Báo cáo thực tập: Hội nhập afta,cơ hội và thách thức với công ty bóng đèn-phích nước Rạng Đông.
Trang 1Bộ giáo dục và đào tạo Trờng đại học kinh tế quốc dân -************ -
Khoa kinh tế và kinh doanh quốc tế Chuyên ngành quản trị kinh doanh quốc tế
đề án môn học
Đề tài:
hội nhập afta,cơ hội và thách thức với công ty bóng phích nớc rạng đông
Giáo viên hớng dẫn:th.s Bùi Huy Nhợng
Sinh viên :Nguyễn Thạc LợiLớp :KDQT
Khoá :42
Hệ : chính quy
Hà Nội – 2003
Lời mở đầu
Trang 2ở cửa và hội nhập với các nớc trong khu vực và trên toàn thế giới
đang là xu thế tất yếu mà mọi nền kinh tế đều bị cuốn hút vào Trong bối cảnh đó, Việt Nam đã cam kết tham gia khu vực mậu dịch tự do ASEAN –AFTA(Asean Free Trade Area) ngay khi trở thành thành viên chính thức của ASEAN từ ngày 28/7/1995 Nội dung chính của AFTA là việc thực hiện cắt giảm thuế quan đối với sản phẩm xuống còn 0-5% theo chơng trình u
đãi thuế quan có hiệu lực chung –CEPT(Common Effective Preferential Tariffisheme ) , thực hiện loại bỏ các hàng rào thơng mại phi thuế quan đối với hàng hoá xuất khẩu ,bỏ các rào cản đối với đầu t nớc ngoài ,hợp tác trong lĩnh vực hải quan ,đảm bảo lu thông các loại hàng hoá trong khu vực một cách thông
M
thoáng Vì là thành viên mới, Việt Nam đợc phép hoàn thành CEPT chậm hơn các nớc sáng lập (ASEAN-6) ba năm ,tức là năm 2006
Việt Nam tham gia AFTA với trách nhiệm ,nghĩa vụ thực hiện tự do hoá
th-ơng mại ,có nghĩa là tham gia vào cuộc cạnh tranh thị trờng ,tham gia vào một sân chơi chung với những luật chơi chung không có ngoại lệ ,không có u đãi ,miễn trừ
Do đó có thể nói rằng một trong những khó khăn , thử thách đối với các doanh nghiệp Việt Nam nói chung và Công ty bóng đèn – phích nớc Rạng Đông (BĐPNRĐ) nói riêng là cần xây dựng chiến lợc và các giải pháp khả thi để nâng cao sức cạnh tranh , hội nhập nhanh chóng vào lộ trình cắt giảm thuế quan theo ch-
ơng trình CEPT Đây không chỉ là yêu cầu tất yếu mà còn là nhân tố quan trọng
ảnh hởng đến thành bại của nền kinh tế Việt Nam trong khuôn khổ AFTA
Với khuôn khổ của một bản đề án ,bài viết chỉ muốn tìm hiểu về tác động của việc gia nhập AFTA của Việt Nam đối với công ty BĐPNRĐ và những phản ứng của công ty trớc xu thế liên kết kinh tế Qua đây em cũng xin chân thành cảm ơn tới thầy giáo –th.s Bùi Huy Nhợng cùng các thầy, cô giáo trong khoa đã tận tình giúp đỡ để em có thể hoàn thành bài viết này
Trang 3Tuy nhiên , do trình độ và thời gian có hạn nên bản đề án này không tránh khỏi khiếm khuyết Em rất mong nhận đợc những ý kiến đóng góp của thầy cô và
từ phía các bạn để những bài viết về sau có chất lợng cao hơn
Trang 4Hiện nay , trên địa bàn cả nớc có 14 công ty sản xuất bóng đèn ,trong đó có 7 công ty nớc ngoài ,cạnh tranh quyết liệt.Song,Công ty bóng đèn phích nớc Rạng
Đông (BĐPNRĐ) -đơn vị đợc Chủ tịch nớc phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao
động thời kì đổi mới(2000)vẫn sản xuất ổn định ,liên tục phát triển với tốc độ cao ,chủ động bớc vào lộ trình hội nhập kinh tế quốc tế
1.1.1 Năm năm đầu t đổi mới
Đó là chơng trình đi tắt , đón đầu hiện đại hoá công nghệ sản xuất đa dạng hoá sản phẩm của Công ty đợc thực hiện liên tục từ năm 1998 đến 2002 , với tổng vốn đầu t 120 tỷ đồng ,trong đó nội lực cán bộ công nhân viên(CBCNV) Công ty
đóng góp 68 tỷ đồng Động lực và mục tiêu đổi mới đã thúc giục cộng đồng Công
ty bắt tay ngay vào ba chơng trình cụ thể , quyết định vận mệnh sống còn của mình trên thơng trờng Một là chơng trình đầu t dây chuyền sản xuất đèn huỳnh quang Compact Đây là dây chuyền hoàn chỉnh đầu tiên có mặt tại Việt Nam Sau một thời ngắn , lắp đặt và chạy thử , đúng dịp kỷ niệm ngày giải phóng Thủ đô 10/10/2002 Công trình “Dây truyền đầu t sản suất đèn huỳnh quang Compact tiết kiệm điện năng” đợc cắt băng khánh thành , chính thức đi vào hoạt động Tiếp đó
là chơng trình đa dạng hoá chủng loại sản phẩm chuẩn bị xuất khẩu , công ty đã
tự thiết kế chế tạo đợc một dây chuyền sản xuất ruột phích nối thân theo công nghệ Nhật Bản , có năng lực sản xuất một triệu sản phẩm phích cao cấp /năm Chỉ trong thời gian 9 tháng cuối năm 2002 , Công ty đã cho ra đời hơn mời loại sản phẩm phích cao cấp nh phích ấn , phích có cốc lọc trà đa dạng mẫu mã , phích cháo , phích cốc Công trình cuối cùng trong chơng trình năm năm hiện đại hoá của Công ty là dây chuyền sản xuất chấn lu với máy dập thép Silic đạt trình độ trung bình tiên tiến trong khu vực , với công suất 500 lần dập /phút , thay thế việc trớc đây vật t này do đơn vị bên ngoài cung cấp với giá cao , lại thờng xuyên bị
động về chất lợng và thời gian giao hàng
Sau năm năm hiện đại hoá thiết bị , công nghệ mới , cơ cấu sản phẩm của Công ty đã có bớc thay đổi lớn Bên cạnh các sản phẩm truyền thống , vốn đợc sự
Trang 5tín nhiệm cao của ngời tiêu dùng cả nớc , Công ty đã cho ra đời hàng loạt sản phẩm mới đáp ứng yêu cầu mới phù hợp Trong bối cảnh chung giá điện tăng (10/2002) , Công ty đã tung ra thị trờng đèn huỳnh quang T8 , tiết kiệm 10% điện năng tiêu thụ, loại cao cấp sử dụng bột huỳnh quang nguyên tố hiếm còn tăng quang thông thêm 20% So với đèn T10 , tính tổng hợp tiết kiệm 30%, nếu cùng l-ợng quang thông Công ty đã cung cấp rộng rãi trên thị trờng đèn huỳnh quang Compact nhằm thay thế dần đèn dây tóc, cùng quang thông nh nhau, song điện sử dụng chỉ bằng 20%, tiết kiệm 80% năng lợng điện ,tuổi thọ lại tăng 5-6 lần Rồi các loại máng đèn cao cấp đồng bộ có lắp chấn lu, Stater đạt tiêu chuẩn quốc tế, có mặt phản quang inox nhằm tập trung cao ánh sáng vào diện tích chiếu sáng hữu ích cho ngời sử dụng Sản phẩm phích cao cấp, đa năng, tiện dụng đã đáp ứng nhu cầu cao và xuất khẩu Thực hiện thành công các dây truyền đầu t, một lần nữa Công ty đã khẳng định phơng châm lấy hiệu quả sản xuất kinh doanh hiện có làm nguồn vốn chủ yếu để đầu t phát triển và cũng chính từ các dây chyền đầu t này đã góp phần quan trọng vào kết quả sản xuất kih doanh năm 2002 avf những năm tiếp theo Cụ thể, năm mở đầu 2002 , Công ty đã sản xuất gần 38 triệu chiếc bóng đèn tròn, tiêu thụ 36 triệu 755 nghàn chiếc; hơn 4 triệu chiếc phích hoàn chỉnh (tăng 23,99%) , tiêu thụ 3.908.000 chiếc (tăng 32,21%).Riêng ruột phích do đại tu 3,5 tháng sản lợng sản xuất 3.883 nghàn (bằng 70,51%) song tiêu thụ hơn 5 triệu chiếc (tăng 32,295) so với 2001 Đặt biệt từ tháng 10/2002 , khâu sản xuất bình phích, lắp ghép ruột có đột phá về giảm tiêu hao vật t, giá rẻ , tiêu thụ tốt.
Bốn năm liên tục, doanh số tiêu thụ của Công ty tăng , năm sau so với năm
tr-ớc bình quân từ 50 tỷ đồng trở nên Theo đó, lợi nhuận thực hiện cũng tăng khá Năm 1998 đạt 9,7 tỷ đồng , thì các năm tiếp theo 1999,2000,2001 và 2002 là 11 tỷ, 12,5 tỷ , 15,4 tỷ, và 17,8 tỷ đồng Nộp ngân sách nhà nớc cũng cao tơng ứng Ghi nhận những thành tích đã đạt đợc của Công ty, Thủ tớng Chính phủ đã tặng Cờ Thi đua cho đơn vị dẫn đầu nghành Công nghiệp năm 2002 Tổng Liên đoàn Lao
động Việt Nam tặng cờ Công đoàn cơ sở vững mạnh
Trang 6Hội nhập
Bớc vào năm kế hoạch 2003, ngay từ tháng đầu đã dồn dập thử thách Giá cả vật t đầu vào liên tục tăng Từ 1/7/2003 trở đi , hàng rào bảo hộ của Nhà nớc là thuế suất nhập khẩu đối với các sản phẩm của Công ty, từ 40-50% xuống còn 20%
và từ 01/01/2005 chỉ còn 0-5%.Công ty coi đây là cuộc đọ sức mới quyết liệt đối với sự tồn tại của mình chính vì vậy , ngay từ đầu năm Công ty đã đánh giá những
điểm mạnh , điểm yếu của mình trong giai đoạn vừa qua để từ đó tìm ra phơng ớng và giải pháp thực hiẹn cho giai đoạn tới 2003-2005
Điểm mạnh truyền thống, lớn nhất là nhân tố \nội lực con ngời, Công ty đã
xây dựng đợc một cộng đồng những ngời công nhân lao động có sức phấn đấu cao , ý chí tự trọng và tự lực, tự cờng , đồng thuận và đoàn kết trên dới một lòng Với số tiền đóng góp 68 tỷ đồng của gần 1.300 CBCNV cho Công ty vay để hoàn thành kế hoạch đầu t tới năm 2002, và cùng với một cơ chế điều hành chính sách phân phối thu nhập hợp lý , công khai, và công bằng đã khuyến khích lao động sáng tạo của tất cả mọi thành viên
Mặt mạnh thứ hai là bề dầy 40 năm , uy tín Công ty, thơng hiệu Rạng Đông
in sâu trong tiềm thức ngời tiêu dùng cả nớc Nhiều năm liền sản phẩm của Công
ty đợc bình chọn Hàng Việt Nam chất lợng cao, Huy chơng Vàng và Cúp vàng chất lợng sản phẩm qua các kì hội chợ Đặc biệt, hơn mời năm nay, Công ty đã có hơn 6.000 đại lý, cửa hàng tiêu thụ sản phẩm có mặt trên khắp cả 61 tỉnh, thành của cả nớc với bạn hàng lâu đời, gắn bó thuỷ chung là một vốn quý mà không phải Công ty nào cũng xây dựng đợc Một số loại sản phẩm của Công ty đã đợc sản xuất với nhiều mức chất lợng,với các mức giá cả tơngứng theo chỉ đạo của Bộ Công Nghiệp , “phù hợp với sức mua của các phân đoạn thị trờng “ Ngoài các loại hàng đáp ứng số đông đối tợng tiêu dùng, Công ty còn loại chất lợng cao để xuát khẩu và đáp ứng nhu cầu có yêu cầu cao, loại chất lợng vừa phải, bảo đảm tiêu chuẩn Việt Nam, giá cả phải chăng đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của bà con nghèo miền núi, hải đảo vùng sau , vung xa
Trang 7Điểm mạnh thứ ba là kết quả năm năm đầu t đúng hớng, thích hợp , tiết
kiệm và hiệu quả đã đổi mới toàn bộ các dây chuyền sản xuất đạt trình độ tự động hoá cao, tăng sản lợng gắn liền với tăng chất lợng sản phẩm, theo đó hạ giá thành
để cạnh tranh tiêu thụ , thu út bạn hàng Chính vì vậy mà trớc tình hình giá cả nhiều loại vật t đầu vào tăng cao: xăng , dầu, gas tăng 30-40%, các loại thép làm máng đèn, chấn lu 30-40%, giá hạt nhựa làm vỏ phích , đui đèn tăng gấp đôi, giá
điện nớc tăng, cha kể việc nhà nớc tăng 38% mức lơng tối thiểu đã làm tăng gía thành sản phẩm , trong khi đầu ra thì cung tăng nhanh hơn cầu, lãnh đạo Công ty
đã xác định trong một thời gian phải giảm 10% giá thành sản phẩm để đến 01/07/2003 dù thuế nhập khẩu hàng ngoại có giảm 50-60% so với hiện nay, thì các sản phẩm của Công ty vẫn đủ sức cạnh tranh phát triển
1.2 Rạng Đông chấp nhận cuộc chơi mới
1.2.1 Giới thiệu về Công ty bóng đèn phích n– ớc rạng đông
Nghành hàng : Điện
Giám đốc: Nguyễn Đoàn Thăng
Địa chỉ: 15 Hạ Đình ,Thanh Xuân , Hà Nội
Thị trờng trong nớc : Toàn quốc
Thị trờng xuất khẩu : Hàn Quốc, Trung Đông (Ai cập, Iran, Iraq, Jordan ), SriLanka
1.2.2 bài toán hội nhập
Trang 8Từ ngày 1-1-2003, Việt Nam bắt đầu thực hiện chơng trình cắt giảm thuế nhập khẩu đối với hàng hoá của các nớc ASEAN theo lộ trình tham gia Khu vực Mậu dịch tự do ASEAN (AFTA) Trong khi không ít doanh nghiệp còn cha tìm đ-
ợc một chiến lợc phát triển phù hợp thì Công ty BĐPNRĐ đã sẵn sàng với thử thách đó , chấp nhận một cuộc chơi mà chỉ có gia thành và chất lợng mang tính cạnh tranh mới quyết định đợc sự tồn tại của thơng hiệu Rạng Đông
Năm 2003 với doanh nghiệp Việt Nam quả là một năm đầy “hứa hẹn” khi mà hiệu lực của AFTA đã thực sự có hiệu lực Chỉ tính riêng lĩnh vực sản xuất bóng
đèn, Công ty BĐPNRĐ phải cạnh tranh với nhiều hãng nổi tiếng thế giới mà thơng hiệu đã quá quen thuộc với ngời Việt Nam nh : Philips, Osram, General Electric, Toshiba Đứng tr… ớc cuộc cạnh tranh đầy cam go này, hơn 12 năm “thời kì đổi mới “, nhất là 5 năm gần đây, Công ty BĐPNRĐ đã nhanh chóng khảo sát thị tr-ờng trong , ngoài nứơc, âm thầm tham gia vào cuộc cạnh tranh Giám đốc Công
ty , ông Nguyễn Đoàn Thăng, luôn nhấn mạnh : “Đối với Rạng Đông , quá khứ là niềm vui còn tơng lai là thử thách Muốn thành công phải biết đầu t đổi mới công nghệ , phát triển nguồn nhân lực và hiện đại hoá công tác quản lý” Chỉ tính từ năm 1998, công ty đã dành phần lớn vón đầu t cho đổi mới công nghệ, thay thế toàn bộ dây chuyền sản xuất sản phẩm truyền thống bóng đèn và phích nớc cũ bằng một dây chuyền mới Việc chuyển sang sản xuất tự động hoá của Rạng Đông hiện nay có thể coi là một đòn bẩy quan trọng đối với lộ trình hội nhập AFTA của Công ty Bên cạnh đó , Công ty đã tổ chức ứng dụng công nghệ thông tin hiện đại,
vi tính hoá toàn bộ các khâu, các công đoạn của lao động , sản xuất nhằm đa sản phẩm của Công ty cạnh tranh với hàng hoá Thái Lan, Indonesia, Trung Quốc, Nhật Bản là những đối thủ cạnh tranh từng làm Công ty chao đảo một thời ngay…trên thị trờng nội địa Năng suất và chất lợng sản phẩm Công ty tăng cao trong khi giá thành vẫn luôn tìm phơng thức hạ xuống Công ty giờ đây đã sản xuất đợc những chi tiết bán thành phẩm là thứ trớc đây còn phải nhập ngoại Bên cạnh những sản phẩm truyền thống, Công ty đã tạo đợc nhiều sản phẩm mới mà nổi bật
Trang 9là bóng đèn huỳnh quang T8 và huỳnh quang Compact Đèn huỳnh quang T8 là sản phẩm ứng dụng công nghệ và vật liệu mới, cùng phát ra lợng sáng nh nhau nh-
ng đèn huỳnh quang T8 tiêu thụ điẹn năng giảm 10% so với đèn huỳnh quang thừơng Sản phẩm đèn huỳnh quang Compact kích thớc nhỏ nhẹ , tiết kiệm đến 80% điện năng so với đèn dây tóc thông thờng và có tuổi thọ cao gấp 5 đến 10 lần
Về sản phẩm phích nớc, néu nh trớc đây Công ty chỉ có loại 2 lít thì nay đã có hàng chục loại, kiểu dáng phong phú, đẹp , bền, giá cạnh tranh, đợc khách hàng từ nông thôn đến thành htị đánh giá cao Phích ấn , phích có cốc lọc trà đã đẻ lại ấn…tợng tốt đẹp trong lòng ngời tiêu dùng
Nắm trong tay công nghệ hiện đại nhng Công ty vẫn đánh giá cao nhân tố con ngời: “Con ngời mới chính là nhân tố quyết định sự thành công trong sản xuất Nếu con ngời cha đủ khả năng, cha đủ tri thức thì mọi công nghệ dù có hiện đại
đến đâu cũng rở nên vô nghĩa “ ở Công ty BĐPNRĐ,Công ty thờng xuyên mở các lớp bồi dỡng nghiệp vụ, tạo đièu kiện thuận lợi cho độ ngũ kĩ s, cán bộ, công nhân quản lý vận hành có tay nghề cao,yêu nghề,luôn gắn bó với Công ty,giúp đỡ nhau hoàn thành nhiệm vụ, nâng cao ý thức trách nhiệm với lao động sản xuất
Là đơn vị với truyền thống hơn 40năm sản xuất , sản phẩm bóng đèn phích nớc Rạng Đông đã trở thành thơng hiệu đầy uy tín, thấm sâu vào tiềm thức ngừơi tiêu dùng Việt Nam Rạng Đông hôm nay đang hội nhập, thắp lên ngọn lửa niềm tin h-ớng về tơng lai
Trang 10Một trong những khó khăn , thử thách đối với Công ty BĐPNRĐ hiện nay là cần xây dựng chiến lợc và các giải pháp khả thi để nâng cao năng lực cạnh tranh , hội nhập nhanh chóng vào lộ trình cắt giảm thuế quan theo chơng trình CEPT đợc ấn
định vào năm 2006 Đây không chỉ là yêu cầu tất yếu mà còn là nhân tố quan trọng ảnh hởng đến sự thành bại của kinh tế Việt Nam trong khuôn khổ AFTA
2.1 cơ hội và thách thức đối với Công ty BĐPNRĐ khi tham gia AFTA
-Thứ nhất,AFTA tạo điều kiện thuận lợi mở cửa thị trờng hàng hoá xuất
khẩu cho Công ty khi hội nhập vào thơng mại khu vực
Nội dung của AFTA đã đa ra những nguyên tắc về xoá bỏ các hàng rào thuế quan và phi thuế quan, thực hiện nguyên tắc không phân biệt đối xử trong thơng mại, các tranh chấp thơng mại đợc giải quyết công bằng, thực hiện bình đẳng trong
đàm phán Thông qua các nguyên tắc này , khi Rạng Đông tham gia AFTA , các sản phẩm sẽ đợc hởng thuế suất u đãi thấp hơn cả thuế suất tối huệ quốc (MFN)
mà các nớc ASEAN dành cho các nớc thành viên WTO
Thực tế thơng mại hai chiều giữa Việt Nam và ASEAN kể từ khi Việt Nam là thành viên chính thức của ASEAN (1995) và khi Việt Nam tham gia AFTA (1996)
đến nay cho thấy , các sản phẩm đóng góp của doanh nghiệp Việt Nam trong
th-ơng mại nội bộ khu vực tăng lên, trong đó có doanh thu của Công ty BĐNRĐ
Trang 11-Thứ hai, thông qua AFTA, Công ty có cơ hội thuận lợi mở rộng hợp tác đầu
t, chuyển giao công nghệ, tận dụng lợi thế sẵn cóvề nhân công, tài nguyên thiên nhiên nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh với các doanh nghiệp của các nớc ASEAN
Khi môi trờng thơng mại nội bộ khu vực ngày càng tự do cũng có nghĩa là mức
độ hội nhập kinh tế giữa các nớc thành viên ngày càng tăng lên Các hình thức liên kết khác nh đầu t nội bộ ASEAN (AICO) , tài chính , năng lợng, giao thông vận tải, đang tạo điều kiện cho Rạng Đông một “sân chơi” rộng để có khả năng nâng…cao hiệu quả và chất lợng sản phẩm Mặt khác, do có đảm bảo bằng cam kết đa phơng nên các nhà đầu t ASEAN và nớc ngoài yên tâm đầu t và chuyển giao công nghệ tại thị trờng Việt Nam cũng nh Rạng Đông đầu t ra nứơc ngoài cũng đợc đối
xử bình đẳng
Thứ ba, tham gia AFTA, Rạng Đông có khả năng rút ngắn khoảng cách tụt
hậu , tranh thủ và bổ sung các lợi thế sẵn có giữa các doanh nghiệp trong nội bộ khu vực
Mặc dù có sự trùng lặp về cơ cấu ngoại thơng giữa Việt Nam và ASEAN nhng
có nhiều lĩnh vực Rạng Đông có thể khai thác từ thị trờng ASEAN nh Việt Nam có thế mạnh Trong khi đó, Công ty cũng có nhu cầu nhập khẩu các thiết bị , máy móc hạng trung bình, các sản phẩm hoá chất, bán thành phảm từ các nớc ASEAN với giá thấp hơn so với các khu vực khác trên thế giới Nhờ tranh thủ đợc các lợi thế này , Rạng Đông sẽ có lợi do tăng đợc khả năng cạnh tranh với các đối tác bên ngoài ASEAN về giá cả, chi phí vận chuyển Ngoài ra , trong quá trình hội nhập kinh tế, Rạng Đông có thể học hỏi kinh nghiệm quản lý , tiếp thu kỹ thuật công nghệ, đặc biệt đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ từ các nớc ASEAN khác
-Thứ t,vị thế của Rạng Đông đợc cải thiện nhờ quá trình đa phơng hoá ,đa
dạng hoá các mối quan hệ khu vực và thế giới.Trên cơ sở nguyên tắc đồng thuận cũng nh sức mạnh tập thể của tổ chức ASEAN, Rạng Đông sẽ tạo đợc thế và lực
Trang 12trong đàm phán thơng mại song phơng và đa biên với các cờng quốc kinh tế cũng
nh với các tổ chức quốc tế nh APEC, EU, WTO…
Từ thực trạng trên đây , Rạng Đông đang phải đơng đầu với một số khó khăn , thách thức chủ yếu sau đây:
2.1.2.1 Tham gia vào AFTA sẽ tạo sức ép buộc Rạng Đông phải tự đổi mới và
nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh, phải tích cực áp dụng các thành tựu khoa học công nghệ và cung cách làm ăn mới Sức ép to lớn từ AFTA đòi hỏi Rạng Đông phải đuổi kịp và vợt các nớc ASEAN về chất lợng , mẫu mã, giá cả hàng hoá nếu không sẽ trao thị trờng Việt Nam cho các đối thủ trong khu vực
2.1.2.2 Vấn đề cân đối và sử dụng vốn để đầu t và tái đầu t sản xuất của Công ty