ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM TẠ BÍCH THẢO Tên chuyên đề “THỰC HIỆN QUY TRÌNH CHĂM SÓC, NUÔI DƯỠNG, PHÒNG VÀ TRỊ BỆNH CHO ĐÀN LỢN NUÔI TẠI TRANG TRẠI BÙI HUY HẠNH XÃ TÁI SƠN, HUYỆN TỨ KỲ[.]
ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP THỰC HIỆN
Đối tượng
- Đàn lợn nái sinh sản được nuôi tại trang trại.
Địa điểm và thời gian
- Địa điểm: trang trại lợn Bùi Huy Hạnh xã Tái Sơn, huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương
- Thời gian tiến hành: từ 19/06/2021 đến 21/12/2021.
Nội dung thực hiện
- Đánh giá tình hình chăn nuôi lợn tại trang trại Bùi Huy Hạnh
- Thực hiện các công đoạn chăm sóc, nuôi dưỡng đàn lợn nái sinh sản
- Thực hiện chẩn đoán, phòng bệnh và điều trị cho đàn lợn theo đúng quy định của trại
- Thực hiện các công tác khác tại trang trại như: dọn vệ sinh, nhổ cỏ, trồng rau
Các chỉ tiêu thực hiện và phương pháp thực hiện
3.4.1 Các chỉ tiêu thực hiện
- Tình hình chăn nuôi lợn tại trang trại Bùi Huy Hạnh trong 2 năm gần đây (2020 - 2021)
- Tình trạng sinh sản của lợn nái nuôi tại trang trại
- Chăm sóc, nuôi dưỡng đàn lợn nuôi tại trang trại
- Tình hình mắc bệnh phổ biến trên đàn lợn nái của trang trại
- Kết quả chẩn đoán và điều trị một số bệnh phổ biến cho đàn lợn nái và đàn lợn con tại trang trại
- Kết quả thực hiện công việc khác
3.4.2.1 Đánh giá tình hình chăn nuôi tại trại Để đánh giá tình hình chăn nuôi đàn gia súc tại cơ sở, chúng em tiến hành thu thập thông tin thứ cấp từ cơ sở kết hợp với kết quả theo dõi tình hình thực tế tại cơ sở của bản thân
Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp bao gồm việc thực hiện quan sát hàng ngày để theo dõi và ghi nhận các biến động về cơ cấu đàn lợn cũng như tình hình dịch bệnh tại các trại nuôi lợn Việc này giúp nắm bắt chính xác dữ liệu về sức khỏe đàn lợn và các biến động trong môi trường chăn nuôi, hỗ trợ quản lý hiệu quả và đưa ra các giải pháp phòng chống dịch bệnh kịp thời.
3.4.2.2 Quy trình nuôi dưỡng, chăm sóc lợn nái,lợn con tại trại
Trong quá trình thực tập tại trang trại, em đã tham gia chăm sóc lợn nái đẻ, nái nuôi con và đàn lợn con em trực tiếp vệ sinh, chăm sóc, theo dõi đàn lợn Quy trình chăm sóc lợn nái đẻ, nái nuôi con, lợn con theo mẹ được tuân thủ theo đúng quy trình như sau:
- Đối với lợn nái đẻ tại trang trại, sử dụng thức ăn viên hỗn hợp của Công ty CP Việt Nam
- Lợn nái chửa được chuyển sang chuồng đẻ trước ngày đẻ dự kiến 7-
Trong quá trình chuyển lợn sang chuồng đẻ, cần thực hiện quét dọn, vệ sinh sạch sẽ chuồng lợn trong vòng 10 ngày để đảm bảo môi trường sạch sẽ và an toàn cho động vật Các con lợn được chuyển đi phải được ghi đầy đủ trên bảng đen ở đầu mỗi ô chuồng nhằm quản lý và theo dõi dễ dàng Việc duy trì vệ sinh chuồng trại là yếu tố quan trọng giúp giảm thiểu bệnh tật và nâng cao hiệu quả chăn nuôi.
- Trước ngày dự kiến đẻ 3 ngày cần giảm lượng thức ăn mỗi ngày giảm 0,5 kg ăn cám 567SF
- Một ngày sau khi nái đẻ, lượng thức ăn tăng dần từ 0,5 kg / ngày đến ngày thứ 6, chia làm ba bữa: sáng, trưa, chiều
- Từ ngày thứ 7 đến cai sữa cho ăn tự do
- Đối với lợn nái nuôi con quá gầy hoặc nuôi nhiều con có thể cho ăn tăng lượng thức ăn lên 8 kg/con/ngày
- Phải đảm bảo đủ nước uống cho nái vì lợn nái tiết sữa sẽ uống rất nhiều nước, từ 30 - 50 lít/ngày/nái
- Vệ sinh sát trùng bộ phận sinh dục, bầu vú cho lợn nái trước và sau khi đẻ
- Điều chỉnh nhiệt độ từ 25 - 28ºC trong chuồng là thích hợp nhất
Loại cám được sử dụng theo từng giai đoạn: nái chửa kỳ đầu (tuần 1 -
13) sử dụng cám 566SF, nái chửa kỳ cuối ( tuần 14 - 16) sử dụng cám 567SF Khẩu phần ăn cho lợn nái chửa ở trại được trình bày ở bảng 3.1:
Bảng 3.1 Khẩu phần ăn của lợn nái chửa
Khẩu phần ăn (kg/con/ngày đêm) Số lần cho ăn
16 (lên chuồng đẻ) (sử dụng cám 567F)
Trước ngày đẻ dự kiến
Lợn được cho ăn theo khẩu phần thay đổi hàng ngày, được viết rõ trên bảng cám nhằm đảm bảo cung cấp đầy đủ dinh dưỡng phù hợp Nhu cầu dinh dưỡng của lợn thay đổi theo từng giai đoạn, đặc biệt là trước và sau sinh; trước khi đẻ 3 ngày, lượng thức ăn giảm dần còn 0,5kg/con/ngày, trong khi sau đẻ, lượng thức ăn tăng dần từ 1kg đến 1,5kg/con/ngày, phụ thuộc vào giai đoạn mang thai, tình trạng nái, sức khỏe, nhiệt độ môi trường và chất lượng thức ăn Việc điều chỉnh khẩu phần ăn hợp lý giúp duy trì sức khỏe và năng suất sinh sản tối ưu cho đàn lợn.
Công tác chăm sóc và nuôi dưỡng đàn lợn đóng vai trò quan trọng trong ngành chăn nuôi, giúp lợn phát triển nhanh chóng, đồng đều và giảm nguy cơ mắc bệnh Thực hiện tốt các công tác này không chỉ nâng cao hiệu quả chăn nuôi mà còn góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững của ngành Trong quá trình thực tập tại cơ sở, em luôn cố gắng hoàn thành tốt các nhiệm vụ chăm sóc và nuôi dưỡng đàn lợn để đảm bảo sức khỏe và năng suất chăn nuôi cao nhất.
- Nái bắt đầu đẻ tiêm kháng sinh amox 20ml/con
- Nái đẻ hết con tiêm oxytocin 2ml/con
- Ngày 2 sau đẻ tiêm oxytocin 2ml/con
- Ngày 3 sau đẻ tiêm kháng sinh 20ml amox + oxytocin 2ml/con
- Ngày 5 sau đẻ tiêm kháng sinh amox 20ml/con
Những biểu hiện của lợn sắp đẻ:
+ Biểu hiện từ 7 - 10 ngày trước đẻ bầu vú căng lên và cứng, âm hộ sưng mọng
+ Tới ngày thứ 1 - 2 trước đẻ, nái bồn chồn, phá chuồng, đái nhiều, tuyến vú bắt đầu tiết sữa
+ Bắt đầu từ 6 - 12 giờ trước đẻ, sữa tiết ra thành tia sữa
Trước khi sinh từ 30 phút đến 1 giờ, âm hộ của lợn xuất hiện dịch nhờn màu hồng lẫn phân su, báo hiệu sắp sinh Trong quá trình sinh, nái thường nằm nghiêng một bên, hơi thở đứt quãng, cùng với các phản ứng như ép bụng, ép đùi và cong đuôi để rặn đẻ thành công Việc đỡ đẻ cho lợn cần theo dõi kỹ các dấu hiệu này để hỗ trợ kịp thời, đảm bảo quá trình sinh diễn ra suôn sẻ.
+ Tiêm kích đẻ và kháng sinh cho nái:
Mục đích: cho nái đẻ đồng loạt theo nhóm, cai sữa đồng loạt, thuận lợi cho việc tổ chức công việc
Liều sử dụng: 2ml/con Đường tiêm: tiêm bắp
Liệu trình tiêm: tiêm 1 mũi trước ngày để dự kiến 1 - 2 ngày
Mục đích của việc sử dụng là phòng ngừa viêm vú, viêm tử cung và các bội nhiễm do vi khuẩn gây ra ở đàn nái Thuốc kháng sinh phù hợp gồm các dòng sản phẩm chứa hoạt chất amoxycicline, giúp giảm thiểu hiện tượng nhiễm trùng hiệu quả Đường sử dụng là tiêm bắp cổ, sử dụng kim loại số 18 để đảm bảo tiêm chính xác và an toàn.
Liều sử dụng: tùy theo hoạt chất có chứa trong từng dòng sản phẩm (20ml/nái)
Liệu trình tiêm: tiêm cho nái 2 mũi, mũi 1 khi vỡ ối, mũi 2 tiêm sau mũi 1 từ 48 giờ
* Truyền dịch pha sẵn: lợn đẻ gần xong thì truyền (20ml canxi và 50ml thuốc bổ)
+ Chuẩn bị quây úm: duy trì ổn định nhiệt độ quây úm từ 33 - 35 o C (dùng bóng sưởi hồng ngoại)
Chuẩn bị nái trước đẻ là bước quan trọng để đảm bảo sức khỏe cho chó mẹ và giống nòi Cần vệ sinh sạch sẽ cho nái bằng cách dùng khăn mềm thấm dung dịch sát trùng để lau sạch bầu vú và bộ phận sinh dục Việc này giúp phòng tránh các bệnh nhiễm trùng, tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình sinh đẻ diễn ra thuận lợi và an toàn.
Thao tác đỡ đẻ bao gồm việc xách ngược 2 chân sau của lợn con khi sinh ra, làm sạch sản dịch trong miệng và mũi để đảm bảo lợn thở thuận lợi, thắt dây rốn và nhúm lợn vào bột Mistral để làm khô trước khi cho vào ô úm Sử dụng bóng sưởi để giữ ấm cho lợn con là rất quan trọng, đặc biệt vào mùa đông, nhằm tránh lợn con bị mất nhiệt Đưa lợn con đi bú sữa đầu trong vòng 1 giờ sau sinh để cung cấp nguồn sữa cần thiết, sau đó nhanh chóng cho vào ô úm để giữ ấm và hình thành thói quen nằm nghỉ sau khi ăn.
Chỉ can thiệp khi lợn mẹ rặn đẻ lâu và khó khăn, không được can thiệp khi quá trình đẻ của lợn nái diễn ra bình thường
3.4.2.4 Kỹ thuật can thiệp lợn đẻ khó
+ Lợn đẻ khó có một số biểu hiện sau:
- Lợn đứng lên nằm xuống nhiều lần, vỡ ối, có ra phân xu, có nhiều cơn rặn đẻ nhưng không đưa được con con ra ngoài
- Quá trình rặn đẻ liên tục làm cho mắt lợn mẹ trở nên đỏ
- Lợn mẹ kiệt sức: thở nhanh, quá trình rặn đẻ nhiều nên cơ thể kiệt sức + Cách xử lý lợn đẻ khó:
- Lợn đẻ khó: ta có thể trợ giúp lợn mẹ bằng cách móc con, trước khi móc phải rửa sạch tay, đeo găng tay, bôi gel trơn và tránh làm xây xát đường sinh dục lợn nái khi móc Lợn có thể nằm quá lâu mà không đẻ thì ta nên vỗ cho lợn ngồi hoặc đứng dậy, cũng có thể xoa vú và bụng kích thích lợn đẻ
+ Vệ sinh lợn nái sau đẻ:
- Dụng cụ: thùng đựng nước sạch pha thuốc sát trùng Neogen (1/500), chổi lau, bàn chải
- Gom nhau và sản dịch vào bao tải có linon
- Cho lợn mẹ đứng dậy
- Vệ sinh phần mông và 2 chân sau nái mẹ, vệ sinh bầu vú, vệ sinh sàn chuồng đẻ (sàn bê tông và sàn nhựa)
- Chờ lợn mẹ nằm xuống, cho lợn con vào bú
* Quy trình chăm sóc và nuôi dưỡng đàn lợn con theo mẹ
Ngay sau khi sinh, lợn con được tiến hành cắt dây rốn để đảm bảo sức khỏe và phát triển tốt Đối với lợn nái không cho con bú, cần kiểm tra răng nanh của lợn con để phòng tránh các vấn đề về sức khỏe Trong vòng 3 tiếng sau sinh, nên mài nanh cho lợn con để giảm thiệt hại và hỗ trợ việc bú bình an toàn, giúp lợn con phát triển tốt và khỏe mạnh hơn.
Khi sinh, lợn con còn yếu cần được ghép đàn để bú sữa đầu, giảm tỷ lệ chết do còi cọc và đảm bảo sự đồng đều cho đàn lợn con Trước khi thực hiện ghép đàn, cần xem xét tổng thể đàn và đánh dấu những con cần ghép, chú ý ngày đẻ thực tế của nái để tránh chênh lệch tuổi gây không đồng đều trong đàn Việc ghép đàn dựa vào trọng lượng sơ sinh, bầu vú của lợn mẹ, tình trạng của nái già hoặc hậu bị, cùng với sức khỏe của cả lợn mẹ và lợn con để đạt hiệu quả cao nhất.
Thời điểm lý tưởng để ghép đàn là ngay sau khi lợn con sinh ra Việc ghép lợn con cùng ngày tuổi và trọng lượng giúp đảm bảo sự thuận lợi trong việc bú sữa đầu đầy đủ Điều này càng giúp nâng cao khả năng phát triển và sức khỏe của lợn con trong những ngày đầu đời.
+ 1 ngày tuổi lợn con được uống kháng sinh amoxylin, mài nanh
+ 2 - 3 ngày tuổi lợn con được cắt số tai và tiêm chích sắt, cắt đuôi, uống kháng sinh amoxylin
+ 3 - 4 ngày tuổi lợn con được cho uống thuốc phòng cầu trùng
+ 5 - 7 ngày tuổi lợn con được tiến hành thiến lợn đực
+ Lợn con được từ 5 - 6 ngày tuổi tập cho ăn bằng cám riêng để tập ăn + Lợn con 7 ngày tuổi được tiêm phòng Suyễn (mycoplasma)
+ Lợn con được 14 ngày tuổi tiêm Circo
+ Lợn con được 19 - 23 ngày tuổi sẽ được tiến hành cai sữa
Tập ăn cho lợn con 5 - 6 ngày tuổi
- Lợn con 5 ngày tuổi được lắp máng tập ăn, máng được lắp cách xa vòi nước để tránh lợn nghịch nước bắn tung tóe
- Cho một ít cám 550SF vào máng tập ăn để lợn con dễ làm quen dần với thức ăn
- Sau khi lợn con quen và ăn được thì tăng dần khẩu phần và bổ sung thêm kháng sinh amoxylin vào thức ăn
* Cai sữa cho lợn con: lợn con 21 - 28 ngày tuổi Tiến hành cai sữa những đàn đã đạt khối lượng yêu cầu và lợn con ăn cám tốt
Trong quá trình chăm sóc lợn con, việc giữ vệ sinh ô chuồng, tránh để mẹ đè phân làm bẩn bầu vú, và thường xuyên thay thảm để tránh ẩm ướt là rất quan trọng Đồng thời, cần chú ý giữ ấm cho lợn con trong tuần đầu đời để đảm bảo sức khỏe tốt nhất Sức khỏe lợn con trong những ngày đầu rất cần được quan tâm vì đây là nền tảng quan trọng cho sự phát triển toàn diện của chúng sau này.
3.4.2.5 Quy trình phòng bệnh cho lợn tại trại