0 TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN HIẾN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH NHÓM 14 MÃ LỚP MÔN TƯ TƯỞNG HỔ CHÍ MINH ĐỀ TÀI TRẢ LỜI CÂU HỎI CHƯƠNG 5 Giáo viên hướng đẫn TẠ TRẦN TRỌNG STT HỌ VÀ TÊN MSSV Tỉ lệ % 123 Huỳnh Thị[.]
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN HIẾN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH NHÓM 14 MÃ LỚP
- -MÔN
TƯ TƯỞNG HỔ CHÍ MINH
ĐỀ TÀI TRẢ LỜI CÂU HỎI CHƯƠNG 5
Giáo viên hướng đẫn: TẠ TRẦN TRỌNG
123 Huỳnh Thị Ngọc Trâm 211A150222 100%
114 Trần Minh Thi 211A170265 100%
2 Trần Thị Thùy An 211A030311 100%
25 Nguyễn Thị Hà Giang 211A040008 100%
62 Nguyễn Trà My 211A170287 100%
89 Lê Nguyễn Minh Như 211A030970 100%
112 Nguyễn Võ Ngọc Thi 211A031068 100%
148 Thân Nguyễn Hạ Vy 211A140429 100%
Trang 2NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN
Trả lời câu hỏi chương 5 Câu 1: Trình bày quan niệm của Hồ Chí Minh về vai trò của đại đoàn kết toàn dân tộc ?
Đại đoàn kết toàn dân tộc là một giá trị tinh thần to lớn, một truyền thống cực kì quý báu của dân tộc ta, được hun đúc trong suốt mấy nghìn năm đấu tranh dựng nước và giữ nước
Đoàn kết đã trở thành một động lực to lớn, một triết lý nhân sinh và hành động để dân tộc ta vượt qua bao biến cố, thăng trầm của thiên tai, địch họa, để tồn tại và phát triển bền vững
Tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc là một bộ phận quan trọng hợp thành trong hệ thống tư tưởng của Người về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam
Khi đề cập đến vị trí, vai trò của đại đoàn kết dân tộc, Hồ Chí Minh khẳng định, đại đoàn kết dân tộc là một chiến lược cơ bản, nhất quán, lâu dài, là vấn đề sống còn, quyết định thành công của cách mạng
Đó là chiến lược tập hợp mọi lực lượng nhằm hình thành và phát triển sức mạnh to lớn của toàn dân trong cuộc đấu tranh chống kẻ thù của dân tộc của nhân dân
Theo Người, đoàn kết làm nên sức mạnh và là cội nguồn của mọi thành công: “Đoàn kết là một lực lượng vô địch của chúng ta để khắc phục khó khăn, giành lấy thắng lợi”, “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết”, “ Thành công, thành công, đại thành công”
Trang 3Có thể nói đoàn kết dân tộc vừa là điều kiện tiên quyết, sống còn đối với sựnghiệp cách mạng, đồng thời là tôn chỉ, mục đích, là nhiệm vụ hàng đầu mà sựnghiệp cách mạng cần hướng và đạt tới
Câu 2 Trình bày quan niệm của HCM về lực lượng của khối đại đoàn kết toàn dân tộc?
Quan niệm của HCM về lực lượng của khối đại đoàn kết toàn dân tộc?
Với Hồ Chí Minh, đoàn kết là một truyền thống cực kỳ quý báu của nhândân ta, được Người coi là vấn đề sống còn của cách mạng
Theo quan niệm của Hồ Chí Minh “Đại đoàn kết tức là trước hết phảiđoàn kết đại đa số nhân dân, mà đại đa số nhân dân là công nhân, nông dân vàcác tầng lớp nhân dân lao động khác Đó là nền gốc của đại đoàn kết Nó cũngnhư cái nền của nhà, cái gốc của cây Nhưng đã có nền vững, gốc tốt, còn phảiđoàn kết các tầng lớp nhân dân khác”
Tư tưởng về đại đoàn kết tiếp tục được Hồ Chí Minh cụ thể hóa hơn trongcác cụm từ như: “đại đoàn kết toàn dân”, “đoàn kết toàn dân”, “đoàn kết dântộc”, “toàn dân tộc ta đoàn kết” Tuy cách diễn đạt có thể khác nhau, nhưng nộihàm của các khái niệm trên đều thống nhất khẳng định lực lượng của khối đạiđoàn kết là của toàn thể nhân dân Việt Nam
Như vậy, đại đoàn kết dân tộc theo tư tưởng Hồ Chí Minh là đại đoàn kếtcác dân tộc, tôn giáo, giai cấp, mọi giới, mọi lứa tuổi, mọi vùng của đất nước,đoàn kết mọi thành viên trong đại gia đình dân tộc Việt Nam dù sống trong nướchay định cư ở nước ngoài thành một khối vững chắc trên cơ sở thống nhất vềmục tiêu chung và những lợi ích căn bản
Quan niệm của HCM về chủ thể của khối đại đoàn kết toàn dân tộc ?
Chủ thể của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, là đoàn kết tất cả các tầng lớpnhân dân, các giai cấp, các chính đảng, đoàn thể, các dân tộc, tôn giáo, kể cảnhững người trước đây lầm đường lạc lối nhưng đã biết hối cải, quay về vớichính nghĩa của dân tộc
Quan niệm của HCM về nền tảng của khối đại đoàn kết toàn dân tộc ?
Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, đại đoàn kết dân tộc phải trên cơ sở lấy lợiích tối cao của dân tộc và quyền lợi cơ bản của nhân dân lao động làm nền tảng,kết hợp hài hoà lợi ích cá nhân và lợi ích tập thể, bộ phận và toàn cục, giai cấp
và dân tộc, quốc gia và quốc tế Nền tảng của khối đại đoàn kết dân tộc là liênminh giữa công nhân, nông dân với trí thức: “Trong sự nghiệp cách mạng, trong
sự nghiệp xây dựng xã hội chủ nghĩa, lao động trí óc có một vai trò quan trọng
và vẻ vang; và công, nông, trí cần phải đoàn kết chặt chẽ thành một khối”
Quan niệm của HCM về “hạt nhân” của nền tảng của khối đại đoàn kết toàn dân tộc
Trong khối đại đoàn kết toàn dân tộc, phải đặc biệt chú trọng yếu tố “hạtnhân” Trong Bài nói tại Hội nghị lần thứ 15 Ban Chấp hành Trung ương Đảngkhóa II, tháng 1-1959, Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh đúc kết rút thành kinhnghiệm: “Kinh nghiệm của ta, cách mạng thành công, kháng chiến thắng lợi là
Trang 4do lực lượng đoàn kết, trước hết là đoàn kết trong Đảng”, là cơ sở vững chắc đểxây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Câu 3: Trình bày quan niệm của HCM về điều kiện XD khối đại đoàn kết dân tộc.
Tư tưởng đại đoàn kết dân tộc của Chủ tịch Hồ Chí Minh là một hệ thốngnhững luận điểm, nguyên tắc, phương pháp giáo dục, tập hợp và tổ chức cáchmạng và tiến bộ, nhằm phát huy đến mức cao nhất sức mạnh dân tộc và sứcmạnh thời đại trong sự nghiệp đấu tranh vì độc lập dân tộc, dân chủ và chủnghĩa xã hội Nói một cách khác, đó là tư tưởng xây dựng, củng cố, mở rộng lựclượng cách mạng trong sự nghiệp giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giảiphóng con người Quan điểm chính của Người về đại đoàn kết dân tộc được thểhiện ở những điểm chủ yếu sau:
- Đại đoàn kết dân tộc là vấn đề chiến lược, bảo đảm thành công của cách mạng
Với Hồ Chí Minh, đoàn kết là một truyền thống cực kỳ quý báu của nhândân ta Trong từng thời kỳ, từng giai đoạn cách mạng, có thể và cần thiết phảiđiều chỉnh chính sách và phương pháp tập hợp lực lượng cho phù hợp với nhữngđối tượng khác nhau, nhưng đại đoàn kết dân tộc luôn luôn được Người coi làvấn đề sống còn của cách mạng
- Đoàn kết không phải là thủ đoạn chính trị nhất thời mà là tư tưởng cơ bản, nhấtquán, xuyên suốt tiến trình cách mạng Việt Nam
- Đoàn kết quyết định thành công cách mạng Vì đoàn kết tạo nên sức mạnh, làthen chốt của thành công Muốn đưa cách mạng đến thắng lợi phải có lực lượng
đủ mạnh, muốn có lực lượng phải quy tụ cả dân tộc thành một khối thống nhất.Giữa đoàn kết và thắng lợi có mối quan hệ chặt chẽ, qui mô của đoàn kết quyếtđịnh quy mô, mức độ của thành công
- Đoàn kết phải luôn được nhận thức là vấn đề sống còn của cách mạng
Tại sao Đế quốc Pháp có ưu thế về vật chất, về phương tiện chiến tranhhiện đại lại phải thua một Việt Nam nghèo nàn, lạc hậu trong cuộc chiến xâmlược? Đó là vì đồng bào Việt Nam đã đoàn kết như Chủ tịch Hồ Chí Minhkhẳng định: “Toàn dân Việt Nam chỉ có một lòng: Quyết không làm nô lệ Chỉ
có một chí: Quyết không chịu mất nước Chỉ có một mục đích: Quyết khángchiến để tranh thủ thống nhất và độc lập cho Tổ quốc Sự đồng tâm của đồngbào ta đúc thành một bức tường đồng vững chắc xung quanh Tổ quốc Dù địchhung tàn, xảo quyệt đến mức nào, đụng đầu nhằm bức tường đó, chúng cũngphải thất bại”
Chính sức mạnh của lực lượng toàn dân đoàn kết làm nên thắng lợi củaCách Mạng Tháng Tám Từ thực tiễn đó, Hồ Chí Minh đã rút ra kết luận: “Sửdạy cho ta bài học này: Lúc nào dân ta đoàn kết muôn người như một thì nước tađộc lập, tự do Trái lại, lúc nào dân ta không đoàn kết thì bị nước ngoài xâmlấn” Và Người khuyên dân ta rằng:
“Dân ta xin nhớ chữ đồng:
Đồng tình, đồng sức, đồng lòng, đồng minh”
Đây chính là con đường đưa dân ta tới độc lập, tự do.
Trang 5Đoàn kết dân tộc là mục tiêu, nhiệm vụ hàng đầu của cách mạng
Hồ Chí Minh cho rằng “ Đại đoàn kết dân tộc không chỉ là mục tiêu,nhiệm vụ hàng đầu của đảng mà còn là mục tiêu, nhiệm vụ hàng đầu của cả dântộc” Bởi vì, đại đoàn kết dân tộc chính là nhiệm vụ của quần chúng, do quầnchúng, vì quần chúng Đảng có sứ mệnh thức tỉnh, tập hợp, đoàn kết quần chúngtạo thành sức mạnh vô địch trong cuộc đấu tranh vì độc lập cho dân tộc, tự docho nhân dân, hạnh phúc cho con người
Đại đoàn kết dân tộc là đại đoàn kết toàn dân.
Theo tư tưởng Hồ Chí Minh, “dân” chỉ mọi con dân đất Việt, con rồngcháu tiên, không phân biệt dân tộc đa số, người tín ngưỡng với người không tínngưỡng, không phân biệt già trẻ, gái, trai, giàu, nghèo Nói đến đại đoàn kết dântộc cũng có nghĩa phải tập hợp mọi người dân vào một khối trong cuộc đấutranh chung Người đã nhiều lần nói rõ: “ta đoàn kết để đấu tranh cho thống nhất
và độc lập tổ quốc; ta còn phải đoàn kết để xây dựng nước nhà Ai có tài, cóđức, có sức, có lòng phụng sự tổ quốc và phụng sự nhân dân thì ta đoàn kết vớihọ”
Muốn thực hiện đại đoàn kết toàn dân thì phải kế thừa truyền thống yêunước- nhân nghĩa- đoàn kết của dân tộc, phải có tấm lòng khoan dung, độ lượngvới con người Người cho rằng: liên minh công nông- lao động trí óc làm nềntảng cho khối đại đoàn kết toàn dân, nền tảng được củng cố vững chắc thì khốiđại đoàn kết dân tộc càng được mở rộng, không e ngại bất cứ thế lực nào có thểlàm suy yếu khối đại đoàn kết dân tộc
Đại đoàn kết dân tộc phải biến thành sức mạnh vật chất có tổ chức là Mặt trận dân tộc thống nhất dưới sự lãnh đạo của Đảng
Mặt trận dân tộc thống nhất phải được xây dựng theo những nguyên tắc:
– Trên nền tảng liên minh công nông (trong xây dựng chế độ xã hội mới có thêmlao động trí óc) dưới sự lãnh đạo của Đảng
– Mặt trận hoạt động theo nguyên tắc hiệp thương, dân chủ lấy việc thống nhấtlợi ích của tầng lớp nhân dân làm cơ sở để củng cố và không ngừng mở rộng.– Đoàn kết lâu dài, chặt chẽ, đoàn kết thực sự, chân thành, thân ái giúp đỡ nhaucùng tiến bộ Phương châm đoàn kết các giai cấp, các tầng lớp khác nhau của
Hồ Chí Minh là: “Cầu đồng tồn dị” – Lấy cái chung, đề cao cái chung, để hạnchế cái riêng, cái khác biệt
Đầu năm 1951, tại hội nghị đại biểu Mặt trận Liên – Việt toàn quốc,Người vạch rõ: “ Đại đoàn kết tức là trước hết phải đoàn kết đại đa số nhân dân,
mà đại đa số nhân dân ta là công nhân, nông dân và các tầng lớp lao độngkhác… Bất kỳ ai mà thật thà tán thành hoà bình, thống nhất, độc lập, dân chủ thì
dù những người đó trước đây chống chúng ta, bây giờ chúng ta cũng thật thàđoàn kết với họ” Người chỉ rõ: “Đoàn kết là một chính sách dân tộc, khôngphải là một thủ đoạn chính trị Ta đoàn kết để đấu tranh cho thống nhất và độclập của tổ quốc, ta còn phải đoàn kết để xây dựng nước nhà Ai có tài, có đức, cósức, có lòng phụng sự tổ quốc và phục vụ nhân dân thì ta đoàn kết với họ”.Người còn nhấn mạnh: “Đoàn kết rộng rãi, chặt chẽ, đồng thời phải củng cố
Trang 6Nền có vững, nhà mới chắc chắn, gốc có tốt thì cây mới tốt tươi Trong chínhsách đoàn kết phải chống hai khuynh hướng sai lầm: cô độc, hẹp hòi và đoàn kết
vô nguyên tắc”
Người luôn thể hiện niềm tin vào sự phát triển bền vững của khối đạiđoàn kết dân tộc lâu dài Điều này được thể hiện trong toàn bộ tiến trình cáchmạng Việt Nam
Đại đoàn kết chân thành, thân ái, thẳng thắn theo nguyên tắc tự phê bình, phê bình vì sự thống nhất bền vững
Giữa các bộ phận của khối đại đoàn kết dân tộc, bên cạnh những điểmtương đồng còn có những điểm khác nhau cần phải giải quyết theo con đườngđối thoại, bàn bạc để đi đến sự nhất trí; bên cạnh những nhân tố tích cực vẫn cónhững tiêu cực cần phải khắc phục Để giải quyết vấn đề này, một mặt Hồ ChíMinh nhấn mạnh phương châm “cầu đồng tồn dị”; mặt khác, Người nêu rõ:Đoàn kết phải gắn với đấu tranh, đấu tranh để tăng cường đoàn kết và căn dặnmọi người phải ngăn ngừa tình trạng đoàn kết xuôi chiều, nêu cao tinh thần phêbình và tự phê bình để biểu dương mặt tốt, khắc phục những mặt chưa tốt, củng
cố đoàn kết: “Đoàn kết thật sự nghĩa là mục đích phải nhất trí và lập trườngcũng phải nhất trí Đoàn kết thực sự nghĩa là vừa đoàn kết, vừa đấu tranh, họchỏi những cái tốt của nhau, phê bình những cái sai của nhau và phê bình trên lậptrường thân ái, vì nước, vì dân”
Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định rõ:
“Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết,
Thành công, thành công, đại thành công”
Đoàn kết trong Đảng là cơ sở để đoàn kết toàn dân tộc Đoàn kết toàn dântộc là cơ sở để thực hiện đại đoàn kết quốc tế Tư tưởng Đại đoàn kết của Chủtịch Hồ Chí Minh được thực hiện thành công là một nhân tố quyết định cáchmạng dân tộc dân chủ ở Việt Nam đi đến thắng lợi hoàn toàn và đưa cách mạngViệt Nam lên giai đoạn cách mạng xã hội chủ nghĩa
Trong thực tiễn, việc chuyển sức mạnh đoàn kết dân tộc trong thời kỳ giữnước sang thời kỳ dựng nước không phải là việc dễ dàng Lịch sử đang đòi hỏinhững nỗ lực lớn của Đảng và Nhà nước ta trong lĩnh vực này Vận dụng tưtưởng Hồ Chí Minh trong xu thế hiện nay là hội nhập kinh tế quốc tế, một loạtvấn đề đặt ra mà chúng ta phải chú ý:
– Khơi dậy và phát huy cao độ sức manh nội lực, phải xuất phát từ lợi ích dântộc, từ phát huy nội lực dân tộc mà mở rộng quan hệ hợp tác quốc tế, tranh thủmọi khả năng có thể tranh thủ được để xây dựng, phát triển đất nước
– Trong điều kiện xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa,
để khơi dậy và phát huy tối đa nội lực, nâng cao ý chí tự cường dân tộc, trongchính sách đại đoàn kết, phải chú ý phát huy tính năng động của mỗi người, mỗi
bộ phận để mọi việc từ lãnh đạo, quản lý, đến sản xuất kinh doanh, học tập vàlao động đều có năng suất, chất lượng, hiệu quả ngày càng cao Đồng thời, phảikhắc phục được những tiêu cực của kinh tế thị trường, đặc biệt tâm lý chạy theođồng tiền, cạnh tranh không lành mạnh làm phai nhạt truyền thống đoàn kết, tình
Trang 7nghĩa tương thân tương ái của dân tộc, giải quyết đói nghèo, thu hẹp khoảngcách, ranh giới giữa kinh và thượng, giữa nông thôn và thành thị, cũng cố khốiđại đoàn kết 54 dân tộc anh em, chăm lo đời sống đồng bào dân tộc ít người, đặcbiệt là vùng sâu, vùng xa, tôn trọng tín ngưỡng tôn giáo, các tập quán tốt đẹpcủa dân tộc, kiên quyết loại bỏ những âm mưu lợi dụng tôn giáo, tà giáo để gâyrối.
– Phải xây dựng hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh Phải chống các tệnạn xã hội, nhất là tệ nạn tham nhũng, quan liêu, vi phạm quyền làm chủ củanhân dân, phải biết lắng nghe những ý nguyện chính đáng của nhân dân, phảikịp thời giải quyết những oan ức của nhân dân, làm cho lòng dân được yên Phảitiếp tục đổi mới chính sách giai cấp, chính sách xã hội, đặc biệt coi trọng việcxây dựng mặt trận, đổi mới, hoàn thiện chính sách dân tộc, chính sách tôn giáo,chính sách đối với công nhân, với nông dân, với trí thức, chính sách đối vớicộng đồng người việt nam ở nước ngoài, chính sách đối với các thành phần kinh
tế, tập hợp đến mức rộng rãi nhất mọi nhân tài, vật lực vào sự nghiệp đẩy mạnhcông nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước
– Trong điều kiện thực hiện chính sách mở cửa, hội nhập quốc tế, đa phươnghóa, đa dạng hóa quan hệ đối ngoại trong xu thế khu vực hóa, toàn cầu hóa kinh
tế ngày càng phát triển, đòi hỏi phải củng cố sự đoàn kết với phong trào cáchmạng các nước, đồng thời phải nắm vững phương châm ngoại giao mềm dẻo, cónguyên tắc nhằm thực hiện thắng lợi chính sách đối ngoại hiện nay của Đảng vàNhà nước ta là: Việt Nam muốn là bạn và đối tác tin cậy với tất cả các nướctrong cộng đồng quốc tế, vì hòa bình, hợp tác và phát triển
Câu 4: Trình bày quan niệm của HCM về hình thức tổ chức của khối đại đoàn kết toàn dân tộc - Mặt trận dân tộc thống nhất là gì?
Theo Hồ Chí Minh, “Đoàn kết là sức mạnh, là then chốt của thànhcông” Đoàn kết là truyền thống quý báu và là nguồn sức mạnh to lớn của cáchmạng nước ta Để tập hợp lực lượng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, không được
bỏ sót bất cứ thành phần giai cấp, xã hội nào, miễn là họ có lòng yêu nước, sẵnsàng cống hiến, phục vụ quốc gia, dân tộc Hình thức tổ chức khối đại đoàn kếttoàn dân tộc là Mặt trận dân tộc thống nhất được xây dựng trên nền tảng khốiliên minh công – nông – trí thức, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản ViệtNam
Để thực hiện đại đoàn kết dân tộc, trước hết phải tin vào dân, dựa vàodân, vì lợi ích của nhân dân để phát động các phong trào thi đua yêu nước theoyêu cầu cách mạng trong từng thời kỳ khác nhau, thời kỳ kháng chiến, hòabình, trong sản xuất, chiến đấu, xây dựng đất nước “Ta đoàn kết để đấu tranhcho thống nhất và độc lập của Tổ quốc, ta còn phải đoàn kết để xây dựng nướcnhà”
Đoàn kết cần trên cơ sở hiệp thương dân chủ, chân thành, thẳng thắn,nhân ái, gắn với đấu tranh, tự phê bình và phê bình, có sự nhất trí về mục đích
và lập trường rõ ràng Đoàn kết phải trên cơ sở kế thừa truyền thống yêu nước
Trang 8-nhân nghĩa của dân tộc Ngay cả với “những đồng bào lạc lối lầm đường, ta phảilấy tình thân ái mà cảm hóa họ Có như thế mới thành đại đoàn kết…”
Về phương pháp phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc, trướchết cần làm tốt việc tuyên truyền, vận động nhân dân về sự cần thiết phải đoànkết để tạo nên sức mạnh Trong Di chúc, khi nói về Đảng, Người viết: “Nhờđoàn kết chặt chẽ, một lòng một dạ phục vụ giai cấp, phục vụ nhân dân, phục vụ
Tổ quốc, cho nên từ ngày thành lập đến nay, Đảng ta đã đoàn kết, tổ chức vàlãnh đạo nhân dân ta hăng hái đấu tranh tiến từ thắng lợi này đến thắng lợi khác”
3 NGUYÊN TẮC XÂY DỰNG VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA MẶT TRẬN DÂN TỘC THỐNG NHẤT
Nguyên tắc 1: Mặt trận phải được xây dựng trên nền tảng khối liên minh công – nông – trí thức, đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng.
Theo tư tưởng Hồ Chí Minh, liên minh công - nông - trí thức là một tấtyếu lịch sử khách quan, được chế định bởi các cơ sở xã hội hiện thực và đượchiện thực hóa qua đường lối tập hợp lực lượng của Đảng Cộng sản Điều nàycũng xác định rõ ràng liên minh công - nông - trí thức là nhu cầu tồn tại và pháttriển của cả công nhân, nông dân và trí thức
Trong khối liên minh, Hồ Chí Minh đã xác định giai cấp công nhân là giai cấplãnh đạo Thông qua chính đảng của mình để đề ra đường lối cách mạng, nhữngchủ trương lớn nhằm thực hiện cách mạng giải phóng dân tộc và xây dựng chủnghĩa xã hội Nhưng để thực hiện đường lối đó cần phải có lực lượng
Trong công cuộc đấu tranh giải phóng, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, côngnhân, nông dân rất cần trí thức Công nhân và nông dân tạo nên những cơ sở vậtchất, điều kiện sinh hoạt và làm việc cần thiết, đặt ra các nhu cầu làm động lựccho sự tìm tòi sáng tạo, hoạt động nghiên cứu của trí thức Ngược lại, các lĩnhvực hoạt động của công nhân, nông dân sẽ là môi trường để trí thức đem khoahọc kỹ thuật vào phục vụ cuộc sống
Vì thế, củng cố và tăng cường khối liên minh công - nông - trí thức gắnliền chặt chẽ với quá trình xây dựng và phát triển giai cấp công nhân, giai cấpnông dân và tầng lớp trí thức
Đối với quan hệ giữa giai cấp lãnh đạo và lực lượng cách mạng đông đảonhất trong dân cư, Hồ Chí Minh xác định: “Chỉ có giai cấp công nhân lãnh đạothì nông dân mới được giải phóng Cũng chỉ có thắt chặt liên minh với nông dânthì giai cấp công nhân mới lãnh đạo cách mạng đến thắng lợi Cho nên côngnhân phải chăm chú đến vấn đề nông dân, phải củng cố công nông liênminh” Người cũng chỉ rõ: “Nông dân, công nhân, lao động trí óc đều phải dựavào nhau Nông dân không có sự giúp đỡ của công nhân thì không được Côngnhân không có nông dân cũng không được Lao động trí óc không có côngnhân, nông dân cũng không được”
Liên minh công - nông - trí thức là hạt nhân, cơ sở của khối đại đoàn kếtdân tộc, khối đại đoàn kết toàn dân, tập hợp, thu hút mọi lực lượng yêunước, tiến bộ vào một mặt trận chung thống nhất vì mục tiêu dân giàu, nướcmạnh, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh
Trang 9Hồ Chí Minh còn cho rằng, sự lãnh đạo của Đảng đối với Mặt trận vừa làmột tất yếu, vừa phải có điều kiện ""Đảng không thể đòi hỏi Mặt trận thừa nhậnquyền lãnh đạo của mình, mà phải tỏ ra là một bộ phận trung thành nhất, hoạtđộng nhất và chân thực nhất.
Nguyên tắc 2: Mặt trận dân tộc thống nhất phải hoạt động trên cơ sở đảm bảo lợi ích tối cao của dân tộc, quyền lợi cơ bản của các tầng lớp nhân dân.
Trong mỗi quốc gia dân tộc bao giờ cũng tồn tại những tầng lớp, giai cấpkhác nhau Mỗi giai cấp, mỗi tầng lớp lại có lợi ích khác nhau nhưng tất cả cáclợi ích khác nhau đó đều có một điểm chung là lợi ích dân tộc Quyền lợi củacác tầng lớp, giai cấp có thực hiện được hay không còn phụ thuộc vào dân tộc
đó có được độc lập tự do, có đoàn kết hay không và việc nhận thức, giải quyếtđúng đắn các quan hệ lợi ích đó như thế nào Nguyên tắc đại đoàn kết dân tộc
Hồ Chí Minh là tìm kiếm, trân trọng và phát huy những yếu tố tương đồng, thuhẹp đến mức thấp nhất những yếu tố khác biệt, mâu thuẫn và Người bao giờcũng tìm ra những yếu tố của đoàn kết dân tộc thay cho sự đào sâu tách biệt,thực hiện sự quy tụ thay cho việc loại trừ những yếu tố khác nhau về lợiích Theo Hồ Chí Minh, lợi ích tối cao của dân tộc là độc lập, chủ quyền và toànvẹn lãnh thổ, là bình đẳng, dân chủ, tự do Lợi ích tối cao này là ngọn cờ đoànkết, là sức mạnh dân tộc và là nguyên tắc bất di bất dịch của cách mạng ViệtNam Đó cũng là nguyên tắc bất biến trong tư tưởng Hồ Chí Minh để Người tìm
ra những phương pháp để thực hiện nguyên tắc đó trong chiến lược đại đoàn kếtdân tộc của mình
Nguyên tắc 3: Mặt trận dân tộc phải hoạt động theo nguyên tắc hiệp thương dân chủ, bảo đảm đoàn kết ngày càng rộng rãi và bền vững.
Mặt trận dân tộc thống nhất là tổ chức chính trị – xã hội rộng lớn của cảdân tộc, bao gồm nhiều giai cấp, tầng lớp, đảng phái, dân tộc, tôn giáo khácnhau, với nhiều lợi ích khác nhau Do vậy, hoạt động của Mặt trận dân tộc thốngnhất phải theo nguyên tắc hiệp thương dân chủ
Hiệp thương, tự nó đã nói nên tính chất bình đẳng, bao hàm sự nhân nhượng,thậm chí không loại trừ cả sự thỏa hiệp khi cần thiết, theo đúng nghĩa tích cựccủa khái niệm này Ở khía cạnh khác, hiệp thương cũng là sự thể hiện của vănhóa dân chủ Trong hiệp thương dân chủ thì hiệp thương là cách thức, phươngthức, còn dân chủ vừa là tiền đề vừa là mục tiêu, mục đích Do vậy, tất cả mọichủ trương, chính sách của mình, Đảng phải có trách nhiệm trình bày trước Mặttrận, cùng với các thành viên khác của Mặt trận bàn bạc, hiệp thương dân chủ đểtìm kiếm các giải pháp tích cực và thống nhất hành động, hướng phong tràoquần chúng thực hiện thắng lợi các mục tiêu đã vạch ra Để thực hiện nguyên tắchiệp thương dân chủ phải đứng vững trên lập trường giai cấp công nhân, giảiquyết hài hòa mối quan hệ giữa lợi ích dân tộc và lợi ích giai cấp, lợi ích chung
và lợi ích riêng, lợi ích lâu dài và lợi ích trước mắt… Phải làm cho tất cả cácthành viên trong Mặt trận thấm nhuần lợi ích chung, lợi ích tối cao của dân tộc,phải đặt lợi ích chung lên trên hết,
Trang 10Câu 5: Trình bày quan niệm của Hồ Chí Minh về phương thức xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc.
Quan niệm của HCM về 3 phương thức XD khối đại đoàn kết toàn dân tộc?
Đại đoàn kết được xây dựng dựa trên cơ sở bảo đảm lợi ích tối cao củadân tộc và những lợi ích chính đáng của nhân dân lao động Thực tiễn lịch sử đãxác nhận, suy đến cùng, mối quan hệ giữa các tầng lớp nhân dân trở nên bềnchặt hay không do chính vấn đề lợi ích quy định Ngược lại nếu không thỏa mãnnhững vấn đề tối thiểu về lợi ích thì mọi khẩu hiệu về đoàn kết chỉ là nhữngkhẩu hiệu trống rỗng Tuy nhiên, mối quan hệ lợi ích giữa các giai cấp, tầng lớpluôn là vấn đề hết sức phức tạp, chồng chéo, luôn chứa đựng những yếu tố thốngnhất, mâu thuẫn và không ngừng vận động biến đổi cùng với đời sống thực tiễn
Là một đất nước có một cơ cấu xã hội - giai cấp phong phú mang nhiềunét đặc thù của một xã hội nửa thực dân phong kiến, Hồ Chí Minh hiểu sâu sắc
về nhận thức, thái độ của mỗi tầng lớp nhân dân là hết sức khác nhau, Ngườinhận định: “Cố nhiên, dân chúng không nhất luật như nhau Trong dân chúng,
có nhiều tầng lớp khác nhau, trình độ khác nhau, ý kiến khác nhau Có lớp tiềntiến, có lớp chừng chừng, có lớp lạc hậu” Do chính môi trường, hoàn cảnh sốngkhác nhau đó nên nhận thức và hành động không thể nhất quán, thậm chí cónhững xung đột về vấn đề lợi ích Nhằm quy tụ sức mạnh của cả dân tộc hướngvào mục tiêu chung, tạo nên hợp lực trong công cuộc đấu tranh giải phóng đấtnước, Hồ Chí Minh đã tìm kiếm, trân trọng và phát huy những yếu tố tươngđồng, thống nhất để khắc chế, giải quyết các yếu tố khác biệt, mâu thuẫn Yếu tốtương đồng để quy tụ sức mạnh của cả dân tộc phải phản ánh được khát vọngcháy bỏng của mọi người Việt Nam yêu nước, đó là tinh thần: “Hy sinh tiền bạc,thời gian và cả máu vì lợi ích các dân tộc bị áp bức; tóm lại, phải vị tha vàkhông ích kỷ, phải tuân thủ theo phương châm “TỔ QUỐC TRÊN HẾT” ở mọinơi và mọi lúc”
Mẫu số chung của khối đại đoàn kết dân tộc, theo Người là chân lý:
“Không có gì quý hơn độc lập tự do” Độc lập, tự do là nội dung cơ bản vềquyền thiêng liêng, bất khả xâm phạm của mỗi quốc gia dân tộc, của mỗi cánhân, thành viên trong dân tộc đó Quyền được sống, quyền tự do và quyền mưucầu hạnh phúc là thiêng liêng và bất khả xâm phạm của mỗi con người Song,con người không bao giờ là một chủ thể tách biệt xã hội, con người luôn là conngười xã hội và sống trong lòng mỗi quốc gia dân tộc cụ thể Vì lẽ đó, quyềncủa con người luôn gắn liền với quyền của quốc gia, dân tộc Con người chỉ cóthể mưu cầu hạnh phúc cho chính mình, được sống và được tôn trọng phẩm giákhi quốc gia dân tộc độc lập, tự do Như vậy, xác định mục tiêu phản ánh đượclợi ích căn bản, cấp bách và nóng bỏng nhất của toàn thể dân tộc Việt Nam đangsống trong cảnh độc lập, tự do của Tổ quốc bị đe dọa là phương thức quan trọng
để quy tụ sức mạnh toàn dân tộc của Người
Không chỉ dừng lại ở những khẩu hiệu chung, đối với Người, độc lập dântộc chỉ có giá trị khi gắn liền với tự do, hạnh phúc, với cơm no áo ấm của ngườidân lao động, Người nói: “Nước độc lập mà dân không hưởng hạnh phúc, tự do