VnDoc Tải tài liệu, văn bản pháp luật, biểu mẫu miễn phí BÀI 1 CÁC CẤP TỔ CHỨC CỦA THẾ GIỚI SỐNG I MỤC TIÊU Sau khi học xong bài này, HS phải 1 Kiến thức Giải thích được nguyên tắc tổ chức thứ bậc của[.]
Trang 1BÀI 1: CÁC CẤP TỔ CHỨC CỦA THẾ GIỚI SỐNG
I MỤC TIÊU
Sau khi học xong bài này, HS phải:
1 Kiến thức
- Giải thích được nguyên tắc tổ chức thứ bậc của thế giới sống và có cái
nhìn bao quát về thế giới sống (nêu đc các cấp tổ chức của TG sống từ
thấp đến cao*)
- Giải thích được tại sao tế bào lại là đơn vị cơ bản tổ chức nên thế giới
sống
2 Kĩ năng: Rèn luyện tư duy hệ thống và rèn luyện phương pháp tự học.
3 Thái độ: Có ý thức bảo vệ các loài sv và môi trường sống của chúng (bảo
tồn đa dạngsinh học)
II TÍCH HỢP NỘI DUNG GIÁO DỤC
1 Tích hợp kĩ năng sống
- Thể hiện sự tự tin khi trình bày ý kiến trước nhóm, tổ, lớp
- Kĩ năng lắng nghe tích cực, trình bày suy nghĩ/ ý tưởng
2. Tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường
- Đa dạng các cấp tổ chức sống tạo nên sự đa dạng của thế giới sinh vật đa
dạng sinh học Bảo vệ các loài sinh vật và môi trường sống của chúng là bảo vệ
đa dạng sinh học Chống lại các hoạt động, hành vi gây biến đổi ô nhiễm môi
trường
III CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS
1 Gv: - Tranh vẽ Hình 1 SGK và những tranh ảnh có liên quan đến bài
học mà giáo viên và học sinh sưu tầm được
- Các thiết bị phục vụ giảng dạy (Máy chiếu, đĩa VCD )
2 Hs: Đồ dùng học tập, đọc trước bài mới
IV TIẾN TRÌNH BÀI DẠY
1 Kiểm tra bài cũ: Không kiểm tra
2 Giảng bài mới:
Nêu VĐ: Sv khác với vật vô sinh ở những điểm nào? Sv và vật vô sinh
đều đc cấu tạo từ các ntố hoá học nhưng do tp của các ntố ở sv khác với vật vô
sinh nên sự tương tác giữa các nguyên tố hoá học trong cơ thể sống đã cho sv
những đặc điểm mà vật vô sinh không có đc như: chuyển hoá vật chất, sinh
trưởng và phát triển, sinh sản…
*Hoạt động 1:GV Cho học sinh Quan sát tranh
Hình 1 sách giáo khoa -Gv: Em hãy nêu các cấp tổ chức của thế giới
sống?
+ Giải thích khái niệm tế bào, mô, cơ quan, hệ
cq
+ Các cấp tổ chức cơ bản của thế giới sống?
+ Tại sao nói tế bào là đơn vị cơ bản cấu tạo
nên mọi cơ thể sinh vật
+ Trong các cấp của thế giới sống cơ thể giữ
I.Các cấp tổ chức của thế giới sống:
- Thế giới sống được tổ chức theo nguyên tắc thứ bậc chặt chẽ: phân tử bào quan tế bào mô cơ quan hệ cơ quan cơ thể quần thể quần xã hệ sinh thái sinh quyển
- Tế bào là đơn vị cơ bản cấu tạo nên mọi cơ thể sinh vật
- Các cấp tổ chức cơ bản của thế giớ;i sống bao gồm: tế bào, cơ thể, quần thể, quần
Trang 2vai trò quan trọng ntn?
+ Đặc điểm cấu tạo chung của các cơ thể sống?
Virút có được coi là cơ thể sống?
- Hs nêu được:
+ Từ nguyên tử→ sinh quyển
+ Cơ thể sinh vật được cấu tạo từ 1 hay nhiều
tế bào
+ Mọi hoạt động sống diễn ra ở tế bào
-GV: NX, đánh giá và giúp hs hoàn thiện kiến
thức
.- Giáo viên chia hoc sinh thành tứng nhóm,
mỗi nhóm 5 dến 6 học sinh cử trương nhóm
điều hanh ghi chép, thư kí ghi chép
+ Cheo tranhphóng to hình 1 SGK yêu cầu
học sinh giải thích các khái niệm và lấy được
ví dụ
*Hoạt động 2: tìm hiểu đặc điểm chung của
các cấp tổ chức sống
-Gv: Nguyên tắc thứ bậc là gì?
- Thế nào là đặc tính nổi trội? vd
- Đặc tính nổi trội do đâu mà có?
- Đặc tính nổi trội đặc trưng cho cơ thể
sống là gì?
-Hs: trao đổi nhóm trả lời
-Gv: + nguyên tắc thứ bậc nghĩa là cấp tổ chức
nhỏ hơn làm nền tảng để xây dựng nên cấp tổ
chức cao hơn (Vd: mọi vật chất đều đc ctạo từ
các nguyên tử; các nguyên tử lại đc cấu tạo từ
hạt nhân nguyên tử và các lớp điện tử) nguyên
tử phân tử đại phân tử (prôtêin, các
a.nucleic) bào quan tế bào…
+Tính nổi trội: đặc điểm này ko thể có đc ở cấp
tc nhỏ hơn.Vd: từng tế bào thần kinh không có
được đặc điểm của hệ thần kinh; Khi các phân
tử hữu cơ như pr, a.nucleic, lipit và đg tương
tác với nhau tạo nên cấu trúc tế bào thì tế bào
có đc đặc điểm nổi trội của sự sống (khả năng
tđc, st, s2, cảm ứng) mà các phân tử hữu cơ
riêng biệt không có đc Lưu ý: đặc điểm nổi
trội có cả ở thế giới không sống
-Gv: nêu vđ Cơ thể sống muốn tồn tại st,
pt…thì phải như thế nào? Nếu TĐC Kocân đối
thì cơ thể sống làm như thế nào để giữ cân
bằng? (uống rượu nhiều )
- Gv: Hệ thống mở là gì?
- Hs: là một hệ thống luôn cần có sự tđổi vật
xã,hệ sinh thái
*Lưu ý:
- Cấp tổ chức quan trọng vì nó biểu hiện đầy
đủ các đặc tính của cơ thể sống
- Mọi cơ thể sống đều được cấu tạo từ 1 hay nhiều tế bào và các tế bào chỉ được sinh ra bằng cách phân chia tế bào
* Khái niệm mô, cơ quan, hệ cơ quan, cơ thể, quần thể, quần xã, hệ sinh thái
II Đặc điểm chung của các cấp tổ chức sống:
1 Tổ chức theo nguyên tắc thứ bậc:
- Các tổ chức sống cấp dưới làm nền tảng để xây dựng nên tổ chức sống cấp trên
Bào quan tế bào mô cơ quancơ thể
-Tính nổi trội: Được hình thành do sự tương tác của các bộ phận cấu thành mà mỗi bộ phận cấu thành không thể có được
2 Hệ thống mở và tự điều chỉnh:
- Hệ thống mở: Giữa cơ thể và môi trường sống luôn có tác động qua lại qua quá trình trao đổi chất và năng lượng
- Tự điều chỉnh: Các cơ thể sống luôn có khả năng tự điều chỉnh duy trì cân bằng động trong hệ thống (cân bằng nội môi) để
Trang 3chất và nl với mt.
- Gv: SV với môi trường có mối quan hệ như
thế nào?
-Hs: ĐV lấy thức ăn, nc uống từ mt và thải
chất cặn bã vào mt Mt biến đổi (thiếu nc, thức
ăn…) sv bị giảm sức sống dẫn đến tử vong Sv
phát triển làm số lượng tăng mt bị phá huỷ
-Gv: (bs) sự biến đổi của mt trực tiếp hay gián
tiếp đều a/h đến hệ thống và cũng chính sự hđ
của hệ thống lại a/h đến mt
* Liên hệ: làm thế nào để sv có thể st, pt tốt
nhất trong mt?
-Hs: trong cnuôi hay trồng trọt cần tạo đk
thuận lợi về nơi ở, thức ăn cho sv pt
-Gv (nêu vđ): Tại sao ăn uống ko hợp lí sẽ dẫn
đến phát sinh các bệnh? Cơ quan nào trong
cthể giữ vtrò chủ đạo trong điều hoà cb nội
môi?
-Gv (gợi ý): nếu ăn quá nhiều thịt có thể bị
bệnh gì? Ăn không đủ prôtêin có thể bị bệnh
gì?
-Hs: + Trẻ em ăn nhiều thịt và không bổ sung
rau quả dẫn đến béo phì trẻ em thiếu ăn dẫn
đến suy dinh dưỡng
+ Hệ thần kinh, hệ nội tiết điều hoà cân bằng
nội môi
-Gv: Nếu trong các cấp tổ chức sống ko tự điều
chỉnh được cân bằng nội môi thì điều gì sẽ xảy
ra? làm thế nào để tránh đc điều này?
-Hs: Cthể không tư điều chỉnh sẽ bị bệnh luôn
chú ý tới chế độ d2 hợp lí và các đk sống phù
hợp
-Gv: +Vì sao sự sống tiếp diễn liên tục từ thế
hệ này sang thế hệ khác?
+Tại sao tất cả sv đều ctạo từ tế bào?
+Vì sao cây xương rồng khi sống
trên sa mạc có nhiều gai nhọn? sv luôn phát
sinh đặc điểm thích nghi
+Do đâu sinh vật thích nghi với mt?
-Gv: Thế giới sống mặc dù rất đa
dạng nhưng lại thống nhất với nhau về nhiều
đặc điểm là do sự sống đc tiến hoá từ 1 tổ tiên
chung Sự sống tiếp diễn liên tục nhờ sự truyền
thông tin di truyền trên AND từ tế bào này
sang tế bào khác, từ thế hệ này sang thế hệ
khác Nhờ đc kế thừa thông tin di truyền từ
giúp nó tồn tại, sinh trưởng, phát triển…
3) Thế giới sống liên tục tiến hoá:
- Sự sống tiếp diễn liên tục nhờ sự truyền thông tin di truyền trên AND từ thế hệ này sang thế hệ khác
-Thế giới sống có chung một nguồn gốc trải qua hàng triệu triệu năm tiến hoá tạo nên sự
đa dạng và phong phú ngày nay của sinh giới
- Sinh giới vẫn tiếp tục tiến hoá
Trang 4những sinh vật tổ tiên ban đầu nên các sinh vật
trên trái đất đều có những đặc điểm chung Tuy
nhiên, sinh vật luôn có những cơ chế phát sinh
các biến dị DT và sự thay đổi ko ngừng của đk
ngoại cảnh sẽ CL và giữ lại các dạng sống
thích nghi với các mt khác nhau
Từ 1 nguồn gốc chung bằng con đường PLTT
dưới tdụng của CLTN, trải qua thời gian dài
tạo nên sinh giới ngày nay.
3.Củng cố:
- Đọc muc “ECB”
- Câu hỏi và bài tập cuối bài
4 Hướng dẫn học sinh tự học:
- Học bài và trả lời các câu hỏi SGK
- Đọc trước bài tiết sau