kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm

chuyên đề tổ nghiệp kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại doanh nghiệp

LỜI NÓI ĐẦU

Trong những năm gần đây nền kinh tế thị trường có sự quản lý của nhà nước ởnước ta đã đem lại những thành tựu to lớn trong sự phát triển đất nước.Chính sách mở cửađả thu hút nhiều nhà đầu tư nước ngoài và củng chính điều này đã kích thích các nghànhnghề trong nước phát triển.Hàng loạt công ty trách nhiệm hửu hạn, các doanh nghiệp tưnhân, các đơn vị sản xuất kinh doanh đã ra đời và cạnh tranh mạnh mẻ với các doanhnghiệp nhà nước.Tuy nhiên để tồn tại và đứng vững trong môi trường cạnh tranh đầy khócliệt như hiện nay thì các nhà quản lý phải đương đầu với các cuộc chạy đua mẩu mã, chấtlượng, giá cả của sản phẩm nhằm đáp ứng nhu cầu thị hiếu cùa người tiêu dùng đẻchiếm được thị trường tiêu thụ Vì vậy các nhà đầu tư phải luôn thích nghi và nhạy cảmvới những biến động trên thị trường để quản lý, điều hành doanh nghiệp có hiệu quả nhất

Đối với những doanh nghiệp sản xản xuất,quá trình sản xuất là một quá trình luôntồn tại hai mặt đối lập : Chi phí chi ra và kết quả thu được,đó là một quá trình kết tinh giửalao động sống và lao động vật hoá để tạo ra sản phẩm xã hội

Hạch toán chi phí sản suất và tính giá thành sản phẩm luôn là mối quan tâmhàng đầu của các doanh nghiệp, đồng thời nó cũng là mối quan tâm đặc biệt của các cơquan chức năng nhà nước để thực hiện tốt công tác quản lý doanh nghiệp

Giá thành sản phẩm là một chỉ tiêu kinh tế có ý nghĩa rất quan trọng trong quảnlý hiệu quả và chất lượng sản xuất kinh doanh Có thể nói rằng giá thành sản phẩm là tấmgương phản chiếu toàn bộ các biện pháp kinh tế, tổ chức quản lý và kỷ thuật mà doanhnghiệp đã và đang thực hiện trong quá trình sản xuất kinh doanh Mục tiêu chủ yếu củadoanh nghiệp là sản xuất ra sản phẩm chất lượng cao,giá thành thấp để chiếm thị phần caotrên thị trường, đáp ứng nhu cầu của xã hội tích luỹ vốn cho doanh nghiệp,đem lại thunhập cao cho người lao động đồng thời thực hiện tốt ngân sách nhà nước Để thực hiện tốtmục tịeu này các nhà quản lý kinh tế đều xem giá thành sản phẩm là một trong nhữngphương hướng cơ bản quyết định sự tồn tại và phát triễn bền vững của doanh nghiệp Việchạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm là mục tiêu chính mà Công Ty BiaĐông Hà đang thực hiên và không ngừng nghiên cứu tìm ra những biện pháp thiết thựchơn để hạ giá thành sản phẩm nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh

Qua quá trình học tập và nghiên cứu ở trường,kết hợp tìm hiểu thực tế sản xuấtkinh doanh tại công ty Bia Đông Hà bản thân em đã tìm hiểu và thu thập số liệu cần thiếtđể hoàn thành báo cáo thực tập với đề tài :’’HẠCH TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀTÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM BIA TẠI CÔNG TY BIA ĐÔNG HÀ “

NỘI DUNG CỦA ĐỀ TÀI ĐƯỢC CHIA LÀM 3 PHẦN

* Phần I: Lý luận cơ bản của công tác hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thànhsản phẩm trong doanh nghiệp công nghiệp

* Phần II: Hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm ở Công ty BiaĐông Hà

* Phần III: Một số ý kiến nhằm hoàn thành công tác hạch toán chi phí sản xuất vàtính giá thành sản phẩm bia tại Công ty Bia Đông Hà

PHẦN THỨ NHẤT

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HẠCH TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM

I VAI TRÒ VÀ NHIỆM VỤ CỦA HẠCH TOÁN CHI PHÍ SẢNXUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG DOANH NGHIỆP

1 Khái niệm về chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm

1.1 Chi phí sản xuất:

1.1.1 Khái niệm chi phí sản xuất

Chi phí sản xuất là tổng các hao phí về lao động sống và lao động vật hóa đượcbiểu hiện bằng tiền phát sinh trong quá trình SXKD của Doanh nghiệp trong một kỳnhất định (tháng, quý, năm)

Để tiến hành các hoạt động sản xuất sản phẩm hàng hóa cần dùng các chi phí vềlao động, đối tượng lao động và tư liệu lao động Ba yếu tố này đưa vào quá trình sảnxuất thì hình thành nên chi phí sản xuất Như vậy các chi phí này chi ra để hình thànhnên giá trị sản phẩm là một yếu tố khách quan

1.1.2 Phân loại chi phí sản xuất:

Để hạch toán chi phí sản xuất, người ta phân loại chi phí sản xuất theo nhiều cáchkhác nhau

a) Phân loại chi phí sản xuất theo nội dung kinh tế (còn gọi là phân loại theo yếutố chi phí)

Theo cách phân loại này thì chi phí sản xuất trong các Doanh nghiệp công nghiệpđược chia thành các yếu tố chi phí khác nhau Những chi phí sản xuất cùng một nộidung kinh tế sẽ được phản ánh vào cùng một yếu tố chi phí, không phân biệt chi phíđó phát sinh ở lĩnh vực hoạt động sản xuất nào? ở đâu và mục đích hoặc tác dụng củachi phí như thế nào ?

Theo qui định hiện hành, chi phí sản xuất trong các Doanh nghiệp công nghiệpđược chia làm 5 yếu tố chi phí như sau:

- Chi phí nguyên liệu, vật liệu

- Chi phí nhân công

- Chi phí khấu hao TSCĐ

- Chi phí dịch vụ mua ngoài

- Chi phí khác bằng tiền khác

Phân loại chi phí sản xuất theo nội dung kinh tế của chi phí có ý nghĩa đặc biệtquan trọng và cần thiết cho công tác kế toán cũng như công tác quản lý chi phí sảnxuất Nó cho biết trong quá trình sản xuất, Doanh nghiệp đã phải chi dùng những chiphí gì và kết cấu tỷ trọng của từng loại chi phí đó là bao nhiêu để phân tích đánh giá

tình hình thực hiện dự toán chi phí sản xuất Nó là cơ sở để lập báo cáo chi phí sản xuấttheo yếu tố ở bảng thuyết minh báo cáo tài chính, cung cấp tài liệu tham khảo để lập dựtoán chi phí sản xuất, lập kế hoạch cung ứng vật tư, kế hoạch quĩ tiền lương, tính toánnhu cầu vốn lưu động cho kỳ sau.

b) Phân loại chi phí sản xuất theo công dụng kinh tế (theo khoản mục chi phí)Theo công dụng của chi phí đối với quá trình sản xuất thì các loại chi phí đượcphân chia thành các khoản mục chi phí khác nhau Những chi phí sản xuất nào cóchung công dụng kinh tế được sắp xếp vào cùng một khoản mục chi phí, không phânbiệt tính chất, nội dung kinh tế ban đầu của chúng là gì

Đối với các Doanh nghiệp, chi phí sản xuất được chia làm thành các khoản mụcchi phí như sau:

- Chi phí nguyên liệu, vật liệu trực tiếp

- Chi phí nhân công trực tiếp

- Chi phí sản xuất chung

Cách phân loại này tạo cơ sở cho việc xác định mức độ ảnh hưởng của các nhântố khác nhau đến chi phí sản xuất khác nhằm phục vụ cho công tác phân tích chi phísản xuất và tính toán một cách chính xác giá thành sản phẩm Mặt khác, cách phân loạinày sẽ cung cấp số liệu phục vụ cho yêu cầu quản lý chi phí theo định mức, làm tài liệutham khảo để lập kế hoạch giá thành sản phẩm cho kỳ sản xuất sau

c Phân loại chi phí SX theo mối quan hệ với khối lượng sản phẩm sản xuất ra:Căn cứ vào mối quan hệ giữa chi phí sản xuất với khối lượng sản phẩm, côngviệc, lao vụ trong thời kỳ, chi phí sản xuất chia thành 02 loại:

- Chi phí biến đổi (biến phí) là các khoản chi phí thay đổi về tổng số,tỷ lệ vớinhững biến đổi khối lượng sản phẩm sản xuất ra

Trong các Doanh nghiệp sản xuất, chi phí khả biến bao gồm chi phí nguyên vậtliệu trực tiếp, nhân công trực tiếp và một số khoản của chi phí sản xuất chung nhưnguyên vật liệu gián tiếp

- Chi phí cố định (định phí): Là các khoản chi phí khác thay đổi về tổng số dù cóthay đổi trong mức độ hoạt động của sản xuất hoặc khối lượng sản phẩm, công việcsản xuất trong kỳ

Ví dụ: Chi phí khấu hao TSCĐ, chi phí về điện thắp sáng ở phân xưởng

Việc phân loại chi phí sản xuất theo tiêu thức này có ý nghĩa đối với công tácquản lý kinh tế của các Doanh nghiệp cụ thể như sau:

- Với cách phân loại này, chủ Doanh nghiệp và người quản lý điều hành Doanhnghiệp định hướng cho việc đầu tư vào sản xuất một cách hợp lý để có thể kết hợp vàsử dụng tốt các yếu tố sản xuất làm giảm giá thành sản phẩm.

-Giúp Doanh nghiệp xác định phương hướng đúng đắn trong việc tăng thêm chiphí sản xuất và tăng thêm khối lượng sản phẩm sản xuất

- Thông qua việc xem xét mối quan hệ giữa chi phí cố định với chi phí biến đổi,tổng chi phí với doanh thu tiêu thụ sản phẩm mà cho phép xác định điểm hòa vốn.1.2 Giá thành sản phẩm:

1.2.1 Khái niệm về giá thành sản phẩm:

Giá thành sản phẩm là tổng số biểu hiện bằng tiền của các hao phí về lao độngsống và lao động vật hóa tính cho một khối lượng sản phẩm (lao vụ) nhất định đã hoànthành

1.2.2 Phân loại giá thành sản phẩm:

Căn cứ vào cơ sở số liệu tính toán giá thành, giá thành sản phẩm chia thành 3loại:

* Giá thành kế hoạch: là giá thành tính trước khi bắt đầu sản xuất của kỳ kếhoạch, được xây dựng căn cứ vào định mức và dự toán chi phí của kỳ kế hoạch Nóimột cách khác giá thành kế hoạch là biểu hiện bằng tiền của tổng số các chi phí tínhtheo định mức và dự toán cần thiết sản xuất ra một đơn vị sản phẩm kỳ kế hoạch

* Giá thành định mức: Là giá thành được tính trước khi bắt đầu sản xuất kinhdoanh, được xây dựng trên cơ sở các định mức hiện hành tại thời điểm nhất định trongkỳ kế hoạch Do đó giá thành định mức luôn thay đổi phù hợp với sự thay đổi các địnhmức chi phí trong quá trình thực hiện kế hoạch

Giá thành định mức là công cụ quản lý định mức của Doanh nghiệp, là thước đochính xác để xác định kết quả sử dụng tài sản, vật tư, lao động trong sản xuất giúp chođánh giá đúng đắn các giải pháp kinh tế kỹ thuật mà Doanh nghiệp đã thực hiện trongquá trình hoạt động sản xuất nhằm nâng cao hiệu quả kinh doanh

* Giá thành thực tế: là giá thành được xác định sau khi hoàn thành việc sản xuấtsản phẩm, căn cứ vào chi phí phát sinh thực tế Giá thành thực tế bao gồm tất cả cácchi phí thực tế phát sinh, kể cả những chi phí vượt định mức và ngoài kế hoạch sảnxuất sản phẩm

Giá thành thực tế là căn cứ để giải quyết các mối quan hệ kinh tế tài chính giữaNhà nước, Doanh nghiệp và người lao động trong việc phân phối lợi nhuận, đồng thờicũng là căn cứ để xây dựng giá thành kế hoạch cho kỳ sản xuất sau

* Phân loại theo phạm vi phát sinh chi phí:

- Giá thành sản xuất (giá thành công xưởng, giá thành phân xưởng): là chỉ tiêuphản ánh tất cả những chi phí phát sinh liên quan đến việc sản xuất,chế tạo sản phẩmtrong phạm vi phân xưởng sản xuất

- Giá thành toàn bộ (Giá thành đầy đủ, giá thành tiêu thụ): là chỉ tiêu phản ánhtoàn bộ các khoản chi phí phát sinh liên quan đến việc sản xuất tiêu thụ sản phẩm

= + +

Cách phân loại này có tác dụng góp phần cho nhà kinh doanh biết được lãi, lỗ củatừng mặt hàng mà Doanh nghiệp kinh doanh

2 Mối quan hệ giữa chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm:

Chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm có mối quan hệ rất mật thiết vì nội dung

cơ bản của chúng đều là biểu hiện bằng tiền của những chi phí Doanh nghiệp đã bỏ racho hoạt động sản xuất Chi phí sản xuất trong kỳ là căn cứ, là cơ sở để tính giá thànhcủa sản phẩm hoàn thành, sự tiết kiệm hoặc lãng phí của Doanh nghiệp về chi phí sảnxuất có ảnh hưởng đến giá thành sản phẩm Quản lý giá thành phải gắn liền với quản lýchi phí sản xuất

Có thể nói hạch toán chi phí và tính giá thành sản phẩm là hai bước công việc liêntiếp, gắn bó với nhau đòi hỏi được phối hợp thực hiện một cách nhịp nhàng và chínhxác Tuy nhiên, giữa chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm có sự khác nhau cần phânbiệt cụ thể

- Chi phí sản xuất luôn gắn với thời kỳ phát sinh chi phí, còn giá thành lại gắn vớikhối lượng sản phẩm đã hoàn thành

- Chi phí sản xuất trong kỳ không chỉ liên quan đến những sản phẩm đã hoànthành mà còn liên quan đến cả sản phẩm đang còn dở dang cuối kỳ và sản phẩm hỏng,còn giá thành sản phẩm không liên quan đến chi phí sản xuất của sản phẩm dở dangcuối kỳ và sản phẩm hỏng nhưng lại liên quan đến chi phí sản xuất của sản phẩm dởdang kỳ trước chuyển sang

- Về mặt giá trị thì giá thành sản phẩm có thể nhỏ hơn, hoặc bằng hoặc lớn hơnchi phí sản xuất, có thể minh họa điều này như sau:

AB,CD lần lượt là chi phí sản xuất dở dang đầu kỳ và cuối kỳ

BD là chi phí sản xuất phát sinh trong kỳ

Giá thành sản phẩm = AB + BD - CD

Giá thành toàn bộ

hàng

Giá thành sản phẩm = chi phí sản xuất khi AB = CD ( tức là khi chi phí sản xuấtdở dang đầu kỳ và cuối kỳ bằng nhau).

Ngoài ra, về mặt giá trị thì giá thành sản phẩm còn tính thêm những chi phí thựctế chưa chi ra trong kỳ nhưng đã trích trước vào giá thành sản phẩm trong kỳ và nhữngchi phí đã chi ra ở kỳ trước chưa phân bổ hết mà tính vào giá thành sản phẩm của kỳnày Giá thành của sản phẩm không tính đến chi phí sản xuất đã thực tế chi ra trong kỳnhưng còn phân bổ cho kỳ sau

3 Vai trò và nhiệm vụ của công tác hạch toán chi phí sản xuất vàtính giá thành sản phẩm trong Doanh nghiệp công nghiệp

3.1 Vai trò của công tác hạch toán chi phí sản xuất và tính giáthành sản phẩm:

Công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm là công tác trungtâm của toàn bộ công tác kế toán trong một Doanh nghiệp Tổ chức hạch toán đúng,hợp lý và chính xác chi phí sản xuất và tính đúng, tính đủ giá thành sản phẩm có ýnghĩa rất lớn trong công tác quản lý chi phí, giá thành, tổ chức kiểm tra tính hợp pháp,hợp lệ của chi phí phát sinh ở Doanh nghiệp nói chung, ở từng bộ phận, đối tượng nóiriêng, góp phần quản lý tài sản, vật tư lao động tiền vốn, tiết kiệm có hiệu quả

Mặt khác, việc quản lý và chi tiêu chi phí sản xuất hợp lý và tiết kiệm sẽ tạo điềukiện thuận lợi cho sự phấn đấu hạ thấp giá thành sản phẩm, nâng cao chất lượng sảnphẩm, đó là một trong những yếu tố quan trọng để sản phẩm của Doanh nghiệp xâmnhập vào thị trường với qui mô ngày càng rộng, đủ sức cạnh tranh với các Doanhnghiệp Ngoài ra việc tính đúng, tính đủ giá thành sản phẩm còn là tiền đề để xác địnhchính xác kết quả hoạt động của Doanh nghiệp

Công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm mặc dùthuộc về kế toán quản trị Doanh nghiệp, chủ yếu cung cấp thông tin phục vụ cho việcquản lý ở Doanh nghiệp, song nó lại có ý nghĩa rất quan trọng và chi phối đến công táckế toán khác, cũng như chất lượng và hiệu quả của công tác quản lý kinh tế, tài chínhtình hình thực hiện chính sách, chế độ kinh tế, tài chính của Doanh nghiệp

3.2 Nhiệm vụ của công tác hạch toán chi phí sản xuất và tính giáthành sản phẩm:

Hạch toán chi phí SXKD và tình giá thành sản phẩm có các nhiệm vụ chủ yếu:

- Căn cứ đặc điểm tính chất quy trình công nghệ, đặc điểm tổ chức sản xuất, đặcđiểm sản phẩm và đơn vị tính giá thành sản phẩm trong Doanh nghiệp mà xác định đốitượng và phương pháp hạch toán chi phí sản xuất cũng như đối tượng và phương pháptính giá thành thích hợp

- Ghi chép, phản ảnh đầy đủ, kịp thời mọi chi phí thực tế phát sinh trong quátrình sản xuất sản phẩm, kiểm tra tình hình thực hiện các định mức tiêu hao lao động,vật tư, các dự toán chi phí phục vụ và quản lý sản xuất nhằm thúc đẩy sử dụng tiếtkiệm, hợp lý như trong quản lý,vạch ra được mức độ và nguyên nhân của những lãngphí và thiệt hại ở từng khâu sản xuất.

- Tổ chức kiểm kê, đánh giá sản phẩm dở dang và tính toán chính xác, kịp thờigiá thành và giá thành đơn vị của từng loại sản phẩm, công việc, lao vụ, dịch vụ doDoanh nghiệp sản xuất ra Xác định kết quả hạch toán kinh tế nội bộ của các phânxưởng, bộ phận sản xuất trong Doanh nghiệp

- Lập các báo cáo về chi phí SXKD theo chế độ quy định

II ĐỐI TƯỢNG, PHƯƠNG PHÁP HẠCH TOÁN CHI PHÍ SẢNXUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM:

1 Đối tượng hạch toán chi phí sản xuất:

1.1 Khái niệm:

Đối tượng hạch toán chi phí sản xuất kinh doanh là phạm vi giới hạn mà các chiphí sản xuất cần được tổ chức tập hợp theo đó như sản phẩm, nhóm sản phẩm cùngloại, chi tiết sản phẩm

Giới hạn tập hợp chi phí sản xuất kinh doanh có thể là nơi phát sinh chi phí (phânxưởng, bộ phận, giai đoạn công nghệ ) hoặc có thể là đối tượng chịu chi phí (sảnphẩm, nhóm sản phẩm, chi tiết sản phẩm ) có thể nói thực chất của việc xác định đốitượng hạch toán chi phí sản xuất kinh doanh là xác định nơi phát sinh chi phí hay đốitượng chịu chi phí, làm cơ sở cho việc tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sảnphẩm

1.2 Căn cứ xác định đối tượng hạch toán chi phí sản xuất:

Để xác định chính xác đối tượng hạch toán chi phí sản xuất có thể căn cứ vào mộtsố tiêu chuẩn sau:

- Tính chất qui trình công nghệ sản xuất sản phẩm: cần xác định tính chất quitrình công nghệ sản xuất sản phẩm là sản xuất đơn giản hay phức tạp, quá trình chếbiến sản phẩm là liên tục hay song song mà đối tượng hạch toán chi phí sản xuất có thểlà sản phẩm, chi tiết sản phẩm hay toàn bộ qui trình công nghệ sản xuất

- Loại hình sản xuất: Cần xác định loại hình sản xuất của Doanh nghiệp là sảnxuất đơn chiếc hay là sản xuất hàng loạt để xác định đối tượng hạch toán chi phí sảnxuất có thể là từng đơn đặt hàng riêng biệt, sản phẩm, nhóm sản phẩm, chi tiết hoặc bộ

- Đặc điểm tổ chức sản xuất: Xem xét Doanh nghiệp có tổ chức sản xuất theophân xưởng hay không có phân xưởng để tập hợp chi phí sản xuất theo phân xưởng

- Yêu cầu và trình độ quản lý của Doanh nghiệp

+ Đối với Doanh nghiệp thực hiện hạch toán kinh tế nội bộ một cách rộng rãi đòihỏi phải kiểm tra, phân tích và xác định kết quả hạch toán kinh tế nội bộ đến từng phânxưởng, từng bộ phận sản xuất, từng công đoạn sản xuất thì đối tượng hạch toán chi phísản xuất có thể là từng phân xưởng hoặc các công đoạn sản xuất

+ Nếu theo tính chất qui trình công nghệ sản xuất sản phẩm, loại hình sản xuất,đặc điểm tổ chức sản xuất cần tập hợp chi phí sản xuất đến nhóm chi tiết hay chi tiếtsản phẩm theo các phân xưởng nhưng do trình độ quá non yếu thì đối tượng hạch toánchi phí bị hạn chế trong phân xưởng hoặc sản phẩm mà thôi

- Đơn vị tính giá thành áp dụng trong Doanh nghiệp:

Tóm lại, việc lựa chọn đối tượng hạch toán chi phí sản xuất phải vừa đảm bảokiểm tra, phân tích các chi phí theo yêu cầu quản lý và hạch toán kinh tế nội bộ vừađảm bảo cho việc xác định giá thành đơn vị sản phẩm một cách thuận lợi

2 Đối tượng tính giá thành:

Đối tượng tính giá thành là sản phẩm, bán thành phẩm, công việc hoặc lao vụnhất định đòi hỏi phải xác định giá thành đơn vị Đối tượng tính giá thành có thể là sảnphẩm cuối cùng, cũng có thể là sản phẩm trên giây chuyền sản xuất

3 Phương pháp hạch toán chi phí sản xuất:

Các phương pháp hạch toán chi phí sản xuất được áp dụng:

a Phương pháp hạch toán chi phí sản xuất theo chi tiết hoặc bộ phận sảnphẩm: Phương pháp này khá phúc tạp nên chỉ áp dụng hạn chế ở những Doanh nghiệpchuyên môn hóa sản xuất cao, sản xuất iït loại sản phẩm hoặc mang tính chất đơn chiếcvà có ít chi tiết hoặc bộ phận cấu thành sản phẩm

b Phương pháp hạch toán chi phí sản xuất theo sản phẩm: Phương phápnày áp dụng ở những Doanh nghiệp sản xuất hàng loạt và khối lượng lớn (như: Dệt,khai thác )

c Phương pháp hạch toán chi phí sản xuất theo nhóm sản phẩm: Phươngpháp này áp dụng thích hợp ở những Doanh nghiệp sản xuất nhiều chủng loại sảnphẩm có quy cách khác nhau (như: Đóng giày, may mặc, dệt kim )

d Phương pháp hạch toán chi phí sản xuất theo đơn đặt hàng: Phương phápnày áp dụng ở những Doanh nghiệp sản xuất đơn chiếc (như: Cơ khí chế tạo, cơ khísửa chửa, đóng tàu, )

e Phương pháp hạch toán chi phí sản xuất theo giai đoạn công nghệ:Phương pháp này được áp dụng ở Doanh nghiệp mà quy trình công nghệ sản xuất sảnphẩm phải qua nhiều bước chế biến Nguyên vật liệu chính được chế biến liên tục từgiai đoạn đầu đến giai đoạn cuối.

4 Phương pháp tính giá thành sản phẩm:

Để phù hợp với các phương pháp hạch toán chi phí, Doanh nghiệp phải lựa chọncác phương pháp tính giá thành sản phẩm thích ứng những phương pháp tính giá thànhthường được áp dụng là:

a Phương pháp trực tiếp (Phương pháp giản đơn): Thường được áp dụngtrong các Doanh nghiệp có quy trình công nghệ giản đơn, số lượng mặt hàng ít, sảnxuất với khối lượng lớn, tập hợp chi phí sản xuất theo từng loại sản phẩm Giá thànhđơn vị tùng loại sản phẩm được tính như sau:

Giá thành

đơn vị

sản phẩm

Giá trị sản phẩm dởdang đầu kỳ

Chi phí sản xuất phátsinh trong kỳ

Giá trị sản phẩm dởdang cuối kỳSố lượng sản phẩm sản xuất ra trong kỳ

b Phương pháp loại trừ giá trị các loại sản phẩm phụ: Thường được áp dụng

ở một số Doanh nghiệp trong quá trình sản xuất đồng thời với việc thu hồi sản phẩmchính còn có thể thu hồi được những sản phẩm phụ có giá trị sử dụng (như: Doanhnghiệp sản xuất đường, hóa chất )

Giá thành sản phẩm chính được xác định bằng cách lấy tổng số chi phí sản xuấtsản phẩm loại trừ giá trị sản phẩm phụ theo một giá quy định trước

+

Chi phí sảnxuất phátsinh trong kỳ

-Giá trị sảnphẩm dở dangcuối kỳ

-Giá trị sảnphẩm phụ

c Phương pháp tổng cộng chi phí: Thường được áp dụng trong trường hợpđối tượng hạch toán chi phí là các chi tiết, bộ phận sản phẩm, giai đoạn công nghệ,phân xưởng nhưng đối tượng tính giá thành là sản phẩm cuối cùng

Giá thành sản phẩm được xác địnhbằng cách tổng cộng chi phí sản xuất của cácchi tiết, bộ phận cấu thành sản phẩm hoặc tổng cộng chi phí của các giai đoạn sảnxuất, phân xưởng tham gia quá trình chế tạo sản phẩm

d Phương pháp hệ số: Thường được áp dụng trong những Doanh nghiệp màtrong cùng một quy trình sản xuất, sử dụng cùng một lương nguyên vật liệu, tiến hànhtrong cùng một quá trình lao động nhưng sản phẩm thu được là nhóm sản phẩm cùngloại Do đó, đối tượng hạch toán chi phí là nhóm sản phẩm, nhóm chi tiết sản phẩmnhưng đối tượng tính giá thành là từng thứ sản phẩm, từng chi tiết trong nhóm

Tổng chi phí SX phátsinh trong kỳ

Giá trị sản phẩm dởdang cuối kỳTổng số lượng sản phẩm quy đổi

e.Phương pháp tỷ lệ: Phương pháp này áp dụng trong trường hợp đối tượng hạchtoán chi phí là nhòm sản phẩm, nhóm chi tiết sản phẩm nhưng đối tượng tính giá thànhlà từng thứ sản phẩm, từng thứ chi tiết Ở đây chưa quy định hệ số kinh tế kỹ thuật củasản phẩm, trong trường hợp này là phải căn cứ vào tổng chi phí thực tế và tổng chi phíkế hoạch (định mức) của tất cả các sản phẩm để xác định tỷ lệ phân bổ:

Chi phí SX phát sinh trong kỳ (giá thực tế)

Giá trị sản phẩm dở dang

cuối kỳ (giá thực tế)ì Giá trị sản phẩm dở dang

đầu kỳ (giá kế hoạch hoặc định mức)

Chi phí SX phát sinh trong kỳ

(giá kế hoạch hoặc định mức)

Giá trị sản phẩm dở dang

cuối kỳ ( giá kế hoạch hoặc định mức)ì

Tổng giá thành sản xúât thực tế của các loại sản phẩmTổng giá thành sản xuất kế hoạch (định mức) của các loại sản phẩm

(theo sản lượng thực tế)

Sau đó tính giá thành thực tế từng loại bằng cách:

Giá thành thực tế đơn vị

sản phẩm từng loại =

Giá thành kế hoạch (hoặc địnhmức đơn vị sản phẩm từng loại) X

Tỷ lệ phân bổ chi phí

f Phương pháp liên hợp: Do đặc điểm tổ chức sản xuất, tính chất sản phẩm,yêu cầu của hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm, chúng ta không thểsử dụng một phương pháp riêng lẻ nào đó mà phải sử dụng đồng thời nhiều phươngpháp khác nhau để xác định giá thành đơn vị sản phẩm Phương pháp tính giá thànhtrong trường hợp này gọi là phương pháp liên hợp Trong thực tế thường kết hợp cácphương pháp sau:

- Phương pháp trực tiếp kết hợp với phương pháp hệ số (hoặc tỷ lệ)

- Phương pháp trực tiếp kết hợp với phương pháp tổng cộng chi phí

- Phương pháp trực tiếp kết hợp với phương pháp hệ số (hoặc tỷ lệ) kết hợp vớiphương pháp tổng cộng

III Nĩi dung h¹ch to¸n Vµ PH¢N Bư chi phÝ s¶n xuÍt

1 H¹ch to¸n vµ ph©n bư chi phÝ nguyªn liÖu, vỊt liÖu trùc tiÕp

a Tríng hîp ¸p dông ph¬ng ph¸p kª khai thíng xuyªn:

Bao gồm giá trị nguyên vật liệu chính, vật liệu phụ, nhiên liệu đợc xuất dùng trựctiếp cho việc chế tạo sản phẩm hay thực hiện các dịch vụ, phục vụ

* Tài khoản sử dụng: 621 “Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp”

Bên Nợ: Giá trị thực tế nguyên liệu, vật liệu xuất dùng trực tiếp cho sản xuất, chế

biến sản phẩm hoặc thực hiện lao vụ, dịch vụ phát sinh trong kỳ

Bên Có: - Giá trị nguyên vật liệu xuất dùng không hết trả lại kho.

- Kết chuyển hoặc phân bổ chi phí nguyên vật liệu trực tiếp cho từng đối tợngtính giá thành

Tài khoản 621 cuối kỳ không có số d và đợc mở chi tiết theo từng đối tợng tậphợp chi phí (phân xởng, bộ phận sản xuất)

* Phơng pháp hạch toán:

- Xuất kho nguyên liệu, vật liệu chính, vật liệu phụ sử dụng trực tiếp cho sảnxuất sản phẩm, kế toán căn cứ vào phiếu xuất kho ghi sổ:

Nợ TK 621 (chi tiết theo từng đối tợng)

Có TK 152 (1,2,3) Giá thực tế xuất dùng theo từng loại

- Trờng hợp nguyên vật liệu sử dụng không hết trả lại kho (nếu có) kế toán căn

cứ vào giá thực tế xuât dùng ghi sổ:

Nợ TK 152 ( chi tiết vật liệu)

Có TK 621 ( chi tiết đối tợng)

- Trờng hợp nhận vật liệu về không nhập kho mà xuất dùng trực tiếp cho sảnphẩm hay thực hiện lao vụ căn cứ giá thực tế xuất dùng ghi sổ:

Nợ TK 621 (chi tiết đối tợng)

Nợ TK 133(1331) Thuế GTGT khấu trừ (nếu có)

Có TK 331,111,112 : vật liệu mua ngoài

Có 411: Nhận cấp phát, nhân liên doanh

Có 154 : Vật liệu tự sản xuất hay thuê ngoài gia công

Nợ TK 154 (chi tiết đối tợng)

Có TK 621 (chi tiết đối tợng)

- Trờng hợp nguyên vật liệu xuất dùng có liên quan đến nhiều đối tợng tập hợp

tiếp để phân bổ chi phí cho các đối tơng fcó liên quan Tiêu thức phân bổ thờng đợc sửdụng là phân bổ theo định mức tiêu hao, theo hệ số, theo trong lợng, số lợng sảnphẩm công thức phân bổ nh sau:

* Sơ đồ hạch toán tổng hợp chi phí nguyên vật liệu trực tiếp

TK 621 TK 154

TK 151,152 111,112,331,141

Kết chuyển chi phí Vật liệu xuất dùng TT Vật liệu trực tiếp

NL, VL tồn kho cuối kỳ, sau đó căn cứ kết quả kiểm kê cuối kỳ trớc, cuối kỳ này và

NL, VL nhập trong kỳ để xác định giá trị NL, VL xuất kho theo công thức:

Sơ đồ:

Kết chuyển giá trị NL, VL tồn cuối kỳ

2 Hạch toán chi phí nhân công trực tiếp:

Chi phí nhân công trực tiếp là những khoản tiền phải trả cho công nhân trựctiếp sản xuất sản phẩm, trực tiếp thực hiện các lao vụ, dịch vụ nh tiền lơng chính, lơngphụ và các khoản phụ cấp có tính chất lơng Ngoài ra chi phí nhân công trực tiếp cònbao gồm các khoản đóng góp các quỹ BHXH, BHYT, KPCĐ do chủ sử dụng lao độngchịu và đợc tính vào chi phí kinh doanh theo một tỷ lệ nhất định với số tiền lơng phátsinh của công nhân trực tiếp sản xuất

* Tài khoản sử dụng: TK 622 “ chi phí nhân công trực tiếp”

Bên Nợ: Chi phí nhân công trực tiếp tham gia hoạt động SXKD bao gồm: Tiền

lơng, tiền công lao động, chi ăn ca và các khoản trích trên lơng theo quy định

Bên Có: Kết chuyển chi phí nhân công trực tiếp vào bên Nợ tài khoản 154 (Nếu

áp dụng PPKK thờng xuyên) hoặc tài khoản 631 (Nếu áp dụng phơng pháp kiểm kê

Nợ TK 622: Chi phí nhân công trực tiếp (chi tiết đối tợng)

Có TK 334: Tổng số tiền lơng phải trả cho công nhân trực tiếp

- Trích BHXH, BHYT, KPCĐ của công nhân sản xuất theo tỷ lệ quy định (19%)

Nợ TK 622 Chi phí nhân công trực tiếp (chi tiết đối tợng)

Kết chuyển chi phí NL,VL vào giá thành sản

xuất

Giá thực tế NL,VL Mua vào trong kỳ

- TiÒn l¬ng trÝch tríc vµo chi phÝ vµ c¸c kho¶n tiÒn l¬ng tÝnh tríc kh¸c (ngõngs¶n xuÍt theo kÕ ho¹ch) víi nh÷ng doanh nghiÖp s¶n xuÍt mang tÝnh thíi vô.

Nî TK 622 (chi tiÕt ®ỉi tîng)

TiÒn l¬ng vµ phô cÍp l¬ng

Ph¶i tr¶ cho CN trùc tiÕp SX

335

TK 338

Trích BHXH, BHYT

Tính vào chi phí SXKD

Chi phÝ tr¶ tríc lµ nh÷ng kho¶n chi phÝ thùc tÕ ®· ph¸t sinh nhng cê liªn quan

®Õn ho¹t ®ĩng SXKD cña nhiÒu kú h¹ch to¸n nªn cha thÓ tÝnh hÕt vµo chi phÝSXKD trong kú mµ tÝnh cho hai hoƯc nhiÒu kú h¹ch to¸n tiÕp theo

* Tµi kho¶n sö dông: TK 142: Chi phÝ tr¶ tríc, kÕt cÍu nh sau:

Bªn Nî:

- C¸c kho¶n chi phÝ ph¸t sinh thùc tÕ

- Sỉ kÕt chuyÓn mĩt phÌn tõ TK 641, 642

Bªn Cê:

- C¸c kho¶n chi phÝ tr¶ tríc ®· tÝnh vµo chi phÝ SXKD kú h¹ch to¸n

- KÕt chuyÓn chi phÝ b¸n hµng, chi phÝ qu¶n lý doanh nghiÖp vµ TK 911 “X¸c

Kết chuyển chi phí nhân công trực tiếp

- Chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp chờ kết chuyển kỳ sau:

Nợ TK 142 (1422) Chi phí chờ kết chuyển

Có TK 641 Chi phí bán hàng, TK 642 chi phí quản lý doanh nghiệp

- Định kỳ, tiến hành phân bổ chi phí trả trớc vào chi phí SXKD

Nợ TK 627, 641, 642, 241,

Có TK 142 (1421) Chi phí trả trớc

Kết chuyển chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp kỳ trớc vào TK 911

kỳ này

Nợ TK 911 Xác định kết quả kinh doanh

Có TK 142 (1422)Chi phí chờ kết chuyển

* S¬ ®ơ h¹ch to¸n chi phÝ tr¶ tríc:

4 Hạch toán chi phí phải trả (chi phí trích trước):

Chi phí phải trả là những khoản chi phí thực tế chưa phát sinh nhưng đượctrích trước tính vào chi phí SXKD kỳ này cho các đối tượng chịu chi phí để đảmbảo khi chi phí phát sinh thực tế không gây đột biến cho chi phí SXKD

* Tài khoản sử dụng: TK 335: Chi phí trả trước

* Kết cấu tài khoản:

Bên nợ:

- Các chi phí thực tế phát sinh thuộc nội dung chi phí phải trả

- Chi phí phải trả lớn hơn số chi phí thực tế được hạch toán tăng thu nhập bấtthường

Bên Có:

- Chi phí phải trả dự tính trước đã ghi nhận và hạch toán vào chi phí SXKD.Số dư có:

- Chi phí phải trả đã tính vào chi phí SXKD nhưng thực tế chưa phát sinh

* Phương pháp hạch toán:

- Khi trích trước chi phí sửa chữa lớn TSCĐ, chi phí ngừng sản xuất có tính chấtthời vụ, trích trước tiền lương nghỉ phép của công nhân sản xuất ., ghi:

Nợ TK 627, 641, 642, 622 (ghi vào các đối tượng hạch toán liên quan)

Có TK 335: chi phí phải trả.

- Khi chi phí phải trả (chi phí ngừng sản xuất, tiền lương công nhân nghỉ phép )thực tế phát sinh

Nợ TK 335: Chi phí phải trả

Có TK 111, 112, 152, 334

* Sơ đồ hạch toán chi phí phải trả:

Đến cuối niên độ kế toán, nếu trích thiếu thì trích bổ sung, nếu trích thừa thì ghităng thu nhập bất thường (Nợ TK 335, Có TK 721)

5 Hạch toán chi phí và tính giá thành sản xuất kinh doanh phụ:S¶n phỈm lao vô cña s¶n xuÍt phô ®îc sö dông cho c¸c nhu cÌu cña s¶n xuÍt kinhdoanh chÝnh, phÌn cßn l¹i cê thÓ b¸n ra ngoµi Ph¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thµnh s¶n phỈmlao vô s¶n xuÍt phô tuú thuĩc vµo ®Ưc ®iÓm c«ng nghÖ vµ mỉi quan hÖ gi÷a c¸c bĩphỊn

- Tríng hîp kh«ng cê sù phôc vô lĨn nhau gi÷a c¸c bĩ phỊn gi¸ thµnh s¶n phỈmlao vô cña tõng bĩ phỊn sÏ ®îc tÝnh theo ph¬ng ph¸p trùc tiÕp

- Tríng hîp cê sù phôc vô lĨn nhau ®¸ng kÓ gi÷a c¸c bĩ phỊn SXKD phô: cê thÓ

¸p dông 01 trong nh÷ng ph¬ng ph¸p sau:

+ Ph¬ng ph¸p ph©n bư lĨn nhau mĩt lÌn theo chi phÝ ban ®Ìu

Ph¬ng ph¸p nµy cê 02 bíc:

Bíc 1: TÝnh gi¸ thµnh ®¬n vÞ ban ®Ìu:

Gi¸ thµnh ®¬n vÞ Tưng chi phÝ ban ®Ìu thùc tÕ ph¸t sinh

ban ®Ìu tưng s¶n phỈm, lao vô s¶n xuÍt ra

thời hạn bảo hành

Trích trước chi phí SCL tính vào chi phí kinh doanh

=

Giá thành đơn vị ban đầu này đợc dùng để tính phân bổ cho các bộ phận sảnxuất phụ phục vụ lẫn nhau.

đơn giản, dễ làm, tơng đối chính xác

+ Phơng pháp đại số: là phơng pháp dùng phơng trìng đạisố để xác định giáthành đơn vị sản phẩm hoặc lao vụ của từng phân xởng sản xuất phụ cung cấp chohoạt động SXKD Phơng pháp này chính xác nhng nếu DN nhiều phân xởng SX phụphục vụ lẫn nhau thì phải giải hệ hống phơng trình có nhiều ẩn số, rất phức tạp

6 Hạch toán các khoản thiệt hại trong sản xuất:

- Hạch toán thiệt hại về sản phẩm hỏng: Tuỳ theo mức độ h hỏng mà sản phẩmhỏng đợc chia làm 02 loại

+ Sản phẩm hỏng có thể sửa chữa đợc: Là những sản phẩm hỏng mà về mặtkyớthuật có thể sửa chữa đợc và việc sửa chữa đó có lợi về mặt kinh tế

+ Sản phẩm hỏng không sửa chữa đợc: Là sản phẩm mà về mặt kyớ thuật khôngthể sửa chữa đợc hoặc có thể sửa chữa đợc nhng không có lợi về mặt kinh tế

Cả 02 loại sản phẩm hỏng nói trên đợc chi tiết thành sản phẩm hỏng trong địnhmức và sản phẩm hỏng ngoài định mức

* Phơng pháp hạch toán: Thiệt hại về sản phẩm hỏng trong định mức đợc tínhvào chi phí sản xuất sản phẩm và đợc hạch toán nh đối với chính phẩm

Đối với sản phẩm hỏng trên định mức, cần xác định nguyên nhân và bồi thờngcủa ngời gây ra SP hỏng (nếu có), giá trị phế liệu thu hồi , căn cứ phiếu xuất vậy t đểsửa chữa và biên bản xử lý, hạch toán theo sơ đồ sau:

Chi phí mà các phân xởng SX phụ khác phân bổ đến

+

Chi phí phân bổ cho các phân xởng SX phụ khác

• H¹ch to¸n thiÖt h¹i vÒ ngõng s¶n xuÍt : Trong thíi gian ngõng s¶n xuÍt v×nh÷ng nguyªn nh©n chñ quan hay kh¸ch quan c¸c doanh nghiÖp ph¶i vĨn bâ ra mĩtkho¶n chi phÝ ®Ó duy tr× ho¹t ®ĩng SXKD Trong kÕ ho¹ch theo dù kiÕn nh÷ng kho¶nnµy ®îc theo dđi ị TK 142.

7 H¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÍt chung:

Chi phÝ s¶n xuÍt chung lµ nh÷ng chi phÝ ph¸t sinh trong ph¹m vi ph©n xịng,nh÷ng chi phÝ phôc vô s¶n xuÍt kinh doanh ph¸t sinh trong qu¸ tr×nh chÕ t¹o s¶nphỈm, thùc hiÖn c¸c lao vô dÞch vô gơm:

- Chi phÝ nh©n viªn ph©n xịng

- Chi phÝ vỊt liÖu

- Chi phÝ c«ng cô dông cô s¶n suÍt

TK 154 (Sản phẩm hỏng trên định mức) TK 152, 111

Trả lương cho CN sửa chữa,

phân bổ CPSX chung (nếu có)

Giá trị bồi thường của người gây ra sản phẩm hỏng

Giá trị sản phẩm hỏng không sửa chữa được

Tính vào chi phí bất thường (phần thiệt hại thực)

Giá trị bồi thường của người gây ra ngừng sản xuất Tính vào chi phí bất thường

- Chi phí khấu hao TSCĐ

- Chi phí dịch vụ thuê ngoàI

- Chi phí khác bằng tiền

Từng nội dung chi phí sản xuất kể trên đợc tập hợp và phân bổ giữa các loại sảnphẩm, dịch vụ bằng nhiều phơng pháp khác nhau nh phân bổ tỷ lệ với định mức chiphí khấu hao máy móc thiết bị hoặc phân bổ theo giờ máy chạy thực tế hoặc phân bổtheo tỷ lệ tiền lơng công nhân sản xuất

* Tài khoản sử dụng: TK 627 ‘chi phí sản xuất chung”

Bên nợ: Chi phí sản xuất chung thực tế phát sinh trong kỳ.

Bên có: - Các khoản ghi giảm chi phí sản xuất chung.

-Kết chuyển chi phí sản xuất chung vào bên nợ TK 154 hoặc bên nợ TK 631

TK 627 cuối kỳ không có số d, do đã kết chuyển hoặc phân bổ hết cho các loạisản phẩm, dich vụ, lao vụ và đợc chi tiết thành 6 TK cấp 2

• S¬ ®ơ h¹ch to¸n tưng hîp chi phÝ s¶n xuÍt chung

TK 334,338 TK 627 TK 112,138

Phân bổ (kết chuyển) CPSXC (KKĐK)

Phân bổ giá trị CCDC

Trích KH TSCĐ, máy móc thiết bị

IV/ Tổng hợp chi phí sản xuất, kiểm kê, đánh giá sản phẩm

dở dang

1 Tổng hợp chi phí sản xuất:

Tất cả các chi phí hạch toán ở phần trên đều phải tổng hợp vào bên nợ của Tk

154 ‘ chi phí sản xuất kinh doanh dở dang’ TK 154 đợc mở chi tiết theo từng ngành

sản xuất, từng nơi phát sinh chi phí hay từng loại sản phẩm, từng loại lao vụ, dịch vụ của các bộ pbận sản xuất kinh doanh chính, sản xuất kinh doanh phụ Nội dung phản

ánh nh sau:

* Theo phơng pháp kê khai thờng xuyên:

a Tài khoản sử dung: 154 ‘Chi phí sản xuất kinh doanh dở dang”

Bên nợ :Tập hợp các chi phí sản xuất trong kỳ( chi phí nguyên vật liệu trực tiếp,

chi phí nhân công trực tiếp, chi phí sản xuất chung)

Bên có :

- Các khoản ghi giảm chi phí sản phẩm

-Tổng giá thành sản xuất thực tế hay chi phí thực tế của sản phẩm, lao vụ, dịch

- Giá trị ghi giảm chi phí:

+ Phế liệu thu hồi:

Nợ TK 152 ( chi tiết phế liệu)

Có TK 154 ( chi tiết sản phẩm, lao vụ)+ Sản phẩm hỏng không sửa chữa đợc

Nợ TK 1381

Có TK 154 ( Chi tiết từng loại sản phẩm)

+ Gi¸ trÞ s¶n phỈm, vỊt t thiÕu hôt bÍt thíng trong s¶n xuÍt:

Nî TK liªn quan( 138, 334, 821 )

Cê TK 154 ( chi tiÕt s¶n phỈm, lao vô)

+ VỊt liÖu xuÍt dïng kh«ng hÕt nhỊp kho ( nÕu cha ph¸n ¸nh ị Tk 621):

Nî TK 152

Cê TK 154 ( chi tiÕt s¶n phỈm, lao vô )

- Gi¸ thµnh thùc tÕ s¶n phỈm, lao vô hoµn thµnh:

Nî Tk 155: NhỊp kho thµnh phỈm

Nî Tk 157 : Göi b¸n

Nî Tk 632 : Tiªu thô th¼ng (kh«ng qua kho)

Cê Tk 154: ( chi tiÕt s¶n phỈm, lao vô )

S¬ ®ơ h¹ch to¸n chi phÝ s¶n phỈm :

* THEO PHƯƠNG PHÁP KIỂM KÊ ĐỊNH KỲ:

Trong phương pháp kiểm kê định kỳ kế toán sử dụng TK 154, 631- Giá thành sảnxuất Kết cấu TK 154- Chi phí SX dở dang

Bên Nợ: - Kết chuyển chi phí SX dở dang cuối kỳ

Bên Có:- Kết chuyển chi phí SX dở dang đầu kỳ

Kết cấu TK 631- Giá thành sản xuất:

Bên Nợ:

- Giá trị của sản phẩm dở dang đầu kỳ

- Chi phí SX thực tế phát sinh trong kỳ

Giá trị sản phẩm hỏng không sửa chữa được, người gây ra thiệt hại bồi thường

Giá thành thực tế sản phẩm hoàn

thành

- Giá trị sản phẩm dở dang cuối kỳ kết chuyển vào TK 154

- Giá thành sản phẩm nhập kho, lao vụ, dịch vụ hoàn thành kết chuyển vào TK

632 “Giá vốn hàng bán”

- TK 631 không có số dư cuối kỳ

* Sơ đồ hạch toán tổng hợp chi phí sản xuất theo phương pháp kiểm kê định kỳ:

2 KiÓm kª ®¸nh gi¸ s¶n phỈm dị dang:

S¶n phỈm dị dang lµ nh÷ng s¶n phỈm cha kÕt thóc giai ®o¹n chÕ biÕn, cßn

®ang nằm trong qu¸ tr×nh s¶n xuÍt §Ó tÝnh ®îc gi¸ thµnh s¶n phỈm, doanh nghiÖp cÌnthiÕt ph¶i tiÕn hµnh kiÓm kª ®¸nh gi¸ s¶n phỈm dị dang Tuú theo ®Ưc ®iÓm tư chøcs¶n xuÍt, quy tr×nh c«ng nghÖ vµ tÝnh chÍt cña s¶n phỈm mµ doanh nghiÖp cê thÓ ¸pdông mĩt trong c¸c ph¬ng ph¸p ®¸nh gi¸ s¶n phỈm dị dang sau:

* Víi b¸n thµnh phỈm: cê thÓ tÝnh theo chi phÝ thùc tÕ hoƯc kÕ ho¹ch.

* Víi s¶n phỈm dị ®ang chÕ t¹o dị dang: cê thÓ ¸p dông mĩt trong c¸c ph¬ng

ph¸p sau:

a) X¸c ®Þnh s¶n phỈm dị dang theo chi phÝ nguyªn vỊt liÖu chÝnh:

Theo ph¬ng ph¸p nµy, gi¸ trÞ s¶n phỈm dị dang chØ bao gơm chi phÝ nguyªn vỊtliÖu chÝnh cßn c¸c chi phÝ kh¸c tÝnh c¶ cho thµnh phỈm trong kú C¸c x¸c ®Þnh nh sau:

Gi¸ trÞ SP Chi phÝ NL,VLC dị dang ®Ìu kú +Chi phÝ NL,VLCPS trong kú Sỉ lîng SP

Kết chuyển giá trị sản phẩm dở dang cuối kỳ

Kết chuyển giá trị sản phẩm dở dang

đầu kỳ

Kết chuyển chi phí NVL trực tiếp Kết chuyển chi phí nhân công trực tiếp Kết chuyển chi phí sản xuất chung

Giá thành sản phẩm Hoàn thành

Ph¬ng ph¸p nµy Ýt chÝnh xác, chØ ¸p dông ®ỉi víi DN cê chi phÝ NL, VL chÝnhchiÕm tû trông lín trong gi¸ thµnh SP (Thíng 70-80%) trong thùc tÕ ph¬ng ph¸p nµy

cê thÓ øng dông rĩng rãi b»ng c¸ch x¸c ®Þnh gi¸ trÞ SP dị dang theo chi phÝ NL, VLtrùc tiÕp Khi ®ê cê thÓ x¸c ®Þnh gi¸ trÞ SP dị dang theo c«ng thøc:

b) X¸c ®Þnh gi¸ trÞ s¶n phỈm dị dangtheo ph¬ng ph¸p íc tÝnh s¶n lîng hoµn thµnh t¬ng ®¬ng: Dùa theo møc ®ĩ hoµn thµnh vµ sỉ lîng s¶n phỈm dị dang ®Ó quy

s¶n phỈm dị dang thµnh s¶n phỈm hoµn thµnh, Tiªu chuỈn quy ®ưi thíng dùa vµo giíc«ng hoƯc tiÒn l¬ng ®Þnh møc

- §ỉi víi kho¶n môc chi phÝ nguyªn vỊt liÖu chÝnh ®îc tÝnh ®Òu cho s¶n phỈmhoµn thµnh còng nh s¶n phỈm dị dang (giỉng ph¬ng ph¸p a c«ng thøc 1).

- §ỉi víi kho¶n môc chi phÝ chÕ biÕn kh¸c ( vỊt liÖu phô, nhiªn liÖu, nh©n c«ngtrùc tiÕp, chi phÝ s¶n xuÍt chung) tÝnh cho s¶n phỈm d¬ dang theo møc ®ĩ hoµn thµnht¬ng ®¬ng

Tríng hîp quy tr×nh c«ng nghÖ s¶n xuÍt s¶n phỈm chia lµm nhiÒu bíc chÕ biÕn( giai ®o¹n) th× tõ giai ®o¹n 2 trị ®i s¶n phỈm dị dang cuỉi kú bao gơm 2 lo¹i chi phÝ:

- Chi phÝ cña giai ®o¹n tríc ®ê ®îc tÝnh cho s¶n phỈm dị dang cña giai ®o¹n ®êgiỉng nh s¶n phỈm hoµn thµnh

- Chi phÝ s¶n xuÍt cña giai ®o¹n ®ê ®îc tÝnh cho s¶n phỈm dị dang cña giai ®o¹n

®ê theo møc ®ĩ hoµn thµnh t¬ng ®¬ng

c) X¸c ®Þnh gi¸ trÞ s¶n phỈm dị dang theo 50% chi phÝ chÕ biÕn:

§Ó ®¬n gi¶n cho viÖc tÝnh to¸n, ®ỉi víi nh÷ng lo¹i s¶n phỈm mµ chi chÕ biÕnchiÕm tû trong thÍp trong tưng chi phÝ, kÕ to¸n thíng sö dông ph¬ng ph¸p nµy thùcchÍt ®©y lµ mĩt d¹ng cña ph¬ng ph¸p íc tÝnh theo s¶n lîng t¬ng ®¬ng, trong ®ê gi¶

®Þnh s¶n phỈm dị dang ®· hoµn thµnh ị møc ®ô 50% so víi thµnh phỈm

S¶n phỈm dị dang cuỉi kú ®îc tÝnh theo 2 bĩ phận chi phÝ:

Gi¸ trÞ SP Chi phÝ NL, VLC dị dang ®Ìu kú+Chi phÝ NL, VLC PS trong kú Sỉ lîng SP

dị dang = x dị dang cuỉi kú Sỉ lîng SPHT trong kú + Sỉ lîng SPDD cuỉi kú cuỉi kú

Gi¸ trÞ SP Chi phÝ NL,VL TT dị dang ®Ìu kú +Chi phÝ NL,VL TT PS trong kú Sỉ lîng SP

Chi phÝ chÕ ph¸t sinh trong kú

Sỉ lîng thµnh phỈm phỈm dị dangSỉ lîng s¶n

cuỉi kú

% hoµn thµnh

Sỉ lîng s¶n phỈm dị dang cuỉi kú

% hoµn thµnh

+ §ỉi víi chi phÝ nguyªn vỊt liÖu chÝnh tÝnh cho s¶n phỈm dị dang ®îc dùa vµo

®Þnh møc vỊt liÖu chÝnh

+ §ỉi víi chi phÝ chÕ biÕn kh¸c ®îc tÝnh theo møc ®ĩ 50 % so víi s¶n phỈm hoµnthµnh

d) X¸c ®Þnh gi¸ trÞ s¶n phỈm dị dang theo gi¸ thµnh ®Þnh møc (hoƯc gi¸ thµnh

kÕ ho¹ch): C¨n cø vµo ®Þnh møc tiªu hao (chi phÝ kÕ ho¹ch) cho c¸c kh©u, c¸c bíc, c¸c

c«ng viÖc trong qu¸ tr×nh chÕ t¹o s¶n phỈm ®Ó x¸c ®Þnh gi¸ trÞ s¶n phỈm dị dang

1. Tập hợp chi phí theo yêu cầu tính giá thành:

Đề tính giá thánh sản phẩm phải tập hợp chi phhí sản cuất theo đối tượng hạchtoán chi phí Căn cứ vào đặc điểm tổ chức sản xuất, tính chất quy trình công nghệ, đặcđiểm sản phẩm và đối tượng hạch toán chi phí đã xác định mà áp dụng phương pháphạch toán chi phí sản xuất thích hợp

Quy trình chung của việc tập hợp chi phí sản xuất theo đối tượng tập hợp chi phícó thể tóm tắt như sau:

- Căn cứ đối tượng hạch toán chi phí sản xuất đã được xác định, kế toán mở sổhoặc thẻ hạch toán chi tiết chi phí sản xuất theo từng đối tượng hạch toán

- Căn cứ chi phí sản xuất trong tháng liên quan đến đối tượng hạch toán nào thìđược tập hợp vào sổ hoặc thẻ hạch toán chi phí mở cho đối tượng đó Căn cứ để ghi sổhoặc thẻ hạch toán chi tiết chi phí sản xuất là các bảng phân bổ, các bảng kê có liênquan (bảng phân bổ vật liệu, tiền lương, bảng phân bổ khấu hao, bảng kê chi phí theodự toán )

- Cuối tháng tổng hợp toán bộ chi phí phát sinh theo từng đối tượng hạch toán đểlàm căn cứ tính giá thành sản phẩm Giá thành sản phẩm (dịch vụ) có thể tính theo yếutố hoặc khoản mục

Sổ hoặc thẻ hạch toán chi phí sản xuất mới chỉ chỉ phép tập hợp chi phí sản xuấtphát sinh trong tháng Để tính giá thành sản phẩm phải lập phiếu tính giá thành sảnphẩm Đối với loại hình sản xuất giản đơn, thường kết hợp thẻ hạch toán chi tiết chi phísản xuất vào phiếu tính giá thành để giảm số lượng sổ Phiếu tính giá thành có dạngnhư sau:

PHIẾU TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM:

Gi¸ trÞ SP Chi phÝ NVL 50 % chi phÝ

dị dang = chÝnh cho SPDD + chÕ biÕn so víi cuỉi kú ( ®Þnh møc) thµnh phỈm

Số lượng: đơn vị tính:

Tháng: năm

KHOẢN MỤC GIÁ TRỊ SP

DỞ DANG ĐẦU KỲ

CHI PHÍ SX

PS TRONG KỲ

GIÁ TRỊ SP DỞ DANG CUỐI KỲ

TỔNG GIÁ THÀNH SP

GIÁ THÀNH ĐƠN VỊ SP

Chi phí NL,VL TT

Chi phí NC TT

Chi phí SX chung

Tổng cộng

2 Tính giá thành sản phẩm:

2.1 §ỉi víi Doanh nghiÖp cê quy tr×nh c«ng nghÖ s¶n xuÍt gi¶n ®¬n:

Lµ nh÷ng doanh nghiÖp chØ s¶n xuÍt 1 sỉ hoƯc 1 mƯt hµng víi khỉi lîng lín, chuk× ng¾n, s¶n phỈm dị dang kh«ng ®¸ng kÓ hoƯc kh«ng cê nªn viÖc h¹ch to¸n chi phÝ

®îc tiÕn hµnh theo s¶n phỈm mìi mƯt hµng ®îc mị mĩt sư h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÍt.C«ng viÖc tÝnh gi¸ thµnh thíng ®îc tiÕn hµnh vµo cuỉi th¸ng theo ph¬ng ph¸p trùc tiÕphoƯc ph¬ng ph¸p liªn hîp

2.2 §ỉi víi Doanh nghiÖp s¶n xuÍt theo ®¬n ®Ưt hµng:

KÕ to¸n tiÕn hµnh tỊp hîp chi phÝ s¶n xuÍt theo tõng ®¬n ®Ưt hµng §ỉi tîng tÝnhgi¸ thµnh s¶n phỈm lµ s¶n phỈm cña tõng ®¬n ®Ưt hµng, cê thÓ ¸p dông ph¬ng ph¸pthÝch hîp nh ph¬ng ph¸p trùc tiÕp, ph¬ng ph¸p hÖ sỉ, ph¬ng ph¸p tưng cĩng chi phÝ,hay ph¬ng ph¸p liªn hîp

2.3 §ỉi víi Doanh nghiÖp s¶n xuÍt phøc t¹p theo kiÓu chÕ biÕn liªn tôc:

Trong c¸c doanh nghiÖp nµy qui tr×nh c«ng nghÖ bao gơm nhiÒu bíc nỉi tiÕpnhau theo mĩt tr×nh tù nhÍt ®Þnh V× vỊy chi phÝ s¶n xuÍt ph¸t sinh thuĩc giai ®o¹nnµo sÏ ®îc tỊp hîp cho giai ®o¹n ®ê Riªng víi chi phÝ s¶n xuÍt sau khi ®îc tỊp hîptheo ph©n xịng sÏ ®îc ph©n bư cho c¸c bíc theo tiªu thøc phï hîp

Ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÍt thÝch hîp nhÍt lµ h¹ch to¸n chi phÝ theogiai ®o¹n c«ng nghÖ hay cßn goÞ lµ ph¬ng ph¸p ph©n bíc §ỉi tîng h¹ch to¸n Chi phÝs¶n xuÍt thíng lµ c¸c giai ®o¹n c«ng nghÖ

§Ưc ®iÓm cña ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÍt theo giai ®o¹n c«ng nghÖ:

- C¸c chi phÝ SX ph¸t sinh ị giai ®o¹n c«ng nghÖ nµo th× ®îc tỊp hîp theo giai

®o¹n c«ng nghÖ ®ê

- C¸c chi phÝ trùc tiÕp th× ®îc h¹ch to¸n trùc tiÕp theo giai ®o¹n c«ng nghÖ vµtheo s¶n phỈm

- C¸c chi phÝ chung ®îc h¹ch to¸n theo ph©n xịng, sau ®ê ph©n bư theo tõng giai

®o¹n c«ng nghÖ víi mĩt tiªu thøc thÝch hîp

- Tr×nh tù vµ kü thuỊt h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÍt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phỈm theoph¬ng ph¸p ph©n bíc phô thuĩc vµo viÖc cê tÝnh gi¸ thµnh cña b¸n thµnh phỈm haykh«ng tÝnh gi¸ thµnh cña b¸n thµnh phỈm

a Phương pháp hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành theo

chuyển tuần tự theo khoản mục): được áp dụng ở những Doanh nghiệp mà bànthành phẩm có thể dùng để bán ra ngoài (DN dệt)hoặc ở những DN có quy trình côngnghệ phức tạp, đòi hỏi phải tính giá thành của bán thành phẩm của các bước công nghệthì mới tính được giá thành thành phẩm một cách chính xác, hợp lý hoặc phục vụhạch toán nội bộ.

Trình tự tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm theo phương án nàycó thể biểu diễn qua sơ đồ:

Chi phí NL, Giá thành bán Giá thành bán

VL Chính thành phẩm bước 1 thành phẩm bước (n-1)

Chi phí chế biến Chi phí chế biến Chi phí chế biến

Giá thành bán Giá thành bán Giá thành

thành phẩm bước 1 thành phẩm bước 2 sản phẩm

b Phương pháp hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành theophương án không tính giá thánh bán thành phẩm: Theo phương pháp này thìkhông tính giá thành của bán thành phẩm trong mổi giai đoạn công nghệ Chi phí chếbiến phát sinh trong các giai đọn công nghệ được tính nhập vào giá thành sản phẩmmột cách song song Vì thế trong thực tế người ta gọi phương pháp này là phương phápkết chuyển song song

Sơ đồ trình từ giá thành theo phương án không tính giá thành bán thành phẩm:

Cả 02 phương pháp trên sẽ cho ra cùng một kết quả giá thành

Chi phí NL,VLC tính cho thành phẩm

Chi phí chế biến bước 1 tính cho thành phẩm

Chi phí chế biến bước 2 tính cho thành phẩm

Chi phí chế biến bước n tính cho thành phẩm

Giá thành củathành phẩm

PHẦN THỨ HAI HẠCH TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM BIA

TẠI CÔNG TY BIA ĐÔNG HÀ

I ĐẶC ĐIỂM TÌNH HÌNH CHUNG VỀ CÔNG TY BIA ĐÔNG HÀ

1 Lịch sử hình thành và phát triển của Công ty bia Đông hà:

- Công ty Bia Đông Hà là Doanh nghiệp Nhà nước trực thuộc UBND tỉnhQuảng Trị, được thành lập theo QĐ 706/QĐ-UB ngày 17 tháng 11 năm 1992 củaUBND tỉnh Quảng Trị, giấy phép kinh doanh số 101872 cấp ngày 18/12/1992

- Chuyển sang thời kỳ đổi mới, Nhà nước áp dụng nền kinh tế hàng hóa nhiềuthành phần, vận hành theo cơ chế thị trường có sự quản lý vĩ mô của Nhà nước, xóabỏ chế độ bao cấp Các xí nghiệp quốc doanh được giao quyền chủ động sản xuất kinhdoanh, tự hạch toán kinh tế với phương châm " Lấy thu bù chi" Trước tình hình đó, Xínghiệp bánh kẹo Đông Hà buộc phải ngừng hoạt động do kém hiệu quả trong sản xuấtkinh doanh, chuyển giao cơ sở này cho chủ thể mới với luận chứng kinh tế kỹ thuật của

xí nghiệp và Ban lãnh đạo xí nghiệp đã nhanh chóng đưa ra quyết định cần phải thayđổi cơ cấu mặt hàng sản xuất Theo luận chứng kinh tế của Xí nghiệp được sự đồng ýcủa Bộ trưởng bộ Nông nghiệp và Công nghiệp thực phẩm cho phép sản xuất sản phẩmmới với sản phẩm chính là Bia

Năm 1988 được Chủ tịch UBND tỉnh Bình Trị Thiên phê duyệt luận chứng và raquyết định cho UBND thị xã Đông Hà tổ chức xây dựng một dây chuyền sản xuất Biavới công suất thiết kế ban đấu là: 300.000 lít/ năm Với mục đích cung cấp nước giảikhát cho địa bàn trong thị xã và các huyện lân cận Đồng thời trong những năm tới sẽmở rộng thị trường tiêu thụ sang các nước bạn Lào qua đường Cửa khẩu Lao Bảo vàcác tỉnh bạn khác Từ đó Xí nghiệp bánh kẹo Đông Hà được đổi thành Xí nghiệp BiaĐông Hà

Tháng 1 năm 1989 sản phẩm đầu tiên của Xí nghiệp đã thực sự ra đời, từ đó đếnnay sản phẩm của Xí nghiệp ngày càng không ngừng được nâng cao cả về chất lượngvà số lượng, để phù hợp với xu thế phát triển của Doanh nghiệp, từ qui mô sản xuất chođến chất lượng sản phẩm và doanh thu tiêu thụ, Xí nghiệp Bia Đông Hà tiếp tục đượcđổi tên thành Công ty bia Đông hà

Những ngày đầu thành lập còn non trẻ, Công ty gặp rất nhiều khó khăn, tưởngchừng như không thể vượt qua nổi, khó khăn về cơ sở vật chất, khoa học kỹ thuật, máy

móc thiết bị lạc hậu, thiếu đồng bộ, trình độ tổ chức chỉ đạo sản xuất, trình độ tay nghềcũng như nhận thức của công nhân về sản phẩm mới còn hạn chế Đặc biệt là khó khănvà bỡ ngỡ về chất lượng sản phẩm và thị trường tiêu thụ sản phẩm Đứng trước nhữngkhó khăn và thách thức gay go đòi hỏi lãnh đạo Công ty phải đồng sức, đồng lòng luôntự chủ trong mọi hoạt động sản kinh doanh.

Đến nay sản xuất của Công ty ngày càng đứng vững trên thị trường Nhờ đó màsố lượng sản phẩm được sản xuất ra hàng năm tăng lên và công suất luôn được thay đổinhằm đáp ứng nhu cầu thị hiếu của khách hàng Từ công suất thiết kế ban đầu là300.000 lít/ năm, đến năm 1992 sản lượng sản xuất là 600.000 lít/năm, đến năm 1995sản lượng sản xuất đạt gần 1.600.000 lít/ năm, đến nay đã sản xuất đạt 2.000.000lít/năm

Vốn đầu tư ban đầu của Công ty khi bàn giao từ Xí nghiệp bánh kẹo và được bổsung từ nguồn vốn ngân sách do UBND tỉnh Bình Trị Thiên (cũ) và thị xã Đông Hàcấp nhưng không đáng kể so với dây chuyền công nghệ sản xuất bia là 314.000.000đ.Đến nay Công ty đã tái đầu tư và vay bổ sung tăng lên gấp 10 lần so với tổng số vốnban đầu Chính vì vậy trong những năm gần đây thu nhập bình quân của Công nhânngày càng được nâng cao, hoạt động sản xuất kinh doanh đi vào ổn định Sản phẩmcủa Công ty gồm các loại bia hơi, bia Bock và bia chai, sản phẩm sản xuất ra ngàycàng có uy tín trên thị trường Trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh sảnphẩm của Công ty đã được người tiêu dùng ưa chuộng, thị trường tiêu thụ liên tục đượcmở rộng Đến nay sản phẩm của Công ty đã có mặt trên khắp thị trường trong tỉnh, từtrung tâm tỉnh lỵ đến vùng sâu, vùng xa đều biết đến sản phẩm của Công ty vì sảnphẩm đã đảm bảo chất lượng và giá cả phù hợp với nhu cầu tiêu dùng của người dântrong tỉnh Sản phẩm của Công ty được thị trường chấp nhận, đặc biệt là sự mở rộng thịtrường vào Thừa Thiên - Huế, ra Quảng Bình và được người tiêu dùng ở đây rất ưachuộng

Do mặt hàng chủ yếu của Công ty là sản xuất Bia chai, bia hơi, Bia book nênCông ty chỉ sản xuất vào mùa nắng, mùa đông đa số công nhân phải nghỉ việc Để làm

đa dạng hóa sản phẩm, giải quyết công ăn việc làm cho công nhân về mùa mưa, tăngthu cho ngân sách Đứng trước tình hình nan giải đó, năm 1994 lãnh đạo Công ty đãkhảo sát, thí nghiệm sản xuất rượu Kim Long đóng chai

Đến năm 1998 phát huy lợi thế của tỉnh về sản phẩm truyền thống rượu KimLong, Công ty đã làm luận chứng lắp đặt một dây chuyền sản xuất rượu với công suấtban đầu là 10.000 lít/ năm và đến nay đã nâng cấp dây chuyền lên 20.000 lít/ năm

2.Kết quả một số chỉ tiêu thực hiện trong những năm gần đây củaCông ty bia Đông hà: (có bảng kê chi tiết kèm theo)

3.Nhiệm vụ và phương hướng sản xuất kinh doanh của Công ty biaĐông hà.

Với những kết quả đã đạt được, nhu cầu tiêu thụ trên thị trường hiện nay và vớinăng lực sản xuất kinh doanh hiện có của Công ty Đề ra phương hướng nhằm khaithác tốt mọi nguồn lực tại Công ty về lao động, tay nghề, máy móc, thiết bị Công typhấn đấu sản xuất đạt trên 70% công suất thiết kế của dây chuyền công nghệ Trongnhững năm tới Công ty cần đạt được những mục tiêu sau:

- Từng bước thay đổi hệ thống thiết bị sản xuất cũ bằng hệ thống dây chuyền mới,hiện đại, đồng bộ bằng vốn tự có của Công ty và vốn hổ trợ từ cấp trên

-Ổn định và nâng cao chất lượng sản phẩm theo tiêu chuẩn qui định của ViệnKhoa học kỹ thuật Nhà nước và Tổng Cục đo lường chất lượng đối sản phẩm Bia,Rượu

- Về tiêu thụ sản phẩm: Mở rộng mạng lưới đại lý, thị trường tiêu thụ, trước mắtmở rộng các đại lý tại các huyện thị trong tỉnh và vươn dần ra các tỉnh lân cận nhưQuảng Bình, Hà Tỉnh, Thừa Thiên - Huế và các tỉnh của các nước bạn Lào, TháiLan

- Về quan hệ liên doanh: Hợp tác với các Doanh nghiệp Nhà nước, liên doanh vớicác nhà máy Bia, Rượu khác

- Về tổ chức lao động: Giải quyết đủ công ăn việc làm cho cán bộ công nhân viêntrong Công ty, mặt khác tổ chức sắp xếp lại cơ cấu lao động sao cho hợp lý, hiệu quảcao nhất, sử dụng người lao động có tay nghề cao, năng suất lao động tốt, đồng thờituyển thêm nhân viên có trình độ tay nghề khá để khai thác tốt dây chuyền công nghệđược thay thế, tuyển thêm một số nhân viên có ngoại hình và trình độ tiếp thị để làmcông tác bán hàng và giới thiệu sản phẩm

4 Những thuận lợi và khó khăn của Công ty:

a Thuận lợi:

Công ty bia Đông hà nằm ở trung tâm tỉnh lỵ, ở đây dân cư tập trung đông, dânsố khoảng 75.000 người Quảng Trị có đặc điểm khí hậu nắng nóng kéo dài từ tháng 3đến tháng 8 đây là lợi thế về nhu cầu giải khát trên địa bàn tỉnh Quảng Trị chỉ có 1nhà máy Bia duy nhất, sản xuất và tiêu thụ với số lượng lớn

Vị trí địa lý: Thị xã Đông Hà là trung tâm tỉnh lỵ của Tỉnh Quảng Trị, nằm ở vịtrí địa lý:

- Phía Tây giáp với nước bạn Lào

- Phía Bắc giáp với Quảng Bình

- Phía Nam giáp với tỉnh Thừa Thiên Huế.

Đây là những vùng ngành nghề công nghiệp chưa phát triển, người dân ở đâyphần lớn sống bằng nghề nông và buôn bán nhỏ nên sản phẩm Bia, Rượu của Công tyrất phù hợp với thu nhập của người dân ở đây

Cùng với sự quan tâm của các cấp lãnh đạo và Ban, Ngành trong tỉnh và sự nhạybén nhiệt tình năng nổ của lãnh đạo, Công ty đầu tư nâng cấp dây chuyền máy mócthiết bị Hiện tại Công ty đã Inox hóa toàn bộ dây chuyền từ sản xuất đến dự trữ đảmbảo được kỷ thuật và chất lượng bảo quản của ngành Bia, Rượu Đây là một trongnhững điều kiện để nâng cao năng suất và chất lượng

Tổ chức bộ máy của Công ty hợp lý và khoa học, hàng ngũ cán bộ lãnh đạo cónăng lực, có trình độ Bên cạnh đó đội ngũ cán bộ công nhân viên không ngừng lớnmạnh về trình độ tay nghề và ý thức kỷ luật cao

Sơ lược về đội ngũ cán bộ công nhân viên của Công ty gồm:

+ Đại học - CĐ: 15 người chiếm 13 %

+ Trung học CN: 17 người chiếm 15%

+ Công nhân lành nghề 29 Người chiếm 25%

Số còn lại 54 người thuộc các bộ phận như: Bảo vệ, bán hàng, phụ trợ sản xuấtchiếm 47%

Chỉ trong vòng mấy năm lại đây đội ngũ CNV của Công ty đã giảm xuống 23người Qua các số liệu về CNV của Công ty cho thấy giảm về số lượng và tăng về chấtlượng Đặc biệt là đội ngũ công nhân sản xuất có trình độ trung học chuyên nghiệphoặc lành nghề tăng lên khá cao, điều này chứng tỏ Công ty rất quan tâm đến chấtlượng sản xuất Số cán bộ CNV có trình độ đại học và cao đẳng tăng lên 3 người nhưng

so với tỷ lệ thì giảm 17% Điều này chứng tỏ Công ty quan tâm tổ chức gọn nhẹ của bộmáy quản lý và đã hoàn thành tốt công việc

b Khó khăn:

Công ty bia Đông hà được hình thành trên cơ sở Xí nghiệp Bánh kẹo, nền tảng,địa hình, nhà xưởng của Xí nghiệp củ kĩ, cơ sở vật chất nghèo nàn, lạc hậu, vốn đầu tưnhỏ, hoạt động SXKD của Công ty bằng nguồn vốn vay ngắn hạn Bia là nước giảikhát chủ yếu dùng vào mùa hè nắng nóng, nên sản phẩm của Công ty phần lớn chỉ tiêuthụ vào mùa hè Mùa đông, dịp lễ, tết hầu hết người dân lao động ở đây chỉ sử dụngrượu nhẹ Do vậy việc sản xuất mang tính thời vụ đã gây không ít khó khăn trong việcquản lý CNV của công ty, sự mất ổn định về số lượng công nhân sản xuất gây ra khókhăn trong việc chủ động sản xuất, gây nên sự chậm trễ trong quá trình sản xuất đáp

ứng nhu cầu thị trường cũng như ứ đọng trong quá trình sản xuất làm ảnh hưởng khôngnhỏ cho Công ty.

Các loại như: Hương liệu, men ở trong tỉnh không có mà phải mua ngoài nênviệc đưa nguyên liệu vào dự trữ, sản xuất chưa được chủ động, có khi còn gây giánđoạn công việc sản xuất sản phẩm

II CHỨC NĂNG, NHIỆM VỤ, QUYỀN HẠN TRÁCH NHIỆMCỦA CÔNG TY BIA ĐÔNG HÀ:

1 Chức năng nhiệm vụ của Công ty bia Đông hà

- Công ty bia Đông hà có chức năng sản xuất theo chỉ tiêu kế hoạch của UBNDtỉnh giao, Sở Công nghiệp quản lý về mặt Nhà nước, với chức năng nhiệm vụ chính củaCông ty là sản xuất Bia và Rượu, cung cấp cho thị trường trong tỉnh và một số tỉnh bạnLào, Thái Lan

- Tổ chức các nhiệm vụ do UBND thị xã chỉ đạo về an ninh quốc phòng chính trịxã hội

- Tổ chức Công đoàn trực thuộc Công đoàn Ngành Công nghiệp quản lý

2 Quyền hạn và trách nhiệm của Công ty:

Quyền hạn của Công ty được cụ thể hóa theo Quyết định số 217/ HĐBT

Doanh nghiệp khai thác và sử dụng có hiệu quả cơ sở vật chất, mặt bằng kỹ thuậttừ xí nghiệp Bánh kẹo Đông Hà chuyển giao đến Xí nghiệp Bia Đông Hà và nay làCông ty bia Đông hà Doanh nghiệp sản xuất lấy thu bù chi, sản xuất phải có lãi, cóquyền thay đổi mặt hàng, thay đổi biện pháp tổ chức kinh doanh và phục vụ nhu cầu xãhội Công ty hoạt động nhằm sử dụng số công nhân kỹ thuật và lao động lành nghề, tạothêm việc làm cho một số lao động nhàn rỗi trong tỉnh (như sử dụng bã malt và xácmen để chăn nuôi lợn.)

Là đơn vị sản xuất kinh doanh, trách nhiệm của Công ty đối với Nhà nước là nộpđủ thuế, có trách nhiệm về đời sống kinh tế, chính trị của từng công nhân viên với sựtồn tại và phát triển của Công ty Tổ chức kinh doanh để bảo đảm vốn do ngân sáchNhà nước giao và tạo thêm nguồn thu ngân sách cho tỉnh nhà

III CƠ CẤU TỔ CHỨC BỘ MÁY QUẢN LÝ CỦA CÔNG TY BIAĐÔNG HÀ:

1 Quy trình công nghệ sản xuất rượu

Rượu Kim long nếp mới được sản xuất từ rượu Kim long bán thành phẩm mua từlàng rượu Kim long truyền thống nổi tiếng từ thời pháp thuộc Với sự giúp đỡ kỹ thuậtcủa nhà máy rượu Hà Nội Công ty đã qua khâu chế biến hoàn thiện chất lượng RượuKim Long nếp mới có từ 40 - 45o có độ trong suốt và mang hương vị nếp.

Sơ đồ qui trình công nghệ sản xuất Rượu Kim Long nếp mới:

Rượu bán thành phẩm

Làm lạnh

Lọc trong

Vỏ chai Phối hương liệu

Dán nhãn đóng hộp

Nhập kho

2 Qui trình công nghệ sản xuất Bia:

Qui trình công nghệ sản xuất Bia ở Công ty bia Đông hà được xây dựng theo dâychuyền công nghệ khép kín, từ khâu đưa nguyên liệu vào cho đến khâu chiết bia vàochai đều được thực hiện bằng máy và có sự kiểm tra chặt chẽ trong từng khâu, chế độvệ sinh công nghiệp được tuân thủ đúng theo từng công đoạn Có thể mô tả qui trìnhcông nghệ sản xuất Bia của Công ty qua các giai đoạn như trên:

* Giai đoạn xử lý nguyên vật liệu ban đầu:

- Giai đoạn nấu từ dịch hoa - hồ hóa, đun sôi đồng thời xay malt, sau đó chođường hóa vào

- Chuyển dịch đường để lấy đường ban đầu

- Chuyền dịch đường sang nồi đun, cho hoa Hublon vào đun đúng nhiệt độ chuẩn,rồi cho sang nồi lắng

* Giai đoạn lên men:

Lên men sơ bộ: Cho men vào nước mạch nha để men lên sơ bộ (thời gian từ 16