1. Trang chủ
  2. » Luận Văn - Báo Cáo

Tổng Hợp 7 Nguyên Tắc Cơ Bản Trong Kế Toán.pdf

12 5 0

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Tiêu đề Tổng Hợp 7 Nguyên Tắc Cơ Bản Trong Kế Toán
Trường học Trường Đại học Stanford
Chuyên ngành Kế Toán
Thể loại Bài viết hướng dẫn
Thành phố Hà Nội
Định dạng
Số trang 12
Dung lượng 211,53 KB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

Microsoft Word 7 NGUYÊN TẮC KẾ TOÁN CƠ BẢN docx 1 7 NGUYÊN TẮC KẾ TOÁN CƠ BẢN 1 CƠ SỞ DỒN TÍCH “Với mục đích chia sẻ kinh nghiệm và kiến thức, từ hôm nay tôi sẽ khởi động chủ đề trao đổi về các Nguyên[.]

Trang 1

1

7 NGUYÊN TẮC KẾ TOÁN CƠ BẢN

1 CƠ SỞ DỒN TÍCH

“Với mục đích chia sẻ kinh nghiệm và kiến thức, từ hôm nay tôi sẽ khởi động chủ đề trao đổi về các Nguyên tắc kế toán cơ bản Chúng ta, những người hành nghề, thường coi nhẹ "sự hiểu biết chuyên sâu" về các nguyên tắc này Thực tế kinh nghiệm của tôi cho thấy nếu ai thực sự am hiểu về các nguyên tắc kế toán thì xử lý kế toán hay các nghiệp vụ kiểm toán, thuế, quản trị tài chính rất chắc tay

Thực tế, để hiểu rõ các nguyên tắc kế toán thì không hề dễ dàng chút nào Mary Barth (Đại học Stanford) từng là thành viên nữ duy nhất trong 14 thành viên của Uỷ ban soạn thảo chuẩn mực kế toán quốc tế (IASB) đã viết một bài cực kỳ ngắn gọn nhưng có cái nhìn cực kỳ "thâm hậu" về các nguyên tắc kế toán Các nguyên tắc này giúp định hình chuẩn mọi công tác kế toán cho dù phục vụ công tác nộp thuế, lập báo cáo tài chính, thậm chí "sáng tạo" trong kế toán

- Vấn đề thứ nhất cần hiểu rõ: Kế toán có 2 giả định cơ bản (Basic Assumptions) và các

nguyên tắc kế toán 2 giả định cơ bản là Cơ sở dồn tích và Hoạt động liên tục Xin nhắc lại đây là 2 giả định trong kế toán, có nghĩa là khi làm kế toán thì chúng ta giả định 2 điều này luôn luôn đúng, chứ không hẳn là nguyên tắc 2 giả định này giống như Tiên đề trong toán học Trong kế toán, mọi hoạt động đều phải dựa trên 2 giả định này, nếu không sẽ phải làm kế toán theo một cách khác đi

Tôi sẽ đi từng giả định một

- Cơ sở dồn tích (Accrual basis): Mọi nghiệp vụ kinh tế, tài chính của doanh nghiệp liên

quan đến tài sản, nợ phải trả, nguồn vốn chủ sở hữu, doanh thu, chi phí phải được ghi sổ

kế toán vào thời điểm phát sinh, không căn cứ vào thời điểm thực tế thu hoặc thực tế chi tiền hoặc tương đương tiền

Giả định Cơ sở dồn tích là tiền đề của nguyên tắc Phù hợp (chúng ta sẽ bàn sau)

- Giả định Cơ sở dồn tích (ngày xưa dịch trong chuẩn mực kế toán nhiều người không hiểu dồn tích là gì) tạo ra các khoản mục trên bảng cân đối kế toán, như các khoản phải thu,

Trang 2

2

phải trả, nhằm phản ánh trung thực và hợp lý các giao dịch khi các giao dịch đã phát sinh, chưa có sự tham gia của dòng tiền (thu và chi)

- Đối lập với Cơ sở dồn tích là Cơ sở tiền (thực thu thực chi) (Cash basis) Nếu bạn làm kế

toán theo Cơ sở tiền thì khi nào có giao dịch tiền thu và chi thì bạn sẽ ghi nhận thu nhập

và chi phí

Þ Từ đó có 2 cách tiếp cận khác nhau trong kế toán

• (1) khi bán hàng và mua hàng, bạn sẽ ghi doanh thu và chi phí (giá vốn) tương ứng

với công nợ phải thu và phải trả Khi thu và trả tiền thì sẽ ghi nhận giảm phải thu

và phải trả Phương pháp này gọi là Phương pháp Tài sản/Nợ, tức là tiếp cận trên

bảng cân đối kế toán

• (2) Khi bán hàng mua hàng và đã có thu - chi tiền thì bạn ghi doanh thu và chi phí

Nhưng để đảm bảo đạt giả định Cơ sở dồn tích, đến cuối kỳ khi lập BCTC, bạn cần xác định đơn vị còn phải thu bao nhiêu, phải trả bao nhiêu để ghi nhận trên

BCĐKT Phương pháp này gọi là Phương pháp Doanh thu/Chi phí, tiếp cận vào

BCKQKD

Ví dụ đơn giản cho 2 phương pháp là: Phương pháp hạch toán hàng tồn kho Kê

khai thường xuyên sẽ là Phương pháp Tài sản/Nợ Khi bạn mua hàng về nhập kho, bạn ghi Nợ HTK/Có Phải trả, vì chưa thu tiền Có nghĩa là bạn có 1 khoản tài sản và một khoản nợ Phương pháp Kiểm kê định kỳ được coi là phương pháp Doanh thu/Chi phí Khi bạn Mua hàng thì bạn ghi nhận vào Chi phí (Tài khoản đầu 6) Đến cuối kỳ, bạn kiểm kê và xác định số hàng còn tồn trong kho và kết chuyển sang khoản mục hàng tồn kho (Tài khoản đầu 15)

Đây thực chất là 2 cách làm khác nhau của kế toán đang có trong thực tế nhằm đáp ứng yêu cầu của Giả định Cơ sở dồn tích

Mary Barth nói rằng, báo cáo tài chính trên giả định Cơ sở dồn tích sẽ tạo khả năng phân tích và dự báo (predictive value) cao hơn so với BCTC trên Cơ sở Tiền, mặc dù tính trung thực và hợp lý có thể

bị ảnh hưởng bởi các khoản dồn tích (Các kế toán thường hay cook bằng cách treo doanh thu trên

Trang 3

3

doanh thu nhận trước 3387 hoặc treo chi phí trên chi phí trả trước, tạm ứng, ) Đó là lý do tại sao

Cơ sở dồn tích được phổ biến và áp dụng rộng rãi

Nhưng chốt lại Cơ sở dồn tích là một Giả định cơ bản trong kế toán

2 HOẠT ĐỘNG LIÊN TỤC (GOING CONCERN)

“Giả định cơ bản tiếp theo là Hoạt động liên tục (Going concern) Ít người hành nghề kế toán lại quan tâm đến giả định này (Trừ dân kiểm toán, vì họ phải đánh giá BCTC có được lập trên giả định doanh nghiệp tiếp tục hoạt động hay không, nếu không họ sẽ phải đưa ý kiến kiểm toán)

- Giả định Hoạt động liên tục: Báo cáo tài chính phải được lập trên cơ sở giả định là doanh

nghiệp đang hoạt động liên tục và sẽ tiếp tục hoạt động kinh doanh bình thường trong tương lai gần, nghĩa là doanh nghiệp không có ý định cũng như không buộc phải ngừng hoạt động hoặc phải thu hẹp đáng kể quy mô hoạt động của mình

Ví dụ tại ngày 15/1/x+1, kế toán đang lập BCTC cho công ty cho năm kết thúc ngày

31/12/X, công ty xảy ra sự kiện cháy hoàn toàn nhà máy duy nhất của công ty đang hoạt động Sự kiện này có thể tạo ra ảnh hưởng là công ty có thể sẽ không hoạt động trong tương lai gần (có nghĩa là trong 12 tháng kể từ ngày 31/12/X)

- Nếu khả năng công ty không thể hoạt động tiếp tục trong 12 tháng như trên là chắc

chắn, thì kế toán không thể lập BCTC theo cách thông thường bởi vì Giả định Hoạt động liên tục đã bị phá vỡ Lúc này BCTC có thể được lập dưới dạng tài sản thuần (Tài sản còn lại) Giống như việc quyết toán thuế để đóng cửa công ty BCTC dạng này được hướng dẫn trong Thông tư 200, đây là lần đầu tiên VN có hướng dẫn dạng này

- Có nhiều yếu tố để đánh giá Giả định Hoạt động liên tục có bị vi phạm hay không Ví dụ:

Sự kiện bất thường xảy ra như cháy nổ ở trên; bị gian lận biển thủ mất hết tiền, tài sản; kết quả kinh doanh tồi tệ hay nợ đến hạn quá lớn mất khả năng thanh toán (Xem thử HAGL) mà không có sự hỗ trợ tài chính hay kế hoạch kinh doanh phục hồi, Người làm kế toán phải đánh giá hết các yếu tố ảnh hưởng đến giả định này khi lập BCTC Thế nên các bạn đừng cook nhiều quá, cho dù lập báo cáo phục vụ thuế, vì báo cáo này có thể phải gửi

Trang 4

4

ngân hàng hay bên nào đó như đi đấu thầu chẳng hạn, họ sẽ dùng công cụ của họ để đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến tính hoạt động liên tục

3 GIÁ GỐC (HISTORICAL COST)

Giá gốc là nguyên tắc cơ bản đầu tiên, nhưng ít bạn để ý đến nó và thực sự hiểu nó

- Giá gốc: Tài sản phải được ghi nhận theo giá gốc Giá gốc của tài sản được tính theo số

tiền hoặc khoản tương đương tiền đã trả, phải trả hoặc tính theo giá trị hợp lý của tài sản

đó vào thời điểm tài sản được ghi nhận

- Trong nguyên tắc này khái niệm giá trị hợp lý rất quan trọng Khái niệm này đã lần đầu

tiên được quy định trong Luật kế toán 2015 tại Việt Nam Hiểu được thì mới đánh giá được scandal kế toán rất hot từ đầu tháng 4/2016 trên thị trường là Eximbank khi họ bán BĐS và tái mua để rồi ghi khống doanh thu và lợi nhuận

- Theo nguyên tắc này, các giao dịch sẽ được ghi theo Giá gốc tại thời điểm phát sinh, người

ta gọi là ghi nhận ban đầu (Initial measurement)

Ví dụ: mua một ô tô về làm TSCĐ, thì tại thời điểm mua ô tô có trạng thái sẵn sàng sử

dụng, nguyên giá của ô tô được ghi theo giá gốc, bao gồm giá mua và các chi phí liên quan trực tiếp khác cho đến thời điểm trạng thái sãn sàng sử dụng Có bạn thắc mắc rằng em mua ô tô toyota trên Vĩnh Phúc, rồi đổ xăng, thuê lái xe lái về HN thì chi phí xăng và thuê lái xe có ghi vào giá gốc không Xin thưa là không, vì cái ô tô đó ở trên Vĩnh Phúc đã sẵn sàng sử dụng rồi, chứ không cần chờ cái biên bản bàn giao đưa vào sử dụng :) (VD này còn liên quan đến một nguyên tắc rất quan trọng trong kế toán là “Bản chất hơn hình thức”

- Và sau khi ghi nhận ban đầu theo giá gốc, thì phần lớn các khoản mục trên BCĐKT lại

không còn ghi theo giá gốc tại thời điểm lập BCTC nữa Gọi là ghi nhận Sau ban đầu

(Subsequent measurement) Ví dụ: tiền ngoại tệ thì đánh giá lại CLTG chưa thực hiện, HTK

thì có thể lập dự phòng nếu giá trị thuần thấp hơn giá gốc, Phải thu thì có thể lập dự phòng nếu khó đòi, … thậm chí TSCĐ sau này sẽ đánh giá lại

Trang 5

5

Mary Barth nói rằng, giá gốc là nền tảng cơ bản trong kế toán nhưng khi lập BCTC thì Giá gốc không có ảnh hưởng lớn trong điều kiện hiện nay Kế toán cần hiểu rõ nguyên tắc này để thực sự có khả năng “sáng tạo” và “tạo ra giá trị” thông qua cung cấp thông tin phù hợp với người sử dụng

4 NGUYÊN TẮC THẬN TRỌNG (CONSERVATISM- PRUDENCE)

Nhiều hơn một thuật ngữ tiếng Anh qua các thời kỳ để thể hiện nguyên tắc thận trong:

Conservatism - Prudence Nó thể hiện sự thay đổi trong nguyên tắc thận trọng khi người hành nghề

áp dụng trong lập BCTC

- Nguyên tắc thận trọng được định nghĩa là sự thận trọng nhất định của người lập báo cáo

tài chính khi đưa ra các ước tính kế toán trong điều kiện không chắc chắn Theo đó, tài sản

và thu nhập không được ghi quá cao, và nợ và chi phí không được ghi quá thấp

Một ví dụ để có thể hiểu hơn về nguyên tắc thận trọng, nhưng cũng là gợi mở để mọi

người tự thảo luận và hiểu thực sự về nguyên tắc thận trong khi lập BCTC:

- Khi thực hiện trích lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho, kế toán đánh giá có 3 khả năng như sau:

• (1) Dự phòng 100%,

• (2) Dự phòng 50%,

• (3) Dự phòng 20%

- Vận dụng nguyên tắc thận trọng, kế toán lựa chọn khả năng (1) Lập dự phòng 100% Lý do

là thận trọng nhất thì lập dự phòng theo tỷ lệ cao nhất Như vậy là đã chưa hiểu và vận dụng sai nguyên tắc thận trọng

Mọi người tiếp tục thảo luận và cho ý kiến về nguyên tắc thận trọng và xử lý tình huống trong ví dụ trên

A) LỢI ÍCH CỦA NGUYÊN TẮC THẬN TRỌNG, HIỂU HƠN VỀ NGUYÊN TẮC NÀY (Anh Nam Tran)

“Bổ sung post của Long Phan về nguyên tắc thận trọng (conservatism) Nhiều người không thích nguyên tắc này vì họ cho rằng nó tạo ra biases trong thông tin kế toán Vì một số người chống conservatism thuôc nhóm có quyền lực trong việc soạn thảo chuẩn mực kế toán quốc tế, nên

Trang 6

6

framework hiện tại của IFRS không còn prudence, mà để cao neutrality Nhiều người dựa vào đây

để cho rằng nguyên tắc thận trọng không còn áp dụng trong kế toán nữa Thực tế hoàn toàn khác, các bằng chứng thực nghiệm cho thấy conservatism không hề giảm, mà có phần gia tăng theo thời gian (xem hình bên dưới)

Điều này cũng khá dễ hiểu Conservatism là một nguyên tắc kế toán đã được áp dụng trong thực tiễn mấy trăm năm nay rồi, trong khi hệ thống chuẩn mực kết toán mới được ban hành mấy chục năm nay Các doanh nghiệp người ta áp dụng nguyên tắc thận trọng không phải vì bị bắt buộc bởi chuẩn mực kế toán, mà bởi nó có những lợi ích nhất định Chính vì thế, dù những người soạn thảo chuẩn mực có loại bỏ nguyên tắc thận trọng khỏi framework, thì không có nghĩa các doanh nghiệp

sẽ không áp dụng nguyên tắc này nữa

Một số lợi ích của nguyên tắc thận trọng:

1 An toàn hơn cho những người cho vay (lenders), nhờ thế giảm chi phí vốn vay cho doanh nghiệp

2 Tránh việc trả thù lao quá cao cho các nhà quản lý dựa trên anticipated profit, để rồi họ cao chạy xa bay trước khi cổ đông nhận ra anticipated profit không bao giờ được realized

3 Giảm chi phí thuế

4 Giảm phí tổn pháp lý (understatement thì ít bị kiện hơn là overstatement)

5 Cung cấp warnings sớm để board of directors can thiệp khi có dấu hiệu doanh nghiệp làm ăn không tốt

6 Tránh sunk cost fallacy (chậm trễ trong việc chấm dứt các dự án đầu tư không có hiệu quả)

Trang 7

7

B) LOẠI RA RỒI LẠI ĐƯA VÀO FRAMEWORK NGUYÊN TẮC THẬN TRỌNG

Chesterton's fence là hình ảnh có tính ẩn dụ (lấy từ cuốn sách "The Thing" của G.K Chesterton), thường được dùng để nói về một nguyên lý: khi muốn cải cách, thay đổi một thể chế, mô hình, hay luật lệ nào đó, cần phải hiểu lý do vì sao nó được hình thành lúc ban đầu Đại ý, nếu đang đi trên đường mà thấy có một cái hàng rào chắn ngang, thì đừng vội phá nó đi chỉ vì mình thấy nó vô lý Người dựng nó lên hẳn có một lý do nào đó để làm thế Nói như các cụ là cái gì tồn tại thì có lý

Việc IASB loay hoay loại nguyên tắc prudence ra khỏi conceptual framework rồi lại tính cách đưa

nó trở lại dưới sức ép của giới chuyên môn là một ví dụ cho việc vi phạm nguyên tắc

"Chesterton's fence" - loại bỏ một nguyên tắc kế toán tồn tại hơn 500 năm trong khi chưa hiểu hết vì sao nó được áp dụng Và cũng như dân chúng vẫn nghe nhạc vàng dù các nhà kiểm duyệt

văn hóa có muốn hay không, người làm kế toán vẫn cứ áp dụng nguyên tắc prudence dù nó đã

không còn nằm trong conceptual framework nữa

C) NGUYÊN TẮC THẬN TRỌNG VỚI SUNK COST FALLACY

Trong Kế toán có một nguyên tắc gọi là "nguyên tắc thận trọng" (conservatism hay prudence) Có nhiều lý do để áp dụng nguyên tắc thận trọng, một trong số đó là để phòng tránh những tổn thất như trường hợp Nhà máy đóng tàu Dung Quất - sunk cost fallacy

- Sunk costs là những khoản đã chi ra và không thể đảo ngược được, bất kể quyết định tiếp

theo như thế nào Về nguyên tắc, các nhà quản lý không nên để tâm tới sunk costs khi quyết định đầu tư hay thoái vốn Nhưng trên thực tế đây lại chính là sai lầm thường xuyên mắc phải Sunk cost fallacy dẫn tới việc cố đấm ăn xôi, thay vì tháo lui đầu tư để bảo toàn vốn thì người ta lại ném thêm tiền vào các dự án càng làm càng lỗ

- Áp dụng nguyên tắc thận trọng trong Kế toán là một cách để ngăn ngừa sai lầm này Theo nguyên tắc này, các khoản lỗ sẽ được ghi nhận ngay khi có "dấu hiệu có thể", còn các

khoản lãi sẽ chỉ ghi nhận khi có "dấu hiệu chắc chắn" Theo đó, khi một khoản đầu tư

được dự báo nguy cơ lỗ cao, thì khoản lỗ đó sẽ được ghi nhận ngay kỳ hiện tại

o Việc làm đó có 2 cái lợi

§ Thứ nhất, nó rung một hồi chuông báo động cho các bên liên quan, buộc

họ phải xem xét một cách kỹ lưỡng hơn có nên tiếp tục đầu tư hay không

Trang 8

8

§ Thứ hai, một lý do quan trọng khiến các nhà quản lý cố đấm ăn xôi là bởi

họ hy vọng một sự may mắn thần kỳ nào đó sẽ giúp họ tránh phải ghi nhận

khoản lỗ Một khi khoản lỗ đã được ghi nhận rồi, các nhà quản lý sẽ không

còn bị chi phối bởi động cơ "giấu lỗ" nữa, và họ sẽ sẵn lòng thoái vốn khi

cơ hội kiếm lời từ dự án không còn nhiều, tránh việc "throw good money after bad"

D) THẬN TRỌNG VỚI NEUTRALITY VÀ ASSYMETRY

Tút cuối về conservatism/prudence – nguyên tắc kế toán gây nhiều tranh cãi nhất.

- Thận trọng (conservatism hay prudence) hiểu nôm na là ghi nhận thu nhập khi có bằng chứng chắc chắn, và ghi nhận chi phí khi có bằng chứng có thể Nói cách khác, tiêu chuẩn

để ghi nhận thu nhập cao hơn tiêu chuẩn để ghi nhận chi phí (theo đó tiêu chuẩn ghi

nhận tài sản cao hơn tiêu chuẩn ghi nhận công nợ) Những người chỉ trích nguyên tắc thận

trọng cho rằng làm như vậy khiến thông tin bị bất đối xứng – asymmetric Nôm na là biến

động về tài sản/thu nhập có xu hướng được phản ánh chậm hơn so với biến động về chi phí/công nợ Những người theo quan điểm này cho rằng thông tin đối xứng (symmetric)

sẽ hữu ích hơn Đó là lý do chính khiến Neutrality được đề cao và Prudence bị loại khỏi

conceptual framework của IFRS năm 2010 (vì mâu thuẫn với neutrality)

Vậy tính bất đối xứng của thông tin có thực sự là vấn đề?

- Thoạt nhìn, dễ có cảm giác sự bất đối xứng thông tin do conservatism gây ra sẽ làm giảm giá trị thông tin kế toán Nhưng nếu suy xét kỹ thì chưa chắc Tính hữu ích của thông tin xét cho cùng được đánh giá dựa trên tác động của thông tin đó tới phúc lợi (welfare) của

người sử dụng thông tin Nếu hàm số phúc lợi của người ta vốn bất đối xứng, thì thông tin bất đối xứng có khi lại tối đa hóa lợi ích Mà, nhìn vào những gì diễn ra trong cuộc sống quanh ta thì nhiều khả năng hàm phúc lợi của con người ta là hàm bất đối xứng Không khó để tìm ví dụ minh họa cho điều này

o Nếu bạn để ý trong các bức ảnh chụp người mẫu, người ta ít khi chụp trực diện

mà thường chụp nghiêng Bố cục bức ảnh cũng vậy, chủ thể chính không xuất hiện chính giữa khung hình mà thường là một phần ba từ trái sang hoặc một phần 3 từ

Trang 9

9

trên xuống (giới nhiếp ảnh gọi là “rule of thirds”) Tóm lại là phải bất đối xứng thì mới đẹp

o Vợ chồng sống với nhau bao năm hạnh phúc, nhưng chỉ một lần thấy chồng liếc cô

gái khác trên bãi biển là sóng gió nổi nên đủ để cuốn trôi lâu đài hạnh phúc bấy lâu Cán cân giữa hạnh phúc và bất hạnh trong trường hợp này quá bất đối xứng

o Trong kinh doanh cũng vậy, lúc lãi thì vui mừng một, nhưng khi lỗ (dù cùng số

tiền) thì đau khổ hai Năm nay tăng cổ tức thì cổ đông chỉ cười cười, may lắm thì cho một like hay thả cho quả tim, nhưng năm sau giảm cổ tức thì cổ đông cho lên mấy diễn đàn Kế toán-Kiểm toán chém cho nát một đời CEO

Þ Tóm lại là mọi thứ quanh ta đều có vẻ rất bất đối xứng Vậy nên, chưa chắc thông tin neutral

đã tốt hơn thông tin conservative Đó có lẽ là lý do vì sao bất chấp việc các nhà soạn thảo chuẩn

mực không thích và đã loại prudence ra khỏi conceptual framework, nhưng trong thực tế người

ta vẫn áp dụng nguyên tắc này Và sau nhiều tranh cãi, có khả năng prudence sẽ lại được xuất

hiện trở lại và có vị trí quan trọng còn hơn xưa

Nếu quả thực conservatism quan trọng như vậy, sao không chơi tới bến luôn (dùng historical cost accounting thay vì fair value, chỉ ghi nhận doanh thu khi chắc chắn thu được tiền )?

Câu trả lời là conservatism quan trọng nhưng tính kịp thời của thông tin (timeliness) cũng quan

trọng không kém Nếu cứ conservative tới bến luôn, thì các thông tin tích cực sẽ bị ém quá lâu,

tới mức không còn có giá trị nữa Nhiệm vụ của những người làm kế toán là phải làm sao cân bằng được hai yêu cầu này, để cung cấp thông tin có giá trị nhất cho các đối tượng cần thông tin Làm được như vậy thì không việc gì phải lo mất job cho mấy con robots Nhỉ! 😁 😁 😁

5 NGUYÊN TẮC PHÙ HỢP (MATCHING)

Đây là nguyên tắc gây tranh cãi thứ hai sau Nguyên tắc Thận trọng Đặc biệt gần đây, cơ quan thuế đang cố gắng "tận dụng" sai nguyên tắc này để tối ưu số thuế thu

- Nguyên tắc Phù hợp (Matching) dựa trên Giả định Cơ sở dồn tích (Accrual basis

assumption) Theo đó, ghi nhận doanh thu phát sinh đồng thời ghi nhận chi phí tạo ra doanh thu

Trang 10

10

- Điểm này cần phải hiểu thật rõ là chỉ có sự phù hợp một chiều Doanh thu - Chi phí, chứ

không có ngược lại Chi phí - Doanh thu, có nghĩa là có chi phí thì phải có doanh thu phát sinh là không chuẩn

- IASB's accounting framework bây giờ đề cao tính neutrality cũng như tuân theo các điều

kiện định nghĩa (definition criteria) và điều kiện ghi nhận (recognition criteria) của các

yếu tố trên báo cáo tài chính, bao gồm Tài sản, Nợ phải trả, Vốn chủ, Doanh thu, Chi phí Nếu giao dịch thoả mãn điều kiện định nghĩa và điều kiện ghi nhận nêu trên thì sẽ ghi nhận vào 5 yếu tố của BCTC này, thay vì cứ phải Doanh thu - Chi phí phù hợp (Xem thêm Phần 1)

- Một điểm nữa là xu hướng thận trọng (Xem thêm Phần 4 và Tổng hợp nguyên tắc thận

trọng), chi phí sẽ có xu hướng bị ghi nhận ngay khi có khả năng thoả mãn điều kiện định nghĩa và ghi nhận của chi phí Theo đó sẽ có nhiều khoản chi phí mà không có doanh thu, điều này là bình thường

- Cơ quan thuế đang quan điểm như thế nào nhằm tối ưu thuế phải thu Họ đang cố quan

điểm là chi phí chỉ được tính vào chi phí hợp lệ cho mục đích thuế khi có doanh thu kèm theo Tất nhiên đấy là quan điểm của cơ quan thuế, cơ quan quản lý tài chính là Bộ Tài chính chưa chắc đã đồng ý và chấp thuận Bởi vì sẽ ảnh hưởng rất lớn đến chi phí phát sinh thêm cho toàn bộ nền kinh tế

Cần rất nhiều thảo luận về nguyên tắc phù hợp này :)

6 BẢN CHẤT HƠN HÌNH THỨC (SUBSTANCE OVER FORM)

- "Bản chất hơn hình thức" là yêu cầu quan trọng bậc nhất khi lập BCTC "Bản chất hơn

hình thức" yêu cầu BCTC khi lập phải tôn trọng Bản chất thực của giao dịch chứ không được lập dựa trên hình thức pháp lý của giao dịch

- "Hình thức pháp lý" của giao dịch là gì? là chứng từ kế toán, hợp đồng, hoá đơn, biên bản

bàn giao, Vậy là không đúng với các thầy cô dạy kế toán trong trường à? Các thầy cô vẫn dạy là căn cứ vào hợp đồng, hoá đơn phát hành, biên bản bàn giao hàng hoá, để ghi

Ngày đăng: 23/03/2023, 18:16

TỪ KHÓA LIÊN QUAN

TÀI LIỆU CÙNG NGƯỜI DÙNG

TÀI LIỆU LIÊN QUAN

🧩 Sản phẩm bạn có thể quan tâm

w