dân số cao, tập trung Hoạt động kinh tế chủ yếu là công nghiệp và dịch vụ
- Đô thị hoá:
GV: Hướng dẫn học sinh đọc thuật ngữ đô thị hoá ở phần cuối SGK (Xác định vị trí các siêu đô thị trên bản đồ treo tường)
Phần: 2 CÁC MÔI TRƯỜNG ĐỊA LÍ (MÔI TRƯỜNG ĐỚI
NÓNG )
1 Vị trí:
Học sinh xác định trên bản đồ treo tường)
Nằm khoảng giữa hai chí tuyến, kéo dài liên tục thành một dải từ tây sang đông, là nơi có nhiệt độ cao, có gió tín phong hoạt động, có số dân đông,
hệ thực động vật phong phú……
2 Môi trường đới nóng gồm:
CÁC CHỦNG TỘC TRÊN THẾ GIỚI
Môn gô lô it: Châu Á Ơ rô pê ô it: Châu Âu Nê grô it: Châu Phi
CÁC HÌNH THỨC QUẦN CƯ
Trang 33 Các hình thức canh tác trong nông nghiệp ở đới nóng
4 Hoạt động sản xuất nông nghiệp ở đới nóng
- Môi trường đới nóng phân hoá đa dạng, làm cho hoat động nông nghiệp ở các kiểu môi trường có các đặc điểm khác nhau
MÔI
TRƯỜNG
ĐỚI
NÓNG
MÔI TRƯỜNG XÍCH ĐẠO ẨM
- Vị trí: 5oB – 5oN
- Khí hậu: Nóng ẩm quanh năm Biên độ nhiệt nhỏ, lượng mưa lớn 1500mm – 2500mm, độ ẩm trên 80%
- Sinh vật: Phát triển rừng rậm xanh quanh năm, động vật đa dạng
MÔI TRƯỜNG NHIỆT ĐỚI
- Vị trí: 5o– Chí tuyến ở cả hai bán cầu
- Khí hậu: Nhiệt độ cao quanh năm trên 20oC, lượnh mưa trung bình năm khoảng 500mm – 1500mm, trong năm có thời kì khô hạn 3-9 tháng.( thay đổi theo mùa)
- Sinh vật: Thay đổi dần về phía hai chí tuyến, rừng thưa – xa van - nửa hoang mạc
MÔI TRƯỜNG NHIỆT ĐỚI GIÓ MÙA
- Vị trí: Nằm ở khu vực Đông Nam Á và Nam Á
- Khí hậu: Nhiệt độ(> 20oC) lượng mưa(>1000mm) thay đổi theo mùa gió, thời tiết diễn biến thất thường
- Sinh vật: là khu vực có hệ sinh vật đa dạng nhất ở đới nóng
CÁC HÌNH THỨC CANH TÁC TRONG NÔNG NGHIỆP Ở ĐỚI NÓNG
Làm nương rẫy
- Là hình thức
canh tác lạc hậu
năng suât, sản
lượng thấp Ảnh
hưởng xấu tới
môi trường
Làm ruộng, thâm canh lúa nước
- Cho phép tăng
vụ, tăng năng suất, tăng sản lượng, thúc đẩy chăn nuôi phát triển
Sản xuất nông sản hàng hoá theo qui
mô lớn
- Là hình thức sản xuất chuyên môn hoá, cho năng suất sản lượng cao, có giá trị
Trang 4+ Môi trường xích đạo ẩm: Cây trồng vật nuôi phát triển quanh năm,
có thể trồng gối vụ xen canh nhiều loại cây nhưng cũng gặp rất nhiều khó khăn như sâu bệnh gây hại cho cây trồng vật nuôi phát triển mạnh
+ Môi trường nhiệt đới và nhiệt đới gió mùa: Cân bố trí mùa vụ, lựa chọn giống cây trồng vật nuôi phù hợp
Tuy nhiên việc canh tác nông nghiệp ở môi trường đới nóng cần chú
ý đến vấn đề môi trường vì đất dễ bị xói mòn rửa trôi và thoái hoá nhanh Vấn đề quan trọng nhất là cần bảo vệ và trồng rừng
- Các sản phẩm nông nghiệp ở đới nóng hết sức đa dạng như cây lương thực, cây công nghiệp, cây ăn quả nhiệt đới Tuy nhiên chăn nuôi nói chung chưa phát triển bằng trồng trọt
5 Dân số, sức ép của dân số tới tài nguyên và môi trường đới nóng:
(Học sinh xác định các khu vực tập trung đông dân cư ở đới nóng trên bản đồ treo tường)
- Là khu vực tập trung đông dân chiếm khoảng 50% dân số trên thế giới
- Nguyên nhân: Từ những năm 60 của thế kỉ XX nhiều nước giành được độc lập kinh tế y tế tiến bộ…… Bùng nổ dân số
- Sức ép của dân số tới tài nguyên và môi trường
6 Di dân và sự bùng nổ đô thị ở đới nóng:
- Sự di dân: Do nhiều yếu tố tác động như thiên tai, chiến tranh, kinh
tế chậm phát triển nghèo đói thiếu việc làm……(là sự di dân tự phát) Ngoài ra còn có hình thức di dân khác đó là hình thức di dân có tổ chức,
có kế hoạch để khai hoang xây dựng các vùng kinh tế mới, các khu công nghiệp, phát triển kinh tế vùng núi và ven biển……(là hình thức di dân tích cực)
- Đô thị hoá: (Học sinh đọc thuật ngư đô thị hoá trong bảng thuật ngữ cuối SGK)
Đới nóng có tốc độ đô thị hoá cao.(Xác định các đô thị ở đới nóng trên bản đồ treo tường)
Tốc độ đô thị hoá quá nhanh để lại nhiều hậu quả nghiêm trọng đối với con người và môi trường
* GV: Hướng dẫn học sinh xem lại nội dung bài thực hành “Tiết: 12”
Dân số tăng quá nhanh
Tài nguyên nhanh chóng
cạn kiệt
Môi trưòng bị ô nhiễm, khó có khả năng hồi phục
Trang 5IV Củng cố:
- GV: Nhận xét giờ ôn tập Cho điểm những em tích cực hoạt động đóng góp ý kiến
V Hướng dẫn học sinh học và làm bài ở nhà:
- Học bài theo nội dung đã ôn trong giờ ôn tập
- Tiết 14 Kiểm tra viết 45’